Dodaj do listy

Kultura w Polsce w dwudziestoleciu międzywojennym

Kultura społeczeństwa polskiego w dwudziestoleciu międzywojennym ma aspekt kultury masowej, związane jest to z postępem poziomu intelektualnego i estetycznego szerokich rzesz społeczeństwa i odbiorem przez nich wartości kultury. Warunki dla rozwoju owej kultury były uwarunkowane głównie czynnikami politycznymi. Problemy z odbudową państwa miały zasadniczy wpływ na te warunki. Szczególnego wydźwięku nabierała odbudowa i rozpowszechnienie edukacji poprzez szkolnictwo.

Ponadto olbrzymi wpływ miały dość specyficzne społeczne warunki rozwoju kultury. Kształtowane przez niepowtarzalne wyjątkowe cechy polskiego modelu społeczeństwa tzn.:

1.Silnej inicjatywy społecznej

2. Prądy emancypacji szerokich mas ludowych, robotników i chłopów, które

objawiły się w dziedzinie polityki

3.Szczególną rolę inteligencji

4. Stosunkowo silna i wpływowa pozycja kościoła

5.Wyjątkowy prestiż ziemiaństwa i reprezentowanej przez nie kultury

6.Specyficzny układ powiązań z kulturą światową

OŚWIATA

Odzyskanie niepodległości wiązało się z wieloma problemami natury organizacji nowego państwa, jednym z problemów było ujednolicenie systemu oświaty na ziemiach trzech różnych zaborców. Podstawą do tych działań musi być prawodawstwo, które określałoby cele i zadania, jakie staja przed nowym państwem. W kwietniu 1919 roku odbył się Ogólnopolski Zjazd Nauczycielski, który do kart historii zapisano jako Sejm Nauczycielski, miał on przedstawić swoje wizje ujednolicania systemu szkolnego. Rozwiązanie zaproponowane przez nauczycieli mówiło o bezpłatnej i jednolitej 7-letniej szkole, powiązanie ze sobą poszczególnych szczebli szkolnictwa, co miało unormować drogę do dalszej edukacji młodzieży bez względu na pochodzenie, czyli dawać równość szans. Propozycje te, choć nie zostały w pełni wprowadzone pozostawiły ślad w kolejnych reformach szkolnictwa. Pierwszym aktem prawnym, który regulował kwestie oświaty był dekret Dekret akt prawny o mocy ustawy, wydany nie przez parlament, lecz przez inny uprawniony do tego organ władzy, najczęściej organ władzy wykonawczej.
Czytaj dalej Słownik historyczny
"O obowiązku szkolnym" z dnia 7 lutego 1919 roku, wprowadzał on obowiązkową szkolę siedmio letnią dla dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum w wieku od 7 do lat 14. Szkoła ta winna być bezpłatna, lecz pozostawał problem zapewnienia przez państwo dostępu wszystkich dzieci do szkół, był to problem, który starano się rozwiązać przez cały okres dwudziestolecia.

Sukcesy odnotowano na polu szkolnictwa na poziomie średnim, na początku były to ośmioklasowe gimnazja, które jeszcze przed odzyskaniem niepodległości stanowiły edukację dla dzieci z bogatszych rodzin. Natomiast szkoły powszechne były przyczółkiem edukacji dla mniej zamożnych. Konserwatyści bronili starego podziału szkół, chwaląc jego zalety, natomiast demokraci opowiadali się za ujednoliceniem szkolnictwa i równego dostępu do szkół dla wszystkich warstw społecznych.

Rok 1932 odznaczył się wprowadzeniem nowej reformy szkolnictwa autorstwa premiera i ministra oświaty Janusza Jędrzejewicza, stąd często nazywana jest reformą jędrzejewiczowska. Krytykowana za częściowe tylko zrealizowanie postulatu jednej szkoły powszechnej dla wszystkich dzieci. Bowiem edukacji na etapie szkoły średniej trwała 6 lat: 4 klasy gimnazjum i 2 klasy liceum, po ukończeniu których otrzymywało się tytuł absolwenta z maturą. Warto zaznaczyć, że wobec wielonarodowościowego charakteru naszego państwa powstawały także szkoły dla dzieci owych mniejszości, jednak nie zaspokajały one w pełni oczekiwań zwłaszcza na wschodzie polski wśród Ukraińców i Białorusinów.

W latach 20 tych program wychowawczy opierał się o kształcenie w duchu narodowym, propagowany przez pedagogów akceptujących politykę Narodowej Demokracji. W wychowaniu kładziono szczególny wpływ na kwestie patriotyzmu, wierności tradycji.

Okres międzywojenny to także rozwój ruchu nauczycielskiego. Powstawały liczne związki i stowarzyszenia, pośród nich najliczniejszym był Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP), który zaingerował swoją działalność w 1930 roku. W efekcie połączenia Związku Polskiego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych i Związku Zawodowego Nauczycieli Polskich Szkół Średnich. Pedagodzy ze szczebla edukacji na poziomie szkolnictwa średniego i wyższego zbierali się w ramach Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych. Ponadto funkcjonowały chrześcijańskie związki, którymi członkami byli pedagodzy wywodzący się głównie ze skupiska mniejszości narodowych.

LITERATURA

Odzyskanie niepodległości zapoczątkowało także rozwój nowych form życia literackiego. W1920 roku powstaje Związek Zawodowy Literatów Polskich. W 1924 roku polska Polska Rzeczpospolita Polska. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 312 685 km2. Liczba ludności 38 641 tys. (2001 r.). Stolica Warszawa. Język urzędowy polski. Jednostka... Czytaj dalej Słownik geograficzny filia Pen Clubu, kolejno ważnym wydarzeniem było w 1926 roku uchwalenie ustawy o prawie autorski. W tym okresie powstawały różnorodne grupy stowarzyszenia artystów o różnorakich poglądach i ideałach.

Lata dwudzieste to okres powstawania licznych tytułów prasowych a także czasopisma, które docierały ze swoimi poglądami do inteligencji kształtując jej poglądy i opinie. Prym wiodły Wiadomości Literackie", pismo Pismo układ znaków graficznych pozwalających zapisać strumień mowy. Pismo ukształtowało się znacznie później niż język, prawdopodobnie ok. 5000-6000 lat temu. Najpierw powstało pismo rysunkowe (piktografia),... Czytaj dalej Słownik terminów literackich na wzór magazynu literackiego, periodyka literackiego, który docierał do młodych przedstawicieli środowiska politycznego dbając w swej formule o wysoki poziom i nowoczesność. Odnajdziemy na łamach tego magazynu poglądy w stronę nurtu liberalnego i radykalnego. Pozostałe znaczące wydawnictwa tego okresu to sensacje " Droga" i "pion" oraz pismo o skrajnych poglądach prawicowych "Prosto z mostu". Tytułem skupiony wokół awangardy wśród literatów był krakowski tytuł "Zwrotnica"; czy "Skamander".

W kwestii literatury dekada lat dwudziestych i trzydziestych była zróżnicowana od siebie. Pierwsza dekada została zdominowana przez poezję, natomiast kolejne lata przyniosły popularność prozie, która odzwierciedlała istniejące w tamtych czasach konflikty w społeczeństwie. Poezja początku lat dwudziestych to przede wszystkim popis Leopolda Staffa i Bolesława Leśmiana. Staff, choć znany szerokiej publiczności wciąż szukał nowej inspiracji dal swej twórczości. Natomiast Leśmian przedstawiał głownie własne refleksje o filozofii i religii w języku, który często nawiązywał do folkloru łączonego z otaczającą nas przyrodą. Największa uwagę skupiali jednak poeci młodego pokolenia, którzy gromadzili się głownie pośród redaktorów pisma "Skamander". Byli wśród nich m.in. Julian Julian G. Zapolska Żabusia, bohater epizodyczny; narzeczony Marii, kochanek Żabusi.
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum
Tuwim, Jan Lechoń, A Słonimski, Kazimierz Wierzyński, Jarosław Iwaszkiewicz, potem Kazimiera Iłłakowiczówna, Maria Maria A. Malczewski Maria, bohaterka główna i tytułowa; córka Miecznika. Wcześnie straciła matkę, bardzo kocha ojca. Zakochana z wzajemnością w Wacławie, jest wierną i cierpliwą żoną. Bardzo tęskni,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Pawlikowska-Jasnorzewska i inni.

Poeci ci głosili poezję ku człowiekowi, wolną od nadmiernej presji tradycji, ale nawiązują jednocześnie do umiaru literatury, dopuszczają przy tym różnorakie style literackie. Najbardziej znanym wśród "Skamandrytów" był Julian Tuwim. Skamandryci opowiadali przeciw nadmiernemu wpajaniu nowości do form literackich, ich poglądy natomiast krytykowali futuryści (m.in. Bruno Jasieński), następnie popierani przez "awangardę krakowską", wśród której byli Julian Przyboś, Tadeusz Tadeusz T. Borowski Opowiadania, bohater główny i narrator
Wygląd: młody chłopak, niewiele wiadomo o jego wyglądzie, bo to on jest narratorem opowiadań
Życiorys: W Pożegnaniu z Marią jest to...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Peiper, Adam Ważyk. Owa wspomniana "Awangarda krakowska" grupowała się wokół pisma "Zwrotnica". Głosili oni program popierania literatury dla nowych formach życia społecznego i indywidualnego wraz z przemysłem. Do nowego nurtu poezji na rzecz przemysłu tworzyli Konstanty Konstanty T. Konwicki Bohiń, bohater epizodyczny; furman Konwickich, przywiązany do rodziny. Twierdzi, że ma 182 lata i pamięta: króla Sasa, Kościuszkę, Napoleona, carów i polskich królów
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Ildefons Gałczyński i Czesław Miłosz oraz Władysław Broniewski, Ryszard Stande, Witold Wandurski, Edward Szymański.

Proza lat dwudziestych to głownie twórczość literacka Stefana Żeromskiego "Przedwiośnie"-, książki Andrzeja Struga np. "Odznaka za wierną służbę", "Żółty krzyż" oraz Wacława Berenta "Żywe kamienie" i "Nurt". W owym okresie debiutowały nowe talenty wśród kobiet, które zdecydowały pisać się powieści: Zofii Nałkowskiej ("Romans Teresy Hennert"), Marii Dąbrowskiej ("Noce i Dnie"), Marii Kuncewiczowej ("Cudzoziemka"). Olbrzymi rozgłos wzbudziła literatura o charakterze politycznym Juliusza Kadena-Bandrowskiego. Lata trzydzieste rozwijają realistyczną powieść społeczna, która nawiązuje do smutnego obrazu codzienności kryzysu gospodarczego na ziemiach polskich.

Najwybitniejszą osobą krzepiącą krytykę literacką i teatralną był Tadeusz Boy-Żeleński- felietonista, a także człowiek, który tłumaczył literaturę francuską na język polski.