Dodaj do listy

Faszyzm we Włoszech.

W 1919 roku gospodarce włoskiej wyraźnie brakuje stabilności, inflacja Inflacja nadmierne zwiększenie ilości pieniędzy w obiegu w stosunku do masy towarowej na rynku. Powoduje dewaluację pieniędzy, wzrost cen towarowych i spadek realnej płacy pracowników.
Czytaj dalej Słownik historyczny
rośnie w lawinowym tempie. Następuje przyspieszona radykalizacja nastrojów społecznych, mnożą się protesty i strajki. Wśród robotników rośnie poparcie dla Włoskiej Partii Socjalistycznej, a także pozostałych formacji lewicowych. Kadra oficerska i zdemobilizowani żołnierze są bezrobotni. Zawiedzeni wojskowi coraz częściej skupiają swą działalność w nacjonalistycznych frakcjach. Obawa przed komunistyczną rewolucją, niedostatek, bezrobocie, głód oraz katastrofalna sytuacja gospodarcza doprowadzają do wykształcenia się nowego ruchu społeczno-politycznego - faszyzmu.

Ruch ten zyskał rzesze zwolenników dzięki populistycznym hasłom, traktującym o jedności oraz wspólnocie interesów dla pomyślniejszego rozwoju gospodarki i dostatku w narodzie i w państwie. Sposobem faszystów na dotarcie do obywateli były powszechnie organizowane akcje propagandowe. Wytwarzali całe tony różnych pisemek, druków, ulotek, a czasem nawet książek, których celem było wyjaśnienie w sposób naukowy słuszności głoszonych teorii.

Faszyści organizowali struktury partyjne, po czym wzmacniali je tworząc paramilitarne bojówki, które następnie miały być wykorzystane do zaprowadzenia terroru na obszarze całego kraju. Walka będąca nierozerwalnym elementem tego ustroju nie posiadała wyłącznie zadań praktycznych, takich jak: rozszerzanie granic, czy zdobywanie surowców, ale także edukacyjne. W państwie włoskim były nimi hasła odwołujące się do antycznej tradycji Cesarstwa Rzymskiego. Zasadniczym celem faszystowskiej ideologii było stworzenie zwartego organizmu państwowego z potężnym aparatem zewnętrznym i wewnętrznym, w postaci wojska i policji. Całe społeczeństwo obywatelskie miało stanowić polityczną, kulturalną i moralną jedność. Nie tolerowano żadnej krytyki ani opozycji. Dobrobyt państwa był wspólnym dobrem partii rządzącej i całego narodu. Faszystowskie państwo doskonałe miało rzecz jasna być zarządzane przez elity.

Włoski faszyzm jest nieodłącznie kojarzony z osobą Benito Mussoliniego, który jako zajadły socjalista, został zauroczony faszystowskimi ideami. We włoskim państwie przejął on zarówno funkcje wykonawcze, jak i ustawodawcze łącząc najróżniejsze stanowiska urzędowe znane z ustroju demokratycznego: prezydenta, premiera, głównodowodzącego oraz naczelnika sił zbrojnych.

W dniu 23 marca roku 1919 Mussolini tworzy w Mediolanie instytucję, która zrzeszała kombatantów i ludzi rozgoryczonych sytuacją zaistniałą w państwie. Program nowej organizacji zawierał niezwykle radykalne przemiany społeczne, silne głosy patriotyczne przekształcające się niekiedy w nacjonalistyczne hasła mówiące o konieczności ponownego rozpatrzenia terytorialnych roszczeń Włoch. Pomimo chwytliwego programu, Mussolini i jego stronnictwo nie uzyskało większego poparcia i w przeprowadzonych wyborach parlamentarnych nowa partia nie zdobyła ani jednego miejsca w parlamencie. Jednakże trudna sytuacja w państwie zaczęła sprzyjać Mussoliniemu. Kraj pod sterami Francesco Nitti'ego coraz bardziej pogrążał się w anarchii, nieładzie, powszechnych strajkach i masowych wystąpieniach ludności przeciw rządowi.

Stronnicy Mussoliniego wykorzystując ten czas przeprowadzali częste akcje zaczepne skierowane przeważnie przeciwko komunistom wytrwale uniemożliwiając im zdobycie władzy. Podczas obrad kongresu, który miał miejsce w listopadzie roku 1921 w Rzymie faszyści powołali Narodową Partię Faszystowską. Już wówczas Mussolini nie ukrywał, że chce przejąć rządy bez względu, czy otrzyma zgodę ówczesnego rządu czy nie. W kolejnym roku, 24 października, podczas obrad następnego kongresu wydaje postanowienie "marszu na Rzym", które zostaje wypełnione 28 października. Wtedy to uzbrojone formacje faszystowskie ubrane w czarne koszule pomaszerowały w kierunku stolicy państwa włoskiego. W wyniku zaistniałej sytuacji monarcha, mimo rad ministrów złożył na ręce Mussoliniego zadanie powołania nowego rządu. W 1924 roku w wyniku kolejnych wyborów faszyści uzyskują przewagę i w końcu lat 20-tych zdobywają zupełną władzę na obszarze Włoch.

Jak widać ideologia faszystowska jest wielkim złem, które powstało w chorych umysłach o przerośniętej ambicji. Ogarnęło w nieodległej przeszłości kontynent europejski i sprowadziło ogrom cierpień i nieszczęść. To nigdy nie powinno nastąpić i oby nigdy się nie powtórzyło, ponieważ z pewnością świat znów pogrążyłby się w bezprawiu, nienawiści i masowym terrorze na niewyobrażalną skalę.