Dodaj do listy

Środki stylistyczne

I ŚRODKI LEKSYKALNE

METAFORA- połączenie wyrazów, które wspólnie tworzą nowe znaczenie np. morze Morze część oceanu posiadająca odrębną nazwę. Niekiedy morzem nazywane są także jeziora, np. Morze Kaspijskie i Martwe.
· Niszczące działanie morza abrazja · Budujące działanie morza: Na...
Czytaj dalej Słownik geograficzny
myśli

RODZAJE METAFOR :

a) Metonimia (zamiennia): czytać Gombrowicza,

b) Synekdocha - pewna część zastępuje całość: serce Serce narząd mięśniowy, którego praca umożliwia krążenie krwi. S. pełni rolę pompy tłoczącej, poruszającej krew w naczyniach krwionośnych.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
się smuci, liść się żółci na drzewach, włos siwieje na głowie

c) Peryfraza (omówienie) -jeden wyraz zostaje zastąpiony wieloma

d) Eufemizm (złagodzenie): zamiast kłamiesz - masz nieczyste sumienie

e) Hiperbola (wyolbrzymienie): jej oczy większe od słońca

f) Litota - przeciwieństwo hiperboli

g) Synestezja - wymieszanie cech przypisanych danemu zmysłowi z innym zmysłem np. widzieć myśli,

h) Animizacja -ożywienie przedmiotów

i) Personifikacja ( uosobienie) - nadanie przedmiotom i naturze cech ludzkich np. Drzewo Drzewo Symbolika: wzrost, drabina do nieba, odradzanie się, jedność, wielkość, sprawiedliwość, królewskość, kara, szubienica, krzyż, odkupienie, miłość, ofiara, wróżba, stałość, nadzieja, piękno,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich skryło

j) Symbol Symbol motyw bądź zespół motywów, pojęć, obrazów, które oprócz znaczenia dosłownego posiadają także znaczenie ukryte - symboliczne. W przeciwieństwie do alegorii, która może być odczytana tylko... Czytaj dalej Słownik terminów literackich - występuje jako znak językowy. Posiada wiele znaczeń i możliwa jest wieloraka interpretacja

k) Alegoria - zawiera jedno znaczenie ukryte poza bezpośrednim

i) Ironia - prawdziwe znaczenie jest zaprzeczeniem wypowiedzianego.

RODZAJE PORÓWNAŃ

Porównanie - rodzaj Rodzaj jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji roślin i zwierząt, wyższa od gatunku, a niższa od rodziny, np. rodzaj szczur obejmuje gatunki: szczur śniady, szczur wędrowny; rodzaj... Czytaj dalej Słownik biologiczny figury stylistycznej polegający na skomponowaniu słów w celu uwydatnienia podobieństw

np. wielki jak dąb, splecione ręce jak bukiety róż.

a) porównanie homeryckie - drugi człon jest znacznie bardziej rozbudowany, pojawia się w poezji epickiej

np. "Iliadzie " lub "Trenach" Kochanowskiego

b) porównanie tautologiczne - but jak but

EPITET- wyraz określający rzeczownik w celu uwydatnienia danej cechy. Ze względu na część mowy można wyróżnić epitet:

  1. rzeczownikowy - dom gigant
  1. przymiotnikowy - granitowe skały
  1. imiesłowowy - tańczący ptak
  1. bezpośredni - wypowiedziany wprost - patrzyłem na drżącą kobietę , nędzne łachmany
  1. dynamiczny - opisuje przedmiot w czasie ruchu - w szumnym polocie rozhukanych grzyw
  1. metaforyczny - tworzy przenośnie wspólnie z opisywanym przedmiotem. Wyróżniamy tu oksymoron, czyli zestawienie Zestawienie stałe połączenie dwóch lub więcej samodzielnych pod względem gramatycznym wyrazów, które razem tworzą jedną nazwę, np. wieczne pióro, konik polny, Boże Narodzenie.
    Czytaj dalej Słownik terminów literackich
    przeciwstawnych wyrazów - gorący lód
  1. ozdobny - nadawany bez względu na kontekst - perłowe zęby
  1. parzysty- podwójny - łzy czyste, rzęsiste,
  1. potrójny - w tym wieku starczym, słabym, okrutnym

II. ŚRODKI SŁOWOTWÓRCZE:

  1. Wyrazy zgrubiałe: chłopisko, dziewucha, grubas
  1. Wyrazy zdrobniałe - muszka , orzeszek, uszko
  1. Złożone - jednooki, leworęczny
  1. Neologizmy - nowe wyrazy powstałe dla potrzeb utworu. Wyróżniamy neologizmy użytkowe i artystyczne

III.ŚRODKI SKŁADNIOWE

Inwersja - zaburzenie szyku zdania np. " od niebieskiej piękniejsza kolorów obręczy" zamiast - piękniejsza od niebieskich kolorów obręczy

Elipsa - opuszczenie tych składników zdania, które można dopowiedzieć. W mowie potocznej skrót

myślowy np. ja, twardy ( jak) lód

Powtórzenie: koń pędził szybko

koń pędził z wiatrem

Paralelizm składniowy - polega na zbudowaniu podobnych do siebie zdań w jednym tekście

Anafora - powtórzenie tych samych zwrotów na początku zdania

Epifora - powtórzenie tych samych zwrotów na końcu zdania

Wyliczenia - kolejne wymianie cech przedmiotu lub osoby w podobnie zbudowanych zdaniach np.

Odeszła spokojnie, cicho

Wyglądała na smutną, zmęczoną

Apostrofa - bezpośredni, często wyniosły zwrot do adresata

"kochana moja Oleńko"

"wysokie góry i odziane lasy"

J. Kochanowski, Do gór i lasów

Pytanie retoryczne - odpowiedz zawarta jest w kontekście pytania

Antyteza - przeciwstawienie - służy skontrastowaniu problemu,

ukazanie tematu z odmiennej strony np.

" trudno zrozumie co się w ciebie wlewa

Takeś odmienna i takeś pierychliwa

J.A. Morsztyn , Nieustawiczna

Zdanie parenetyczne - wtrącenie

Anakolutzdanie Zdanie odrębny segment wypowiedzi zbudowany z wyrazów ułożonych zgodnie z regułami składniowymi i gramatycznymi, który jest całością znaczeniową i intonacyjną.
Czytaj dalej Słownik terminów literackich
błędne gramatycznie lecz zachowujące wartość artystyczną