Dodaj do listy

Wielkie odkrycia geograficzne – przyczyny, przebieg i skutki.

I. Przyczyny wielkich odkryć geograficznych.

Brak dostatecznej ilości metali szlachetnych w Europie pod koniec XIV wieku i na początku wieku XV był jedną z wielu przyczyn okryć geograficznych. Dający się zaobserwować już od schyłku średniowiecza rozwój gospodarki towarowo-pieniężnej, doprowadził do wzrostu zapotrzebowania na metale szlachetne, które służyły wówczas jako podstawowy środek płatniczy. Miało to wpływ na wymianę towaru, a więc na cały rozwój ówczesnego handlu. W Europie zapasy metali szlachetnych szybko się kurczyły. Jedną z wielu dróg wyjścia z kryzysu była intensywna eksploatacja złóż metali szlachetnych na terenie państw europejskich, choć nie przynosiła ona zadowalających rezultatów. Od schyłku XV wieku podjęto więc poszukiwania tego tak cennego materiału poza Europą. Ponadto ważną rolę odgrywała chęć sprowadzania do Europy towarów luksusowych, takich jak między innymi: pieprz, cynamon, wanilia, jedwab itp. oraz trudności w handlu z Lewantem na skutek opanowania szlaków handlowych przez Turków. Od czasów wielkich wypraw krzyżowych ustaliły się dwa główne szlaki kupieckie w Europie, a mianowicie szlak południowy, czyli przez Morze Śródziemnomorskie oraz szlak północny, miedzy innymi przez Morze Północne i Morze Bałtyckie. To właśnie przez Morze Śródziemne biegła droga handlowa między najważniejszymi ówczesnymi państwami, takimi jak: Hiszpania, południowa Francją, Włochy z miastami Bizancjum, Syrii, Palestyny, Azji Mniejszej oraz Egiptu. Niektóre produkty docierały do Europy przez te miasta z dalekich Chin, Indii i krajów muzułmańskich. Były to głównie korzenie: pieprz, imbir, gałka muszkatołowa, balsam, aloes, barwniki: szafran, owoce: rodzynki, morele a także cukier trzcinowy oraz tkaniny z bawełny i jedwabiu. Warto także nadmienić, iż handel Handel dział gospodarki narodowej (sektora usług) w którym dobra materialne przechodzą od wytwórcy (producenta) do spożywcy (konsumenta), na zasadzie sprzedaży i kupna.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
tymi towarami (towarami luksusowymi) przynosił w Europie olbrzymie korzyści. Zapotrzebowanie na nie, w miarę bogacenia się społeczeństw, było coraz większe. Głównym środkiem płatniczym, za wszystkie wyżej wymienione towary, były przed wszystkim metale szlachetne. W tym też należy upatrywać coraz mniejszą ich ilość w Europie. Handel lewantyński w XV wieku przeżywał kryzys. Trudności wiązały się przede wszystkim z opanowaniem terenów w Azji Mniejszej przez Turków Osmańskich. Odnosili się oni bardzo wrogo do handlu śródziemnomorskiego. Napadali na statki i rabowali ich zawartość. Sytuacja jeszcze bardziej się skomplikowała z chwilą zdobycia przez Turków Konstantynopola, stolicy Bizancjum, odgrywającego szczególną rolę w ówczesnym handlu lewantyńskim. W związku z powyższym koniecznością wręcz stało się znalezienie bezpośredniej drogi morskiej do krajów Wschodu, a w szczególności do Indii, tak by ominąć tereny znajdujące się w rękach tureckich.

Zastosowanie nowych technik żeglarskich: wprowadzenie busoli i kompasu oraz nowego rodzaju statku - karaweli, charakteryzującego się wysokimi burtami i powierzchnią, która mogła pomieścić armaty. Dużą rolę odegrały także opowieści o legendarnych skarbach znajdujących się w Chinach, czy Indii. Kolejnym ważnym powodem było wyparcie całkowite Arabów z Europy, które nastąpiło po 1492 roku, kiedy to nastąpił upadek ostatniego bastionu arabskiego na Półwyspie Iberyjskim oraz wyparcie całkowite Arabów z Europy wpłynęło na przyspieszenie decyzji o wyprawach morskich organizowanych przez Hiszpanię oraz Portugalię. W zdobyciu nowych terenów zainteresowany był także kościół, widzący swe korzyści w akcjach szerzenia wiary. Miało to przede wszystkim podłoże ekonomiczne, a w dalszej kolejności duchowe.

Przodującą rolę w ich urzeczywistnieniu odegrali nie kupcy, lecz szlachta. Ekspansja zamorska szlachty portugalskiej leżała przede wszystkim w kryzysie ówczesnej gospodarki feudalnej. Zrujnowana szlachta, by móc polepszyć swoją tragiczną sytuację ekonomiczną i społeczną musiała zdecydować się na szukanie bogactw poza terenem własnego państwa. Odkrycie nowych terenów, ich kolonizacja i eksploatacja niosły ze sobą bogactwo, a co za tym idzie prestiż.

II. Wiedza geograficzna w średniowieczu.

Mimo wielkich odkryć starożytnych uczonych dotyczących ziemi, średniowieczni ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum związani z handlem nie brali ich pod uwagę w swych przedsięwzięciach. Wielkiego odkrycia Ptolemeusza o kulistości nie uwzględniano przy planowaniu wypraw. Ówczesne mapy przedstawiały ziemię jako prostokąt, co musiało niezwykle utrudniać podróż. Tak więc świat był prostokątem, albo kołem w którego środku znajdowała się Ziemia Święta wraz z Jerozolimą. Mapy portugalskie, a więc mapy przodowników przyszłych odkrywców, nie uwzględniały w ogóle rzek, mórz, czy gór. Jednak z biegiem lat, głównie za pośrednictwem Arabów, zaczęła powracać wiedza starożytnych, miedzy innymi Arystotelesa, czy Ptolemeusza. Dorobek tego ostatniego znalazł się w dość znanym wówczas dziele francuskiego kardynała Pierre d' Lilly (1350-1420) pod tytułem "Tractatus de imagine mundi". Postęp wiedzy geograficznej, choć pozostającej jak na razie w sferze teoretycznej, miał miejsce niemal równolegle z rozwojem żeglugi morskiej: lepsze zastosowanie igły magnetycznej, budowa silniejszych statków o większym tonażu, które pozwalały na dłuższe wyprawy.

Ówczesna wiedza geograficzna została zawarta w atlasie niemieckiego żeglarza i geografa Martina Behaima (około 1459-1507), wydanym w roku odkrycia Ameryki, czyli w 1492. Świat przedstawiony w tym atlasie, ograniczał się jednak tylko do Europy, Afryki Środkowej i Południowej oraz Azji. Ważną rolę w ówczesnej wiedzy geograficznej odgrywało dzieło pierwszego wielkiego żeglarza, Włocha Marco Polo, (żyjącego na przełomie XIII i XIV wieku), a mianowicie "Opisanie świata", z którego skorzystał między innymi Krzysztof Krzysztof H. Balzak Ojciec Goriot, bohater epizodyczny; posługacz w pensjonacie pani Vauquer
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Kolumb.

III. Przebieg wielkich odkryć geograficznych.

Bartolomeo Diaz

W roku 1488 roku odkrył południowy kraniec Afryki, który nazwał Przylądkiem Burz. Dopiero król portugalski Jan II zdając sobie sprawę z wagi odkrycia zmienił nazwę na Przylądek Dobrej Nadziei. Tym odkryciem Diaz odkrył także wejście na Ocean Indyjski.

Krzysztof Kolumb.

Krzysztof Kolumb (1451-1506), włoski żeglarz i podróżnik. W 1492 roku odkrył Amerykę, myśląc, iż dotarł do Indii. W sumie odbył cztery Cztery Liczba cztery symbolizuje wszechświat materialny, cztery pory roku, cztery strony świata, cztery kwadry księżyca, cztery wiatry, cztery wieki ludzkości, cztery rzeki Hadesu, cztery konie Apokalipsy,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich wyprawy do Ameryki. Odkrył szereg wysp na Morzu Karaibskim, dotarł do ujścia rzeki Orinoko oraz Przesmyku Panamskiego. W swych wyprawach pozostawał na służbie hiszpańskiej. Zmarł w Valladolid w Hiszpanii w zapomnieniu, przeświadczony, że odkrył drogę do Azji Wschodniej.

Plany podróży do Indii i pierwsza wyprawa (1492-1493).

Chcąc odkryć drogę morską do Indii zwrócił się w latach 1484 -1485 do króla Portugalii Jana II z propozycją zorganizowania wyprawy z Europy przez Ocean Atlantycki na zachód, aż do Japonii. Król portugalski ostatecznie odrzucił plany Kolumba, między innymi dlatego, iż Portugalczycy chcieli odkryć drogę do Indii wokół Afryki. Po nieudanych próbach przekonania do swych planów między innymi króla angielskiego Henryka VII, Krzysztof Kolumb za sprawą swego przyjaciela Luisa de Santanagela, urzędnika królewskiego, zgłosił swój plan królowej Izabelli i królowi Ferdynandowi. 17 kwietnia 1492 roku została zawarta między nimi a Krzysztofem Kolumbem umowa w Santa Fe koło Grenady. Na jej mocy Kolumb miał zostać mianowany dożywotnim admirałem oraz wicekrólem i gubernatorem ziem, które odkryje. Miał on także mieć pewien zysk z wyprawy i eksploatacji ziem. Kolumb przygotowując się do wyprawy, finansowanej przez władców hiszpańskich, wykorzystał znane wówczas okręty, a więc karawele i okręty typu portugalskiego. Były trzy: 'Santa Maria" - największa oraz dwa mniejsze "Pinta" i "Nina". Dnia 3 sierpnia 1492 roku cała jego flotylla wyruszyła z Hiszpanii, a dokładnie z portu Palos de la Frotera, kierując się ku Wyspom Kanaryjskim. Po kilku miesiącach podróży, dokładnie 12 października 1492 roku ujrzano ląd. Była to dzisiejsza wyspa Watling, zwana przez Indian Guanahani (z archipelagu wysp Bahama). Kolumb nazwał ja San Salvador. Następnego dnia załoga wylądowała na brzegu i spotkała mieszkańców wyspy - Karaiby, który Kolumb nazwał Indianami. Dalsza podróż przyniosła ze sobą kolejne odkrycia: 28 października odkryto Kubę, która Kolumb wziął za Japonie. Kolejno odkryto wyspę Haiti, która Kolumb nazwał Hispaniola. W czasie wyprawy powrotnej zatopiła się "Santa Maria". 15 marca 1493 roku Kolumb wraz z resztkami swej załogi przypłynął do tego samego portu, z którego zaczynał swa podróż - Palos de La Frotera. Witano go jako odkrywcę drogi do Indii.

II wyprawa Kolumba (1493-1495).

Jesienią 1493 roku Kolumb wyruszył w swą drugą podróż. Jego flotylla była tym razem znacznie liczniejsza. Podczas tej podróży odkryto wyspy z archipelagu Wielkich i Małych Antyli, ale przede wszystkim w 1493 roku Jamajkę.

III wyprawa Kolumba (1498-1500).

Największym osiągnięciem trzeciej z kolei wyprawy była wyspa Trynidad u wybrzeży Wenezueli. To właśnie podczas tej wyprawy Kolumb po raz pierwszy ujrzał ląd Ameryki Południowej. Na wyspie Haiti Haiti Republika Haiti. Państwo położone w zachodniej części wyspy Haiti w archipelagu Wielkich Antyli na Morzu Karaibskim oraz przybrzeżne wysepki (Ameryka Środkowa). Powierzchnia 27 750 km2. Liczba ludności... Czytaj dalej Słownik geograficzny został on jednak aresztowany wraz ze swymi braćmi: Bartłomiejem i Diego Diego P. Corneille Cyd, bohater epizodyczny; Don Diego to człowiek zasłużony dla króla, dlatego władca wybrał go na członka swej rady. Decyzja ta stała się powodem kłótni pomiędzy nim a Gomesem,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum i odesłany w 1500 roku jako więzień do Hiszpanii, gdzie go jednak natychmiast zwolniono.

IV wyprawa Kolumba (1502-1504).

Podczas tej wyprawy Kolumb dotarł do wybrzeży Hondurasu w Ameryce Środkowej.

Zmarł 20 maja 1506 roku opuszczony i zapomniany przez ludzi. Do ostatnich dni swego życia nie zdawał sobie sprawy, iż odkrył zupełnie nowy ląd. Był przekonany, iż odkrył nową drogę do Indii oraz biblijny raj, za który uznał wybrzeże Ameryki Południowej. Był największym odkrywcą w historii.

Amerigo Vespucci.

Amerigo Vespucci (1451-1511). Włoski żeglarz i podróżnik. Brał udział w przygotowaniu wypraw Krzysztofa Kolumba. Uczestnik hiszpańskiej wyprawy do Gujany. Dotarł do ujścia Amazonki oraz zbadał wybrzeże Ameryki Południowej od Wenezueli do Brazylii w latach 1500-1505. Za propozycją współczesnego kartografa i geografa Martina Waldseemullera, od jego imienia zaczęto, począwszy od 1507 roku, odkryty przez Kolumba ląd nazywać Ameryką.

Vasco da Gama.

Vasco da Gama (1460-1524). Portugalski żeglarz i odkrywca.

Podobnie jak Krzysztof Kolumb postawił sobie za główny cel odnalezienie drogi morskiej do Indii. Portugalczycy, zwłaszcza od czasów księcia Henryka Żeglarza, pierwszego wielkiego podróżnika, byli zainteresowani odkryciem tej drogi wokół brzegów Afryki. Wyprawa Vasco da Gamy rozpoczęła się dnia 8 lipca 1497 roku. Składała się ona z czterech okrętów portugalskich, które wypłynęły z Lizbony. Kierowały się one ku wybrzeżom Afryki zachodniej. Przez południowy Atlantyk dotarły one 22 listopada tegoż roku do Przylądka Dobrej Nadziei, który ominęły. Następnie przez Kanał Mozambicki wpłynęły one na Ocean Indyjski., 23 maja dotarły w pobliże Kalikatu (Indie). Cała wyprawa powróciła do Portugalii dopiero w lipcu 1499 roku. W ten sposób została odkryta właściwa droga do Indii.

Ferdynand Magellan.

Ferdynand Magellan (1480-1521). Portugalski podróżnik i odkrywca, swoja największą podróż odbył będąc w służbie hiszpańskiej. W latach 1519-1521 po raz pierwszy w historii odbył podróż dookoła świata. Jego marzeniem było dotrzeć do wybrzeży Azji Wschodniej przez Ocean Atlantycki oraz nie znany jeszcze ocean dzielący Nowy Świat - tak nazywano Amerykę od Azji. Król portugalski odmówił sfinansowania tej wyprawy, ale poparł ja król hiszpański Karol Karol F. Kafka Proces, bohater epizodyczny; wuj Józefa K., obywatel ziemski z prowincji, jest zaniepokojony procesem Józefa K., bo boi się że wpłynie on ujemnie na sytuację rodziny. Chce pomóc Józefowi... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum I. Magellan wraz ze swą flotylla wypłynął dnia 20 września 1519 roku z portu hiszpańskiego San Luca de Barrameda. Flotylla składała się z 5 okrętów: 'Trimidada", "San Antonio", "Victoria", "Concepcion" i "Santiago". Kierowała się ona na południowy zachód ku wybrzeżom Afryki Zachodniej i Brazylii. 24 sierpnia odkrył on cieśninę łącząca dwa oceany. Nazwał ją Cieśniną Wszystkich Świętych, dziś zwana Cieśniną Magellana. Po dość koszmarnej podróży przez Pacyfik, której towarzyszyły ogromny głód i pragnienie, wyprawa dotarł do wysp, które nazwano Wyspami Złodziejskimi, dziś Wyspy Mariańskie. Następnie skierowano się ku Filipinom, gdzie w walce z tubylcami dnia 27 kwietnia 1521 roku zginął Magellan. Reszta załogi kontynuowała podróż bez swego kapitana, przez Moluki ku Oceanowi Indyjskiemu. 6 września 1522 roku, prawie po trzech latach, okręt "Victoria" z kapitanem del Cano dotarł do Hiszpanii. Na jego pokładzie znajdowało się wiele cennych korzeni. Za ich sprzedaż udało się pokryć koszty wyprawy i jeszcze uzyskać dość duże korzyści finansowe. Z 256 ludzi uczestniczących w wyprawie wróciło tylko 18.

IV. Hiszpanie w Ameryce i zagłada tamtejszych cywilizacji. Ferdynand Ferdynand B. Prus Powracająca fala, bohater drugoplanowy; syn Adlera, młody, beztroski, pozbawiony uczuć
Wygląd: "był to wysoki, trochę mizerny, lecz tęgo zbudowany młodzieniec, blondyn z jasnoniebieskimi...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Cortez i Fransico Pizarro.

Ferdynand Cortez (1485-1547). Hiszpański konkwistador, który zasłynął z podboju Meksyku. W latach 1519-1521 podbił on państwo Azteków i uwięził jego władcę Montezumę II. Został w zamian za to mianowany gubernatorem Nowej Hiszpanii. W 1540 roku powrócił na stałe do Hiszpanii.

Franciso Pizarro (1471-1541). Hiszpański konkwistador, zdobywca Peru. W 1529 roku mianowany został gubernatorem Peru. W latach 1531-1534 zniszczył państwo Inków, mordując między innymi ich władcę Atahualpę.

Aztekowie.

W chwili pojawienia się Hiszpanów Aztekowie zamieszkiwali terytorium dzisiejszego Meksyku. Prowadzili oni dość ekspansywną politykę. Z wielkimi podbojami i okresem potęgi plemion azteckich wiążą się nazwiska takich władców jak: Montezuma I (1440-1468), Axajacatl (1469-1481) oraz Motekuzoma II (1503-1520). Podstawą organizacji społecznej Azteków był klan. Plemiona i federacja plemion nie miały jednolitej władzy centralnej. W zasadzie każde plemię było niezależne, miało swych naczelnych wodzów i we własnym zakresie władało ziemią, chociaż formalne zwierzchnictwo należało do plemienia Meksyku. Głównym ośrodkiem było bardzo duże miasto Tenochtitlan. Najwyższym władcą był tlacatecuhtli. W chwili napaści hiszpańskiej był nim Monetzuma II (nazwany przez Corteza cesarzem). Służba wojskowa w państwie Azteków obowiązywała każdego mężczyznę. Główne uzbrojenie składało się z łuków, maczug, mieczy drewnianych zakończonych dość ostrym krzemieniem, tarcz drewnianych oraz specjalnych miotaczy pocisków. Podstawą gospodarki było rolnictwo, wśród którego na pierwsze miejsce wysuwała się uprawa kukurydzy. W tym samym czasie główną uprawą w Azji był ryż, a w Europie pszenica i żyto. O wszystkim prawie decydował klan. Prawo jego było bardzo surowe. Na przykład na karę śmierci skazywano zabójców i cudzołożników, zdrajców, złodziei. Mimo tego w seksualności panowała u Azteków dość duża rozwiązłość. Był dość rozpowszechniony konkubinat i prostytucja. Aztekowie trudnili się też rzemiosłem, między innymi garncarstwem, tkactwem, obróbką metali czy górnictwem. Wysoki poziom osiągnęła także kultura umysłowa. Do dziś można podziwiać wiele przepięknych azteckich, monumentalnych budowli. Wierzyli oni, że świat w którym żyją jest już piątym z kolei. Wierzyli oni także w życie pozagrobowe, piekło i raj.

Majowie.

Sąsiadami Azteków na południowym wschodzie byli Indianie Majowie, którzy zamieszkiwali terytorium dzisiejszego półwyspu Jukatan, Gwatemali, San Salwadoru i Hondurasu. W chwili odkrycia przez Krzysztofa Kolumba Ameryki, ich cywilizacja znajdowała się w okresie schyłkowym. Podstawą uprawy była, tak jak u Azteków kukurydza. Jednak w przeciwieństwie do kultury materialnej, ich kultura duchowa i umysłowa stała na bardzo wysokim poziomie. Znali oni zero w matematyce (Aztekowie nie) i posiadali bardzo wysoki poziom wiedzy w dziedzinie astrologii. Ich kalendarz Kalendarz wydawnictwo roczne, zawierające wykaz dat, świąt, rocznic, uroczystości oraz różne teksty dodatkowe: porady praktyczne, przepowiednie, utwory literackie, kawały. Stanowi jedną z form literatury... Czytaj dalej Słownik terminów literackich był o wiele dokładniejszy, niż ówczesny w Europie kalendarz juliański. Stworzyli oni także przepiękną kulturę artystyczną: architektura, malarstwo i snycerstwo. Plemiona Majów, także w przeciwieństwie do plemion azteckich, były nastawieni raczej pokojowo. Ich życie koncentrowało się w miastach, w których, co jest rzeczą bardzo charakterystyczna nie było ulic. Wewnątrz miast podstawą życia społecznego był klan. Na czele takiego miasta-państwa stał naczelnik, który sprawował tą funkcję dziedzicznie. Religia Majów miała charakter politeistyczny.

Inkowie.

Inkowie należeli do trzeciego najbardziej rozwiniętego ludu Ameryki. Zamieszkiwali oni tereny w zachodniej części Ameryki Południowej, głównie tereny dzisiejszego Peru oraz także częściowo Chile. Kiedy pojawiali się na tych terenach Hiszpanie, państwo Inków przeżywało okres swojej świetności i potęgi. Centrum państwa było w mieście Cusco (na terytorium dzisiejszego Peru). Mimo iż ich ustrój opierał się, tak jak w przypadku Azteków i Majów, na organizacji klanowo-plemiennej, to widać już było cechy ustroju klasowego. Na czele państwa stał Inka, uważny za osobę boską, syna słońca. Rezydował on w Cusco. Był to władca niezwykle absolutny. Miał on u swego boku jednak radę, która składała się z członków arystokracji, którzy tak naprawdę sprawowali władzę w państwie. Własność ziemi, analogicznie jak i u Azteków była wspólna. Nauka i wiedza stały na o wiele niższym poziomie niż w Azteków i Majów. Mimo, iż podstawa kultury rolnej była także kukurydza, to w Peru uprawiano też i to na dużą skalę ziemniaki. To właśnie z tego obszaru zaczęły się one upowszechniać na całym świecie. Inkowie znali sposoby nawadniania ziemi, hodowali zwierzęta domowe - głównie lamy. Obok rolnictwa, budowy dróg i architektury mogli się oni poszczycić medycyną, a dokładniej chirurgią. Religia była politeistyczna, choć posiadała ona pewne elementy monoteistyczne, bowiem Inkowie uznawali istnienie jakiejś jednej istoty najwyższej.

Podbój Ameryki Środkowej i Południowej przez Hiszpanów.

Pierwsze uderzenie Hiszpanów zostało skierowane przeciwko mieszkańcom Antyli, a więc wysp Morza Karaibskiego, Byli to Indianie z plemion Karaibów i Arawaków, zamieszkujący również wybrzeże Ameryki Południowej (tereny dzisiejszej Wenezueli i Gujany) oraz środkowe dorzecze Dorzecze obszar, na którym wody powierzchniowe spływają do określonej rzeki i jej dopływów. Granice między dorzeczami wyznacza dział wodny.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
Amazonki. Ludność Antyli w wyniku napadu hiszpańskiego uległa szybkiemu wyniszczeniu.

Kolejnym, drugim etapem był Meksyk. Podboju tego kraju dokonał, jak już wspomniano Ferdynand Cortez w latach 1518-1521. Na podbój wyruszył Cortez w listopadzie 1518 roku, drogą morską. Miał on ze sobą jedynie około 800 ludzi, którzy nie byli jakoś specjalnie uzbrojeni. W kwietniu następnego roku ekspedycja wylądowała na Jukatanie, w dzisiejszym Vera Cruz. Z tego właśnie miejsca Kortez wyruszył na podbój Meksyku. Celem było oczywiście zdobycie stolicy Azteków - Tenochtitalnu. Hiszpanie wywarli olbrzymie wrażenie na miejscowej ludności. Po pierwsze ich religia głosiła pojawienie się białych ludzi, a po drugie przerazili się oni koni - zwierząt do tej pory nie znanych oraz uzbrojenia przybyszów. Wódz Azteków - Monetzuma nie zdobył się jednak na żadną poważniejsza kontrakcję. Wobec tego Hiszpanie 19 listopada 1519 roku wkroczyli do stolicy państwa. Kortez uwięził Monetzumę, na co Aztekowie odpowiedzieli powołując nowego króla - Cuauhtemoca. Rozpoczęły się krwawe walki. Przyniosły one początkowo zwycięstwo Azteków. Hiszpanie musieli się wycofać z Tenochtitlanu. Ponownie do oblężenia stolicy przystąpiono jednak w maju 1521 roku. W sierpniu miasto zostało zdobyte przez Hiszpanów. Następca Montezumy, na osobisty rozkaz Corteza został powieszony. Z podbitych wówczas ziem stworzył Cortez kolonię o nazwie Nowa Hiszpania, której został pierwszym gubernatorem. Państwo Azteków zostało dobitnie zniszczone.

Trzecim etapem był podbój Peru. Został on dokonany przez grupę awanturników (około 200 osób) na czele których stanęli Francisco Pizarro i Diego Almagro. Podbój ten dokonał się w latach 1532-1533. W listopadzie 1532 roku wylądowali oni w Tumbes w Peru. Stoczona niedawno wojna miedzy wodzem Inków Huascaerm a jego bratem Atahualpa, osłabiła państwo, co wykorzystali Hiszpanie. Atahualpa, który wyszedł zwycięsko z bratobójczej wojny, przegrał z Hiszpanami. 16 listopada 1532 roku doszło do rzezi Inków w Cajacamarca. Odbyła się ona pod pretekstem znieważenia Biblii przez Atahulapę. Sam wódz zginął. Hiszpanie zajęli stolicę państwa - Cusco i rozciągnęli swe dalsze podboje z tego miejsca. Zdobyli miedzy innymi północne Chile. W ciągu całego XVI wieku podbili i częściowo skolonizowali dalsze rejony Ameryki Południowej: dzisiejszy Ekwador, Argentynę, Urugwaj i Paragwaj.

V. Imperium hiszpańskie w Ameryce.

Tak więc cała Ameryka Środkowa i Południowa (bez Brazylii, którą skolonizowali Portugalczycy) stała się terenem na którym powstało wielkie imperium hiszpańskie. Główne kolonie hiszpańskie w Ameryce Południowej nazwane zostały Nową Kastylią i Nowym Toledo. Z czasem powstała dla nich jedna nazwa - Peru. Nowa Hiszpania, czyli Meksyk i Peru były rządzone przez wicekrólów. Każde z wicekrólestw dzieliło się na prowincje. Administracja miejska sprawowana była przez cabildo. Bardzo szybko na owych terenach rosły siły kościoła katolickiego. Powstały nawet dwa arcybiskupstwa, dla Nowej Hiszpanii w Meksyku oraz dla Nowej Kastylii w Limie, a także uniwersytety (Lima i Meksyk). Oba wicekrólestwa podlegały bezpośrednio utworzonej w 1524 roku Radzie Indii, która posiadała kompetencje administracyjne i sądownicze. Sprawami gospodarczymi tych ziem zajmował się tzw. Dom Transakcji, z siedzibą najpierw w Sewilli, a następnie w Kadyksie. Nastąpił olbrzymi napływ ludności z Hiszpanii do jej imperium zamorskiego.

Brak białych kobiet zmuszał przybywających na owe tereny Hiszpanów do wstępowania w związki małżeńskie z tamtejszymi kobietami. Urodzone z takich związków dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum to Metysi. W zamorskich posiadłościach Hiszpanii powstał nowy typ władania ziemią zwany encomienda, oparty na zachodnioeuropejskich stosunkach feudalnych. Jego cecha charakterystyczną był przymusowa praca Indian (repatriminiento), którzy byli tak naprawdę nieludzko wykorzystywani.

VI. Brazylia Brazylia Federacyjna Republika Brazylii. Państwo położone w środkowej i wschodniej części Ameryki Południowej nad Oceanem Atlantyckim. Powierzchnia 8 547 400 km2 (największe państwo na kontynencie). Liczba... Czytaj dalej Słownik geograficzny - teren kolonizacji portugalskiej.

Mimo, iż pierwsi do jej wybrzeży dotarli w 1499 roku Hiszpanie, to w niecały rok później w 1500 roku przybył tu Portugalczyk Pedro Cabral i objął te ziemie we swe władanie, tworząc z nich kolonię portugalską. Nadał jej nazwę Wyspa Prawdziwego Krzyża. Nazwa Brazylia upowszechniła się wkrótce, od cennego na jej terenach krzewach brazil. Jednak prawdziwa kolonizacja Brazylii zaczęła się w roku 1539, kiedy to przybył tu Alfonso de Sousa.

VII. Podział nowych ziem między Hiszpanię a Portugalię.

Mimo wyznaczonej przez papieża linii demarkacyjnej między posiadłościami Hiszpanii i Portugalii, nie tylko sami Anglicy, Holendrzy, czy Francuzi, ale także dwie strony dotychczasowego układu były zainteresowanie w zdobyciu tych ziem. Między Portugalczykami a Holendrami doszło nawet do wojny w Ameryce Południowej, która przyniosła sukces Holendrom. Był on jednak dość nietrwały. Miał on miejsce w latach 1633-1661, kiedy to Holendrzy utworzyli na terenie Brazylii swoją kolonię, którą nazwali Nowa Holandia.

VIII. Skutki odkryć geograficznych.

Skutki odkryć geograficznych, można tak jak ich przyczyny, podzielić na kilka grup.

1). Odkrycie nowych nieznanych lądów. Dotarcie tym samym do bogatych krajów Wschodu i Zachodu, co dało początek dość drapieżnej ekspansji kolonialnej Europejczyków, w pierwszej kolejności Hiszpanów i Portugalczyków, a następnie Holendrów, Francuzów i Anglików.

2). Zmiany w dotychczasowych stosunkach handlowych. Dotychczasowy handel z morskiego (przez Morze Śródziemne i Bałtyk) przekształcił się w oceaniczny (przez Atlantyk i Ocean Indyjski).

3). Powstały nowe potęgi handlowe, przy równoczesnym upadku dotychczasowych (miasta włoskie i hanzeatyckie).

4). Głównymi centrami handlu światowego stały się następujące porty: Kadyks, Sewilla, Lizbona czy Antwerpia.

5). W Europie dokonała się rewolucja cen.

6). Rozwinęło się żeglarstwo i miasta portowe.

7). Rozwój gospodarczy Europy poszedł dwoma drogami: gospodarki towarowo-pieniężnej i gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej (tzw. problem granicy Łaby).

8). Upadły cywilizacje Inków i Azteków.

9). Nastąpiła chrystianizacja Ameryki Południowej i Środkowej.

10). Nastąpił rozkwit handlu niewolnikami.

11) Doszło do wielkiej migracji z Półwyspy Iberyjskiego do Ameryki.