Dodaj do listy

Adam Mickiewicz - życie i twórczość

Adam Mickiewicz przyszedł na świat dnia 24 grudnia 1798 roku w Zaosiu, mieścinie położonej niedaleko Nowogródka. Jego rodzina Rodzina jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji organizmów, wyższa od rodzaju, a niższa od rzędu, np. rodzina: liliowate, rodzina: trawy, rodzina: jaskrowate, rodzina: człowiekowate.
...
Czytaj dalej Słownik biologiczny
należała do drobnej, niezbyt zamożnej, szlachty. Ojciec Ojciec B. Schulz Sklepy cynamonowe, bohater główny; zajmuje poczesne miejsce w powieści; szanowany kupiec, sprawujący ojcowską władzę nie tylko nad rodziną, ale i nad subiektami. Pochylony nad rachunkami,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Adama, Mikołaj Mickiewicz, był obrońcą sądowym w Nowogródku, co jednak nie zapewniało spokojnego i dostatniego bytu jego rodzinie. Niezwykle istotny wpływ na wyobraźnię przyszłego poety wywarła przyroda i krajobraz jego stron rodzinnych. Nie brakowało tu "pagórków leśnych", "łąk zielonych" i "pól malowanych zbożem rozmaitym". Ważne dla jego poezji były także kontakty, jakie miewał, z okolicznym folklorem, w którym mieszały się wątki polskie, litewskie i białoruskie.

Swą edukacje rozpoczął w Nowogródku w szkole prowadzonej przez ojców Dominikanów. Po jej ukończeniu został studentem Uniwersytetu Wileńskiego. Pierwszy rok spędził na wydziale matematyczno - przyrodniczym, dopiero zaś na drugim rozpoczął studia na wydziale filologicznym. Olbrzymi wpływ na jego rozwój intelektualny i duchowy mieli tacy profesorowie, jak: filolog klasyczny Ernest Groddeck, historyk i teoretyk literatury Leon Borowski i historyk Joachim Lelewel. Mickiewicz działa także aktywnie w organizacji założonej przez siebie wraz z przyjaciółmi w 1817 roku, mianowicie Towarzystwie Filomatów (Miłośników Nauki), które stawiało sobie za cel rozwój władz rozumowych i zalet charakterów swych członków oraz krzewienie pośród nich postaw patriotycznych. Kolejną organizacją, w której był aktywnym członkiem, było Towarzystwo Filaretów (Towarzystwo Przyjaciół Cnoty). Stowarzyszenie to w późniejszym czasie zaczęło mocno ewoluować w stronę konspiracyjnej działalności niepodległościowej. Ducha owych czasów oddają dwa młodzieńcze utwory Mickiewicza, mianowicie "Pieśń filaretów (1820) oraz "Oda do młodości" (1820). Szczególnie ten drugi utwór stanowi zapowiedź odejścia Mickiewicz od twórczości noszącej silne piętno poetyki klasycznej oraz od filozofii oświeceniowej jako takiej. Z jednej bowiem strony, mamy tu do czynienia z ujęciem treści owego utworu w klasyczną formę ody oraz sposób obrazowania na modłę charakterystyczną dla literatury doby stanisławowskiej (przywołanie motywów mitologicznych), z drugiej jednak strony, Mickiewicz wyraża tutaj idee zgoła obce duchowi klasycyzmu, jak na przykład postulat sięgania poza granice tego, co wzrok ogarnia (czytaj: rozumu). Pojawiają się tu także obrazy i metafory, których klasyk, bacząc na swą koncepcję dobrego smaku, nigdy nie odważyłby się użyć: np. "płaz w skorupie", "wody trupie".

W roku 1819 zaczął Mickiewicz pracę, którą był zmuszony podjąć, gdyż do tego zobowiązywał się pobierając przez okres studiów stypendium. Nie cenił zbytnio tej pracy, uważał ją za nużącą, nudną i głupią. W tym czasie spotykają go również dwie tragedie osobiste, które wpędzają go w depresję, potęgowaną jego samotnością w tym mieście. Pierwszą z nich była śmierć matki, drugą natomiast zamążpójście Maryli Wereszczakówny. Pisze wtedy utwory, które złoża się na dwa pierwsze tomy jego poezji.

Wydane w roku 1822 "Poezje" stały się umowną datą oznaczającą początek polskiego romantyzmu (w jego skład wchodziły "Ballady i romanse"). W "Przedmowie" do tej książki oraz balladzie "Romantyczność" wyłuszczył koncepcję nowej, romantycznej, poezji. Miała ona sięgać szukając inspiracji i tworzywa poetyckiego do ludowych wierzeń, podań, legend, bajek, opowieści, gdyż to właśnie w nich zawiera się w najczystszej postaci duch narodu. Jako tak została ona przeciwstawiona poezji salonowej i mechanicystycznemu światopoglądowi ludzi oświecenia. Postulował również Mickiewicz uwolnienie się od rygorów ścisłego odgraniczania gatunków literackich oraz wprowadzał nowe (np.: ballada). Najbardziej znanymi utworami z tego tomu były: ROMANTYCZNOŚĆ, ŚWITEŹ, ŚWITEZIANKA, TRZECH BUDRYSÓW, PARYS.

Natomiast w tomie II "Poezji" wydanym w roku 1823 odnajdujemy, m. in.: DZIADY cz. II i IV oraz poemat GRAŻYNA. POWIEŚĆ LITEWSKA. Ta historia o litewskiej księżniczce utrzymana w konwencji powieści walter - scottowskiej z niewielka domieszką byronicznej kreacji bohatera stanowi świadectwo zmagań Mickiewicza z problemem patriotyzmu. "Dziady" natomiast stanowią hołd, jaki Mickiewicz złożył ludowej duchowości oraz literaturze spod znaku Goethego (chodzi tu, oczywiście, o "Cierpienia młodego Wertera").

Rok 1823 przynosi ostrą rozprawę władz carskich z polskimi organizacjami spiskowymi na Litwie. Nowy kurator oświaty, który zastąpił na tym stanowisku księcia Adama Czartoryskiego, Nowosilcow, ostro zabiera się za członków wszelkich kół samokształceniowych, w tym także za filomatów i filaretów. Mickiewicz zostaje uwięziony. W klasztorze bazylianów, który władze carskie zamieniły na więzienie, przesiedział poeta pół roku. Po upływie tego czasu zostaje skazany na udanie się w głąb imperium rosyjskiego.

W drugiej połowie 1824 roku poeta opuszcza Litwę. Najpierw udaje się do Petersburga. W tym mieście poznaje młodych pisarzy i poetów rosyjskich, z których większa część weźmie w późniejszym czasie udział w powstaniu dekabrystów przeciw caratowi. Stamtąd wyrusza w drogę na Krym, do Odessy, w której ma objąć posadę nauczyciela w gimnazjum. Pokłosiem jego pobytu i podróży po tym niezwykle malowniczym i stosunkowo dzikim miejscu jest cykl poetycki zatytułowany Sonety krymskie. W trakcie pobytu w Rosji pisze również "Konrada Wallenroda", który ukazuje się w Moskwie w roku 1828.

W roku 1829 wyjeżdża z Rosji. Zaczyna się jego dwuletni okres podróży po Europie. Odwiedza on między innymi Niemcy, Czechy, Szwajcarie oraz Włochy. Pod koniec roku 1830 - przebywał wtedy w Wiecznym Mieście - dochodzą go wieści o wybuchu Powstania Listopadowego. Podejmuje próby dostania się do walczącej ojczyzny, ale robi to niezwykle opieszale i jakoś bez przekonania. Gdy już ostatecznie zdecydował się opuścić Włochy i udać do Polski, to uczynił to dość dziwną trasą, mianowicie przez Francję, gdzie dotarł w połowie w 1831 roku. W Paryżu otrzymał od przebywających tam członków rządu powstańczego zadanie dotarcia do Warszawy. Pod zmienionym nazwiskiem - Mühl - podjął taką próbę, ale zakończyła się ona niepowodzeniem. Wieszczowi udało się dotrzeć tylko do Wielkopolski. W Poznańskiem przebywał do początku roku 1832, dzięki gościnności takich rodzina szlacheckich, jak: Skórzewskich z Kopaszewa, Górzeńskich z Śmiełowa, Turnów z Objezierza i Grabowskich z Łukowla.

Z poznańskiego udaje się Mickiewicz do Drezna, które w owym czasie stało się na krótko ośrodkiem grupującym emigrację popowstaniową. W tym to mieście usłyszał relacje z pierwszej reki opisujący przebieg walk w Polsce. Na podstawie tych opowieści napisał miedzy innymi takie utwory: "Śmierć pułkownika", "Nocleg", "Reduta Ordona". Tu także powstaje trzecia część Dziadów, którą poeta pisał w szale twórczym przez trzy dni.