Dodaj do listy

Starożytny Rzym - kultura , sztuka , religia , historia , życie codzienne

HISTORIA*************************************************************

Tradycja mówi , że Romulus założył Rzym w 753 lub 754 r. p.n.e .

Zanim Romulus założył Rzym tamtejsze ziemie były zamieszkiwane przez Latynów , jedno z plemion italskich. Inne plemiona to Ligurowie, Marsowie, Umbrowie, Wolskowie , Sabinowie.

Rzym był na początku swego istnienia monarchią , władali nim królowie, znane są imiona siedmiu .

Około 509 r. p.n.e. Rzymianie wygonili ostatniego okrutnego króla, Tarkwiniusza Pysznego i w Rzymie została wprowadzona republika.

Króla zastąpili dwaj konsule , wybierani na okres roku prze urzędy centurialne. Kiedy występowały sytuacje kryzysowe, powoływano dyktatora , który miał wszystkie przywileje króla , nie mógł jednak spełniać rządów dłużej , niż sześć miesięcy.

W republikańskim Rzymie lud miał prawo wypowiadania się we wszelkich zgromadzeniach w ważnych spawach państwowych. Lud głosował w zgromadzeniach centurialnych, tribusowych i plebejskich.

W miastach porządek był pod kontrolą pretorów , którzy mieli prawo wydawania edyktów. Sprawy finansowe były kontrolowane przez cenzorów. Nad prawami ludu czuwali trybuni ludowi.

Najwyższą władze miał senat , składający się z dawnych urzędników , których listę sporządzali cenzorowie. W 493 r. p.n.e. Rzym zawarł przymierze z trzydziestoma innymi miastami zamieszkiwanymi przez Latynów. Kiedy odparto Etrusków , zaczęto wcielać w Rzymie politykę podbojów Półwyspu Apenińskiego. W III w. p.n.e. Rzym rozpoczął rozszerzać tereny swych podbojów na okręg Morza Śródziemnego.

Swoje wielkie zdobycze terytorialne Rzym zawdzięczał być może także temu , że każdy obywatel , który był właścicielem majątku musiał odbyć służbę wojskową.

Podstawową jednostką w wojsku rzymskim był legion, złożony z trzydziestu manipulusów . Warto dodać , ze dyscyplina w wojsku rzymskim była równie surowa , jak w Sparcie.

W 390 r. p.n.e. Rzym został najechany przez Galów.

W 367 r. p.n.e. w Rzymie został przywrócony konsulat , jednakże zostali dopuszczeni do niego plebejusze.

Państwo zaczęło budować swoją potęgę, w 338 roku p.n.e. Rzym pobił Lacjum i Kampanię .

Wkrótce Rzym opanował cały Półwysep Apeniński, a tym samym stał się największą potęgą militarną starożytnego świata. Wzrosła liczba obywateli Rzymu.

Rzym zaczął toczyć wojny z Kartaginą . W czasie pierwszej z tych wojen , zwanych wojnami punickimi, zabrał Sycylię.

W 146 r. p.n.e. Rzym podbił Grecję i Macedonię, także w 146 został zdobyta i zburzona Kartagina , a w 133 Rzym zdobył Hiszpanię.

Społeczeństwo rzymskie było bardzo zróżnicowane pod względem majątkowym. Od tego zależał rodzaj spożywanych pokarmów , spędzania czasu wolnego , a także warunków mieszkalnych.

Na najwyższym szczeblu stała oczywiście arystokracja Arystokracja B. Prus Lalka, bohater zbiorowy; Prus bardzo celnie przedstawia tą grupę społeczną: "Cała ta ludność, między którą ostrożnie przesuwali się wygalonowani lokaje, damy do towarzystwa, ubogie kuzynki... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum rodowa, niżej znajdowała się arystokracja urzędnicza , czyli warstwa społeczna ,która wywodziła się z plebsu , ale sprawowała godności urzędnicze.

Arystokracja rodowa miała wielkich wrogów w tzw. equites, czyli niższych urzędnikach.

Lud rzymski był bardzo zróżnicowany , najbiedniejszy był proletariat, którym opiekowali się ekwici Ekwici grupa społeczna, która pojawiła się w starożytnym Rzymie w III w. p.n.e., a swoją wysoką pozycję w państwie osiągnęła dzięki majątkowi zdobytemu w czasie wojen. Początkowo była to nazwa obywateli... Czytaj dalej Słownik historyczny , zyskując w ten sposób głosy , zamożni obywatele rzymscy to nobilitas.

W Rzymie istniała jeszcze jedna , najniższa warstwa, którą tworzyli niewolnicy, traktowani przez swoich właścicieli , jak rzeczy , które można wykorzystywać do wszystkich , najcięższych nawet prac.

31 r. p.n.e. Oktawian August odniósł zwycięstwo pod Akcjum.

Od 27 roku p.n.e. istniało cesarstwo rzymskie, władzę w nim objął Oktawian , republika stała się tylko pozorem , który lekko przykrywał niemal absolutną władzę Cezara. Do roku 235 n.e. ustrojem panującym w Rzymie był pryncypat. Przydomkiem Oktawiana był AUGUSTUS , co oznaczało dostojny.

Rządy Oktawiana opierały się na władzy nad wojskiem , dlatego też przyjął tytuł IMPERATORA, który nosili także jego następcy. Imperator Imperator początkowo w starożytnym Rzymie nazywano tak dowódcę armii. Z czasem tytuł ten zaczął przysługiwać tylko zwycięskim wodzom, którym senat w dowód uznania dawał prawo triumfalnego wjazdu do miasta... Czytaj dalej Słownik historyczny oznaczało wódz.

Złoty wiek Rzymu przypadł na II wiek n.e., , w III w. n.e. wszyscy mieszkańcy Rzymu otrzymali obywatelstwo , stało się to za sprawą cesarza Karakalli.

Od roku 235 Rzym został dotknięty przez kryzys , był także skutkiem tego, że w ciągu pięćdziesięciu lat rządy nad Rzymem leżały w rękach dwudziestu cesarzy i wielu uzurpatorów. W połowie III wieku nasiliło się zwalczanie chrześcijan.

284 r. n.e. to początek dominatu, który został zapoczątkowany przez Dioklecjana. Dominus - pan ; cesarz nie był już najwyższym z senatorów , ale absolutnym władcą. Dioklecjan zreformował państwo , powiększył dwukrotnie liczebność wojska. Państwo reformował także kolejny cesarz , Konstantyn Wielki, który w 330 roku przeniósł stolice do Konstantynopola. W 313 roku wydał edykt mówiący o równouprawnieniu chrześcijan.

W 392 roku cesarz Teodozjusz Wielki uznał chrześcijaństwo za religie państwową.

W 395 roku cesarz Teodozjusz podzielił cesarstwo na dwie części: wschodnia i zachodnią.

Rzym stopniowo zaczął upadać , ogarnął go kryzys społeczny i polityczny. Kryzys dotknął autorytet władcy , urzędnicy byli samowolni , a arystokracja bogaciła się skupiając wielkie majątki ziemskie.

Wraz z początkiem wędrówki ludów, na tereny cesarstwa dostało się wiele barbarzyńców.

W 378 roku wojska rzymskie przegrały pod Adrianopolem z Wizygotami , którzy zaczęli pustoszyć terytorium cesarstwa.

Wielki kryzys przezywała rzymska armia , na którą brakowało pieniędzy , dlatego podnoszono podatki , co z kolei zubożało warstwy średnio zamożne.

W 476 r. n.e. z tronu cesarskiego został usunięty ostatni władca zachodniorzymski , Romulus Augustus, dokonał tego germański wódz Odoaker.

Data ta została umownie przyjęta za koniec ery starożytnej.

RELIGIA**************************************************************

Jan Parandowski w drugiej części swej książki , ,, Mitologii. Wierzenia i podania Greków i Rzymian" opisuje charakter religii Starożytnych Rzymian.

Parandowski podkreśla , że Rzymianie nie byli obdarzeni taką wyobraźnią , jak Grecy, dlatego ich bogowie , nie byli nosicielami takich wyrazistych cech, jak bogowie Greków. Ich pierwotna religia nazywała się Numy.

Rzymianie nie mieli też swoich legend i podań, ich bogowie nie nosili ludzkich cech , jakie posiadali bogowie Greccy, dzięki temu nie przypisywano im żadnych wad.

Codzienne przyziemne sprawy pochłaniały zapracowanych Rzymian , do tego stopnia , że nie mieli oni czasu na rozmyślania o bogach i tworzenia historii o ich losach.

Jednakże podobnie , jak Grecy wszędzie dostrzegali bóstwa, każdy element rzeczywistości mógł być mieszkaniem jakiegoś boga.

Każda czynność miała swego boskiego patrona, nawet takie błahe czynności , jak płacz niemowlęcia , przenoszenie go do kołyski, czy kaszel człowieka miały swoich odpowiadających za nie bogów. Jednak Rzymianie nie byli tacy pewni , jak Grecy i mówiąc imię boga , za chwilę pytali się go czy chce być tym imieniem nazywany, nie byli też pewni płci swoich bogów. Rzymianie uważali, że wymyślając historie o bogach mogą narazić się na gniew z ich strony. Szczególną uwagę przywiązywano do prawidłowego sposobu czczenia bogów i składania im ofiar .

Jan Parandowski pisał także , o tym , jak ważne były wróżby w życiu codziennym Rzymian. Upatrywano znaków boskich w błyskawicach , locie ptaków , upadkach przedmiotów, a nawet kichnięciach. Wróżono także przy pomocy kur, których apetyt na ziarno odczytywano , jako zapowiedź sukcesu, brak apetytu , jako zapowiedź klęski.

Objaśnianiem takich znaków zajmowali się specjalni kapłani , przeznaczeni wyłącznie do tych czynności , nazywano ich augurami. Pierwotna religia Rzymian zaczęła się przeobrażać pod wpływem religii państw podbijanych przez Rzymian.

Rzymianie chętnie przyjmowali inne bóstwa, zarówno kartagińskie , jak i etruskie.

Bardzo ważne miejsce w religii starożytnych Rzymian zajmowało oddawanie czci zmarłym. Dobrre duchy zmarłych nazywali manes. Trzy majowe dni ( 9 , 11 i 13 maja) Rzymianie uważali za dni zmarłych , nazywali je Lemuriami.

Było także drugie święto związane z kultem zmarłych, były to Feralia , obchodzone 21 lutego, Rzymianie tego dnia szykowali zmarłym duszom uczty.

Odpowiednikiem greckiego Hadesu u rzymian był Orcus.

Nad domami i polami czuwały dobre duchy przynoszące ludziom szczęście i zdrowie , które Rzymianie nazywali larami, miejscem ich czci były małe kapliczki ustawione w okolicach paleniska. Innymi bóstwami domowymi ,przychylnymi ludziom były czuwające nad domową spiżarnią Penaty .

Boginią , która czuwała nad domowym ogniskiem była Westa, odpowiednik greckiej Hestii.

Była niezwykle ważnym bóstwem dla Rzymian, jej świątynia znajdowała się w centrum zainteresowania całego Rzymu. Świątynię otaczał gaj, leżała na Palatynie , przy Via Sacra. Niedaleko świątyni znajdował się klasztor Klasztor zgromadzenie zakonne, a także budynek (lub kompleks budynków), w którym wspólnie zamieszkują zakonnicy lub zakonnice danej reguły zakonnej. Klasztory są charakterystyczne dla większości wyznań chrześcijańskich... Czytaj dalej Słownik historyczny , w którym mieszkały kapłanki bogini Westy , westalki, których zwierzchnikiem był arcykapłan.

W niewielkiej świątyni płonął wieczny ogień, w części niedostępnej dal wiernych znajdowały się relikwie, od których zależało szczęście wiecznego miasta.

Westalki , które ślubowały czystość, pilnowały wiecznego ognia w świątyni. , jeśli ogień wygasł, westalkę, która go nie dopilnowała poddawano chłoście, tak silnej , że chłostana kobieta Kobieta Z. Nałkowska Medaliony - Kobieta cmentarna, bohaterka autentyczna; prosta, niewykształcona kobieta, opiekująca się grobami. Niedaleko cmentarza znajduje się getto żydowskie, otoczone murem. Wedle... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum umierała.

Jednym z najważniejszych bogów rzymskich był Janus , upatrywano w nim patrona wszelkich wejść i bram, a także sądzono ,że jest bogiem wszystkich początków, dlatego nazwano od jego imienia początkowy miesiąc roku..

Ważnym bogiem dla Rzymian był Jowisz, można powiedzieć , że był odpowiednikiem greckiego Zeusa. Kojarzono go z bogiem wojny , dlatego najważniejszym świętem ku czci Jowisza był Triumf, była to uroczystość religijna , o zaznaniu takiej czci marzyli wszyscy wodzowie, wyruszając na wyprawy wojenne . Przygotowania do tego szczególnego święta zaczynano kilka dni wcześniej. Wszystkie świątynie były tego dnia ozdobione kwiatami, na wszystkich ołtarzach paliły się kadzidła. Na Polu Marsowym zbierali się najwyżsi urzędnicy i oczekiwali na wracającego z wyprawy wojennej triumfatora. Potem zaczynała się uroczysta procesja , w której czczono triumfującego wodza, którego skronie ozdabiał wieniec laurowy, a ciało okrywała purpurowa toga. Jechały wozy przepełnione łupami wojennymi, prowadzono byki ofiarne i niewolników zdobytych podczas wyprawy. Wszędzie było słychać głosy zachwytu i podziwu dla triumfatora. Niekiedy święta trwały kilka dni.

Jowisza uważano za boga światła i nieba , tak więc zależały od jego woli wszelkie opady, kiedy piorun uderzył w jakieś miejsce było ono uważane za święte miejsce, gdyż pioruny posyłał Jowisz.

Jednocześnie był czczony , jako bóg wojny, dlatego modlili się do niego bogowie przed wyruszeniem na wyprawę wojenną. Najświetniejszą świątynią ku czci Jowisza była ta, która znajdowała się na Kapitolu , prawdopodobnie została założona przez króla Tarkwiniusza Pysznego .

Kapłanów Jowisza nazywano flamen Dialis , żyli oni według pewnego dość dziwacznego kodeksu, nie mógł między innymi jeździć konno ,dotykać owiec, ani nosić pierścieni.

Jego dom był miejscem , które nazywano Asylum , oznaczało to , że jeśli schroniłby się tam ścigany przestępca, nikt nie miał prawa wyrządzić mu krzywdy.

Nie tylko posąg Jowisza stał w świątyni kapitolskiej , były tam również posągi Minerwy i Junony.

Junona była żoną Jowisza, uważano , że ta bogini posiadała wszelkie cechy idealnej matrony, dlatego święto ku jej czci nazywano Matronaliami i obchodzono je w pierwszym dniu marca.

Minerwę , którą czcili Rzymianie , można kojarzyć z grecką Ateną, boginią mądrości i wszelkich pożytecznych rzemiosł. Minerwa była patronką sztuk i wszelkich prac .

Dla Rzymian ważnym bogiem był Merkury, bóg handlu, część cech przejął od greckiego Hermesa, a swoje święto miał 15 maja.

Mars był w pewnym sensie odpowiednikiem greckiego Aresa , jednak nie był on wyłącznie , tak jak Ares bogiem wojny , ale także czuwał nad polami i urodzajami.

W starożytnym Rzymie patronką urodzajów była Ceres , porównywano ją do greckiej bogini Demeter.

Przyjęto wszystkie greckie mity z jej udziałem , a Persefonę zastąpiła Prozerpina.

Jednakże nie tylko ona była patronką rolników, ważny był także dla nich bóg żniw , Consus oraz opiekunka upraw warzywnych o imieniu Vernus , co znaczyło wdzięk , z upływem lat zaczęto tę boginię utożsamiać z grecką boginią piękności, Afrodytą. Boginią dobrych płodów ziemi i wszelkich urodzajów była Fauna.

Rzymianie oddawali cześć także innej bogini związanej z przyrodą , była nią Flora Flora świat roślin. Ogół gatunków roślin występujących w danym czasie na określonym terenie, np. flora naczyniowa Pienin, flora Puszczy Kampinoskiej, flora Polski. fauna.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
, patronka kwitnienia kwiatów.

Boginią dojrzałych jabłek była Pomona , Saturnus był bogiem zasiewów , a Vortumnus był patronem zmieniających się pór roku, a więc był także bardzo ważnym bóstwem , dla tych Rzymian , którzy utrzymywali się z roli.

Faun był uważany za boga lasów , którym patronował także Silvanus . Pasterzami i ich trzodami opiekował się Pales, święta ku czci tego bóstwa nazywano Paliliami i obchodzono je 21 kwietnia, co zbiegało się z rocznica założenia Rzymu.

Diana była patronką gajów , przyrody i zwierząt, a później utożsamiano ją z boginią księżyca, była odpowiednikiem greckiej bogini Artemidy.

Rzymianie oddawali wielką cześć wszystkim bóstwom związanym ze zbiornikami wodnymi, mieli wrzucać do zbiorników wodnych kwiaty , za każdym razem kiedy przechodzili obok nich. Rzeki według rzymian były niewiastami jeśli ich wody były łagodne , a mężczyznami jeśli wody były często wzburzone.

Boginią wód była Juturna, jej święto obchodzono 11 stycznia . Najważniejszym ze wszystkich bóstw wodnych był Neptun. Bogiem Tybru był groźny starzec Tiberianus.

Charakterystyczne dla Rzymian było to , że wszelkim pojęciom abstrakcyjnym lubili przypisywać jakąś postać, utożsamianą z bóstwem .

Każda z tych postaci miała jakiś nieodzowny atrybut.

Clementia , czyli Łagodność miała w ręce berło, Fides , czyli Wierność miała kosz pełen owoców, Spes uosobienie Nadziei trzymała w ręce kwiat, a Concordia , czyli Zgoda była przedstawiana z rogiem obfitości.

LEGENDA O ZAŁOŻENIU RZYMU

Kluczową legendą dla Rzymian , była oczywiście ta, która opowiadała o założeniu Rzymu.

Jeden z kolejnych władców Alba Longa założonego przez Askaniusza , Prokas miał dwóch synów: Amuliusa i Numitora . Po Prokasie rządy objął Numitor , ponieważ był starszy od swego brata.

Młodszy brat nie chciał się pogodzić z taką koleją rzeczy , dlatego przy pomocy armii , która zebrał , strącił swego brata z tronu , a jego córkę Ree Sylwię oddał na służbę do świątyni bogini Westy.

Sylwia , na przekór zamiarom okrutnego stryja , urodziła bliźniaki. Uważano , że ojcem dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum jest sam bóg Mars, a narodziny te są boskim znakiem, jednak Amulius powiedział , że Sylwia nie jest godna czci westalki, dlatego kazał ja zagłodzić , a bliźniaki wrzucić do Tybru.

Rzeka podniosła swe wody i koszyk z bliźniakami zaczepił się o gałąź drzewa , a wtedy woda powróciła do swego dawnego poziomu. Głodne dzieci przychodziła karmić wilczyca, dokarmiał je także dzięcioł, ptak Marsa.

Pewnego razu to niezwykłe zjawisko dokarmiania , zauważył pasterz Faustulus, który zabrał dzieci do swojej chaty.

Faustulus i jego żona wychowali bliźnięta na dzielnych chłopców. Pewnego razu zdarzyło się , że porwano Remusa i postawiono , go przed Numitorem , który rozpoznał w nim swego wnuka. Sprowadzono wtedy Romulusa i obmyślono , jak zrzucić z tronu okrutnego Amuliusa.

Kiedy Numito objął należny sobie tron , nie chcieli zostać w swym rodzinnym mieście , ale wyruszyli w świat , aby założyć swe własne miasto.

Nie musieli iść daleko, gdyż postanowili , że idealnym miejscem dla nowego miasta , będzie to , w którym znalazł ich Faustulus.

Nie obeszło się bez kłótni, który z nich ma dać nazwę nowemu miastu.

Posatanowili , że posłuchają woli bogów, dlatego Romulus zasiadł na Kapitolu , a jego brat na Awentynie i oczekiwali na znak. Znakiem były ptaki , których Romulus ujrzał dwa razy więcej niż Remus , dlatego uznano , że to on powinien nadać nowemu miejscu nazwę.

Wtedy zwycięzca wziął pług i oborał Paltyn dookoła , w ten sposób zaznaczając miejsce , w którym miało powstać nowe miasto, które miało nosić nazwę Roma.

Zdenerwowany takim obrotem sprawy Remus zaczął kpić z brata , wyśmiewał jego metody zakładania miasta , wskoczył do wnętrza zaoranego okręgu , wtedy Romulus wyciągnął miecz i zabił brata, powiedział , że taki będzie los każdego kto siłą przekroczy mury jego państwa.

Powstawało państwo , jednak nie miał kto go zaludnić , niewiele było bowiem członków jego drużyny. Romulus wpadł na pomysł aby ustanowić w gaju kapitolskim miejsce , które nazwał asylum , mógł tam wejść każdy , nawet największy oprych i tak nie czeka go żadna kara , gdyż stanie się w ten sposób obywatele nowo powstałego państwa.

Toteż w niedługim czasie Romulus miał wielu przyjaciół pośród bandytów , których skusiło takie miejsce .

Byli to niezwykle silni mężczyźni , dlatego w niedługim czasie miasto było już otoczone murami i ciągle się rozbudowywało.

Romulus miał jednak pewien poważny problem, w Romie nie było kobiet.

Kiedy wysyłano mężczyzn do innych osad , aby tam prosić , aby dano im za żony córki osadników , wszędzie odmawiano , gdyż uważano , ze ich gród jest miejscem grzechu i przestępstwa.

Romulus nie pozwalał swoim podwładnym wyrządzać żadnych krzywd innym osadom, chciał aby zła sława w końcu znikła.

Po jakimś czasie urządził igrzyska Igrzyska w starożytnej Grecji zawody sportowe stanowiące część uroczystości religijnych ku czci jakiegoś boga. Najsłynniejsze odbywały się w Olimpii, ku czci Zeusa, co cztery lata (od 776 r. p.n.e. do... Czytaj dalej Słownik historyczny , na które zaprosił wszystkie okoliczne osady.

Pomimo wielkich wahań , zaproszenia zostały przyjęte .

Podczas zabawy mężczyźni z Romy porwali kobiety, najwięcej pięknych Sabinek , a potem wygnali mężczyzn , z którymi te kobiety przyszły.

Poszkodowani wyruszyli zbrojnie na Rzym, przywódcą był król sabiński Titus Tatius.

W czasie zaciętej walki kobiety, o które się ta walka toczyła błagały swe rodziny , aby przestali , gdyż pokochały już swoich nowych mężów.

Ostatecznie Rzym i Sabinowie stworzyli jedno państwo , władcy byli dwaj Romulus i Titus Tatius.

Były to bardzo dobre lata dla Rzymu , obaj władcy byli zgodni i dobrze rządzili swym poddanym.

Pewnego dnia znikł stary już Romulus , okazało się , że bogowie zabrali go do nieba i zamienili w boga.

Romulus był czczony pod imieniem Kwirinusa.

Jego żonę , piękną Hersylię bogowie także zamienili w boginię , nadając jej nowe ,boskie imię Hory.

Parandowski pisze również o szczególnym kulcie jakim otaczano Cezarów . Egipcjanie swoich faraonów uważali za równych bogom , podobnie Rzymianie szczególnym kultem obdarzali panujących nad nimi cezarów. Panujący , których władza nie była ograniczona , mieli największe szanse na uznanie ich bogami, gdyż tak , jak oni mieli wielka władze i nie musieli się z nikim liczyć.

Uważali , że człowiek może dzięki szczególnym uczynkom i zasługom doznać godności boskiej.

Religia Rzymian w ogóle uznawała zmarłych za istoty na wpół boskie i nazywała je dimanes , dobrymi bogami.

Skoro cezar sprawował nieograniczoną władzę nad swoim ludem miał on zatem prawo do porównywania go do boga.

Zmarłych cesarzy konsekrowano po śmierci po specjalnej uchwale senatu. Taki cesarz nosił miano divus, co oznaczało boski.

Jako boski był dopuszczony do posiadania atrybutów i postaci istniejących bogów.

Jako pierwszy uznany za boskiego został Juliusz Cezar.

Władcy Rzymu już za życia chcieli być obdarzeni czcią boską , szczególnie takich zaszczytów domagał się Marek Antoniusz , który porównywał się do Bachusa, a jego partnerka królowa Egiptu miała być Afrodytą

CHRZEŚCIJAŃSTWO

Istotną rolę na ziemiach rzymskich odegrali chrześcijanie , zaczęli wpływać na umysły pogańskich Rzymian już od czasów Oktawiana Augusta. Uczeń Chrystusa , Paweł z Tarsu był obywatelem rzymskich i to właśnie miedzy innymi dzięki niemu zaczęto szerzyć w Rzymie idee tej religii .

Najwięcej zwolenników nowa religia zyskiwała wśród ludzi ubogich , jednak z czasem idee zyskała uznanie wśród osób majętnych. Ta monoteistyczna religia , która miała wkrótce stać się dominująca, była początkowo tępiona przez rząd ze względu na to , ze chrześcijanie wierzyli w jednego Boga , wiec nie oddawali już czci Cezarom.

Prześladowano chrześcijan , stali się kozłami ofiarnymi , oskarżanymi za wszelkie niepowodzenia cesarstwa.

Oskarżenia były absurdalne , miedzy innymi Neron oskarżył ich o to , ze podpalili Rzym .Organizowano okrutne igrzyska , na których Rzymianie przyglądali się z lubością , jak lwy lub inne dzikie zwierzęta rozszarpują ciała chrześcijan. Prześladowania trwały bardzo długo , aż do czasu , kiedy w 313 roku Konstantyn Wielki wydał edykt mówiący o równouprawnieniu chrześcijan, później w 392 roku cesarz Teodozjusz Wielki uznał chrześcijaństwo za religie państwową, wtedy zaczęto likwidować wszelkie pozostałości politeizmu.

SZTUKA **********************************************************************

Kiedy Rzymianie podbili ludy Etrusków, włączyli w swój obręb także etruską sztukę , której dzieła były tworzone pod wpływem sztuki greckiej .

Sztuka rzymska łączyła elementy etruskie i greckie .

Rzymianie szczególnie cenili greckie kanony piękna, zarówno jeśli chodzi o rzeźbę , jak i architekturę.

Kiedy na arenę wkroczył marmur z Carrary zaczęto wznosić z rozmachem nowe budowle, takie , jak choćby Circus Maximus, czy Koloseum. Budownictwo rzymskie wyróżniało się oryginalnymi rozwiązaniami technicznymi, takimi jak krypty i różnego rodzaju sklepienia.

Te wielkie budowle miały przywodzić na myśl potęgę Cesarstwa. Były one możliwe dzięki materiałom budowlanym, jakich używali Rzymianie. Niezwykłym osiągnięciem Rzymian były ich akwedukty Akwedukty w starożytnym Rzymie wodociągi doprowadzające wodę ze źródeł do miast. Najwięcej wiadomości o sposobach ich wykonania zawartych jest w dziele Witruwiusza O architekturze. Wodociągi te biegły... Czytaj dalej Słownik historyczny i sieć dróg.

Jeśli chodzi o malarstwo rzymskie to niezaprzeczalnie najbardziej znanym , a zarazem wybitnym jego przykładem są malowidła ścienne z Pompei. Zachowały się w doskonałym stanie , dzięki lawie wulkanicznej , która przez wiele lat dokładnie skrywała malowidła , które do dziś fascynują swoją kolorystyką i zadziwiają swą trójwymiarowością.

Kultura rzymska czasów Imperium Rzymskiego znacznie się różniła od kultury Rzymu , na początkach jego istnienia. Rzymianie dużo zawdzięczają kulturze greckiej , jednakże znaczna część jest wyłącznie ich zasługą. Jeśli chodzi o literaturę to rozwinęła się ona zdecydowanie później , niż w Grecji. Kultura rzymska rozwijała się w cieniu kultury greckiej, która zawsze była dla Rzymian

niedoścignionym wzorem . Rzymianie z dobrych rodzin uczyli się języka greckiego , gdyż uważali , że jest to konieczny element pełnego wykształcenia. Podobnie konieczna była znajomość klasyków greckich. Literatura grecka bardzo długo naśladowała wzory greckie. Początkiem jej było zresztą tłumaczeniem dzieł literatury greckiej.

Złoty wiek literatury rzymskiej przypadł dopiero na I w. p.n.e.. Tworzyli wtedy najwybitniejsi twórcy starożytnego Rzymu : Owidiusz , Wergiliusz i Horacy.

**********************************************************************

Retoryka:

Sztuka pięknej wymowy była w Rzymie uważana za jedną ze sztuk . Każdy kto chciał być politykiem musiał uczęszczać do szkoły retorycznej , w której uczył się krasomówstwa. Najwybitniejszym mówcą rzymskim był Cyceron.

Historiografia :

*Juliusz Cezar ,,O wojnie galijskiej" , ,,O wojnie domowej";

*Historia Rzymu od momentu jego założenia , autorstwa Tytusa Liwiusza, spisana w 142 księgach.

*Tacyt . Urodził się ok. 55r.n.e.. Pisał zwięźle i w ciekawy sposób , potrafił trzymać czytelnika w napięciu. Jego dzieła to : ,, Germania" , szesnaście ksiąg ,,Roczników" , , ,,Dialog o mówcach" , ,, Żywot Agrykoli"

LITERATURA*********************************************************

*****Najwybitniejszym poetą rzymskim był Horacy (Quintus Horatius Flaccus) żyjący w I wieku p.n.e. .

Pomimo , iż pochodził z niskich warstw społecznych , uzyskał wysokie wykształcenie, szczególnie w zakresie filozofii.

Szczególnie upodobał sobie idee stoików i epikurejczyków, które połączył w jeden system, zwany jego imienia horacjanizmem.

Zalecał umiarkowane podejście do otaczających spraw, podkreślał przemijanie człowieka, dlatego uważał , ze czas powinien on spędzać , w taki sposób by umilić sobie swe kruche życie.

Najlepiej żyć tak, aby później niczego nie żałować. Należy kierować się zdrowym rozsądkiem , otaczać naturalnym pięknem przyrody, czas spędzać na zabawach w otoczeniu bliskich i życzliwych przyjaciół. Jednak nie należy oddawać się zbytnim uciechom, we wszystkim rozsądny człowiek powinien zachować umiarkowanie. Jednym słowem należy żyć tak , aby w każdej chwili być przygotowanym na śmierć, której nie trzeba przyjmować w popłochu, ale z satysfakcja dobrze przeżytego życia.

Horacy , który tak dużo mówił o niechybnej śmierci, podkreślał, że człowiek, jednak nie musi całkowicie przeminąć, gdyż może pozostawić, po sobie to, co zdaniem poety najbardziej wartościowe, spuściznę artystyczną. W jednej z najbardziej znanych swych ód pisał , że ,,wybudował pomnik trwalszy , niż ze spiżu".

Poeta nie umiera całkowicie , pozostaje po nim jego spuścizna poetycka , która sprawia , że ,,nie wszystek umrze"

*****Wergiliusz ( Publius Vergilius Maro) żył w I w. p.n.e..

Był autorem ,,Bukolik" i ,,Georgik", lecz największy rozgłos przyniosła mu epopeja , na wzór Eposów Homera, ,,Eneida". Wergiliusz został uwieczniony przez Dantego , jako wielki poeta rzymski w ,,Boskiej Komedii" . Jest tam przewodnikiem Dantego po piekle i czyśćcu. Jest symbolem mądrości starożytnych mistrzów.

Głównym jej bohaterem był Eneasz Eneasz Homer Iliada, bohater epizodyczny; syn Afrodyty i kapłana Anchizesa, wojownik trojański. Uszedł z płonącej Troi i osiedlił się w Italii. Z jego rodu pochodzili Romulus i Remus, był więc poniekąd... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum , książę trojański ocalały z pożaru swego miasta, uważany za protoplastę Rzymian. Udało mu się ujść cało dzięki opiece Wenus, której był synem.

Przez cały okres jego wędrówek życie utrudniała mu Junona, która wiedząc , że Rzym , którego założycielem miał być Eneasz podbije Kartaginę , którą opiekowała się Junona.

Eneasz z palącej się Troi uciekł razem ze swym ojcem Anchizesem i synkiem Askaniuszem.

Jego żonę zabili Grecy.

Razem z ludźmi , którzy także ocaleli zbudował okręt i wyruszył na poszukiwanie nowej ojczyzny.

Eneasz dowiedział się od bogów , ze założy nową ojczyznę , jednak ni wiedział gdzie.

Dlatego jego wędrówki trwały wiele lat i obfitowały w niebezpieczeństwa, które Eneaszowi i jego kompanom szykowała mściwa Junona.

Wskazówkę Eneaszowi dały harpie, które powiedziały mu , że ma płynąć na zachód , ale nim opanują nową ziemię , będzie im dany srogi głód , tak mocny , że będą jeść nawet stoły.

Eneasz często był już bardzo blisko upragnionego miejsca , jednak Junona szykował mu wtedy kolejna niebezpieczna przygodę.

Ważny był jeden z epizodów wędrówek Eneasza, było to spotkanie z królewną Kartaginy, śliczną Dydoną .

Królewna bardzo serdecznie przyjęła Trojan , zakochała się w ich przywódcy Eneaszu. Była to sprawka Wenery , która chciała w ten sposób zyskać przychylność dla swego syna.

Nieświadoma Dydona , nie wiedział , że przekazuje sekrety miasta , założycielowi wrogiego Kartaginie Rzymu.

Za wszelką cenę chciała , aby Eneasz został przy niej , był jej małżonkiem i razem z nią panował nad Kartaginą.

Eneasz wiedział , że jest mu pisany inny los , dlatego potajemnie odpłynął z Kartaginy. Jego czyn doprowadził do rozpaczy zakochaną królewnę, która popełniła samobójstwo, przebijając swoje ciało mieczem.

Po wielu przygodach Eneasz i reszta Trojan dotarli do upragnionego miejsca. Okazało się , że w kraju tym panuje król Latynus, miał on córkę Lawinię.

Na polecenie Swego ojca Fauna Fauna ogół gatunków zwierzęcych występujących współcześnie na Ziemi. Powszechnie używa się też formy: fauna ptaków Polski w znaczeniu: ogół ptaków zamieszkujących Polskę. flora.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
, Latynus miał oddać rękę swej córki cudzoziemcowi , który do niego przyjdzie , tym cudzoziemcem okazał się Eneasz. Jednak Junona nie mogła pozwolić , aby wszystko poszło zbyt łatwo , dlatego na Eneasza wyprawił się Turnus , mężczyzna , któremu była obiecana ręka Lawinii.

Ostatecznie wojnę wygrał Eneasz , który mógł już teraz poślubić Lawinię i założył miasto Lawinium , na cześć swojej pięknej żony.

Dzieło to powstawało pod mecenatem Oktawiana Augusta , wiec musiał w nim poeta zawrzeć jakiś komplement ku osobie władcy. Syn Eneasza Askaniusz zmienił imię na Julus i był założycielem dynastii julińskiej , z której pochodził Oktawian August.

*****Owidiusz - był wybitnym poetą , twórcą ,,Ars amatoria" ( ,,Sztuki kochania"), w której opisuje techniki uwodzenia, są to porady skierowane zarówno do mężczyzn , jak i do kobiet. Jego porady choć rzeczowe i dokładne , nie są jednak wulgarne , ale bardzo subtelne, a nawet zabawne.

Innym dziełem Owidiusza są ,,Przemiany , próbujące sposób chronologiczny ująć mity , opierając się na motywie ciągłych przeobrażeń.

FILOZOFIA***********************************************************

Losy filozofii Rzymskiej były dość dziwne. W roku 173 p.n.e. na wniosek Katona Starszego wydalono z Rzymu filozofów. Jednak później sytuacja zaczęła się zmieniać, zapoczątkowano modę na studia filozoficzne w Grecji. Po jakimś czasie Rzym stał się miejscem dla szkół filozoficznych.

Ponadto ludzie z arystokratycznych rodzin często mieli w domu swoich filozofów, którzy byli na ich utrzymaniu.

W Rzymie uważano , ze człowiek wykształcony nie może nie znać filozofii i nie być zwolennikiem , którejś ze szkół.

Dwie szkoły filozoficzne , które miały największe wzięcie wśród Rzymian to epikureizm Epikureizm kierunek filozoficzny, stworzony przez greckiego myśliciela Epikura w III w. p.n.e., który szczęście człowieka utożsamiał z osiągnięciem przyjemności. Epikur uważał, że najwyższą formą... Czytaj dalej Słownik terminów literackich i stoicyzm. Niestety filozofia ta nie była oryginalna, była powtarzaniem wzorców greckich.

PRAWO **********************************************************************

Słynne jest prawo rzymskie. Początkowo , nie było spisane , było pod ochrona kapłanów , regulowało stosunki pomiędzy obywatelami i obywatelami i państwem.

Prawo dwunastu tablic było pierwszym spisanym dziełem , obejmującym wszystkie ustawy. Powstało ono w V w. p.n.e. , miało wyeliminować różnice w interpretacji prawa.

Prawo , które przysługiwało wyłącznie obywatelom Rzymu , było ius civile, było to prawo zwyczajowe. Inne prawa to ius honorarium, ius gentium. Później prawo tworzyły konstytucje, które były rozporządzeniami cesarzy.

W VI w . , za panowania cesarza Justyniana Wielkiego prawo rzymskie zostało skodyfikowane.

ŻYCIE CODZIENNE **********************************************************************

Dla starożytnych Rzymian ważny był sposób zapełniania powierzchni miast , budynkami i placami.

Centrum Rzymu stanowiło Forum Forum główny plac w miastach starożytnego Rzymu, gdzie odbywały się zebrania ludowe, targi, sądy i kwitło życie towarzyskie. Najsłynniejszym takim placem było Forum Romanum (najstarszy rynek w Rzymie),... Czytaj dalej Słownik historyczny Romanum , powstałe w wyniku osuszenia na przełomie VI I i VI w. p.n.e. doliny pomiędzy Kapitolem i Palatynem . Było to centrum polityczne , ekonomiczne i religijne. Na Forum odbywały się wszelkie obrzędy , także sądy pomiędzy obywatelami rzymskimi. Stały tam świątynie , a także pomniki zasłużonych obywateli rzymskich. W okolicach tego najważniejszego miejsca w Rzymie znajdowały się siedziby wszystkich urzędów publicznych .Rzymianie lubili imprezy o dużym zasięgu , dlatego Rzym zapełniały takie budynki , jak Cyrk , czy amfiteatry.

Domy mieszkalne w Rzymie były budowane na podstawie prostokąta. Dookoła atrium znajdowały się różne pokoje Reprezentacyjnym pomieszczeniem było atrium , do którego wchodziło się z zewnątrz, atrium nie było w pełni zadaszone , był tam basen na deszczówkę.

W domu rzymskim znajdował się perystyl ,który był wewnętrznym ogrodem otoczonym rzędem kolumn.

Z perystylu wpadało światło do pokoi bez okien, które były zazwyczaj ozdobione barwnymi freskami.

W jadalni stół był otoczony łożami , ponieważ Rzymianie jedli i ucztowali w pozycji leżącej.

Uwielbiali wieczorne biesiady , na których jedli i pili naprawdę sporo. Obok jadalni znajdował się specjalny pokój , w którym biesiadnicy mogli wymiotować , aby zrobić sobie miejsce na nowe potrawy.

Oczywiście nie wszystkie domy , tak wyglądały . Biedacy mieszkali w maleńkich domkach , w których brakowało nawet kuchni.

W Rzymie dzieci zaczynały pobierać nauki , gdy ukończyły siedem lat. Zamożne rodziny było stać na nauczycieli domowych , podczas gdy dzieci z uboższych rodzin , uczęszczały do publicznych szkół.

Bogaci młodzieńcy rzymscy wyjeżdżali często na studia filozoficzne do Grecji.

Rzymianie nie wyobrażali sobie życia bez wina, było ono podstawowym napojem , przysługiwało nawet niewolnikom. Starożytni Rzymianie żywili się trzy razy dziennie. Dwa pierwsze posiłki były bardzo lekkie , składały się z owoców, pieczywa i nabiału. Ostatni posiłek, czyli obiad był najbardziej obfity , składał się z ciepłego dania Dania Królestwo Danii. Członek Unii Europejskiej (od 1973 r.). Państwo położone w północnej części Europy na Półwyspie Jutlandzkim pomiędzy Morzem Bałtyckim a Morzem Północnym. W skład państwa wchodzi... Czytaj dalej Słownik geograficzny .

Mieszkańcy starożytnego Rzymu lubili spędzać swój wolny czas w termach , w których spotykała się przede wszystkim ludność warstw wyższych. Prowadzono tam dysputy filozoficzne , tam w pewnym sensie toczyło się życie kulturalne.

Zażywano tam miedzy innymi kąpieli w łaźniach parowych. Wiązał się z tym cały rytuał , z którym wygodny Rzymianin mógłby sobie nie poradzić , dlatego do podawania odpowiednich wonności , czy prześcieradeł , używał niewolnika.

Jedną z ulubionych rozrywek obywateli Rzymu były wyjścia do teatru lub na walki gladiatorów.

, czyli niewolników lub niekiedy wolnych obywateli walczących ze sobą lub z dzikimi zwierzętami.

Starożytni rzymianie chodzili ubrani w tradycyjne tuniki i togi . W zależności od stanu tuniki różniły się miedzy sobą kolorami i ozdobami. Zwyczajni obywatele nosili tuniki białe.

Początkowo tuniki były wyłącznie strojem bez rękawów , jednakże około III wieku zaczęto nosić te posiadające długie rękawy. W tym samym czasie zaczęto praktykować noszenie dwóch lub więcej tunik na sobie. Togi były strojem zewnętrznym , zakładanym przy wyjściu z domostwa. Togi także różniły się miedzy sobą , na przykład toga purpurowa były zarezerwowana wyłącznie dla cesarza. Niektóre togi miały specjalne kaptury, były one przeznaczone dla dostojników , którzy zakładali kaptury w czasie niektórych obrzędów religijnych. To jaką ktoś miał togę świadczyły , jaki urząd zajmuje , lub o jaki się ubiega. Inaczej wyglądała toga chłopców pełnoletnich , a inaczej tych , którzy jeszcze pełnoletności nie osiągnęli.

Obywatele , których było na to stać posiadali niewolników , którzy pomagali im w bardzo uciążliwym procesie zakładania togi.

Kiedy obywatel był pogrążony w żałobie nosił togę w kolorze czarnym. . Początkowo strój kobiet rzymskich praktycznie nie różnił się od stroju mężczyzn. Później kobiety zaczęły nosić suknie , których sposób zapięcia mówił czy są mężatkami czy pannami. Jeśli chodzi o biżuterie , to kobiety zdecydowanie preferowały wszelkiego rodzaju brosze , natomiast mężczyźni pierścienie, które były równocześnie ich pieczęciami.

Obuwiem Rzymian i Rzymianek były sandały z rzemyków., niewolnicy chodzili w drewnianych chodakach. Natomiast żołnierze obuwali stopy w tzw. caligi , zamknięte , sznurowane buty.