Dodaj do listy

Czesław Miłosz – życiorys

Czesław Miłosz urodził się w Szetejniach nad Niewiażą na Litwie 30 czerwca 1911 roku. Był przede wszystkim poetą, ale także prozaikiem, eseistą i tłumaczem. Jako literat Literat A. Mickiewicz III cz. Dziadów, bohater epizodyczny; jeden z wielu obecnych w salonie warszawskim. Daje się prosić, mimo że bardzo pragnie czytać swe wiersze. Wypowiada pogląd, że nie można pisać... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum zdobył wiele prestiżowych nagród państwowych, międzynarodowych oraz amerykańskich, między innymi Nagrodę Nobla w roku 1980, National Medal of Arts (USA 1989), Order Orła Białego (1994), Order Księcia Litewskiego Giedymina II klasy za zasługi dla Litwy (1995). Jego twórczość została przetłumaczona na kilkanaście języków. Miłosz uzyskał doktorat honoris causa na wielu uniwersytetach zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Polsce, został honorowym obywatelem Litwy oraz mieszkańcem Krakowa.

W dzieciństwie, w związku z obowiązkami ojca, wyjechał na Syberię, natomiast w latach 1914 - 1918 przebywał w Rosji. Wiek szkolny i uniwersytecką młodość spędził w Wilnie, gdzie debiutował również jako młody poeta. Uczęszczał do I Gimnazjum Męskiego im. Króla Zygmunta Augusta w Wilnie, a po zdaniu matury studiował prawo na Uniwersytecie Stefana Batorego. Lata niemieckiej okupacji spędził Miłosz w Warszawie. Pracował jako woźny w Bibliotece Uniwersyteckiej, brał udział w działalności konspiracyjnej oraz podziemnym życiu kulturalnym. Po wojnie rozpoczął pracę w służbie dyplomatycznej Polskiej Republiki Ludowej w USA i we Francji i pracował aż do roku 1951, kiedy to był zmuszony zwrócić się do władz francuskich z prośbą o azyl polityczny. W 1960 roku Miłosz postanowił wyjechać do Kalifornii, gdzie podjął pracę wykładowcy literatur słowiańskich na uniwersytecie W Berkeley. Praca na uczelni otworzyła pisarzowi drogę do promowania polskiej literatury, a w szczególności poezji. Jego wysiłki przyczyniły się do wydania w 1969 roku "The History of Polish Literature", podręcznika do nauki literatury polskiej. Do 1989 roku Miłosz publikował swoje teksty głównie w paryskiej "Kulturze", jego wiersze ukazywały się w Polsce w tak zwanym "drugim obiegu", bez cenzury. Pod koniec życia poeta przeprowadził się do Krakowa i tutaj też umarł w roku 2004.

Zarówno w opinii krytyki międzynarodowej, jak i współczesnych mu poetów, Miłosz uważany jest za jednego z największych pisarzy swojej epoki. Jego literacki dorobek posiada niezwykłą wartość. Obok wierszy typowo wizyjno-symbolicznych, w których to, co idylliczne sąsiaduje u Miłosza z tym, co apokaliptyczne, spotykamy się tutaj z niemalże nagą filozoficznie prozą, religijną epifanią wręcz.

Poeta debiutował w roku 1930 wierszami "Kompozycja" i "Podróż". Potem ukazał się "Poemat o czasie zastygłym" (1933), który podobnie jak późniejszy zbiór wierszy "Trzy zimy", usytuował się w katastroficznym nurcie tzw. drugiej awangardy. Część wierszy przedwojennych oraz tych, które pisane były w czasie wojny znalazły się w tomie "Ocalenie". W najdojrzalszym okresie twórczości powstały zbiory: "Traktat poetycki" z roku 1957, "Król Popiel i inne wiersze" z 1962, "Gucio zaczarowany" (1965) oraz kolejne, wydawane po pierwsze lata XXI wieku. Warto napomknąć, iż Miłosz jako poeta przekracza w swych utworach formy gatunkowe. Jako tłumacz i eseista koresponduje z całą tradycją kulturalną Europy i Ameryki. Jako powieściopisarz natomiast zdobywa znaczny rozgłos dzięki "Zdobyciu władzy" (1953) - utworowi, który opisuje początki władzy komunistycznej w powojennej Polsce. Słynna jest też quasi-autobiograficzna powieść "Dolina Issy" (1955), która traktuje o dorastaniu i bezpowrotnie utraconej niewinności. Wątki osobiste powracają w twórczości Miłosza także w "Zniewolonym umyśle", "Rodzinnej Europie" oraz "Ziemi Ulro".

Wydaniem "Księgi Psalmów" z roku 1979 rozpoczął Miłosz niezwykłą, lecz i niedokończoną nigdy pracę nad przekładem Biblii. Ukazały się w tej edycji: "Księga Hioba" z roku 1980, "Księga pięciu megilot" (1982), "Ewangelia według świętego Marka" oraz "Apokalipsa" (1984).

Bibliografia: Trzy zimy, Warszawa: Wyd. Władysława Mortkowicza, 1936. Ocalenie, Warszawa: Czytelnik, 1945. Zniewolony umysł, Paryż: Instytut Literacki, 1953. (przekł. fr., ang., wł., bułg., czeski, gr., hiszp., serb.chorw., maced., niem.,szw., ukr., węg.) Światło dzienne, Paryż : Instytut Literacki, 1954. Zdobycie władzy, Paryż: Instytut Literacki, 1955. ( przekł. franc., ang., hiszp., gudżarati, hiszp., indonez., jap., koreański., malajski, niem., serb.-chorw., szw., węg.) Dolina Dolina wydłużona, wklęsła forma terenu, ukształtowana w wyniku erozyjnej działalności rzeki, o jednostronnym spadku w kierunku spływu wody. W jej przekroju poprzecznym wyróżniamy: dno doliny (część... Czytaj dalej Słownik geograficzny Issy, Paryż: Instytut Literacki, 1955. (przekł. franc., ang., niem., bułg., duńs., fiński, flamand., norw., serb.-chorw., szw., węg.) Traktat Traktat rodzaj rozprawy na temat najważniejszych problemów z danej dziedziny wiedzy lub życia społecznego, politycznego. Często pojawia się w tytułach prac naukowych. Tego wyrazu użył także Cz. Miłosz... Czytaj dalej Słownik terminów literackich poetycki, Paryż: Instytut Literacki, 1957. (przekł. ros.) Rodzinna Europa, Paryż: Instytut Literacki, 1959. (przekł. fr., ang., duńsk., fin., flamand., hiszp., niem., serb.-chorw., szw., węg, wł.) Król Popiel i inne wiersze, Paryż: Instytut Literacki, 1962. Gucio zaczarowany , Paryż: Instytut Literacki, 1965. The History o Polish Literature, London-New York: MacMillan, 1969. (tłum. pol., franc., niwem., wł.) Widzenia na Zatoką San Francisco, Paryż: Instytut Literacki, 1969. (tłum.ang., franc., serb.-chorw.) Miasto Miasto intensywnie zabudowany obszar zamieszkiwany przez ludność wykonującą zawody pozarolnicze. Głównymi cechami miasta są:
zwarta zabudowa; duża gęstość zaludnienia; zatrudnienie ludności w...
Czytaj dalej Słownik geograficzny
bez imienia, Paryż: Instytut Literacki, 1969. Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada, Paryż: Instytut Literacki, 1974. (przekł.serbsko-chorw.) Prywatne obowiązki, Paryż: Instytut Literacki, 1974. Emperor of the Earth, Berkeley: University of Cal. Press, 1976. (przekł. fr.) Ziemia Ziemia trzecia w odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego, oddalona od Słońca o ok. 149,6 mln km, piąta co do wielkości. Kształtem zbliżona do elipsoidy obrotowej powstałej w wyniku jej obrotowego ruchu,... Czytaj dalej Słownik geograficzny Ulro, Paryż: Instytut Literacki , 1977. (przekł. ang., franc., niem.,serb.chorw.) Ogród nauk, Paryż: Instytut Literacki, 1979. (przekł.franc.) Nobel Lecture, New York: Farrar, Straus, Giroux, 1981. Hymn o Perle, Paryż: Instytut Literacki, 1982. (przekł. czeski, serbsko-chorw) The Witness of Poetry, Cambridge. Mass., Harvard Univ.Press, 1983. (przekł. pol., franc., niem, serb.chorw.) Nieobjęta ziemia, Paryż: Instytut Literacki, 1984. (przekł. ang., franc., niem.) Zaczynając od moich ulic, Paryż: Instytut Literacki, 1985. (przekł. ang., franc.) Kroniki, Paryż: Instytut Literacki, 1987. (przekł. franc., serb.-chorw.) Dalsze okolice, Kraków: Znak, 1991. (przekł. ang.) Szukanie ojczyzny, Kraków: Znak, 1992. (przekł. litew.) Na brzegu rzeki, Kraków: Znak, 1994. (przekł. ang.) Metafizyczna pauza, Kraków: Znak,1995. Legendy nowoczesności (eseje wojenne), Kraków: WL, 1996. Piesek przydrożny, Kraków: Znak, 1997. Życie na wyspach, Kraków: Znak, 1997. Abecadło Miłosza, Kraków: WL, 1997. Inne Abecadło, Kraków: WL, 1998. Wyprawa w dwudziestolecie, Kraków: WL, 1999. To, Kraków: Znak, 2000.