Dodaj do listy

Problematyka,,Antygony” Sofoklesa

,,Antygona" to antyczna tragedia, której autorem jest wybitny tragik grecki, Sofokles, żyjący w V w. p.n.e.

Tragedia ta została wystawiona po raz pierwszy w 441 roku p.n.e., jej autor Autor J. Szaniawski Dwa teatry, bohater Bohater T. Różewicz Kartoteka, bohater główny; należy do pokolenia Kolumbów
Wygląd: Brak informacji w utworze, bohater niczym się nie wyróżnia, nie ma cech szczególnych, jest zwykły, przeciętny,...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
epizodyczny; małomówny dramaturg z nieodłączną fajką, twórca katastroficznej, fantastycznej sztuki, nie pozbawionej jednak realizmu. Postać jest prawdopodobnie...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
miał wówczas 55 lat.

,,Antygona" jest klasyczną tragedią antyczną, dlatego jest w niej zachowana zasada trzech jedności :

  • czasu ( wydarzenia obejmują okres jednego dnia, a wydarzenia dawniejsze są przypominane przez bohaterów w formie retrospekcji)
  • miejsca ( wszystkie wydarzenia maja miejsce przed pałacem królewskim w Tebach, wydarzenia, które zdarzyły się w innym miejscu są relacjonowane przez posłańca)
  • akcji (w "Antygonie" wszystkie wydarzenia są podporządkowane jednemu wątkowi, którym jest spór tytułowej bohaterki z władcą Teb, Kreonem) .

W "Antygonie" została także zachowana zasada decorum, polegająca na dostosowaniu formy do przedstawianych treści. Wydarzenia w "Antygonie" są tragiczne, więc niedopuszczalne byłoby używanie zwrotów rubasznych, wulgarnych, lub wprowadzanie elementów komicznych.

Głównym motorem akcji w tragedii jest konflikt tragiczny polegający na postawieniu bohatera w sytuacji wyboru pomiędzy racjami, które są równie ważne ; tak, jak prawa boskie i prawa ludzkie.

Bez względu na to, jakiego wyboru dokona bohater, jego działania kończą się klęską .

Nad bohaterami tragedii ciąży fatum, siła wyższa, która prowadzi do tego, że losy bohatera kończą się tragicznie, bez względu na jego postępowanie zawsze czeka go klęska.

,,Antygona" jest jedną z części trylogii, pozostałe jej części to "Król Edyp" i "Edyp w Kolonie". Cała ta trylogia opiera się na mitach tebańskich, opowiadających historie nieszczęśliwego rodu Labdakidów władców Teb. Z kolejnych części trylogii poznajemy tragiczne losy Edypa i jego potomków .

Antygona była córką Edypa, a ten z kolei był synem Lajosa i Jokasty.

Lajos był władcą Teb, dowiedział się wraz z małżonką, że ich nowo narodzony syn, zabije ojca, a później poślubi matkę. Zatrwożeni małżonkowie postanowili jakoś oszukać przeznaczenie . Powiedzieli swemu słudze, aby zaniósł ich syna, w takie miejsce w górach, gdzie na pewno spotkałaby go śmierć. Chłopcu przekłuto pięty, które bardzo spuchły, z tego powodu później nazwano go Edypem . Pasterz, któremu powierzono dziecko, nie potrafił wykazać się takim okrucieństwem, jakiego od niego oczekiwano. Nie mógł pozwolić na śmierć niewinnego chłopca .

Oddał niemowlę innemu pasterzowi, który zaniósł je królowej Koryntu, która od tej pory zajęła się jego wychowaniem, traktując go jak rodzonego syna .

Edyp gdy był młodzieńcem usłyszał, jak pewien dworzanin powiedział o nim, że jest podrzutkiem . aby rozwiać wątpliwości, udał się do wyroczni delfickiej. Tak jednak usłyszał, że jego przeznaczeniem jest zabić ojca i ożenić się z matką . Edyp, który nie wiedział, że jego rodzicami nie są król i królowa Koryntu, postanowił nigdy już nie wracać na tamte ziemie .

Wyrocznia nie objaśniła mu, że jego prawdziwi rodzice to król Teb Lajos i jego małżonka Jokasta Jokasta Sofokles Król Edyp, bohaterka drugoplanowa; matka i żona Edypa. Kiedy mąż zwierza jej się ze swoich podejrzeń, uspokaja go, mówiąc: "iż śmiertelnych sztuka wróżenia nie ima się wcale" i posiada... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum . Edyp udał się w drogę, aby znaleźć dla siebie nowe miejsce.

W czasie jego podróży stanął mu na drodze orszak z jakimś władcą, dworacy zdenerwowali Edypa, który zabił ich wszystkich. Nie wiedział, ze ów władca był jego prawdziwym ojcem . Edyp dotarł do Teb, które były prześladowane przez potwora Sfinksa. Na swoje nieszczęście Edyp pokonał Sfinksa, w nagrodę został obwołany władcą Teb, a za żonę dano mu Jokastę wdowę po uprzednim władcy . W ten sposób Edyp wszedł w kazirodczy związek z własną matką .

Ze związku narodziła się czwórka dzieci: Antygona, Jokasta, Eteokles i Polinejkes.

Kiedy dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum już dorosły i cała rodzina Rodzina jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji organizmów, wyższa od rodzaju, a niższa od rzędu, np. rodzina: liliowate, rodzina: trawy, rodzina: jaskrowate, rodzina: człowiekowate.
...
Czytaj dalej Słownik biologiczny
żyła szczęśliwie, niespodziewanie na Teby zaczęły spadać plagi.

Edyp, który był przez wszystkie te lata dobrym i sprawiedliwym władcą, bardzo zaniepokoił się i za wszelką cenę postanowił zbadać co jest przyczyną gniewu bogów.

Prawda była odkrywana przed Edypem fragmentarycznie, jednak w końcu on i Jokasta dowiedzieli się, że to Edyp jest zabójcą Lajosa, a zarazem jego synem, zrodzonym przez Jokastę .

Edyp opuścił Teby, wcześniej wykłuł sobie oczy sprzączkami od sukni Jokasty, która popełniła samobójstwo.

Losy ich dzieci, zrodzonych z kazirodczego związku, były równie nieszczęśliwe.

Władzę w Tebach mieli objąć Eteokles i Polinejkes, dzielić się nią, panując na zmianę, a na tronie zmieniać się co roku.

Eteokles, który rządził pierwszy złamał umowę i nie chciał oddać zgodnie z umową władzy Polinejkesowi, wówczas ten najechał na Teby z wojskami.

W walkach zginęli obaj bracia.

Kreon, brat Jokasty zasiadł na tronie Teb i zadecydował, że pochówek należy się tylko Eteoklesowi, którego uznał za bohatera .

Zakazał natomiast pochówku Polinejkesa i zapowiedział, ze surowo ukarze każdą osobę, która ten zakaz będzie chciała naruszyć .

Akcja "Antygony" zaczyna się w momencie, kiedy tytułowa bohaterka rozmawia ze swoją siostrą Ismeną, którą próbuje przekonać, aby pomogła jej w pochówku brata.

O wydarzeniach wcześniejszych dowiadujemy się z dialogów bohaterów i wypowiedzi Chóru .

Po przeciwnych stronach konfliktu w "Antygonie" stanęli Kreon, władca Teb i jego Siostrzenica Antygona.

Każde z nich ma swoje racje, które zaciekle broni i jest ich tak pewne, że nie zamierza wysłuchać drugiej strony .

Antygona kieruje się decyzjami serca, a Kreon Kreon Sofokles Antygona, bohater główny; brat Jokasty, szwagier Edypa, stryj Antygony, po śmierci Eteoklesa i Polinejkesa objął władzę w Tebach Wygląd: dojrzały mężczyzna, pełen dostojeństwa
...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
rozumu, Antygona Antygona Sofokles Antygona, bohaterka główna i tytułowa; córka Edypa, siostra Ismeny, Polinejkesa i Eteoklesa, narzeczona Hajmona
Wygląd: Dostojna, pełna majestatu, wygląda i zachowuje się jak prawdziwa...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
broni praw boskich, natomiast Kreon praw ludzkich.

Ismena nie chciała pomóc Antygonie w pochówku brata, gdyż obawiała się Kreona, twierdziła, że powinny podporządkować się jego rozkazowi.

Antygona nie potrafi zrozumieć postawy swojej siostry, uważa, że jej obowiązkiem rodzinnym jest pochować ciało brata, bez względu na zakazy Kreona .

Antygona liczy się z karą, która może na nią spaść, z powodu złamania rozkazu królewskiego, mimo to nie chce pozwolić na bezczeszczenie zwłok ukochanego brata.

Antygona stając w obronie czci swego brata, staje równocześnie w obronie nakazów boskich, które są dla niej najwyższymi prawami, a władza ludzka jest niczym w porównaniu do potęgi władzy boskiej.

Antygona wiedziała, że Kreon zakazując pochowania zwłok Polinejkesa, łamie odwieczne prawo boskie, które ustala, że pochówek należy się każdemu, bez względu na jego ziemskie uczynki.

Kiedy Antygona została złapana na gorącym uczynku i postawiona przed oblicze Kreona, nie zamierzała prosić go o przebaczenie lub żałować swojego uczynku. Wiedziała bowiem, że uczyniłaby tak jeszcze raz, ponieważ takie zachowanie jest zgodne z jej ideałami i nie potrafiłaby być konformistką i pogodzić się z rozkazem Kreona.

Antygona była dla Kreona siostrzenicą, mimo to władca, nie zamierzał znieść kary, gdyż twierdził, że jego obowiązkiem jest jednakowe traktowanie wszystkich obywateli .

Kreon stał po stronie praw ludzkich, najważniejsza wartością była dla niego autorytarna władza. Twierdził, że państwo należy do władcy, który musi pilnować w nim porządku. Kreon uważał za swój obowiązek ukaranie Antygony, ponieważ złamała ona prawo i zgadzanie się na takie postępowanie obywateli mogłoby doprowadzić Teby do chaosu.

Kreon nie chciał słuchać niczyich rad, nieb uległ także prośbom swego syna Hajmona, który był narzeczonym Antygony.

Kreon trwał przy swojej decyzji, karą Antygony, jaką wyznaczył jej Kreon było zamurowanie jej żywcem w lochu.

Kreon postanowił zmienić swoją decyzje, dopiero wówczas gdy wróżbita Tejrezjasz powiedział mu o gniewie bogów, spowodowanym bezczeszczeniem ciała zmarłego, zapowiedział też, że śmierć Antygony przypłaci śmiercią swego dziecka.

Kreon nakazał pochować Polinejkesa, a Antygonę uwolnić.

Było jednak zbyt późno by coś zmienić. Antygona, która nie chciała umierać powoli, popełniła w lochu samobójstwo . Postanowiła prędzej znaleźć się w zaświatach, sądziła bowiem, że tam czeka ją nagroda za jej postępowanie.

Syn Kreona, Hajmon, który bardzo kochał Antygonę, także sam zakończył swoje życie, gdyż nie wyobrażał sobie życia bez ukochanej kobiety.

Rozpacz Kreona pogłębił fakt, że jego żona Eurydyka, także popełniła samobójstwo, nie chciała żyć u boku człowieka, który ponosił winę za śmierć jej dziecka.

Dopiero wówczas Kreon zrozumiał, jak wątła jest władza ludzka, w porównaniu do potęgi bogów.

Było już jednak za późno Kreon nie mógł nic zmienić, przez jego upór i chęć uratowania swego autorytetu, Hades pochłonął trójkę bliskich mu osób.