Dodaj do listy

Wazowie na tronie polskim

Zygmunt III Waza (1566- 1632)

Syn króla Szwecji Jana III Wazy i Katarzyny Jagiellonki. Wybrany na króla Polski dzięki poparciu hetmana  wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego, który dzięki zwycięstw pod Byczyną uniemożliwił drugiemu pretendentowi, Maksymilianowi Habsburgowi objęcie tronu. Zygmunt Zygmunt P. Calderon Życie snem, bohater główny; syn Bazylego, króla Polski. Przed narodzinami Zygmunta Bazyli dowiaduje się z przepowiedni, że jego potomek będzie okrutnym tyranem. Wpada na pomysł uwięzienia... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum III  dążył przede wszystkim do reform zmierzających do wzmocnienia władzy królewskiej i wprowadzenia  rządów absolutnych, co spotkało się z wyraźnym oporem  szlachty i zaowocowało rokoszem Zebrzydowskiego (1606-09). Król bardzo często popadał w konflikty ze szlachtą zwłaszcza z tego powodu, że był gorliwym katolikiem i jeszcze bardziej gorliwym sprzymierzeńcem Habsburgów. Po śmierci swego ojca na krótko został królem Szwecji, jednak jego katolicyzm nie podobał się jego protestanckim poddanym, zatem sejm szwedzki zdetronizował Zygmunta, a w odpowiedzi król Polski inkorporował Estonię do Rzeczypospolitej. Rozpoczęły się długotrwałe wojny ze Szwecją, które zakończył dopiero syn Zygmunta Jan Kazimierz .  Zygmunt próbował także interweniować w sprawy moskiewskie, dając „zielone światło” dla wypraw do Moskwy w celu przechwycenia tronu carów dla siebie lub w najgorszym przypadku syna Władysława, a w dalszej mierze odzyskania tronu szwedzkiego. Po wspaniałym zwycięstwie wojsk polskich pod dowództwem Stanisława Żółkiewskiego pod Kłuszynem w 1610 roku wojska polskie wkroczyły na Kreml. Ostatecznie bojarzy zgodzili się by carem został królewicz Władysław, jednak tu veto postawił sam Zygmunt, któremu osobiście marzyła się carska korona. Ponadto w Moskwie i okolicach wybuchło antypolskie powstanie, które zmusiło polską załogę do kapitulacji. Efektem tego był wybór na tron carski Michała Romanowa. Wojna jaką zaczął Zygmunt w celu odzyskania inicjatywy zakończyła się sukcesem dla Polski zdobyto Smoleńsk i przyłączono do Rzeczypospolitej n mocy rozejmu w Dywilinie.

Jednak sukcesy na wschodnich rubieżach państwa wiązały się z ustępstwami w sprawie lenna pruskiego. Otóż Zygmunt chcąc sobie zapewnić przychylność panującego w Brandenburgii Joachima Fryderyka bez oglądania się na sejm wyraził zgodę, aby brandenburska linia Hohenzollernów przejęła opiekę nad chorym umysłowo księciem Albrechtem Fryderykiem. W 1611 Jan Zygmunt uzyskał od sejmu zgodę na przejecie tronu w Królewcu po śmierci Albrechta. W ten sposób stracono bodaj najlepsza okazję na przejęcie Prus Książęcych i zażegnanie zagrożenia ze strony przyszłego państwa pruskiego. Koniec wojny z Moskwa Moskwa stolica Federacji Rosyjskiej leżąca w środkowej części Niziny Wschodnioeuropejskiej. Liczy ponad 8 mln mieszkańców.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
zbiegł się w czasie z wydarzeniami określanymi jako defenestracja praska co stanowiło początek wojny trzydziestoletniej. Rzeczypospolita oficjalnie nie brała w tej wojnie udziału, jednak jako sojuszniczka Habsburgów pomogła im w krytycznym momencie wojny. Zygmunt III wysłała na pomoc obleganemu Ferdynandowi II oddziały lisowczyków, które dokonały dywersyjnej akcji na terenach oblegającego stolicę Austrii księcia Siedmiogrodu Bethlena Gabora. Gabor musiał się wycofać z wojny, a że był lennikiem Sułtana tureckiego wywołało to żywą odpowiedź Turcji. Zygmunt zdecydował się prewencyjnie uderzyć na Turcję, gdy wojsko polskie pod wodza S. Żółkiewskiego wkroczyło na tereny Mołdawii, w czasie odwrotu zostało napadnięte przez siły tureckie i całkowicie zniszczone. Zginął nawet sam Żółkiewski. Turcy na rok następny czyli 1621 zorganizowała wielką wyprawę, jednak nie zdołała zdobyć obozu wojsk polskich w Chocimiu. Zawarto tam pokój, który przywracał stan przed sprzed wojny. Zygmunt otworzył jeszcze jeden front wojny, gdy inkorporował do Polski Estonię rozpoczęła się wojna za Szwecją. Mimo początkowych sukcesów zwycięstw pod Kircholmem nie uchroniły od utraty całych Inflant, a gdy upadła Ryga stało się jasne, ze już nie uda się ich odzyskać Inflant. W wyniku rozejmu w Starym Targu Polska Polska Rzeczpospolita Polska. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 312 685 km2. Liczba ludności 38 641 tys. (2001 r.). Stolica Warszawa. Język urzędowy polski. Jednostka... Czytaj dalej Słownik geograficzny ponadto traciła także część portów jakie miała na Bałtyku. Równocześnie na południu Rzeczypospolitej dojrzewał problem, który miał się ujawnić z całą siła dopiero po śmierci Władysława IV, otóż co jakiś czas na Ukrainie wybuchały powstania kozackie, jednak udało się je hamować. Do innych błędów panowania Zygmunta można zaliczyć poparcie unii brzeskiej 1596, która miała podporządkować papiestwu prawosławnych z Rzeczypospolitej, niestety zaostrzyła to tylko konflikty miedzy różnowiercami na Ukrainie. Zygmunt był przede wszystkim mecenasem sztuki i kolekcjonerem, sam muzykował, malował, czy też zajmował się złotnictwem. Interesował się także alchemią. Ostatecznie w wyniku pożaru spłonął Zamek w Krakowie. Zygmunt przeniósł stolice państwa do Warszawy, w której przebudował Zamek Królewski.

Władysław IV urodził się w 1595roku zmarł w 1648. od 1632 roku król Polski tytularny król Szwecji. Był synem Zygmunta III Wazy i Anny z Habsburgów. W 1610 roku ogłoszony carem Rosji (tytułował się tak do 1635 roku) jednak w wyniku sprzeciwu ojca Zygmunta i mimo ponawianych dwukrotnie wypraw na Moskwę nie udało się tego dokonać. W 1621 roku walczył pod Chocimiem, choć bezpośrednio nie uczestniczył w walkach (był chory) doradzał dowództwu. W latach 1624-25 podróżował po Europie, gdzie zapoznał się z nowoczesną sztuką wojenna (pod czujnym okiem wybitnych dowódców hiszpańskich) w latach 1626 –29 walczył w wojnie przeciwko Szwedom. Był bardzo ceniony przez szlachtę zwłaszcza za swa rycerskość oraz szacunek jaki żywił dla polskiej kultury i tradycji. W elekcji po śmierci Zygmunta III był pewnym kandydatem do tronu. Dlatego tym dziwniejsza była decyzja Michała Romanowa o ataku na Polskę po śmierci Zygmunta III. w 1632 roku wojska rosyjskie zaczęły oblegać Smoleńsk licząc na zamieszanie jakie wywoła w Polsce śmierć króla. Jednak elekcja była tylko formalnością i prawie natychmiast Władysław zebrał wojsko i ruszył w stronę obleganej twierdzy. Tam udało się pokonać siły rosyjskie i w wyniku ich porażki powstała możliwość zawarcia trwałego pokoju.  Układ został zawarty w Polanowie i przyniósł Polsce bardzo korzystne rozwiązania bowiem potwierdzał zdobycze terytorialne, jakie miała strona polska po rozejmie w Dywilinie (Smoleńszczyzna Siewierszczyzna i Czernichowszczyzna), ponadto Władysław zrzekał się praw do korony carskiej. W walkach o Smoleńsk Władysław przeprowadził reformę polskiej armii, wprowadził na wzór zachodni oddziały piechoty cudzoziemskiej i oddziały artylerii regimentowej. W budowanych arsenałach za czasów Władysława przechowywano 300 dział głównie produkcji krajowej z popieranych przez króla ludwisarni. Te nowe formy w połączeniu z tradycyjną polska sztuka wojenna pozwoliły zwyciężyć w wojnie z Rosją. Tymczasem król przygotowywał się do wojny ze Szwecją (upływał termin rozejmu w Starym Targu). Efektem tych działań było zbudowanie floty złożonej z 12 okrętów ( w miejsce planowanych 24) w Zatoce Puckiej miał powstać nowy port według projektów króla. Jednak ani szlachta, ani możni, ani dyplomacja francuska (zainteresowana udziałem Szwecji w wojnie trzydziestoletniej) nie chcieli wojny. Zatem król został zmuszony do podpisania nowego rozejmu w Sztumskiej Wsi. Tymczasem w 1637 roku zmarł ostatni książę Pomorza Zachodniego Bogusław XIV. do Polski powróciły Lębork i Bytów ziemie słupska opanowała Brandenburgia, a Pomorze Szczecińskie Szwecja. Władysław poślubił Cecylie Renatę córkę cesarza Ferdynanda II, od swego teścia udało mu się pozyskać księstwo opolsko-raciborskie. Drugie małżeństwo było efektem krótkotrwałego zwrotu w stronę francuskich Burbonów, bowiem król ożenił się z Ludwika Marią Gonzaga. W ciągu swego panowania opierał się na grupie oświeconych magnatów, jego najbliższym współpracownikiem był kanclerz Jerzy Ossoliński. Władysław podobnie jak ojciec Ojciec B. Schulz Sklepy cynamonowe, bohater główny; zajmuje poczesne miejsce w powieści; szanowany kupiec, sprawujący ojcowską władzę nie tylko nad rodziną, ale i nad subiektami. Pochylony nad rachunkami,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum zamierza wzmocnić władze królewską i podobnie jak Cezar chciał to uczynić przy pomocy zwycięskiej armii. Dlatego planował wojnę z Turcją, jednak gdy już zaciągnięto Kozaków zaporoskich sejm odrzucił pomysł wojny i nakazał rozpuszczenie zmobilizowanych wojsk. Poważnie zaogniło to sytuację na Ukrainie i bezpośrednio przyczyniło się do powstania Chmielnickiego. Król zmarł 20 V 1848 roku, gdy wśród Kozaków już rozpoczęło się powstanie. Panowanie Władysława było ostatnim tak szczęśliwym dla Rzeczypospolitej. Władysław był królem tolerancyjnym również pod względem religii bardzo pragnął pogodzenia miedzy katolikami i prawosławnymi. Wśród jego zwolenników byli katolicki kanclerz wielki litewski A. S. Radziwiłł, przywódca protestantów wielkopolskich R. Leszczyński ariańscy poeci razem z jezuickimi. Władysław zasłynął jako mecenas sztuki zwłaszcza teatru, który sprowadził do Krakowa. Na jego polecenie zbudowano kolumnę Zygmunta III. Nie można również zapomnieć o zasługach, jakie król położył dla rozwoju armii i floty (zbudowanie portu we Władysławowie, czy arsenałów).

Jan Kazimierz Waza (!609-1672) ostatni z dynastii na tronie Polskim król Polski 1648 – 68, do 1655 roku tytularny król Szwecji. Syn Zygmunta III Wazy i Konstancji z Habsburgów. W czasie wojny z Rosja Rosja Federacja Rosyjska. Państwo położone we wschodniej Europie i północnej Azji. Powierzchnia 17 075 400 km2. Największe powierzchniowo państwo na świecie. Liczba ludności 144 664 tys. (2001 r.).... Czytaj dalej Słownik geograficzny 1632 – 1634 wraz z bratem ruszył na pomoc twierdzy w Smoleńsku. W czasie wojny trzydziestoletniej zaciągnął się jako pułkownik do wojsk swego wuja Ferdynanda II i walczył w wojnie z Francją. Jego biografia Biografia życiorys; przedstawienie życia i działalności jakiejś osoby.
Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
zawiera także wątek awanturniczy. W młodości zamierzał porzucić Polskę i zostać admirałem hiszpańskim lub wicekrólem Portugalii. W drodze do Hiszpanii został aresztowany przez kardynała Richelieu i dopiero po dwóch latach na osobista prośbę Władysława IV zwolniony. W 1643 roku wyjechał do Włoch i wstąpił do zakony jezuitów, po roku papież zwolnił go ze ślubów i minował kardynałem. Na wieść o śmierci brata zrezygnował z godności kościelnej i przystąpił do walki o tron. Miał poparcie zarówno stronnictwa papieskiego, cesarskiego oraz wdowy, dlatego w listopadzie 1648 roku został wybrany na króla Polski, a wkrótce poślubił Ludwikę Marię. Już początek jego rządów był ciężki. Ukrainę objęło największe z powstań pod wodza Bohdana Chmielnickiego. Po początkowych klęskach wojsk koronnych pod Żółtymi Wodami i Korsuniem powstanie ogarnęło całą Ukrainę rzesze chłopów przyłączyły się do walki po stronie Kozaków. Cześć z magnaterii kresowej (Jarema Wiśniowiecki) dążyła do ostatecznego rozprawienia się z powstańcami, ale było także stronnictwo (Ossoliński), które optowało za ustępstwami. Kozacy doszli pod Lwów i Zamość, ale cofnęli się na wieść o wyborze Jana Kazimierza znanego z ugodowej polityki w stosunku do Kozaków. W wyniku działań dyplomacji udało się zawrzeć kompromisowy układ w Zborowie (1649) wojna rozgorzała na nowo w 1651 roku, mimo pokonania wojsk kozackich pod Beresteczkiem nie udało się zakończyć powstania. Ostatecznie w Perejesławiu Chmielnicki w 1654 roku oddał całą Ukrainę pod władze cara. Wtedy powstanie Chmielnickiego zamieniło się w wojnę polsko - rosyjską. Wojska carskie wkroczyły na tereny Rzeczypospolitej i dotarły pod Lwów i Wilno zajmując sukcesywnie poszczególne twierdze. Musiały się jednak zatrzymać, by nie doprowadzić do całkowitego upadku Rzeczypospolitej, bowiem niespodziewanie w 1655 roku na Polskę spadł najazd szwedzki. Karol Karol F. Kafka Proces, bohater epizodyczny; wuj Józefa K., obywatel ziemski z prowincji, jest zaniepokojony procesem Józefa K., bo boi się że wpłynie on ujemnie na sytuację rodziny. Chce pomóc Józefowi... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Gustaw Gustaw A. Fredro Śluby panieńskie, bohater główny; podopieczny Radosta, w finale komedii narzeczony Anieli
Wygląd: Młody fircyk, pojawia się na scenie w czarnej pelerynie - wraca z hulanki, wchodzi...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
uderzył na osłabioną Rzeczypospolita za namowa Hieronim Radziejowskiego. Wojska pospolitego ruszenia z Wielkopolski skapitulowały pod Ujściem, Radziwiłłowie w podpisując układ w Kiejdanach faktycznie oddali Litwę Szwedom. Po upadku Krakowa i Warszawy wojska koronne przeszły w większości a stronę szwedzką. Jan Kazimierz uszedł na Śląsk, gotów do rezygnacji z korony. Jednak zachęcony sukcesami partyzantki wrócił do kraju i kierował szturmem na Warszawę, jednak nie udało się jej odzyskać, bowiem wojska szwedzkie i  brandenburskie (wojska elektora brandenburskiego stanęły po stronie wojsk szwedzkich po układzie jaki zawarły miedzy sobą Szwecja Szwecja Królestwo Szwecji. Członek Unii Europejskiej (od 1995 roku). Państwo położone w północnej Europie, we wschodniej części Półwyspu Skandynawskiego, nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 449 960... Czytaj dalej Słownik geograficzny Kozacy Rakoczy i Brandenburgia - planowany rozbiór Polski) okazały się zbyt silne. Właśnie w 1657 roku na tereny południowej Polski wkroczyły wojska Siedmiogrodu księcia Franciszka Franciszka G. Zapolska Żabusia, bohaterka epizodyczna; niańka, służąca w domu Bartnickich.
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum
Rakoczego, co prawda został pobite, ale spowodowały ogromne straty. Król starał się zdobyć sojuszników i stworzyć stał antyszwedzki sojusz złożony z Holandii Tatarów, Danii, Austrii i Brandenburgii (od 1657 roku na podstawie traktatów welawsko - bydgoskich niezależnej od Polski). Udało się także zawrzeć ugodę z Kozakami w Hadziaczu w 1658 roku. Wojnę ze Szwedami zakończono ostatecznie kompromisowym pokojem w oliwie w 1660 roku. Jednak nie oznaczało to zakończenia wszelkich działań wojennych na ziemiach polskich, bowiem nie zapominajmy na wschodzie nadal stacjonowały rosyjskie dywizje. Mimo zwycięstw polskich pod Połonką i Cudnowem nie udało się całkowicie wyprzeć Rosjan z ziem Rzeczypospolitej i zdecydowano się zawrzeć rozejm w Andruszowie w 1667 roku, w którym Polska tracił wcześniej zdobyte ziemie oraz całą lewobrzeżna Ukrainę z Kijowem. Król cały czas usiłował wprowadzić reformy wzmacniające jego władzę, jak również usprawniające system podatkowy i zwiększające ilość armii. Jednak proponowane zmiany spotkały się z żywą i ostra reakcją magnatów, którzy właśnie za Jana Kazimierza zaczęli stosować liberum veto. Ukoronowaniem antykrólewskich działań magnaterii był zawiany w 1665 roku rokosz  Lubomirskiego, który na 2 lata pogrążył kraj w wojnie domowej. Klęska wojsk królewskich pod Mątwami, zniszczyła doborowe oddziały wojska koronnego. Mimo pozornej zgody Lubomirskiego z królem w kraju narastała anarchia. Król zrezygnował z prób naprawy państwa i ostatecznie w 1668 roku abdykował. Zmarł we Francji

Ocena panowania Wazów na polskim tronie wypada negatywnie. Zwłaszcza jeśli chodzi o Zygmunta III, który nie dość, ze nie potrafił rozwiązać problemów Rzeczypospolitej to jaszcze stwarzał przed nią nowe zarówno w polityce zagranicznej jak i wewnętrznej.