Dodaj do listy

Antyk – słownik pojęć

ACHILLES był według mitologii greckiej synem pięknej boginki morskiej Tetydy i księcia Peleusza.

Kiedy był niemowlęciem matka wykąpała go w Styksie, jego całe ciało było odporne na wszelkie rany. Jedynym miejscem, które nie było zabezpieczone była jego pięta, za która trzymała go matka .Był bardzo młody kiedy Odys przekonał go do udziału w wojnie trojańskiej..

Kiedy Agamemnon Agamemnon Ajschylos Oresteja (Agamemnon), bohater Bohater T. Różewicz Kartoteka, bohater główny; należy do pokolenia Kolumbów
Wygląd: Brak informacji w utworze, bohater niczym się nie wyróżnia, nie ma cech szczególnych, jest zwykły, przeciętny,...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
tytułowy; król Argos, głównodowodzący wojskami greckimi pod Troją, bohater wojenny. Mąż Klitajmestry, ojciec Ifigenii (którą złożył w ofierze bogom),...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
odebrał mu jego brankę , obraził się na wszystkich Greków . Przystępuje do walki dopiero kiedy książe trojański Hektor Hektor Homer Iliada, bohater drugoplanowy; najdzielniejszy z Trojan, syn Priama. Wyróżnia się odwagą i szlachetnością. Umie okazać szacunek nawet wrogom. Walczy, ale się nie mści. Gardzi tchórzostwem... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum zabił w pojedynku jego przyjaciela Patroklesa .Achilles , który był najlepszym wojownikiem greckim , zabił Hektora , później bezwzględnie , przywiązał jego ciało do swego rydwanu i włócząc je dookoła murów Troi. Wydał ciało Hektora , dopiero , gdy przyszedł po nie Priam .Achilles zginął w wojnie trojańskiej, z ręki Parysa, który swoją strzałą trafił w jego jedyny słaby punkt , czyli piętę .

.

AFRODYTA - to najpiękniejsza bogini , narodziła się z piany morskiej w okolicach Cypru. Była boginią wdzięku i piękna i miłości. Bogowie dali ją za żonę Hefajstosowi, jednak to małżeństwo nie było udane.

Zakochała się w przystojnym myśliwym , Adonisie, rezygnowała ze wszystkich wygód , aby móc towarzyszyć swemu wybrańcowi, jednakże pewnego dnia Adonisa rozszarpał dzik. Jej rozpacz była tak wielka, że bogowie pozwolili, aby pół roku spędzał w Hadesie, a pół roku przy kochającej go Afrodycie. Towarzyszył jej zawsze Eros, bożek miłości. Ożywiła posąg wyrzeźbiony przez Pigmaliona, w którym władca Cypru się zakochał , Galateę.

ANTYGONA - to tragedia antyczna autorstwa Sofoklesa . Jej tytułowa bohaterka pochodzi z rodu , nad który ciąży fatum .

Staje wobec wyboru pomiędzy prawem boskim , które nakazuje pochować zmarłego brata, a prawem ludzkim , reprezentowanym przez Kreona , które zabrania pochować Polinika, brata Antygony , uznanego za zdrajcę.

ANTYK - nazwa oznaczająca epokę starożytną , kulturę rozwijającą się w regionie Morza Śródziemnego od przełomu II i I tysiąclecia p.n.e. do V w. n.e. . Nazwa ta pochodzi z łaciny , w której "antiquus" znaczy dawny.

APOKALIPSA - w ten sposób zwykle nazywamy wizyjne utwory dotyczące przyszłości, są to wizje końca świata. Najbardziej znana jest kończąca Nowy Testament Apokalipsa świętego Jana, która miała być napisana na wyspie Patmos pomiędzy 93 a 96 r. n.e..

APOLLO to według mitologii greckiej przodujący urodą wśród bogów, syn Zeusa i bogini Latony. Uważano go za boga wieszczów, poetów, wróżbitów i wszystkich artystów.

W jego orszaku znajdowały się Muzy , było ich dziewięć, nazywały się Kalliope, Klio, Euterpe, Taleja,

Melpomene, Terpsychora, Erato, Polihymnia, Urania.

Pewnego razu wdał się w spór z sylenem Marsjaszem, który był wspaniałym fletnistą, pomimo jego niezwykłej gry , przyznano pierwszeństwo bogu, który żywcem obdarł przegranego Marsjasza ze skóry. Jedynie Midas opowiedział się za Marsjaszem, za to Apollo, który nie lubił sprzeciwu, przyprawił Midasowi ośle uszy.

Siostrą Apollina była Artemida, która pomimo swej urody nie myślała o mężczyznach. Była czczona, jako bogini polowań i lasów.

ARCHETYP to pewien uniwersalny pierwowzór ludzkich zachowań ustalony w mitologiach , wpisany w powszechną świadomość.,, Wędruje" on po różnych epokach i dziełach literackich, plastycznych i muzycznych.

Jest za każdym razem na nowo odkrywany, jednak niesie ze sobą skojarzenia wspólne dla wszystkich.

Takimi archetypami są: Motyw Ikara , kojarzonego z marzycielem , osobą lekkomyślną; Motyw Prometeusza, społecznika, poświęcającego swoje szczęście dla dobra innych ; Motyw Odysa , wędrowca wiele lat tułającego się po świecie , lecz w końcu trafiającego do upragnionego domu;

ARES- syn Zeusa i Hery, od młodości był przysposabiany do walk, ponieważ nie wykazywał skłonności do niczego innego. najlepszym z wszystkich możliwych zajęć była dla tego boga wojna. Nauczył ludzi okrucieństwa w walce. We wszystkich wojennych wyprawach towarzyszyły mu Bojaźń , Mord , Strach i Niezgoda.

ARGONAUCI - uczestnicy wyprawy Jazona do Kolchidy po złote runo , nazwa pochodzi od statku ,, Argo" , na którym płynęli. Jazon, syn króla Ajzona dowodził wyprawie, na którą z całego kraju przybyli najznakomitsi bohaterowie, m.in. Herkules, Tezusz , Orfeusz , Peleus i Nestor. ,, Argo" oznaczało szybki , w nawie statku znajdował się kawałek świętego drzewa z dębu Zeusa w Dodonie.

Argonauci przeżyli wiele przygód nim dotarli do Kolchidy. Spędzili dwa lata na wyspie Lemmos , na której były same kobiety . Pomogli królowi Fineusowi, uwolnili go od Harpi. Przepłynęli pomiędzy Symplegadami , skałami u wejścia Morza Czarnego , które co jakiś czas przesuwały się ku sobie. Po tym, jak przepłynęli pomiędzy nimi Argonauci nie zmieniały już swojego miejsca.

ARIADNA - królewna, córka króla Krety Minosa, pokochała Tezeusza, który postanowił zabić zamkniętego w Labiryncie Minotaura , dała mu nić, dzięki której mógł wyjść z plątaniny wielu pomieszczeń i korytarzy.

Tezeusz początkowo odwzajemniał jej uczucie , jednak w drodze powrotnej , w która zabrał piękna królewnę, Tezeusz zostawił ją na wyspie Naksos. Tam znalazł ją Dionizos, który pojął piękną Ariadnę za żonę.

ARYSTOTELES - był uczniem Platona , żył w IV w. pn.e., urodził się w Stagirycie.

Miał inne zdanie niż jego nauczyciel , uważał bowiem , że istnieją tylko rzeczy konkretne.

Był zwolennikiem zasady ,,złotego środka", uznaje się go za twórcę logiki. Zajmował się wieloma dziedzinami wiedzy, m.in. astronomią , kosmologią, biologią, ekonomią. Słynne są jego słowa : ,, Przyjacielem mi jest Platon, ale największą przyjaciółką prawda.

ATENA to grecka bogini , która wyskoczyła z głowy Zeusa, uważana za patronkę mądrości, a tym samym wszystkich ludzi związanych z nauką i pożytecznymi rzemiosłami. Ku jej czci odbywały się Panatenaje.

Nazywano ją także Pallas, co oznaczało pannę, lub Partenos, oznaczające dziewicę. Ptakiem jej poświęconym była sowa, która do dzisiejszego dnia jest symbolem mądrości .

BECZKA PANDORY - Kiedy Prometeusz stworzył człowieka z łez i gliny , bogowie zesłali na ziemię kobietę , którą nazwali Pandorą , dali jej wdzięk , dar przekonywania , urodę , a przede wszystkim beczkę , w której były zamknięte wszelkie choroby i nieszczęścia.

Wysłano ją do Prometeusza , gdy ten ją odprawił Pandora udała się do Epimeteusza, który ożenił się z Pandorą.

Małżonkowie otworzyli beczkę , z której wylęgły się wszelkie nieszczęścia , które od tej pory trapiły ludzkość.

BIBLIA to zbiór ksiąg uznanych przez chrześcijan za święte. Składa się ona ze Starego i Nowego Testamentu.

Stary Testament powstawał w okresie pomiędzy XIII i I w. p.n.e., natomiast Nowy Testament powstawał pomiędzy 51 i 96 rokiem naszej ery.

Stary Testament zawiera 46 ksiąg judaistycznych, a Nowy Testament 27 ksiąg chrześcijańskich.

Księgi Starego Testamentu są księgami świętymi również dla Żydów. Pisane były w trzech językach: aramejskim, greckim i hebrajskim.

Pisma Starego Testamentu składają się 39 ksiąg uznanych za kanoniczne oraz 7 ksiąg uznawanych wyłącznie przez katolików.

BOHATEROWIE ( Herosi) synowie bogów i kobiet śmiertelnych, posiadali niesamowitą siłę, często byli także olbrzymiego wzrostu. Po śmierci byli często zaliczani do kręgu bogów. Jednym z greckich bohaterów był Herkules , syn Zeusa i Alkmeny, od najmłodszych lat wyróżniający się wielką siłą.

Pewnego razu w przypływie szaleństwa zabił swoją żonę i dzieci, jego pokutą miało być wykonanie dwunastu niesamowicie trudnych prac, które wymyślał mu król Myken, Eurysteus. Po śmierci Herkules został uczyniony przez bogów nieśmiertelnym.

Szczególnie czczonym bohaterem w Atenach był Tezeusz , który od najmłodszych lat marzył o wielkich czynach. Zabił straszliwego potwora Minotaura , tym właśnie zyskał sobie wdzięczność Ateńczyków , którzy nie musieli już płacić haraczu w postaci młodych dziewcząt i chłopców. Kolejnym bohaterem greckim był Perseusz, syn pięknej Danae , uciął głowę jednej z Gorgon , Meduzie.

CENTAURY - były to istoty mające postać w połowie konia , a w połowie człowieka, należały do świty Dionizosa. Wśród centaurów wyróżniał się Chejron, był to niezwykle mądry starzec , któremu powierzano naukę dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum bogów. Do Chejrona na nauki oddał swego syna Eskulapa , Apollo .

Jednym z centaurów był Nessos , który chciał porwać Herkulesowi Dejanirę, kiedy Herkules go zabił, Nessos powiedział Dejanirze , że jeśli chce na zawsze zatrzymać miłość swego męża powinna umaczać jego koszulę w krwi centaura. Koszula , którą założył na siebie Herkules spaliła żywcem jego ciało.

CYKLOPI synowie pierwszych bogów Uranosa ( Nieba) i Gai ( Ziemi) , były to olbrzymy z jednym okiem pośrodku głowy.

Uranos zrzucił ich do Tartaru razem ze Sturękimi i Tytanami.

Brali udział w walkach Zeusa z Kronosem.

Według mitologii greckiej cyklopi mieli być towarzyszami Hefajstosa , z którym pracowali w jego kuźni na wyspie Lemnos.

Odyseusz w czasie swej tułaczki spotkał się z cyklopem Polifemem , który był synem Posejdona.

CYNICY - szkoła filozoficzna , której członkowie twierdzili , że największą wartością dostępną człowiekowi jest cnota. Uważali, że należy gardzić dobrami materialnymi . Jeżeli człowiek pragnie być szczęśliwym , powinien wyrzec się wszelkich bogactw. Najgłośniejsze jest nazwisko Diogenesa z Synopy , cynika , który manifestował demonstracyjnie pogardę dla wszystkich wartości , poza cnotą. Chodził w dzień z latarnią, mówił , że jest mu ona potrzebna , ponieważ szuka człowieka.

DIONIZOS to według mitologii greckiej syn Zeusa i śmiertelniczki Semele. Wychowywały go Muzy i bożek leśny Sylen.Był bogiem wina i biesiad , ku jego czci na wiosnę odbywały się Wielkie Dionizje, Małe Dionizje,

Lenaje i Antesterie.

DIONIZJE - uroczystości ku czci boga wina Dionizosa , Małe Dionizje Dionizje święta obchodzone w starożytnej Grecji ku czci Dionizosa (boga ekstazy, wina i żywotnych sił natury).
· Dionizje Małe (wiejskie) Odbywały się na przełomie grudnia i stycznia dla uczczenia...
Czytaj dalej Słownik historyczny
odbywały się jesienią , były one świętem winobrania , z tych obrzędów narodziła się komedia antyczna. Wielkie Dionizje były obchodzone wiosną , były bardziej uroczyste od tych jesiennych, narodziła się z nich Tragedia antyczna.

DIOSKUROWIE- bracia bliźniacy Kastor i Polideukes, synowie Zeusa i Ledy,razem ze swymi siostrami Helena i Klitajmestą wykluli się z wielkiego jaja przyniesionego Ledzie przez Hermesa. Kastor i Polideukes bardzo się kochali , zawsze chcieli być razem, po śmierci Kastora , Zeus zamienił obu braci w gwiazdy i umieścił na niebie.

DRAMAT - teatr w Grecji powstał na przełomie VI i V w. p.n.e.

Pierwsze przedstawienia teatralne odbywały się wówczas w czasie Dionizji Wielkich, uroczystości ku czci boga wina i życia Dionizosa. Po ofiarowaniu zwierząt śpiewano podniosłą pieśń ku czci Dionizosa, zwaną Dytyrambem. Uczestnicy uroczystości byli poprzebierani w skóry kozłów i przyozdobieni liśćmi winorośli.

Tak więc teatr grecki wyszedł z obrzędów religijnych, które z czasem stały się bardziej umiarkowane, sformalizowały się w dramat.

Dramat antyczny można było podzielić na tragedię, komedię i dramat satyrowy.

Na początku przedstawienie było rozmową przodownika chóru, zwanego koryfeuszem z resztą chóru.

Później koryfeusz występował, jako aktor w kilku różnych rolach. Jeden aktor w tragedii występował za czasów Tespisa. Z czasem uświadomiono sobie, że dla rozwoju tragedii konieczne jest wprowadzenie drugiego aktora. Ten ,, wynalazek" tradycja przypisuje Ajschylosowi. Trzeciego aktora dołoży Sofokles.

DWANAŚCIE PRAC HERKULESA - Najpopularniejszy z greckich, mitologicznych bohaterów, Herkules oszalał pewnego razu i zabił swoją żonę i dzieci. Wkrótce się opamiętał i bardzo żałował swojego uczynku. Udał się do Delf, aby poradzić się wyroczni , jak powinien odpokutować swój występek. Wyrocznia kazała mu udać się do króla Eurysteusa , który miał mu zadać dwanaście pokutnych prac.

Pierwszą pracą było schwytanie lwa z Nemei.

Nie można było go zabić strzałami z łuku, gdyż jego skóra była tak gruba, ze nie przepuszczała żelaza, więc Herkules złapał go i udusił.

Drugim zadaniem było zabicie hydry lernejskiej.

Potwór ten wyróżniał się swoimi dziesięcioma głowami, z których jedna była nieśmiertelna.

Herkules wpadł na pomysł, aby wypalać miejsca, w których uciął głowę, w ten sposób nowe głowy nie mogły już odrastać.

W końcu uciął nieśmiertelną głowę, którą natychmiast głęboko zakopał. Trzecim zadaniem Herkulesa było przyprowadzenie królowi łani ceryntyjskiej , która miała złote poroże i spiżowe racice.

Czwartym zadaniem było zabicie strasznego dzika z okolic Erymantu.

Piąte zadanie polegało na oczyszczeniu z nawozu olbrzymiej stajni Augiasza, której nie sprzątano przez trzydzieści lat.

Szóstą pracą miało być zabicie stada straszliwych ptaków, pożerających ludzi. Siódmą z kolei pracą było dostarczenie władcy Myken olbrzymiego byka.

Ósmym zadaniem było przyprowadzenie Eurysteusowi cudownych klaczy króla Diomedesa.

Dziewiątą pracą miało być zdobycie pasa królowe Amazonek , Hipolity. Pas ten był podarunkiem od boga wojny Aresa.

Chcąc wykonać dziesiąta pracę Herkules musiał wyruszyć po woły olbrzyma Gerionesa.

Jedenastym zadaniem było zdobycie złotych jabłek z drzewa należącego do Hery, jedynej bogini nieprzychylnej Herkulesowi.

Dwunastym zadaniem miało być sprowadzenie piekielnego psa , Cerbera.

DYTYRAMB - pieśń pochwalna , ku czci Dionizosa, wykonywana w czasie Dionizji, jej zmodyfikowana forma stanowiła początki dramatu antycznego.

EDYP - władca Teb , był synem Jokasty i Lajosa, którzy zostali ostrzeżeni przez wyrocznię, że ojciec zginie z ręki swojego syna, który później będzie w kazirodczym związku z matką . Kiedy chłopiec przyszedł na świat przekłuto mu pięty i porzucono w górach.

Zostawione w górach dziecko znaleźli pasterze, oddali go pod opiekę królowej Koryntu. Gdy Edyp był już dorosły wyrocznia w Delfach powiedziała mu, że zabije ojca i ożeni się z własną matką. Dlatego postanowił nie wracać do Koryntu i wyruszył szukać szczęścia z dala od ojczyzny. Uciekał od przeznaczenia , jednak ono go dogoniło . Nieświadomie zabił swego ojca , a później gdy po pokonaniu Sfinksa, został władcą Teb , jego żoną została Jokasta. Z ich związku narodziła się czwórka dzieci: Antygona, Ismena, Eteokles i Polinejkes.

Po kilku latach Teby zaczęły nawiedzać straszliwe plagi. Ślepy wieszcz Tejrezjasz , zapytany o przyczyny tych nieurodzajów odkrył prawdę przed Edypem. Ta straszliwa wiadomość spowodowała, że Jokasta powiesiła się, a Edyp wybił sobie oczy sprzączkami od sukni Jokasty. Jako żebrak opuścił miasto, poszedł szukać miejsca , w którym miał umrzeć.

EOLIA - była królestwem rządzonym przez Eola , mitologicznego władcę wszystkich wiatrów.

Starożytni Grecy uważali , ze za każdy rodzaj wiatru jest odpowiedzialny inny bóg .

Na przykład Zefir był łagodnym wiatrem ze wschodu, niósł ze sobą orzeźwienie, jego braćmi byli Boreasz Boreasz w mitologii greckiej bóg wiatru północnego
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
- władca wiatru północnego , Notos - bóg wiatru południowego i Euros - bóg wiatru zachodniego.

]

EPIKUREIZM zakładał że celem życia ludzkiego jest przyjemność, nie chodziło mu jednak o rozkosz fizyczną, ale umysłową. Czerpać ją należy z dobrego , harmonijnego życia, w którym nie ma miejsca na krzywdzenie innych.

Według Epikura, założyciela szkoły szczęście ludzkie mąci lęk przed śmiercią, dlatego należy go odrzucić i żyć tak, aby być zadowolonym z każdego dnia. W życiu należy za wszelką cenę unikać cierpień, gdyż te mącą nasze zmysły. Według Epikura umysł powinien ciągle dążyć do lepszego poznania, a szczęściu powinna nieodłącznie towarzyszyć cnota.

EPOS to obszerny utwór epicki, który opowiada o losach bohaterów na tle ważnych wydarzeń dziejowych. Rozwinął się w starożytnej Grecji, za czasów Homera.

Utwór otwiera zawsze inwokacja, czyli utrzymany w podniosłym tonie zwrot o zesłanie na twórca. W przypadku eposów Homera jest to zwrot do Muz.

Narrator jest w epopei wszechwiedzący, jest też wszechobecny, stara się opowiadać o wszystkich wydarzeniach, zachowując wobec nich dystans , nie emocjonuje się nimi.

Eposy antyczne opierają się na wątkach mitologicznych , świat eposu zapełniają nie tylko ludzie, ale przede wszystkim bogowie i bohaterowie.

Tytuły eposów nawiązują do imienia głównego bohatera lub miejsca wydarzeń.

FILEMON I BAUCIS

Kiedy Zeus i Hermes chodzili po ziemi , przebrani za ludzi nikt nie chciał ich ugościć . Tylko ubodzy staruszkowie , Filemon i Baucis przyjęli ich pod swój dach. Podzielili się z gośćmi swoim skromnym posiłkiem. Kiedy w końcu zorientowali się , że podróżni są bogami , Filemon chciał im złożyć w ofierze ostatnią gęś. Zeus uczynił ich kapłanami w swojej świątyni , a po śmierci zamienił w drzewa złączone pniami.

HADES - to według mitologii greckiej królestwo piekieł , wejście do niego miało znajdować się nieopodal miasta Kimeryjczyków.

W Hadesie mieszkały Smutek , Trwoga, Nędza, Starość, Choroby i oczywiście Śmierć. W Królestwie Piekieł mieszka Cerber , straszny pies , o trzech pyskach, który strzeże , aby nikt nie próbował uciec z podziemi.

Przez Hades przepływają : Acheront, Styks , Lete i Kokyktos. Największą z tych rzek jest Styks, przez nią dusze przewozi Charon na swej łodzi , opłatą za ten przewóz jest jeden obol.

Dusze zmarłych mają wyznaczone miejsca , w zależności od wieku, przyczyny śmierci , a także tego , jakie życie prowadzili.

Sędziami dusz w Hadesie są Minos , Ajakos i Radamantys, to oni decydują , jaki los czeka duszę po jej śmierci.

Hades to także imię pana podziemi , który ma tu swój pałac, w którym zamieszkuje razem ze swa małżonką Persefoną.

HEDONIZM za najwyższą cnotę uważał szczęście płynące jedynie z rozkoszy fizycznych, bo tylko dla nich zdaniem Arystypa z Cyreny i innych hedonistów było warto żyć.

HEFAJSTOS według mitologii greckiej był bogiem ognia , kulawym kowalem, który całe dnie spędzał w swej kuźni. Chociaż był synem Zeusa i Hery , stronił od olimpijskiego życia. Mistrz w swym rzemiośle kowalskim.

Jego małżonką była najpiękniejsza z bogiń Afrodyta, nie był to jednak szczęśliwy związek , gdyż zbytnio się od siebie różnili. Jego kuźnia , w której towarzyszyli mu cyklopi znajdowała się na wyspie Lemmos.

HEKTOR według ,,Iliady" był największym bohaterem trojańskim. Był synem króla Troi, Priama i jego żony Hekabe. Miał żoną Andromachę , którą bardzo kochał.

Był najmężniejszym z wszystkich wojowników trojańskich.

Zabił przyjaciela Achillesa i zabiera , jako łup zbroję, którą grecki bohater pożyczył Patroklesowi .

Zdradza go Atena, która przybiera postać jego brata Deifoba i namawia go , aby stanął do walki z Achillesem. Zabija go Achilles , zadając mu cios grotem w miejsce pomiędzy szyją , a ramieniem.

Przed śmiercią poprosił zwycięzcę, aby sprzedał jego ciało za okupem jego rodzicom, a nie pozostawiał go na rozszarpanie padlinożercom.

Achilles odmawia, mówi Hektorowi, że jego ciało będzie rozszarpane przez psy. Hektor przepowiada okrutnemu Achillesowi, śmierć, którą zada mu Parys.Zostaje przytroczony do wozu i ciągnięty po ziemi ku zgrozie obserwujących tą scenę Trojan.

HELENA- była uważana , za najpiękniejszą kobietę na świecie. Była siostrą Klitajmesty , Kastora i Polideukesa . Całe rodzeństwo wykluło się z jaja przyniesionemu Ledzie przez Hermesa. Ojcem był prawdopodobnie Zeus.

Kiedy Helena była małą dziewczynką porwał ją Tezeusz, została odbita przez swoich braci.

Kochali się w niej wszyscy mężczyźni . Jej mężem został król Sparty Menelaos.

Kiedy na weselu Tetydy i Peleusa , wybuchł spór , o to , która bogini jest najpiękniejsza, sprawę miał rozstrzygnąć Parys. Afrodyta za tytuł najpiękniejszej bogini , obiecała mu najpiękniejszą kobietę na świecie. Parys porwał Helenę , stało się to przyczyną trwającej dziesięć lat wojny trojańskiej.

HERA- Ta swarliwa bogini była siostrą , a równocześnie żoną Zeusa. Hera to bogini nieba, dzięki skłonności do kłótni zyskiwała wiele na swojej władzy, ptakiem jej poświęconym była kukułka. Jej pokojówka była Iris , bogini tęczy , która nie mogła nigdy położyć się spać , gdyż co chwilę potrzebowała jej kłótliwa bogini. Hera była patronką wszystkich niewiast.

Nie lubiła, gdy ktoś mówił , że jest od niej piękniejszy, mściła się na wszystkich kobietach , które stanowiły dla niej potencjalne zagrożenie.

ILIADA - epos antyczny , którego autorstwo jest przypisywane Homerowi. Tytuł nawiązuje do miejsca dziania się wydarzeń w nim przedstawionych, Illionu( Troi).Jest utworem bardzo obszernym, pisanym heksametremjest zbudowana z 24 ksiąg . Historia oparta jest na mitologicznej historii o wojnie trojańskiej. Akcja Akcja papier wartościowy będący dowodem udziału jego właściciela w spółce akcyjnej. Posiadanie akcji upoważnia właściciela do głosowania na zebraniach akcjonariuszy oraz do uzyskiwania dywidendy,... Czytaj dalej Słownik geograficzny ,,Iliady" to kilkadziesiąt dni ostatniego, dziesiątego roku tej wojny.

Bohaterami eposu są ludzie i bogowie, którzy mają decydujące znaczenie w przebiegu walk pomiędzy Grekami i Trojanami.Została napisana w podniosłym stylu, narrator jest wszechwiedzący .Utwór obfituje w rozbudowane porównania , nazywane porównaniami homeryckim, stałe epitety , a także rozbudowane opisy, retardujące akcję.

KOSMOGONIA - w kulturze starożytnej ukształtowały się różne wizje pochodzenia świata . Kosmogonie biblijna i mitologiczna są bez wątpienia najpopularniejsze.

Kosmogoniczna wizja zawarta w biblijnej ,,Księdze Rodzaju" opowiada , jak Bóg przez sześć dni powołał do istnienia cały wszechświat. Siódmy dzień poświęcił na odpoczynek , ustanawiając go dniem świętym.

Pierwszego dnia oddzielił ciemność od jasności. Drugiego oddzielił niebiosa, trzeciego oddzielił wody i lądy, stworzył roślinność, która miała wydawać owoce i nasiona .Czwartego dnia stworzył ciała niebieskie. Piątego dnia Bóg zapełnił świat przeróżnymi zwierzętami, zarówno lądowymi, jak i morskimi, stworzył także ptaki. Szóstego dnia bóg stworzył mężczyznę i aby nie był samotny z jego żebra stworzył kobietę.

Według mitologii greckiej na początku był Chaos dał on początek Niebu- w postaci Uranosa i Ziemi, upostaciowanej przez Gaję. Dali oni początek wielu innym bogom. Wraz bogami rodził się cały świat, Ziemia, która wydostała się chaosu zapełniła się roślinami i zwierzętami. Twierdzono, że ród ludzki żył w czterech rożnych wiekach: złotym , srebrnym , brązowym i żelaznym .Człowieka miał stworzyć tytan Prometeusz z gliny pomieszanej z łzami , a dusza miała być z iskry z rydwanu słonecznego.

HEDONIZM , podobnie, jak epikureizm, za najwyższą cnotę uważał szczęście, było to jednak szczęście płynące jedynie z rozkoszy fizycznych, bo tylko dla nich zdaniem Arystypa z Cyreny i innych hedonistów było warto żyć.

HERAKLIT Z EFEZU, nazywany był ,,filozofem ciemnym", ponieważ wyrażał się w niejasny , zawiły sposób. Jego zdanie wszystko zaczęło się z ognia .

Prabytem był dla niego ogień.

Twierdził , że wszystko płynie, a tym samym ,,nie można dwa razy wejść do tej samej rzeki".

Oznaczało to, ze świat jest w nieustannym ruchu, wszystko się zmienia.

KADUCEUSZ - według mitologii była to laska , z którą nigdy nie rozstawał się boski posłaniec , Hermes. Podarował mu ją Apollo , miała ona łagodzić wszelkie spory. Kiedy Hermes włożył ją pomiędzy dwa gryzące się węże , w zgodzie oplotły laskę.

KOMEDIA - narodziła się z obrzędów Dionizji Małych . Dotyczyła błahych , codziennych spraw, , losy bohatera zawsze miały szczęśliwe zakończenie.

W komedii dopuszczano mniej eleganckie słownictwo, aniżeli w tragedii.

Często komedia sięgała po wątki polityczne. Operowała karykaturą, groteską, satyrą i wszelkimi typami komizmu. Dla takich twórców, jak Arystofanes nie istniały tematy , których nie można było poruszać. Najbardziej znanymi komediopisarzami starożytnej Grecji byli Arystofanes i Menander

KONFLIKT TRAGICZNY to sytuacja motywująca akcję w tragedii antycznej . Polega na postawieniu bohatera tragedii w sytuacji wyboru pomiędzy dwoma wyborami, z których każdy kończy się klęską, każdy jest zły. Jest to zestawienie jednostki z siłami wyższymi, z którymi nie może ona wygrać, gdyż ciąży nad nią fatum.

LABIRYNT - niezwykła legendarna budowla , która miała być więzieniem dla straszliwego potwora Minotaura , który był w połowie człowiekiem , a w połowie bykiem. Minotaur był synem żony króla Krety Minosa, Pazyfae i byka. Minos poprosił znakomitego ateńskiego budowniczego Dedala , aby zbudował więzienie dla potwora. Dedal Dedal w mitologii greckiej wynalazca, architekt, rzeźbiarz. Mimo że król Krety Minos bardzo go cenił, Dedal marzył o powrocie do rodzinnych Aten. Zaplanował więc ucieczkę z wyspy. Skonstruował skrzydła wzorowane... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum wymyślił budynek o wielu dziesiątkach pokoi i niezliczonej liczbie poplątanych korytarzy. Kto raz wszedł do labiryntu nie mógł już z niego wyjść. Sposobem na przejście okazała się nić córki Minosa, Ariadny , która chciała pomóc Tezeuszowi , który odważył się wejść do labiryntu i zabić Minotaura.

MEDEA - legendarna królewna, czarownica , córka króla Kolchidy Ajetesa

dzięki swoim czarom pomogła Argonaucie Jazonowi, w którym się zakochała. Wypłynęła razem z Jazonem z Kolchidy, kiedy Argonautów ścigał Ajetes , pocięła na kawałki ciało swego brata Absyrtosa, którego porwała przed ucieczką z domu. Zrobiła to , gdyż wiedziała , że Ajetes zatrzyma swe statki, aby pozbierano części ciała jego synka.

Po przybyciu do Jolkos uzdrowiła ojca Jazona, Ajzona i zemściła się na Peliasie, kazała pociąć jego córkom ciało ojca.

Kiedy Jazon zakochał się w pięknej i skromnej Greczynce , Kreuzie , Medea podarowała jej piękną szatę , która okazała się być zatruta i spaliło ciało Kreuzy.

MIT to opowieść , za pomocą symboli objaśniającą odwieczne prawa rządzące światem.

Przy pomocy świata bogów i bohaterów pokazuje uniwersalne prawa ludzkiej egzystencji.. Mity w czasach starożytnych pełniły różne funkcje: poznawczą (objaśniały), sakralną ( mówiło o bogach, przyczyniały się do ich czczenia), społeczną, zespalały dane społeczności, które podzielały te same wierzenia.

Mity były zazwyczaj przekazywane drogą ustną , dlatego jeden mit miał często kilka rożnych wersji.

MOJRY -  były to trzy boginie przeznaczenia. Nazywane inaczej Parkami , mają kontrolę nad przeznaczeniem każdego człowieka , nawet bogowie ulegają przeznaczeniu. Parki przędą nić ludzkiego żywota. Są siostrami , ich imiona to : Kloto , Lachezis , Atropos. Najstarszą z nich była Atropos i to ona odpowiadała za to , w którym momencie miało się zakończyć ludzkie życie , w wybranym przez siebie momencie ucinała nić , która do tej pory przędła razem z siostrami.

MISTERIA- były to specyficzne formy kultu religijnego ku czci niektórych bogów , nie wszyscy mieli jednakże do nich dostęp. Udział w misteriach mogli brać ci , którzy przeszli specjalne wtajemniczenie.

Misteria eleuzyjskie były odprawiane ku czci bogini Demeter. Zawsze we wrześniu za zamkniętymi drzwiami wystawiano przedstawienie mówiące o męce i radości Demeter Demeter w mitologii greckiej bogini urodzaju, matka - ziemia, ale też matka cierpiąca po stracie dziecka. Wyobrażano ją sobie jako starszą, zgarbioną troskami, siwiejącą kobietę. Chodziła na co dzień... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum .

Misteria orfickie były dziełem sekty orfików, która uznawała za swego założyciela mitycznego Orfeusza.

Ich wiara różniła się od oficjalnej wiary politeistycznej. Była ona w pewnym sensie monoteizmem.

Uważali , że każdy człowiek składa się z dwóch części ; złego ciała i dobrej , dionizyjskiej duszy.

Dlatego należy panować nad ciałem ,aby nie uciskało ono duszy.

Orficy uważali , że dusza po śmierci wraca na ziemię , aby w innym ciele odpokutować wszystkie winy popełnione w poprzednim życiu.

Niektórzy orficy mogą dzięki wtajemniczeniu być zwolnieni z odbywania kary.

MUZY - Według mitologii były to dziewięć córek Zeusa i Pamięci. Mieszkały na Helikonie i Parnasie . Należały do świty Apollina. Każda muza opiekowała inną dziedziną sztuki.

Klio była muzą historii, Euterpe była muzą liryki, Kalliope - pieśni bohaterskiej, Taleja - komedii, a Melpomene - tragedii, Erato była patronką pieśni miłosnej, Polihymnia była muzą hymnów , Urania - gwiaździarstwa, a Terpsychora - tańca. Muzy zsyłały natchnienie , na tych , którzy im wiernie służyli.

NARCYZ - według mitologii greckiej był to piękny młodzieniec , który pewnego razu pijąc wodę ze źródła , ujrzał w nim własne odbicie. Narcyz pokochał sam siebie , była to miłość wielka , ale niespełniona . piękny młodzieniec w końcu umarł , dręczony wielka tęsknotą. Jego imię dało nazwę białemu kwiatu , który według legendy miał wyrosnąć na jego grobie.

Dzisiaj tendencję do zbytniego zapatrzenia się w siebie , zachwytu nad sobą nazywamy NARCYZMEM, nawiązując tym samym do starej greckiej legendy.

NIMFY-te istoty nie były nieśmiertelne , jednak nie starzały się nigdy , zawsze były młode i piękne.

Pomagały ludziom, rozumiały dobrze ich ziemskie sprawy, były dobre , izolowały się od zła . Starożytni Grecy bardzo je szanowali i poświęcali im źródła. W zależności od miejsca, w którym zamieszkiwały nosiły różne nazwy , Driady mieszkały w lasach, Lejmoniady zamieszkiwały łąki, Najady były nimfami wodnymi.

NIOBE to żona Amfiona, była matką czternaściorga dzieci.

Niobe dumna ze swoich synów i córek, ciągle powtarzała, że zupełnie nie rozumie dlaczego nie Latona jest czczona , jako bogini- matka.

Bardzo to obraziło Latonę, która postanowiła się okrutnie zemścić na Niobe.

Jej dzieci Artemida i Apollo zabili strzałami wszystkie dzieci Niobe.

Nieszczęsna matka pogrążona w żałobie, tak długo płakała, aż bogowie zamienili ja w kamień , z którego nadal płynęły łzy. Jest symbolem matki cierpiącej po stracie swojego jedynego szczęścia , swoich dzieci.

ODYSEJA - jest antycznym eposem , którego autorstwo przypisuje się Homerowi.

Opowiada o losach Odyseusza wracającego z wojny trojańskiej do swej rodzinnej Itaki. Powrót ten trwa dziesięć lat i bohater przeżywa wiele niebezpiecznych przygód. Odwiedza miedzy innymi kraj Kikonów , kraj Latofagów, kraj Cyklopów, Eolię i Scherię.

OLIMPIA - w starożytnej Grecji było to miejsce szczególnego kultu Zeusa. Było w niej wiele świątyń. Od 776 r. p.n.e. odbywały się tam do roku 393 n.e. . co cztery Cztery Liczba cztery symbolizuje wszechświat materialny, cztery pory roku, cztery strony świata, cztery kwadry księżyca, cztery wiatry, cztery wieki ludzkości, cztery rzeki Hadesu, cztery konie Apokalipsy,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich lata igrzyska olimpijskie. Były to zawody sportowe , nagrodą dla tego , który wygrał był wieniec oliwny.

W świątyni w Olimpii znajdował się jeden z siedmiu cudów świata , był to olbrzymi posąg Zeusa, dłuta Fidiasza.

Stała też tutaj najstarsza świątynia bogini Hery i co pięć lat odbywały się igrzyska olimpijskie dla dziewcząt.

ORFEUSZ I EURYDYKA - jedna z najbardziej znanych par kochanków w historii literatury. Według legend starożytnych Greków Orfeusz był młodym, trackim śpiewakiem, który grał i śpiewał tak cudownie, że wzbudzał zachwyt we wszystkich, którzy usłyszeli jego muzykę.

Jego żoną była przepiękna nimfa , Eurydyka. Kochali się z całych sił . Kiedy Eurydykę ugryzła żmija i piękna nimfa dostała się do Hadesu. Orfeusz postanowił zejść do Hadesu, ponieważ nie potrafił żyć bez swojej ukochanej, pięknej żony.

Dźwięki jego lutni że skruszyły serce Charona, Cerbera , a nawet wściekłych Erynii. Hades także wzruszył się melodią i postanowił oddać Eurydykę Orfeuszowi.

Warunek był tylko jeden; Orfeusz miał nie oglądać się na żonę do momentu, aż wyjdą z państwa cieni. Niestety śpiewak nie wytrzymał , obejrzał się i dlatego wyszedł z podziemi bez żony.

W żałobie wrócił do swej ojczyzny, na lutni grał pieśni, które zasmucały całą przyrodę.

Pewnego razu orszak dzikich, obłąkanych bachantek rozszarpał ciało nieszczęsnego, zamyślonego Orfeusza.

Kiedy umarł jego usta nadał wypowiadały imię ukochanej kobiety. Miłość Orfeusza i Eurydyki była silniejsza niż śmierć.

PERSEUSZ- mitologiczny bohater , był synem Danae. Ojciec Danae , a dziadek Perseusza wrzucił ich do skrzyni i puścił na wody morskie , gdyż przepowiednia powiedziała mu , że zginie z rąk własnego wnuka.

Perseusz sprzeciwiał się małżeństwu Danae i króla Polidektesa. Kiedy Polidektes powiedział , że zamierza się ożenić z Hipodamią , Perseusz obiecał mu w darze ślubnym głowę Meduzy. Była to jedna z trzech strasznych potworów , Gorgon. W wyczynie tym pomogła mu Atena i Hermes. Dostał od nich buty ze skrzydłami, hełm , który sprawiał , że osoba która go włożyła stawała się niewidzialna.

Każdy kto spojrzał na Gorgonę zamieniał się w kamień , dlatego Perseusz zabił Meduże , stojąc tyłem do niej.

Z miejsca , w którym Perseusz uciął głowę Meduzie , wyskoczył skrzydlaty koń Pegaz.

Kiedy wracał pokonał smoka i uratował Andromedę. Kiedy wrócił do domu, postanowił zemścić się na Polidektesie , który zaczął prześladować jego matkę. Pokazał mu głowę meduzy , wtedy Polidektes zamienił się w kamień. Kiedy Perseusz czuł , ze już umiera oddał głowę Meduzy , Atenie , która umieściła ja na swej tarczy.

PERSONIFIKACJE - były bardzo popularne w wierzeniach starożytnych, którzy lubili przedstawiać pojęcia abstrakcyjne w postaciach bogów , którym nadawali wybrane przez siebie imiona. Jedną z greckich, mitologicznych personifikacji była Nemezis , która uosabiała ludzką dolę.

Personifikacje były popularne także wśród Rzymian; każda z tych postaci miała jakiś nieodzowny atrybut.

Clementia , czyli Łagodność miała w ręce berło, Fides , czyli Wierność miała kosz pełen owoców, Spes uosobienie Nadziei trzymała w ręce kwiat, a Concordia , czyli Zgoda była przedstawiana z rogiem obfitości.

PITAGORAS - filozof żyjący na przełomie VI i V w. p.n.e.

Pochodził z wyspy Samos, założył w Krotonie rodzaj stowarzyszenia . Dla Pitagorasa prabytem była cyfra. Jest autor Autor J. Szaniawski Dwa teatry, bohater epizodyczny; małomówny dramaturg z nieodłączną fajką, twórca katastroficznej, fantastycznej sztuki, nie pozbawionej jednak realizmu. Postać jest prawdopodobnie... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum twierdzenia o długości boków trójkąta prostokątnego a ² + b² = c ².

Wierzył w reinkarnacje duszy , był pierwszym filozofem zajmującym się muzyką pod względem zależności matematycznych.

PLATON- jeden z najbardziej znanych filozofów starożytności , żył na przełomie V i IV w. p.n.e., był uczniem Sokratesa. Bardzo dużo pisał , w swoich filozoficznych rozważaniach zajmował się przede wszystkim ideą państwa. Niektóre z jego rozpraw to : ,, Uczta" , ,, Obrona Sokratesa" , ,,Państwo".

Uważał, że istnieją dwa światy, jeden z tych światów , to ten , który widzimy i jest nam dostępny. Drugi jest światem doskonałych idei.

Był założycielem Akademii , zwanej Akademią Platona. Był twórcą idei państwa idealnego .

Człowiek powinien jego zdaniem do osiągnięcia tzw. kalakogatii , która była połączeniem prawdy , dobra i piękna. Tylko takie połączenie jest wartościowe.

POLE ELIZEJSKIE - według starożytnych Greków, dusze , które prowadziły uczciwe życie , czekała po śmierci nagroda.

Takie dusze dostawały się na piękną i szczęśliwą Wyspę Błogosławionych.

Znajdowało się na niej Pole Elizejskie , na którym wśród wiecznej wiosny dusze biesiadowały i radowały się pośmiertnym losem. Miejsce to było pełne cudów natury , nie ma tu miejsca na smutek.

PROMETEUSZ - według mitologii greckiej stworzył człowieka z gliny i łez, ożywił go dając mu duszę z iskier rydwanu słonecznego.

Wykradł bogom ogień i nauczył ludzi , jak mają go wykorzystywać.

Rozłoszczeni zachowaniem Prometeusza bogowie zesłali na ziemię Pandorę , ze skrzynki, którą jej podarowali Pandora wypuściła wszystkie możliwe nieszczęścia i choroby.

Prometeusz postanowił ukarać bogów, dlatego zabił woła , podzielił go na dwie części. Pierwsza część to mięso owinięte skórą, a druga to kości okryte tłuszczem.

Prometeusz powiedział Zeusowi, że ta część , którą gromowładny wybierze będzie poświęcona bogom.

Kiedy Zeus zobaczył , że wybrał tłuszcz i kości postanowił ukarać Prometeusza, przykuwając go do ściany Kaukazu.

Codziennie przylatywał orzeł, który wyjadał mu wątrobę, która ciągle odrastała, tak więc męki Prometeusza nie miały końca. Jego krzyki odbijały się echem wśród skał.

PROTEUSZ był dziwnym stworzeniem, który według podań nie chciał się z nikim dzielić swoją niezwykłą mądrością dobrowolnie. Dopiero , gdy ktoś go złapał i zagroził mu śmiercią, wtedy dopiero dawał rady.

Bardzo trudno było złapać Proteusa, posiadał on dar, dzięki któremu potrafił zmieniać swoją postać, mógł być zwierzęciem, drzewem ogniem, deszczem, skałą i wieloma innymi rzeczami.

PRZYPOWIEŚCI BIBLIJNE to gatunek , który na zasadzie parabolicznego porównania rzeczywistości dostępnej zmysłom i rzeczywistości abstrakcyjnej pokazuje w jaki sposób powinien postępować człowiek.

Są skonstruowane w taki sposób, aby zrozumiał je każdy, aby nauki Chrystusa dotarły do wszystkich.

W przypowieściach nie jest najważniejszy dosłowny sens, najistotniejsza jest głęboko skrywana prawda, którą można odczytać obserwując prawa przedstawione w rzeczywistości przedstawionej historii.

Często przykłady są zestawione na zasadzie ; dobre kontra złe.

Każda z takich opowieści jest głęboko edukacyjna, a więc i moralizatorska. Pokazują prawdy moralne, nie zawierają szczegółowych informacji, tak aby uzmysławiały, że dotyczą one każdego, są uniwersalnym wzorem postępowania.

PYRRA I DEUKALION według mitologii była to para staruszków , którzy ocaleli z potopu zesłanego przez bogów, Pyrra była córką Epimeteusza i Pandory, Deukalion był synem Prometeusza. Wyrocznia powiedziała im , jak maja na nowo zaludnić ziemię . Z kamieni , które siała razem z Deukalionem powstał nowy ród ludzki .

Z kamieni , które siała Pyrra powstawały kobiety , a z kamieni sianych przez Deukaliona , mężczyźni .

REMUS i ROMULUS - synowie westalki Rei Sylwii i boga Marsa.

Okrutny stryj Sylwii Amulius powiedział , że nie jest ona godna czci westalki, dlatego kazał ją zagłodzić , a bliźniaki wrzucić do Tybru.

Dzieci nie utopiły się , koszyk zahaczył się o drzewo. Głodne dzieci przychodziła karmić wilczyca, dokarmiał je także dzięcioł, ptak Marsa.

Pewnego razu zauważył je pasterz Faustulus, który zabrał dzieci do swojej chaty i wraz ze swą żoną

Wychował bliźniaki na dzielnych chłopców. Byli wnukami prawowitego władcy Alba Longa , Numitora postanowili założyć swój własny gród. Postanowili , że idealnym miejscem dla nowego miasta , będzie to , w którym znalazł ich Faustulus.

Kłócili się o to , który z nich ma dać nazwę nowemu miastu.

Postanowili , że posłuchają woli bogów, którzy przy pomocy znaków wskazali na Romulusa.

Wtedy zwycięzca wziął pług i oborał Palatyn dookoła , w ten sposób zaznaczając miejsce , w którym miało powstać nowe miasto, które miało nosić nazwę Roma. Remus zaczął kpić z brata , wyśmiewał jego metody zakładania miasta , wskoczył do wnętrza zaoranego okręgu , wtedy Romulus wyciągnął miecz i zabił brata, powiedział , że taki będzie los każdego kto siłą przekroczy mury jego państwa.

Tradycja mówi , że Romulus założył Rzym w 753 r. p.n.e.

RELIGIA GRECJI STAROŻYTNEJ

Pierwotną formą religii w Grecji był fetyszyzm, czyli czczenie przedmiotów martwych.

Starożytni Grecy uważali, że w każdym przedmiocie może się znajdować siedziba dobrych lub złych duchów Z czasem pierwotna religia Greków uległa zmianom , przekształciła się pod wpływem swoistej systematyki bogów, wprowadzonej przez Homera i Hezjoda.

Bogowie Homera i Hezjoda mieli ludzki kształt i żyli z sobą w stosunkach rodzinnych, patronując poszczególnym elementom rzeczywistości.

Grozę i bezład zastąpiła harmonia. Bogowie byli ludźmi, różnili się od nich nieśmiertelnością i szczególnymi umiejętnościami. Podlegali takim samym , jak ludzie namiętnościom, tak , jak ludzie kochali i cierpieli.

Bogowie olimpijscy byli przedstawieni , jako ludzie, podobnie, jak oni przeżywali namiętności, ulegali smutkowi , miłości , rozpaczy i zazdrości. Bogowie przeżywali często romanse ze śmiertelnikami

SCEPTYCYZM w to stanowisko zakładające , że niemożliwe jest poznanie prawdy. Jego twórcą był Piron. Nie budował żadnych teorii, ale krytykował je.

Filozofowie , którzy propagowali postawę sceptyczną głosili, że tylko ona jest w stanie zapewnić szczęście i spokój. Uważali , że skoro niemożliwe jest poznanie , to nie mogą zabierać głosu w danej kwestii i wydawać o niej sądów. Dzięki temu zyskują spokój.

Piron uważał, że nikt nie jest w stanie poznać pełnej prawdy o rzeczach i ich właściwościach. Dlatego nie należy wydawać sądów o rzeczach, gdyż te sądy nie mogą być prawdziwe.

Tylko takie powstrzymanie się od sądów może człowiekowi zapewnić szczęście.

Wszystkie sądy naukowe powinny zostać odrzucone, gdyż nie ma pewności czy są one prawdziwe. Zakładali , że znając swoje odczucie , nie możemy twierdzić , że jest to ocena obiektywna.

Poglądy ich zdaniem są względne i często bardzo się różnią, a nawet wykluczają.

SOKRATES ten filozof za największe dobro uznawał cnotę. Uważał , że zło pochodzi z nieświadomości. Metodą jego filozofowania było zadawanie pytań.

Jego uczniem był Platon.

STOICYZM - za założyciela szkoły uważamy Zenona z Kiton. Stoicy twierdzili że prawdziwe szczęście może płynąć wyłącznie z wewnętrznej harmonii człowieka, a więc także z jego cnoty i rozumu. Nie można swojego szczęścia opierać kaprysach losu. Wszystko bowiem przemija i tylko człowiek , który żyje cnotliwie, niezależnie od wydarzeń zewnętrznych , może być naprawdę szczęśliwy.

SYZYF - był królem Koryntu , wiódł bardzo szczęśliwe życie, jego ziemie były piękne i zasobne, zapraszano go na wszystkie uczty odbywające się na Olimpie, spożywał razem z bogami ambrozje i nektar.

Pewnego razu wyjawił bardzo poufną informację, przez co sam Zeus miał wielkie nieprzyjemności, dlatego wysłał do Syzyfa bożka śmierci Tanatosa, jednak Syzyf uwięził Tanatosa w piwnicy.

Kiedy bogowie uwolnili Tanatosa , Syzyf powiedział żonie, aby nie pochowała jego ciała, wiedział, że dusza ciała, które nie jest pogrzebane, nie może dostać się do państwa umarłych. Hades pozwolił mu powrócić na ziemię i dopilnować swego pochówku.

Syzyf nie miał zamiaru powrócić do podziemi. Postanowiono go surowo ukarać.

Miał wtaczać pod wielką, stromą górę olbrzymi kamień.Za każdym razem gdy był już u szczytu głaz się zsuwał i Syzyf musiał wtaczać go od nowa.

TANTAL - według mitologii greckiej był częstym uczestnikiem biesiad olimpijskich. Bogowie bardzo go lubili Przymykali oczy, na to, że wykradał im nektar i ambrozję . Jednak miarka przebrała się , gdy pewnego razu Tantal postanowił sprawdzić, czy bogowie, są naprawdę jasnowidzący.

Zaprosił wszystkich na wystawną ucztę, na której głównym daniem miała być pieczeń. Danie to okrutny Tantal przygotował ze swojego syna Pelopsa.

Bogowie poznali z czego jest ta pieczeń, dlatego żaden z nich nawet jej nie próbował tknąć.

Demeter, która opłakiwała swoją córkę , z która właśnie się rozdzieliła, miała zmącony zmysł jasnowidzenia, dlatego zjadła łopatkę z pieczeni królewicza.

Bogowie przywrócili życie Pelopsowi, w miejscu zjedzonej łopatki Zeus umieścił płytkę wykonaną z kości słoniowej.

Tantal po śmierci miał odbywać karę w Tartarze . Stał pośród pięknych drzew owocowych. Za każdym razem kiedy chciał zerwać owoc, aby się posilić gałąź uciekała mu spod ręki. Tantal stał w wodzie , jednak nie mógł się jej napić, gdyż przy każdej próbie zaspokojenia pragnienia woda znikała.

TARTAR - według mitologii greckiej było to miejsce pośmiertnych kaźni dla wszystkich , których życie splamiło się jakąś zbrodnią. Znajdował się pod zamkiem Hadesa.

Oprócz dusz zbrodniarzy mieszkały tam Erynie , które były okrutnymi wyrzutami sumienia, pilnowały , aby zbrodniarze wypełniali swoje kary zadane im przez sędziów.

W Tartarze mieszkały także Kery, straszne istoty żywiące się krwią ludzką i Eurynomos , pożerający ludzkie ciała po ich śmierci.

TRAGEDIA GRECKA

  • prologosu, który był zapowiedzią tematu tragedii;
  • parodosu, czyli pierwszej wypowiedzi chóru;
  • epejsodionów , które były epizodami akcji, grali w nich aktorzy;
  • stasimonów, będących wypowiedziami chóru.

exodosu , będącego ostatnią kwestią chóru, często puentującą całą tragedię.

Tragedia musiała spełniać zasadę trzech jedności ; czasu, miejsca i akcji..

Z tragedią ściśle wiążą się dwa pojęcia: decorum i katharsis.

Tragedia była gatunkiem najwyżej cenionym przez starożytnych Greków. Dotyczyła zawsze poważnych spraw, często wykorzystywano w niej tematy mitologiczne.

Bohaterowie tragedii byli zawsze stawiani w sytuacji konfliktu tragicznego, który polegał na istnieniu dwóch równorzędnych racji, pomiędzy którymi bohater miał dokonać wyboru. Postać bez względu na swoje intencję zawsze przegrywała. Każdy wybór był złym wyborem i każdy pociągał za sobą katastrofę.

WESTALKI - były to kapłanki rzymskiej bogini Westy. Pełniły służbę w świątyni, ich zadaniem było utrzymanie ognia na ołtarzu Westy.

Westalki pochodziły z najlepszych rzymskich rodzin.

Wstępowały do klasztoru pomiędzy szóstym i dziesiątym rokiem życia. Służba bogini trwała trzydzieści lat i wymagała od westalek całkowitego zrzeczenia się świata zewnętrznego. Były otaczane wielkim szacunkiem, ich słowo było traktowane , jak święte, mogły ułaskawić zbrodniarzy.

Za złamanie ślubu czystości westalki były zamurowane żywcem w dołach , w których umierały po kilku dniach strasznych męczarni.

WOJNA TROJAŃSKA - wojna , która toczyła się przez dziesięć lat pomiędzy Grekami i Trojanami . Skończyła się spaleniem Troi . Można powiedzieć , że toczyła się o kobietę , piękną Helenę.

Na weselu boginki Tetydy i księcia Peleusa bawili się wszyscy bogowie. Nie zaproszono jedynie Eris , bogini niezgody, ta jednak i tak się pojawiła. Rzuciła na stół jabłko z napisem ,,dla najpiękniejszej" .

Wywiązał się spór pomiędzy trzema boginiami : Herą , Ateną i Afrodytą.

O tym , której należy się jabłko miał zadecydować książe trojański Parys. Hera postanowiła przekupić go bogactwem , Atena mądrością, Afrodyta powiedziała , że ofiaruje mu najpiękniejszą kobietę świata.

Młody i piękny Parys bez zastanowienia dał się przekonać Afrodycie i to właśnie jej przyznał jabłko.

Najpiękniejszą kobietą świata była Helena, żona króla Sparty Menelaosa.

Parys porwał Helenę, co wzbudziło gniew w Menelaosie.

Postanowiono walczyć z Troją , która w ten sposób zakpiła sobie ze Sparty i jej władcy , Menelaosa.

Dowództwo nad wyprawą objął brat pokrzywdzonego Menelaosa, Agamemnon , król Myken i Argos.

Grecy zgromadzili swoich najlepszych wojowników, takich jak: Ajaks, Achilles, Diomedes, Idomeneus , radą miał służyć czcigodny Nestor. W wyprawie brał także udział słynący ze swego sprytu Odyseusz .

Zanim wojownicy wyruszyli do Troi, wodzowie postawili pomodlić się o pomyślność wyprawy.

W czasie modlitw spod ołtarza wysunął się wąż , który wspiął się na pobliskie drzewo Drzewo Symbolika: wzrost, drabina do nieba, odradzanie się, jedność, wielkość, sprawiedliwość, królewskość, kara, szubienica, krzyż, odkupienie, miłość, ofiara, wróżba, stałość, nadzieja, piękno,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich i pożarł Osiem ptaszków i ich matkę, gdy to zrobił skamieniał . Wieszcz Kalchas powiedział , co oznacza ta wróżba Grecy mieli walczyć dziewięć lat i dopiero w dziesiątym roku zwyciężyć. Wróżba okazała się prawdziwa , rzeczywiście walki trwały dziesięć lat . W bitwach zginęli dzielni wojownicy, zarówno ze strony Greków , jak i Trojan. Zwycięstwo nad Trojanami Grecy zawdzięczają sprytowi Odyseusza, który wpadł na pomysł , aby Grecy upozorowali , że odpływają.

Wielka była radość Trojan , tym bardziej , że zobaczyli nad brzegiem morza wielkiego drewnianego konia. Trojanie uznali , że powinni wprowadzić konia do miasta i złożyć go w ofierze bogini Atenie.

Zrobili to , mimo próśb Laokoona i Kasandry , którzy ostrzegali , że to może być podstęp.

Koń skrywał w sobie dwustu rycerzy , którzy wyskoczyli z konia w nocy , kiedy miasto było pogrążone we śnie.

Otworzyli bramy i wpuścili resztę rycerstwa greckiego. Troja stała się miejscem wielkiej rzezi.

WYCHOWANIE SPARTAŃSKIE - Starożytna Sparta było to państwo - miasto wojskowe, życie obywateli było podporządkowane interesom militarnym Sparty.

Dziecko pozostawało przy matce do siódmego roku życia.

Chłopcy i dziewczęta od siódmego do osiemnastego roku życia spędzała czas w specjalnych ośrodkach wychowawczych, przypominających bardziej koszary wojskowe , niż szkołę. Głównymi zajęciami młodych ludzi były ćwiczenia fizyczne, kształtujące w nich zamiłowanie do walki. Uczono tam patriotyzmu , umiłowania swojej ojczyzny. Najważniejsza była dyscyplina. Dzieci przebywały w surowych warunkach .Chłopcy spędzali jeszcze dwa lata, do ukończenia dwudziestego roku życia, na ćwiczeniach, które czyniły ich żołnierzami.

ZASADA ZŁOTEGO ŚRODKA - metoda postępowania , propagowana między innymi przez Arystotelesa.

Według niej należy żyć tak ,aby nie popadać w skrajności .

ZEUS- najpotężniejszy bóg olimpijski, nazywany także Hellenios , jako narodowy bóg całej Hellady. Władał całą ziemią i niebem, brat Posejdona i Hadesa, małżonek Hery, syn Kronosa i Rei. Reja uratowała go przed połknięciem przez Kronosa , który połykał wszystkie swoje dzieci. Wykarmiła go koza Almatea , kiedy ułamał się jej róg , Zeus wypełnił go kosztownościami i nazwał rogiem obfitości. Bezpieczeństwo zapewniała mu tarcza , Egida , pokryta skórą Almatei . Zeus był szczególnie czczony w Dodonie i Olimpi. W złości zsyłał pioruny, które wykuwał mu Hefajstos. W młodości zrzucił z tronu swego okrutnego ojca Kronosa, później wygrał walki z gigantami.