Dodaj do listy

Dydaktyzm w literaturze średniowiecza – uzasadnij

Literatura średniowiecza realizowała założenia ideowe epoki, której centrum zainteresowań stanowił Bóg i wartości duchowe. Miały one znajdować odzwierciedlenie w świecie, gdzie powinien panować ład i porządek społeczny. Literatura skupiała się na tym, co boskie, a więc doskonałe, moralne, dobre, piękne, czyli godne naśladowania. Wykreowane zostały wzorce postaw i odpowiedniego postępowania, popularyzowane przez średniowieczne dzieła parenetyczne.

Dydaktyzm przejawiał się poprzez wzorzec osobowy władcy, rycerza i świętego. Za doskonałego monarchę uchodzili królowie Bolesław Chrobry oraz Krzywousty, uwiecznieni przez Galla Anonima w "Kronice polskiej". Władców tych cechowała sprawiedliwość, odwaga i dobroć. Idealny przywódca miał być niezwyciężony dla wroga, troskliwy dla narodu i musiał kierować się honorem.

Rycerzem idealnym był ten, który służył wiernie swemu panu i damie swego serca. Honorowy i pobożny bronił zasad rycerskiego kodeksu, który nakazywał mu posłuszeństwo wobec władcy, waleczność, obronę ojczyzny i wiary, służenie ukochanej kobiecie i dbanie o rozsławianie swojego dobrego imienia. Rycerzowi przyświecały trzy najważniejsze wartości: Bóg, honor, ojczyzna. W imię tych ideałów walczył na śmierć i życie. Idealny rycerz Rycerz S. Wyspiański Wesele, bohater fantastyczny; kojarzący się z Zawiszą Czarnym, przybywa do Poety. Ta zjawa to symbol męstwa, odwagi, honoru, łączności Polski z Litwą, wielkości militarnej i moralnej... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum potrafił także opanować sztukę "dobrego umierania".

Hagiografia uwieczniła literackie wzorce świętych. Godny naśladowania był żywot świętego Aleksego. Jego życie stanowiło przykład ascezy. Aleksy pragnął osiągnąć świętość poprzez umartwianie grzesznego ciała, co miało wyzwolić jego umęczoną pokusami duszę. Droga do szczęścia wymagała wyrzeczenia się wszelkich dóbr materialnych, przyjemności cielesnych i rozkoszy ziemskich, żeby w ten sposób dusza mogła zbliżyć się do Boga.

Dzieła czasów średniowiecznych uczyły, jak żyć, kim być, a także jak postępować w różnych sytuacjach życiowych. "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" zawiera rady dotyczące przygotowania się na śmierć. Poprzez personifikację autor Autor J. Szaniawski Dwa teatry, bohater epizodyczny; małomówny dramaturg z nieodłączną fajką, twórca katastroficznej, fantastycznej sztuki, nie pozbawionej jednak realizmu. Postać jest prawdopodobnie... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum opisuje relacje człowieka z zaświatem, o którym należy pamiętać, gdyż śmierć dotknie każdego: starego, młodego, zamożnego, ubogiego, zdrowego czy chorego. Więc "memento mori".

A póki życia starczało, literatura uczyła też obyczajnego zachowania się przy stole.