Dodaj do listy

Adam Mickiewicz – biografia i twórczość

Adam Mickiewicz żył w latach 1798-1855, do dziś pozostaje najsłynniejszym polskim poetą, twórcą poezji narodowej. Mickiewicz urodził się na ziemiach Wielkiego Księstwa Litewskiego, jednak uważany jest za poetę polskiego, ponieważ pisał po Polsku i do Polaków. Poezja Mickiewicza stanowiła najdoskonalszą realizacje haseł romantycznych w literaturze polskiej. Poeta skupił wokół siebie emigracje polską, będąc jej wieszczem. Mickiewicz był także publicystą i wykładowcą. Angażował się w działalność patriotyczną i kulturalną.

Młodość na Litwie

Mickiewicz urodził się i wychowywał na ziemiach litewskich, będących częścią zaboru rosyjskiego. Studiował literaturę w Wilnie. W tym czasie w roku 1817 wraz z przyjaciółmi założył Towarzystwo Filomatów. Była to młodzieżowa organizacją, mając służyć nauce, młodzi ludzi spotykali się, by zgłębiać literaturę polską, a także najnowsze osiągnięcia zachodnich pisarzy, komentowano dzieła wielkich twórców i prezentowano własne. Jednak wówczas obowiązywał zakaz tworzenia wszelkiego rodzaju stowarzyszeń, organizacja była więc tajna. Po studiach Mickiewicz podjął pracę w Kownie w szkole powiatowej jako nauczyciel. Jego przynależność do Towarzystwa Filomatów trwała nadal, w tym czasie powstały pierwsze jego utwory stojące jeszcze na pograniczu epok. W 1820 napisał słynną "Odę do młodości", która przyniosła mu wielkie uznanie w gronie rówieśników, a wkrótce i w szerszym gronie. "Oda do młodości" nie jest jeszcze utworem romantycznym, wyrasta bowiem z oświeceniowej wiary w postęp, wspólne dążenie do celu. jednak pobrzmiewają w niej już echa nowych prądów świecących triumfy w Europie.

W 1822 Mickiewicz wydaje tom 1 Poezji, w którym znajdują się słynne "Ballady i romanse". Ta data stanowi symboliczny początek romantyzmu w Polsce, zwycięża "czucie i wiara" następuje zwrot w kierunku ludowości i fantastyki. Rok później powstają "Dziady" część II i IV, w drugim tomie poezji znajduje się też powieść poetycka "Grażyna".

Towarzystwo Filomatów i Filaretów zostało zdemaskowane, władze carskie odkryły istnienie tajnej organizacji i aresztowały jej członków. Mickiewicz był przetrzymywany w latach 1823-1824. Wieziono go w dawnym klasztorze Bazylianów w Wilnie, tam też umieścił później akcje swojego dramatu, przedstawiające wydarzenia z czasu procesu ("Dziady" część III).

Zesłanie do Rosji

Po procesie Filomatów wyrokiem sądu, Mickiewicz został skazany na wyjazd do Rosji. Nie był wieziony, musiał jednak opuścić ojczyznę. Tak zaczyna się emigracja Emigracja wyjazd z kraju ojczystego do innego państwa z powodów politycznych, religijnych lub materialnych i czasowe lub stałe osiedlenie się tam.
Czytaj dalej Słownik historyczny
wieszcza, która trwa już do końca życia, z jedną małą przerwa w czasie powstania listopadowego. Ale nie uprzedzajmy faktów. W 1824 roku Mickiewicz wyjeżdża do Rosji, wyjeżdża wbrew swej woli, czyje się zesłańcem na obcej ziemi. Jednak pobyt ten, trwający do roku 1829 przyniósł mu pewne korzyści. Przebywając w Petersburgu zaprzyjaźnił się z rosyjskimi działaczami, którzy potem zawiązali powstanie dekabrystów (m.in. A.A. Bestużew). Na obczyźnie rozwija też swój poetycki talent, w czasie podroży o Krymie powstaje niepowtarzalny cykl sonetów ("Sonety krymskie"). Mickiewicz zawarł w nich silną tęsknotę za krajem, bohaterem sonetów jest poeta- pielgrzym, samotny, wyobcowany, bąkający się po obcej ziemi. Jednak nostalgia nie przeszkadza mu docenić piękna krymskiej przyrody, sonety zawierają wiec liryczne opisy stepów, gór, kurhanów czy budowli.

Podczas pobytu w Rosji powstaje też powieść poetycka "Konrad Wallenrod" w której poeta niesie swojemu narodowi przesłanie: "TYŚ NIEWOLNIK, JEDYNA BROŃ NIEWOLNIKA - PODSTĘPY". Jest to wyraz przekonania, ze zniewolony naród ma prawo bronić swego bytu wszelkimi sposobami, także podstępem.

W roku zostają wydane dwa tomy jego poezji (Poezje tom 1-2).

Lata emigracji

Mickiewiczowi udaje się opuścić Rosje dopiero w 1829, wtedy to wyrusza w podróż po Europie, przebywa w różnych państwach, najczęściej jednak w Paryżu. Granice Królestwa Kongresowego próbował przekroczyć, kiedy trwały walki powstańcze, jednak nie udało mu się dotrzeć do Warszawy przed upadkiem zrywu, powrócił więc do Paryża. W 1834 roku wszedł w związek małżeński z Celiną Szymanowską, z którego na świat przyszło sześcioro dzieci. We Francji najpierw wykładał literaturę łacińską (Akademia w Lozannie), a potem, od 1840 roku literaturę słowiańska ( College de France w Paryżu). Współpraca z uczelnią trwała tylko cztery Cztery Liczba cztery symbolizuje wszechświat materialny, cztery pory roku, cztery strony świata, cztery kwadry księżyca, cztery wiatry, cztery wieki ludzkości, cztery rzeki Hadesu, cztery konie Apokalipsy,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich lata, ponieważ usunięto go ze stanowiska profesora za głoszenie politycznych poglądów i szerzenie idei towianizmu.

Jednak najważniejsza jest jego działalność poetycka. Mickiewicz jest pierwszym wieszczem polskiej emigracji, cieszy się w tym środowisku wielkim uznaniem i niepodważalną palmą pierwszeństwa. Na emigracji powstają kolejne dzieła. Po powstaniu listopadowym Mickiewicz pisze między innymi "Reduta Ordona. Opowiadanie Opowiadanie Podstawowa forma wypowiedzi (obok opisu), przedstawiająca przebieg zdarzeń w ich następstwie czasowym. Do głównych wyróżników opowiadania należą: gramatyczna forma czasu przeszłego, podkreślanie... Czytaj dalej Słownik terminów literackich adiutanta (Paryż 1833r.), ważnym komentarzem do powstania była III część "Dziadów" w której Mickiewicz nawiązał do procesu filomatów. Ukazał tam martyrologię polskiego narodu, gnębionego przez zaborcę. Jednak nadał temu cierpieniu wyjątkowe znaczenie. W koncepcji mesjanizmu zawierało się przekonanie, ze cierpienie polskiego narodu jest zgodne z Boskim planem, dzięki niemu Europa osiągnie wolność, wszystkie narody zostaną zbawione od jarzma tyranii. W tym samym roku 1832 ukazały się także "Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego", również przedstawiające rolę Polski w kształtowaniu dziejów.

Dzieło poetyckie Mickiewicza wieńczy epopeja "Pan Tadeusz" (1834r.), monumentalny, zakrojone na szeroką skalę, utwór w dwunastu księgach, stanowi obraz Obraz W najogólniejszym znaczeniu: świat przedstawiony w utworze literackim jako odzwierciedlenie jakiejś rzeczywistości zewnętrznej, np. obraz XIX-wiecznej Warszawy w Lalce B. Prusa. Takie pojmowanie kategorii... Czytaj dalej Słownik terminów literackich społeczeństwa polskiego w XIX wieku. Wszystkich utworów poety nie sposób tu przytoczyć, jego dzieło było wyjątkowe, bogate pod względem treści i formy, sięgał po różne gatunki, pisał sprawnie, posiadał też zdolność poetyckiej improwizacji.

Mickiewicz zmarł w Stambule w roku 1855, udał się tam mającej się z Rosją. Przyczyną śmierci byłą najprawdopodobniej cholera. Dopiero kilkadziesiąt lat później (1890r. ) prochy wieszcza trafiły do ojczyzny i spoczywają w katedrze na Wawelu.

Dzieło twórcze wielkiego poety jest żywe do dziś, o czym świadczą choćby filmowe adaptacje jego utworów: "Czaty" (1920) oraz "Pan Tadeusz" zekranizowany przez Wajdę, Konwickiego także film Konwickiego oparty na fabule "Dziadów" - "Lawa" .