Dodaj do listy

Społeczeństwo rzymskie w okresie republiki (III-I w. p.n.e.)

Społeczeństwo rzymskiej republiki składało się z wielu warstw społecznych, których przedstawiciele różnili się od siebie przede wszystkim zamożnością oraz prawem udziału w życiu publicznym i politycznym.

Najwyższą warstwę społeczną stanowiła arystokracja składająca się ze starych rodów rzymskich oraz arystokracja, którą nazwać możemy urzędniczą. Do tej grupy społecznej należała władza w państwie i pełny udział w życiu politycznym kraju. Arystokraci (patroni) skupiali wokół siebie wielu ludzi, których uzależniali ekonomicznie. Ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum ci, nazywani klientami, szukali u przedstawicieli arystokracji opieki prawnej i materialnej. W zamian klienci byli im posłuszni i wykonywali dla arystokratów różne usługi. Jedną z nich było oddawanie głosów na zgromadzeniu zgodnie z interesem patrona i jego zaleceniami.

Niżej od arystokracji usytuowani byli chłopi. Ich sytuacja u schyłku republiki uległa znacznemu pogorszeniu. Wiele przyczyn złożyło się na taki stan rzeczy. Przede wszystkim doprowadziło do tego nieustanne dzielenie przez drobnych rolników ziemi między synów, co powodowało dotkliwy "głód ziemi", poza tym wojna z Kartaginą (zwłaszcza ta z udziałem Hannibala) przyniosła ogromne zniszczenia. Wielu chłopów pozbawionych środków utrzymania przenosiło się do Rzymu, aby tam szukać opieki u możnych patronów. Do stolicy państwa przyciągały ich także liczne uroczystości, jak igrzyska. Z tych chłopskich "emigrantów" zaczęła tworzyć się w Rzymie nowa grupa społeczna - proletariat (proletariusze - ci, którzy nie mają żadnej własności oprócz potomstwa <łac. proles>). Niektórzy rzymscy politycy zdawali sobie sprawę z powagi sytuacji i pragnęli przeprowadzić reformy agrarne. Należeli do nich bracia Grakchowie. Tyberiusz Grakchus133 r. p.n.e. przeprowadził taką reformę, która odbierała wielkim posiadaczom ziemskim część ziemi należącej do państwa i rozdzielała ją między chłopów. Napotkała ona jednak bardzo silną opozycję, sam Tyberiusz został zamordowany; jego dzieło próbował kontynuować jego brat Gajusz, ale spotkał go niemal ten sam los. Reforma ta nie zdołała zapobiec pogłębianiu się kryzysu na wsi rzymskiej.

Najniżej w hierarchii społecznej znajdowali się niewolnicy. Ich liczba wzrastała szczególnie w II i I w. p.n.e. Większość z nich stanowili jeńcy wzięci do niewoli podczas licznych rzymskich podbojów. Ich sytuacja była różna, zależnie od tego, do jakich prac byli wykorzystywani. Rzymianie często zatrudniali ich w swoich domach jako służbę lub też w warsztatach rzemieślniczych. Zaczęto także masowo wykorzystywać siłę niewolników w rolnictwie. Niewolnicy mieli niewielkie szanse na polepszenie swej sytuacji. Ich sytuacja prawna zresztą ulegała pogorszeniu w miarę jak zwiększała się liczba niewolników w Rzymie. Niemal jedynym sposobem sprzeciwu wobec braku wolności, ciężkich warunków pracy i złego traktowania był bunt. Dwa pierwsze powstania niewolników miały miejsce na Sycylii w drugiej połowie II w. p. n. e. Trzecim było wielkie powstanie pod wodzą Spartakusa, które wybuchło w 73 r. p. n. e. Niewolnicy żądali wolności dla siebie, a nie dla całej grupy społecznej, której byli częścią. Dwa lata zajęło wojskom rzymskim pacyfikowanie powstania. Spartakus Spartakus H. Rudnicka Uczniowie Spartakusa, bohater główny, historyczny, tytułowy; wódz największego powstania niewolników w historii Rzymu, z pochodzenia Trak, zbieg z armii rzymskiej, schwytany i sprzedany do... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum zginął, a 6000 niewolników zostało ukrzyżowanych.