Dodaj do listy

Pod okupacją niemiecką i radziecką.

Radziecko - niemiecki "układ o granicach i przyjaźni" podpisany został 28 września 1939 roku w Moskwie przez niemieckiego ministra spraw zagranicznych Joachima von Ribbentropa i premiera oraz komisarza spraw zagranicznych rządu radzieckiego Wieczysława Mołotowa. Dokonano na nowo podziału ziem polskich ustalonego we wcześniejszym pakcie o nieagresji Ribbentrop - Mołotow z 23 sierpnia 1939 roku. Ustalona miesiąc wcześniej wspólna granica polsko - radziecka biegnąca liniami rzek Narwi, Wisły i Sanu uległa zmianie. Pod okupacją hitlerowską znalazło się województwo lubelskie i część warszawskiego, natomiast Litwa, Łotwa i Estonia Estonia Republika Estońska. Państwo położone w północno-wschodniej Europie, na wschodnich wybrzeżach Morza Bałtyckiego nad Zatoką Fińską i Ryską. W skład państwa wchodzi również 1520 wysp na Morzu Bałtyckim,... Czytaj dalej Słownik geograficzny uznane zostały za radziecką strefę wpływów. W poufnych artykułach ustalono przemieszczenie osób pochodzenia niemieckiego ze wschodu do Niemiec, a Ukraińców i Białorusinów na wschód. Zobowiązano się do udzielania sobie informacji i prowadzenia konsultacji w sprawie zwalczania polskiej konspiracji. Podział polskich ziem nazwano "czwartym rozbiorem". Pod okupacją niemiecką znalazło się około 189 tysięcy km² zamieszkiwanych przez 22 miliony Polaków i obywateli polskich pochodzenia żydowskiego i niemieckiego. Część okupowanych terytoriów - Pomorze, Wielkopolskę, Górny Śląsk i Wolne Miasto Miasto intensywnie zabudowany obszar zamieszkiwany przez ludność wykonującą zawody pozarolnicze. Głównymi cechami miasta są:
zwarta zabudowa; duża gęstość zaludnienia; zatrudnienie ludności w...
Czytaj dalej Słownik geograficzny
Gdańsk włączono bezpośrednio do III Rzeszy. Z pozostałych obszarów utworzono Generalne Gubernatorstwo (GG) ze stolicą w Krakowie. Do państwa niemieckiego przyłączono tereny rozwinięte gospodarczo, natomiast GG stanowić miało zaplecze rolniczo - surowcowe dla potrzeb niemieckich. Tereny okupowane składały się z 4 dystryktów: krakowskiego, lubelskiego, warszawskiego i radomskiego. Po zajęciu przez Niemców Lwowa, Tarnopola i Stanisławowa w 1941 roku powołano nową jednostkę administracyjną - dystrykt Galicja. Władzę sprawował na terenie okupacyjnym generalny gubernator Hans Frank, który podlegał bezpośrednio Hitlerowi.Generalne Gubernatorstwo miało być szczątkowym państwem polskim pod zarządem niemieckim, jednak w trakcie dalszej wojny ze Związkiem Radzieckim zamierzano przekształcić te rejony w kraj czysto niemiecki. Zamierzano to osiągnąć przez 25 letnią germanizację. Nie ulega jednak wątpliwości, że GG było traktowane przez rząd III Rzeszy jak kolonia, która dostarczała surowce, żywność i siłę roboczą. Celem okupanta niemieckiego była zagłada narodu polskiego. Na terenach wcielonych obowiązkowym językiem urzędowym był język niemiecki. Stosowano przesiedlenia Polaków do GG lub na roboty do Rzeszy. Konfiskowano majątek przesiedlanych obywateli, dobra ziemskie i zakłady przemysłowe. Na miejsce przesiedleńców sprowadzano kolonistów niemieckich. Likwidowano polską prasę, wprowadzono ostrą cenzurę, której celem było zniszczenie wszelkich śladów polskości. Polskie nazwy miast zmieniono na język niemiecki. Podobnie sytuacja wyglądała w Generalnym Gubernatorstwie, jednak całkowitą germanizację tych terenów odłożono na późniejszy termin. Polacy mogli tu używać języka polskiego, dostępne było szkolnictwo podstawowe i zawodowe, ale bez niektórych przedmiotów (historii, geografii, literatury polskiej). Pozamykano instytucje kulturalne i obiekty sportowe. Jedną z form germanizacji narodu polskiego był obowiązek podpisania Volkslisty, czyli niemieckiej listy narodowej, na podstawie której zamierzano pozyskać nowych rekrutów. Okupant stosował różne formy germanizacji, która była oparta na rasowej segregacji ludności. Miały miejsce masowe aresztowania i egzekucje skierowane głównie przeciwko polskiej inteligencji. Przymusowo wywożono ludzi na ciężkie roboty do III Rzeszy. Ludzi wyłapywano przypadkowo na ulicach, stosowano terror i zastraszanie. Obawiano się polskiej inteligencji, stąd zdecydowano się przeprowadzić wśród nich represje i aresztowania. W trakcie "akcji AB" rozstrzelano wiele osobistości życia kulturalnego. Przystąpiono do realizacji planu biologicznej zagłady narodu polskiego. W tym celu wybudowano na początku 1940 roku obozy koncentracyjne, które stały się ośrodkiem masowej zagłady wielu tysięcy osób i miejscem darmowej siły roboczej. Symbolem zbrodni hitlerowskich był przede wszystkim obóz w Oświęcimiu - Brzezince, gdzie zginęło prawie 1,5 miliona więźniów narodowości żydowskiej i polskiej. Utworzono także obozy koncentracyjne między innymi w Majdanku, Chełmnie, Sobiborze, Bełżcu, Stutthofie czy Treblince. Szczególnie tragiczna była sytuacja ludności żydowskiej, którą umieszczano w wydzielonych, zamkniętych dzielnicach miasta, tak zwanych gettach. Największe europejskie getto liczące około 500 tysięcy Żydów było w Warszawie. Inne miasta to Piotrków Trybunalski i Łódź. Bardzo trudne warunki przeżycia, zakaz opuszczania gett, brak pożywienia, głód i rozmaite choroby prowadziły do śmierci wielu tysięcy Żydów. Pod okupacją radziecką znalazło się około 200 tysięcy km² zamieszkiwanych przez prawie13 milionów osób. Zorganizowano tu farsę wyborczą, a następnie włączono zachodnie tereny Ukrainy do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, a zachodnie obszary Białorusi do Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Władze radzieckie podobnie jak okupant hitlerowski prowadziły aresztowania polityków, działaczy związkowych, przedstawicieli sądownictwa, księży, profesorów, pisarzy i ludzi kultury. Powszechną formą terroru były zastraszania oraz zsyłki. Wydawano wyroki skazujące bez respektowania norm prawnych. Ważnym elementem polityki radzieckiej względem ludności polskiej była w pierwszym okresie okupacji propaganda skierowana przeciwko Polakom. Podżegano Białorusinów i Ukraińców do pomszczenia krzywd doznanych w okresie istnienia polskiej państwowości. Na polskich terenach wcielonych do radzieckich republik usunięto język polski ze szkół, stosowano radziecki system nauczania, usuwano wszystkie ślady katolicyzmu, konfiskowano majątek kościelny i zamykano instytucje religijne. Zmieniano nazwy miejscowości i ulic. Dokonywano grabieży dzieł sztuki, bibliotek i muzeów. Stosując szereg specjalnych zarządzeń zamierzano doprowadzić do zubożenia społeczeństwa polskiego. Zamykano sklepy, stosowano rekwizycje i konfiskaty mienia, wprowadzając obowiązkowe świadczenia na rzecz państwa radzieckiego. NKWD prowadziło akcję aresztowania "podejrzanych" obywateli, co doprowadziło do wytworzenia w społeczeństwie atmosfery powszechnego strachu. Stosowano deportacje do odległych o tysiące kilometrów miejsc zesłania lub obozów pracy, tak zwanych łagrów. Dla oficerów, podoficerów, księży - kapelanów i policjantów utworzono specjalnie trzy obozy w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. W marcu 1940 roku zapadła na Kremlu decyzja o zlikwidowaniu polskich oficerów, których zamordowano przez rozstrzelanie w Katyniu.