Dodaj do listy

Ksiądz Józef Tischner

Ks. Józef Tischner przyszedł na świat 12. marca 1931 r. w Starym Sączu. Wychowywał się w rodzinie nauczycielskiej, jako syn Józefa i Weroniki z Chowańców. Niedługo po urodzeniu cała rodzina Rodzina jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji organizmów, wyższa od rodzaju, a niższa od rzędu, np. rodzina: liliowate, rodzina: trawy, rodzina: jaskrowate, rodzina: człowiekowate.
...
Czytaj dalej Słownik biologiczny
przeniosła się do Łopusznej, ponieważ ojciec Ojciec B. Schulz Sklepy cynamonowe, bohater główny; zajmuje poczesne miejsce w powieści; szanowany kupiec, sprawujący ojcowską władzę nie tylko nad rodziną, ale i nad subiektami. Pochylony nad rachunkami,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum został mianowany kierownikiem tamtejszej szkoły. W budynku szkolnym otrzymali również mieszkanie. Wiele lat później, ks. Tischner będzie podpisywał niektóre swoje prace pseudonimem "Józek Szkolny".

II wojna światowa zmusiła państwa Tischnerów do opuszczenia Łopusznej. Początkowo przeniesiono ich do Raby Wyżnej, skąd wyjechali do Rogoźnika. Tutaj Józef Tischner senior Senior feudalizm
Czytaj dalej Słownik historyczny
otrzymał posadę w szkole, a jego syn ukończył pierwszy rok gimnazjum. W roku 1945, a więc już po wyzwoleniu, przyszły filozof przeniósł się do szkoły w Nowym Targu. Po otrzymaniu świadectwa maturalnego, zapisał się na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, ponieważ takie było życzenie jego ojca. Młody Tischner chciał jednak wstąpić do seminarium i zrealizował swoje plany. Pogodził naukę w seminarium ze studiami na Uniwersytecie, z tym, że przeniósł się na Wydział Teologiczny.

Nauka w Polsce powojennej nie była łatwa, szczególnie nauka teologii. Już wkrótce władze zlikwidowały całkowicie wydziały teologiczne, rozpoczęły się też represje na dostojnikach kościelnych, internowania i groźby. Tischner jednak nie załamał się i nie uległ presji komunistów. Jego największym i najmocniejszym postanowieniem było ukończenie seminarium, przyjęcie święceń kapłańskich i całkowite poświęcenie się pracy naukowej. Wielka była rola autorytetów w życiu młodego Tischnera. Ks. profesor Profesor H. Krall Zdążyć przed Panem Bogiem, postać autentyczna; słynny chirurg z Radomia, który zdobył w czasie wojny wielkie doświadczenie jako kardiolog. Po wojnie dokonywał trudnych, nowatorskich operacji... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Kazimierz Kłósak namówił go do zainteresowania się filozofią, natomiast ks. prefekt Jan Pietraszko stał się dla niego wzorem duchownego - kaznodziei. Pod koniec studiów Tischner spotkał się z ks. doktorem Karolem Wojtyłą, który w tym czasie prowadził wykłady z etyki dla studentów. W roku 1955 spełniło się pierwsze marzenie Józefa Tichnera - przyjął święcenia kapłańskie.

Pierwsze lata swojej posługi kapłańskiej spędził ks. Józef Tischner na studiach w Warszawie i Krakowie. Poświęcił się już wtedy w zupełności filozofii chrześcijańskiej i w tym kierunku rozwijał swoje zainteresowania. Oczywiście nie mogło zabraknąć w jego życiu zwykłych posług kościelnych. Został wikariuszem w Chrzanowie, w parafii św. Mikołaja, skąd przeniesiono go do Krakowa, do parafii św. Kazimierza. Piął się przy tym coraz wyżej po stopniach kariery uniwersyteckiej. W roku 1963 doktoryzował się na Uniwersytecie Jagiellońskim, egzaminowany przez profesora Romana Ingardena, habilitację zrobił dziewięć lat później. Jako profesor mógł już wykładać filozofię w krakowskim Wyższym Seminarium Duchownym. Starał się też o rozpropagowanie swojej wiedzy w szerszych kręgach, dlatego rozpoczął współpracę z gazetami krakowskimi, m.in. z "Tygodnikiem Powszechnym" i "Znakiem".

Lata 70. to okres wzmożonej pracy kaznodziejskiej. Ks. Tischner zyskał sobie sympatię wiernych swoją inteligencją, otwartością i dowcipem. W kościele św. Marka, przy którym mieszkał od roku 1965, odprawiał głośne msze św. dla dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum w wieku przedszkolnym, natomiast w kościele św. Anny gromadził krakowską inteligencję na tzw. "trzynastkach". To, że potrafił trafić zarówno do wykształconych dorosłych, jak i do maluchów, świadczy tylko o jego ogromnej mądrości i umiejętnościach kaznodziejskich. Ks. Tischner starał się utrzymywać kontakty ze wszystkimi środowiskami inteligencji krakowskiej. Znał nie tylko wielu wybitnych artystów i uczonych, a także lekarzy i profesorów. W czasie jego wykładów i rekolekcji sale i kościoły były zawsze wypełnione po brzegi. Warto wspomnieć, że wykłady nie dotyczyły tylko filozofii chrześcijańskiej czy filozofii jako takiej. Ks. Tischner z równym powodzeniem prowadził prelekcje w Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie, gdzie mówił o filozofii dramatu.

Józef Tischner zaangażował się też w działalność społeczną, w czym pomogły mu kontakty z członkami "Solidarności". Ruch ten wspierał od samego początku, a więc od jego powstania w roku 1980. Znana jest jego homilia, zatytułowana Solidarność sumień, którą wygłosił na jednym ze zgromadzeń "Solidarności". Dzięki niej utworzono podstawy etyczne tego ruchu, które wkrótce zostały rozwinięte i dopracowane. Ks. Tischner nigdy nie zapomniał o swoich rodzinnych stronach, a więc o Podhalu. Wspólnie z członkami ruchu NSZZ "Solidarność" udało mu się zorganizować pomoc dla tamtejszych robotników. Sprowadzili wtedy m.in. nowoczesne maszyny z Austrii, wystarali się też o bezpłatne praktyki organizowane dla rolników. Od roku 1982 pod Turbaczem zaczęły być organizowane sierpniowe msze św. odprawiane co roku w intencji ojczyzny. Oczywiście, ich inicjatorem był ks. Józef Tischner.

Mimo licznych obowiązków, ks. Tischner nie porzucił swej pracy naukowej i filozoficznej. Przyczynił się do utworzenia Wydziału Filozoficznego w Papieskiej Akademii Teologicznej, był tam nawet dziekanem i prof. nadzwyczajnym. Nie zgodził się jednak na objęcie funkcji rektora, ponieważ zabrałoby mu to zbyt wiele czasu, który chciał przeznaczyć na spotkania z wiernymi i działalność naukową. Jego wpływy i inicjatywy wykraczały daleko poza granice Polski. W roku 1981 założył wspólnie z Krzysztofem Michalskim i Hansem Georgiem Gadamerem Instytut Nauk o Człowieku, który miał swą siedzibę w Wiedniu. Instytut ten organizował liczne spotkania z Janem Pawłem II w jego rezydencji w Castel Gandolfo. Ks. Tischner nie opuścił niemal żadnej z tych konferencji.

Działalność ks. Tischnera nie pozostała niezauważona. Otrzymał on liczne nagrody i wyróżnienia. Do najważniejszych należą: doktorat honoris causa Uniwersytetu w Łodzi i krakowskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej, nagroda Pen Clubu, nagroda im. K. Pruszyńskiego. Został on także kawalerem Orderu Orła Białego.

Pod koniec życia, ks. Tischner ciężko zachorował, diagnoza była przerażająca - rak krtani. Pogłębiająca się choroba Choroba występuje wtedy, gdy bodźce zewnętrzne są zbyt silne lub działają zbyt długo, przy równoczesnym zmniejszaniu się zdolności przystosowania organizmu.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
sprawiła, że musiał zrezygnować z działalności kaznodziejskiej, w niedługim czasie zupełnie stracił głos. Nie zmniejszyło to jednak jego aktywności naukowej. Do ostatnich chwil tworzył nowe teksty i traktaty, jak np. szczególnie wzruszające przemyślenia o Miłosierdziu Bożym. Ks. Józef Tischner zmarł 28. czerwca 2000 r. w Krakowie. Pochowano go w rodzinnej Łopusznej, w pobliżu ukochanych gór.

Najważniejsze dzieła ks. Józefa Tischnera:

  • Świat ludzkiej nadziei (1975)
  • Etyka solidarności (1981)
  • Myślenie według wartości (1982)
  • Homo sovieticus (1992)
  • Nieszczęsny dar wolności (1993)
  • Spowiedź rewolucjonisty. Czytając "Fenomenologię Ducha" Hegla (1993)
  • Między Panem a Plebanem (1995) - przy współpracy A. Michnika i J. Żakowskiego
  • Tischner czyta katechizm (1996) - przy współpracy J. Żakowskiego
  • W krainie schorowanej wyobraźni (1997)
  • Jak żyć? (1997)
  • Historia filozofii po góralsku (1997)
  • Filozofia dramatu (1998)
  • Spór o istnienie człowieka (1998)
  • Ksiądz na manowcach (1999)
  • Przekonać Pana Boga (1999) - przy współpracy D. Zańko i J. Gowina
  • Pomoc w rachunku sumienia (2000)

Audycje radiowe:

  • Rozmowy bez pointy prowadzone - rozmowy z J. Gowinem w Radiu Kraków
  • Historia filozofii po góralsku - czytana w Radiu Kraków

Programy telewizyjne:

  • Siedem grzechów głównych po góralsku (1995)
  • Tischner czyta Katechizm (1996) - rozmowy z J. Żakowskim