Dodaj do listy

Rozwój Imperium Rzymskiego

W roku 753 p.n.e. jak podaje legenda Rzym został założony przez braci Romusa i Romulusa. Do roku 509 p.n.e. władzę w Rzymie posiadali królowie, których według tradycji było siedmiu, zaś w 509 roku p.n.e. doszło do buntu arystokracji, który zakończył się wygnaniem ostatniego monarchy -  Tarkwiniusza Pysznego. W Rzymie ustanowiono nową formę rządów czyli republikę arystokratyczną. To ustrój, w którym na miejsce urzędników wyznaczanych przez króla, pojawili się pochodzący z wyboru. Dzięki temu Rzymianie mogli kontrolować osoby sprawujące władzę.  I tak władza należała do Zgromadzenia Ludowego, podejmującego najważniejsze decyzje w polityce zagranicznej, uchwalającego prawo i wybierającego  urzędników. Do Senatu należało prowadzenie polityki zagranicznej, kontrola urzędników, reprezentowanie Rzymu w stosunkach z innymi państwami. Władzę oddano  w ręce dwóch konsulów, wybieranych na rok. Cenzorzy zajmowali się finansami, pretorzy sprawowali funkcję sądowniczą.  Edylowie strzegli bezpieczeństwa w  mieście i przygotowywali igrzyska. Do kwestorów należały sprawy finansowe Rzymu i całej armii rzymskiej. Trybuni ludowi mieli chronić interesy plebsu, dlatego zostali wyposażeni w prawo veta w stosunku do wniosków  przedstawianych przez urzędników i Zgromadzenie Ludowe.

Po obaleniu ustroju monarchicznego, Rzymianie przez jakiś czas staczali walki ze Związkiem Latyńskim, dopiero w roku 493 p.n.e państwa zrzeszone w związku stały się sojusznikami Rzymu. W roku 338 p.n.e. Rzymianie doprowadzili do rozwiązania Związku Latyńskiego, większość jego obszarów wcielając do swego państwa, oraz nadając jego mieszkańcom niepełne rzymskie obywatelstwo To zwycięstwo przyczyniło się do wzmocnienia roli Rzymu jako największego państwa na całym Półwyspie Apenińskim. Wkrótce kierunek ekspansji zwrócili w stronę Kampanii, gdzie mieszkali Samnici. Wskutek wojen toczonych w latach 343 – 290 p.n.e., Kampania stała się częścią Rzymu, a Samnici utracili niepodległość.  wzmocnienie państwa, chęć podporządkowania nowych terenów bogatych w surowce naturalne, zboże, łupów wojennych i niewolników. Ważnym przeciwnikiem Rzymu pozostawały miasta greckie a zwłaszcza Tarent. Zwróciły się o pomoc do Pyrrusa, króla Epiru, był on ostatnim żyjącym kuzynem Aleksandra Macedońskiego, chciał więc dokonać czynów mogących dorównać Aleksandrowi. Przeprawił się więc na terytorium Italii, gdzie w bitwach pod Herakleą w 280 roku p.n.e. oraz Ausculum w 279 roku p.n.e. odniósł zwycięstwo. Po bitwie pod  Benewentem w 275 roku p.n.e  Pyrrus nie dysponując wystarczającymi siłami do pokonania Rzymian, musiał wycofać się z Italii. Ostatecznie Tarent dostał się pod panowanie rzymskie

Po zajęciu całego Półwyspu Apenińskiego Rzym rozpoczął ekspansję terytorialną poza obszarem Italii, jako główny przeciwnik rzymian wyrosła wówczas Kartagina. Rzymianie nazywali wówczas jej mieszkańców Punijczykami i dlatego ten konflikt nazywa się wojnami punickimi.  Pierwsza wojna punicka wybuchła w 264 roku p.n.e., kiedy wojska rzymskie zajęły Sycylię. Pod względem liczebnym przewaga była po stronie Rzymu, ale Kartagińczycy przewyższali wówczas przeciwnika pod względem strategicznym.  Mimo to, w 241 roku p.n.e. obydwie strony zawarły pokój na mocy którego pod panowaniem Rzymian, oprócz Sycylii znalazły się też Sardynia i Korsyka. A Kartagina została dodatkowo zmuszona do zapłacenia kontrybucji  Rzymowi  w wysokości 3200 talentów złota. W latach 218 – 201 p.n.e. doszło do kolejnego starcia między Rzymem a Kartaginą. Kartagina natomiast skierowała swa ekspansję w stronę Hiszpanii południowo- wschodniej, na czele wyprawy stanął Hannibal, który wiedząc, że Rzym jest zajęty walkami z Celtami na Nizinie Padańskiej, przekroczył rzekę Ebro, co dla strony rzymskiej oznaczało złamanie wcześniejszego traktatu i  wypowiedzenie wojny. Rzym zażądał dalej dostarczenia osoby odpowiedzialnej za złamanie pokoju, jednak wobec odmowy ze strony Kartaginy, doszło do kolejnego konfliktu zbrojnego określanego mianem drugiej wojny punickiej. Rzym chciał uderzyć  z Korsyki i Sardynii oraz  z Sycylii na Afrykę.  Obawiając się zwycięstwa Rzymian na morzu, wódz kartagiński opracował plan  przedarcia się do Italii przez Alpy.  Mimo trudnych warunków, Hannibal przeprawił się prze góry do Italii,  gdzie miały miejsce decydujące starcia, w wyniku których  armia rzymska uległa rozbiciu. ( bitwa pod Kannami 216 r. p.n.e.) Rzymianie zaczęli bić na alarm, zaczęto mówić o walce z Kartaginą wszelkimi dostępnymi środkami, i tak np. do armii zaczęto wcielać nawet niewolników. Na czele Rzymian stanął Scypion, który przeniósł wojnę na terytorium kontynentu afrykańskiego. W 204 r. Rzymianie pod wodzą Scypiona wylądowali w Afryce, w konsekwencji Hannibal odwołany z Europy, rozpoczął pertraktacje ze Scypionem.  Ten jednak odmówił zawarcia rozejmu i w roku 202 p.n.e. doszło do bitwy pod Zamą, w odległości pięciu kilometrów od Kartaginy, która poniosła porażkę.  Na skutek przegranej, Kartagina oddała Rzymowi wszystkie swoje zdobycze terytorialne poza Afryką, zlikwidować flotę i zapłacić kontrybucję w wysokości 10 tys. talentów złota a poza tym od tego momentu nie mogła prowadzić polityki zagranicznej bez zgody Imperium.  W latach 146 – 149 p.n.e. doszło do tzw. trzeciej wojny punickiej, bowiem po trzyletnim oblężeniu Kartaginy, zrównano ją z ziemią a mieszkańców wymordowano.

Głównym przeciwnikiem Rzymian po pokonani Kartaginy stała się Macedonia, której władca Filip V, po zwycięstwie kartagińskim pod Kannami zawarł z Hanibalem antyrzymskie przymierze. W roku 197 p.n.e. państwo macedońskie zostało podbite, w roku 190 p.n.e to samo stało się z monarchią Seleukidów. Wszystkie państwa i ludy sympatyzujące z Macedonia Macedonia Republika Macedonii. Państwo położone w Europie, w środkowej części Półwyspu Bałkańskiego. Powierzchnia 25 710 km2. Liczba ludności 2 044 tys. (2001 r.). Stolica Skopje. Język urzędowy macedoński.... Czytaj dalej Słownik geograficzny zostały ukarane, ludność sprzedano w niewolę, a miasta zrównano z ziemią. Symboliczną datą jest rok 146 p.n.e. gdy stłumiono powstanie w Grecji. Od tego momentu Rzym stał się potęgę świata śródziemnomorskiego. W roku 146 posiadał:  całą Hiszpanię, północne wybrzeże Afryki, Italię, Korsykę, Sardynię, Sycylię, Grecję oraz Macedonię. Kolejnym przeciwnikiem została Galia, zamieszkała przez  Celtów, którą Rzym chciał uzależnić od siebie pod względem- polityczno – gospodarczym. W roku 58 p.n.e. Juliusz Cezar otrzymał Galię Przedalpejską, Ilirię w zarząd na 5 lat z prawem zaciągu 3 legionów oraz dodano mu jeszcze Galię Narbońską z prawem zaciągu czwartego legionu. W roku 54/53 p.n.e. doszło do wybuchu antyrzymskiego powstania w Galii środkowej, na czele którego stanął Wercyngetoryks. Po początkowych sukcesach, rzymianie ponieśli klęską pod Gergowią, ostatecznie jednak Oblężony w Alezji Wercyngetoryks dostał się do niewoli, a Galowie zostali zmuszeni głodem do kapitulacji w roku 52 p.n.e. Klejny etap podbojów otwiera panowanie Oktawiana Augusta, który poszerzył granice państwa o Recję i Norikum opierając granice imperium o wielkie rzeki, jak Ren, Dunaj, Eufrat i o pustynię w Afryce. Oktawian August tworząc imperium postanowił oprzeć jego granice na naturalnych rubieżach, stanowiły je dwie rzeki: Dunaj Dunaj I. Jurgielewiczowa Ten obcy, bohater zwierzęcy; bezdomny pies, wierny przyjaciel dzieci.
Charakterystyka: Dunaj jest bezpańskim psem. Jest przestraszony i nieufny, podchodzi tylko do Uli. Dzieci...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum
i Ren. Ekspansywną politykę Imperium Rzymskiego kontynuował cesarz Trajan (98-117), który w toku walk z Dakami w latach 101-106  założył nową prowincję Dację. W wyniku kolejnej wyprawy, tym razem skierowanej przeciw Partom w latach 114 - 117 przyłączył do państwa Armenię. Podbił górną Mezopotamię, Babilonię wkraczając nawet do Ktezyfontu. W wyniku wybuchu powstania żydowskiego, Partom za panowania Trajana udało się odzyskać część zagarniętych ziem. Władzę po Trajanie przejął Hadrian, który postanowił zrezygnować z nabytków swego poprzednika i przywrócił granice z Eufracie. Zatrzymał jednak Dację.  Głównym zadaniem jakie realizował podczas swego panowania było zabezpieczenie granic państwa w postaci fortyfikacji. Względny przyniosło panowanie Aureliana w drugiej połowie III wieku. Władca ten bowiem przyłączył Egipt, Galię i wycofał się za Dunaj.  Wrócił do granic z okresu pryncypatu, ale nie udało mu się przeprowadzić koniecznych dla dalszego funkcjonowania cesarstwa reform. Realizację tego zadania rozpoczął dopiero Dioklecjan, który wprowadził tzw. tetrarchię czyli czwórwładzę. Jego reformy wzmocniły Imperium, ale nie zapobiegły wyniszczającym państwo wieloletnim walkom o władzę.

Od III wieku Imperium Rzymskie zaczęło przeżywać nasilający się kryzys wewnętrzny i zewnętrzny. Rosła rola wojska, na które brakowało pieniędzy, ciągłe wojny, a związane z tym choroby i epidemie wyniszczały kraj.. Sytuację pogarszał kryzys gospodarczy, tj. wzrastająca inflacja, bezrobocie, głód, proceder psucia monety a przede wszystkim brak silnej władzy centralnej. Mimo prób reform ustrojowych, jakie przeprowadził np. Teodozjusz Wielki, władza cesarska uległa załamaniu, władzę przejmowali uzurpatorzy. Prowadziło to do ciągłych wojen domowych, które uniemożliwiały obronę przed najazdami barbarzyńskimi. Sytuację pogorszyły najazdy plemion barbarzyńskich, głównie Germanów, korzystających ze słabości cesarstwa i napierających na jego granicę. Wędrówkę ludów wywołali Hunowie, przybyli z obszarów Azji, wywierając nacisk na plemiona wschodniej i środkowej części Europy. W konsekwencji plemiona zza Dunaju i renu szukały w granicach Cesarstwa miejsca schronienia przed Hunami. W 376 roku plemiona germańskie przekroczyły Dolny Dunaj. Od IV wieku  uzyskali oni zgodę o osiedlanie się  w granicach imperium. W 378 roku wojska rzymskie w bitwie pod Adrianopolem zostały pokonane przez Germanów. Dzięki zwycięstwu Rzym musiał się zgodzić na przyznanie Germanom autonomii w ramach Imperium. Germanowie Germanowie wędrówki ludów
Czytaj dalej Słownik historyczny
wyrazili zgodę na służbę w armii Cesarstwa, ale pod swoim dowództwem. W ten sposób Teodozjusz wielki chciał wykorzystać barbarzyńców do obrony Cesarstwa. W zamian za dostarczanie kontyngentów wojskowych obiecał Germanom zboże Wizygotom jako sprzymierzeńcom swego państwa pozwolił na osiedlenie się w Tracji i Mezji. Po śmierci cesarza w 395 roku  dowództwo nad Germanami przejął Alaryk, który dopuścił się spustoszenia terytorium Grecji. Rzymska armią dowodził Stychlion. Dominowali w niej Germanie, ich oddziały słynęły  z niesubordynacji, dokonywały plądrowania terytorium rzymskiego. Taka sytuacja doprowadziła do zamordowania Stychliona,  wówczas Germanowie pod wodzą Alaryka ruszyli na Rzym, który splądrowali w roku 410. Ostatecznie obalenie cesarza Romulusa Augustulusa przez germańskich najemników pod wodzą Odoakra w 476 roku położyło kres istnieniu Cesarstwa Rzymskiego. Jego zachodnia część bezpowrotnie upadła.