Dodaj do listy

Dziedzictwo kultury grecko-rzymskiej w kulturze europejskiej.

Jak podaje grecka mitologia Mitologia zbiór mitów, czyli opowiadań o bogach i bohaterach. Mitologia stanowi bardzo ważną część literatury starożytnej, a do dzisiejszego dnia jest prawdziwą kopalnią pomysłów dla artystów.
...
Czytaj dalej Słownik historyczny
Europa była córką fenickiego króla Agenora. Jej uroda oczarowała samego Zeusa, który przybrawszy postać białego byka, uprowadził ją i ukrył na Krecie. Już w czasach starożytnych mieszkańców naszego kontynentu zaczęto określać mianem Europejczyków. Już na tym przykładzie doskonale widać, że wpływy cywilizacji starożytnej Grecji i Rzymu są stale obecne w naszych czasach. Starożytni wnieśli ogromny wkład w rozwój kultury i nauki europejskiej.

Po starożytnych Grekach i Rzymianach odziedziczyliśmy systemy ustrojowe, które w zmienionej wprawdzie formie przetrwały do czasów współczesnych. Od starożytnych Greków przejęliśmy system demokratyczny. Samo słowo "demokracja" jest pochodzenia greckiego (demos oznaczało "lud", a krateo - "rządzę"). Demokracja to forma ustrojowa, w której władza należała do obywateli, a najwyższym organem władzy było zgromadzenie obywateli. Jednak nie wszyscy mieszkańcy miasta byli obywatelami (praw obywatelskich nie posiadały kobiety, cudzoziemcy i niewolnicy). Idea demokracji wprawdzie się zmieniła, ale warto pamiętać o jej greckich korzeniach. Większość współczesnych państw to republiki. Ten system ustrojowy zawdzięczamy starożytnym Rzymianom. Wciąż funkcjonują pojęcia polityczne z czasów antycznych (np. słowo "senat"). Pojęcie "dyktator" już od czasów Sulli i Cezara posiada negatywny wydźwięk. Natomiast pod koniec osiemnastego stulecia wprowadzono we Francji system polityczny zwany konsulatem, co było wyraźnym odniesieniem do czasów rzymskich.

Starożytnym zawdzięczamy także rozwój myśli filozoficznej. Jej początki to przełom VII i VI w. p.n.e. wtedy żył i działał przedstawiciel tzw. jońskich filozofów przyrody Tales z Miletu, uznawany powszechnie za ojca filozofii. Jednym z najwybitniejszych greckich filozofów był niewątpliwie Sokrates (V/IV w. p.n.e.), który głosił istnienie prawdy obiektywnej i bezwzględnego dobra. Został on oskarżony o demoralizowanie młodzieży i skazany na śmierć przez wypicie cykuty. Najwybitniejszym spośród uczniów Sokratesa był Platon (V/IV w. p.n.e.), który założył tzw. Akademię Platońską, szkołę filozoficzną i zarazem ośrodek naukowy. Filozof ten uznawany jest za prekursora użycia dialogu, jako formy literackiej. Uczniem i współpracownikiem Platona był inny wybitny filozof - Arystoteles (IV w. p.n.e.). Po śmierci swojego mistrza Arystoteles założył własną szkołę, zwaną Likejonem. Do najbardziej znanych rzymskich filozofów należą: Seneka Seneka H. Sienkiewicz Quo vadis, bohater epizodyczny, historyczny; dawny wychowawca Nerona, teraz mieszkaniec jego pałacu, niezbyt lubiany, Neron nim gardzi i nie unika sposobności, aby zrobić mu na złość. Jest... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum zwany Młodszym (I w. n.e.) oraz Marek Marek S. Szmaglewska Czarne Stopy, bohater główny.
Wygląd: Marek był niskim, niepozornym chłopcem, nie wyróżniał się spośród rówieśników niczym szczególnym.
Życiorys: Kilkunastoletni...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum
Aureliusz (panował w II w. n.e.). Grecka myśl filozoficzna dała początek współczesnej filozofii europejskiej. Prace starożytnych myślicieli są czytane do dnia dzisiejszego, a współcześni filozofowie i myśliciele chętnie się do nich odwołują. Bez wątpienia filozofia starożytnych Greków i Rzymian jest leży u podstaw kultury europejskiej.

Stałym elementem naszej cywilizacji jest także literatura, wywodząca się ze starożytnej Grecji i Rzymu. Powstały wówczas dzieła zaliczane do najważniejszych osiągnięć cywilizacji europejskiej. Większość gatunków i rodzajów literackich, które obecnie wykorzystujemy, powstała właśnie w czasach starożytnych. Współcześni Europejczycy są spadkobiercami ogromnego i niezwykle różnorodnego dorobku literackiego starożytnych Greków i Rzymian. Żyjący w VIII w. p.n.e. grecki poeta Homer jest autorem dwóch arcydzieł epiki bohaterskiej, czyli "Iliady""Odysei". Oba te dzieła te były czytane i komentowane przez całą starożytność, a w czasach współczesnych tematyka w nich poruszana inspirowała pisarzy i twórców filmowych. To właśnie Grecy wymyślili poezję i liczne jej odmiany (znani poeci: Hezjod, Safona, Anakreont). Znanym, czytanych do dziś bajek, autorem był Ezop. Znalazł on naśladowców znalazł zarówno w czasach starożytnych, jak i w nowożytnych (La Fontaine, Krasicki). Grecy "wynaleźli" też dwa gatunki dramatyczne: tragedię (Ajschylos, Sofokles i Eurypides) oraz komedię (Arystofanes). Rzymianie także wnieśli spory wkład do literatury w zakresie poezji (Wergiliusz, Horacy, Owidiusz) i dramatu (Andronik, Seneka, Plaut, Terencjusz). Rzymianie pisali także pamflety polityczne i biografie, publikowali także korespondencje i próbowali tworzyć pierwsze encyklopedie.

Starożytnym Grekom i Rzymianom zawdzięczamy także rozrywkę, jaką jest teatr. Jego kolebką była starożytna Grecja, gdzie narodziła się zarówno tragedia, jak i komedia. Teatr wywodził się z kultowych obrzędów ku czci Dionizosa. Początkowo teatry greckie były budowlami drewnianymi, z czasem jednak przybrały formę amfiteatrów na zboczach wzgórz. Występujący w przedstawieniach aktorzy Aktorzy W. Szekspir Hamlet; bohaterowie epizodyczni; wędrowna trupa, przybyli na zamek, aby zabawić dwór. Hamlet poleca im zagrać sztukę Zabójstwo Gonzagi, której treść odpowiada wypadkom, mającym miejsce... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum (tylko mężczyźni) ubierali specjalne kostiumy oraz maski i buty na koturnach. Starożytni przywiązywali dużą uwagę do poziomu gry aktorskiej, a przedstawienia teatralne stanowiły dla nich jedną z podstawowych rozrywek. Teatr współczesny w dużym stopniu czerpie inspiracje z dorobku starożytnych Greków i Rzymian. Ciągle wystawiane są powstałe jeszcze w czasach starożytnych sztuki teatralne (np. Antygona).

Starożytnym Grekom zawdzięczamy także ideę olimpiad. W antycznej Grecji igrzyska Igrzyska w starożytnej Grecji zawody sportowe stanowiące część uroczystości religijnych ku czci jakiegoś boga. Najsłynniejsze odbywały się w Olimpii, ku czci Zeusa, co cztery lata (od 776 r. p.n.e. do... Czytaj dalej Słownik historyczny miały charakter sakralny i składały się na nie zarówno zawody sportowe, jak i artystyczne. Choć igrzyska były organizowane przez różne miasta, to jednak te z Olimpii (od 776 r. p.n.e.) zainspirowały pod koniec XIX wieku Pierre'a de Coubertina do organizowania nowożytnych igrzysk sportowych. Igrzyska olimpijskie odbywały się co cztery Cztery Liczba cztery symbolizuje wszechświat materialny, cztery pory roku, cztery strony świata, cztery kwadry księżyca, cztery wiatry, cztery wieki ludzkości, cztery rzeki Hadesu, cztery konie Apokalipsy,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich lata (i tak jest też obecnie), ku czci Zeusa. Sport stanowił nieodłączny element wychowania młodych Greków (szczególnie w Sparcie). W każdym mieście znajdowały się obiekty przeznaczone do uprawiania ćwiczeń fizycznych. Grecy znali takie dyscypliny sportowe, jak: biegi, zapasy, boks, skoki, rzut dyskiem i oszczepem. Dyscypliny te są uprawiane i współcześnie. Widowiska sportowe, podobnie jak i dziś, cieszyły się dużą popularnością wśród widzów, którzy ściągali na nie z całej Grecji.

Nie bez znaczenia są, pochodzące z czasów antycznych, zabytki kultury materialnej, czyli wspaniałe budowle, rzeźby, freski, czy ceramika. Ruiny greckich i rzymskich budowli świadczą o wysokim poziomie rozwoju ich cywilizacji. Oprócz budynków o charakterze mieszkalnym (domy) i sakralnym (świątynie) Grecy wznosili gmachy użyteczności publicznej (stadiony, teatry, łaźnie, hipodromy). W okresie hellenistycznym w problematyce architektonicznej szczególną uwagę zwracano na urbanistykę, czyli sztukę planowania miast. W zakresie architektury wiele zawdzięczamy także starożytnym Rzymianom, którzy od Etrusków przejęli i udoskonalili konstrukcje łukowe oraz sklepienia. To właśnie oni wynaleźli cement. Rzymscy architekci opanowali także techniki wyrobu wodoodpornych zapraw oraz tynków. Od II w. p.n.e. wypalali cegły, co umożliwiło im budowanie wielkich kompleksów. Rzymianie zasłynęli z budowy sieci dróg i mostów. W rzymskich miastach funkcjonowała sieć kanalizacyjna, a wodę dostarczano za pomocą akweduktów. W łaźniach publicznych (termach) stosowano ogrzewanie podłogowe. Architektura rzymska cechuje się wysokim stopniem rozwoju. W czasach nowożytnych wielokrotnie nawiązywano do antycznych wzorców w architekturze i sztuce (renesans, klasycyzm). Na przykład współczesne amfiteatry wzorowane są na greckich teatrach klasycznych. Rzeźba grecka i rzymska stały się niedoścignionym wzorem dla artystów nowożytnych (Michał Anioł). Współcześni Europejczycy chętnie odwiedzają muzea, by móc podziwiać w nich antyczną sztukę. Dużą popularnością cieszą się miejsca, do których przyjeżdżają turyści z całego świata, by móc zobaczyć starożytne zabytki.

Starożytni Grecy i Rzymianie mogą się także pochwalić osiągnięciami w wielu dziedzinach życia, a ich wynalazki i odkrycia w dużym stopniu wpłynęły na obecny charakter naszej cywilizacji. Są autorami wielu wzorów, tez i twierdzeń z zakresu matematyki (twierdzenie Talesa, twierdzenie Pitagorasa) i fizyki (twierdzenie Archimedesa). Geneza wielu dziedzin naukowych (historia, filologia, geografia) ma swoje korzenie w czasach starożytnych. To Grecy położyli podwaliny pod etykę lekarską - do dnia dzisiejszego lekarze składają tzw. 'przysięgę Hippokratesa'. Zgodnie z jej treścią zobowiązują się zawsze działać na korzyść chorych, wykorzystywać wszystkie swoje umiejętności, by ratować ich zdrowie i życie. Także w naszych kodeksach prawnych widać antyczne wpływy - ślady prawa rzymskiego. W naszym języku także obecne są elementy antyku. Używamy wielu słów, które wywodzą się z łaciny ("cywil", "prokurator") lub greki ("delta"). Podobny rodowód ma wiele imion. Terminologię łacińską lub pochodzenia łacińskiego stosuje się między innymi w medycynie, w naukach biologicznych, w teologii i w prawie. Co więcej, wiele języków europejskich (francuski, włoski , hiszpański czy rumuński) to języki romańskie. Korzystamy także z alfabetu łacińskiego, a w użyciu nadal są rzymskie cyfry. Posługujemy się aluzjami i nawiązaniami odnoszącymi się do mitologii greckiej i rzymskiej ("stajnia Augiasza", "pięta achillesowa"). W czasach nowożytnych i współczesnych powstawało wiele dzieł sztuki inspirowanych mitologią czy historią antyczną. Motywy antyczne są także chętnie oglądane na srebrnym ekranie.

Choć od czasów starożytnych dzieli nas wiele stuleci, to jednak elementy kultury grecko - rzymskiej są stale obecne we współczesnej kulturze europejskiej. Co więcej, są one stale obecne w naszym codziennym życiu. Podstawy kultury europejskiej są głęboko zakorzenione w starożytności. Antyczna Grecja Grecja Republika Grecka. Członek Unii Europejskiej. Państwo położone w południowej Europie na Półwyspie Bałkańskim, obejmujące ponadto ponad 100 wysp na Morzu Egejskim i Jońskim. Powierzchnia 131 944... Czytaj dalej Słownik geograficzny i Rzym są kolebką naszej cywilizacji. Stamtąd wywodzi się wiele dziedzin nauki i wiedzy (matematyka, medycyna, historia), form rozrywki (sport, teatr), czy działalności kulturalnej (literatura, sztuka). Starożytnym cywilizacjom zawdzięczamy więcej, niż nam się wydaje...