Dodaj do listy

Prezydent

Osoba sprawująca urząd prezydenta nazywana jest również głową państwa. Samo słowo pochodzi z języka łacińskiego, z wyrazy praesidens, co oznacza przewodniczący. W zależności od państwa prezydent dysponuje różnymi uprawnieniami, ale można wyróżnić pewien kanon wspólnych zadań, które wykonują prezydenci. Przeważnie do prezydenta należy zasądzanie wyborów parlamentarnych, czuwanie nad przestrzeganiem praworządności w kraju i nad jego bezpieczeństwem. Prezydent jest również zwierzchnikiem sił zbrojnych. Pełni on także funkcje reprezentacyjne, czyli reprezentuje kraj poza jego granicami Do jego zadań w tej materii należy odbywanie podróży zagranicznych, przyjmowanie przedstawicieli dyplomatycznych, mianowanie ambasadorów. Prezydent jest także odpowiedzialny za mianowanie rządu, przyznanie odznaczeń państwowych i orderów, powoływanie sędziów i nadawanie obywatelstwa. Stosuje on także prawo łaski.

Współcześnie można wyróżnić trzy modele sprawowania władzy prezydenckiej.

Pierwszym z nich jest model, w którym prezydent dysponuje dużą i silną władzą. System prezydencki wprowadzony jest m.in. w Stanach Zjednoczonych. W Stanach nie ma stanowiska premiera, a cała władza wykonawcza należy do prezydenta, który wybierany jest w wyborach pośrednich poprzez lektorów, których wcześniej wybrali obywatele w głosowaniu powszechnym.

Drugi model to model półprezydencki, który występuje np. we Francji. W systemie półprezydenckim władza wykonawcza należy zarówno do premiera j i prezydenta, przy czym to do prezydenta należy głos rozstrzygający w razie konfliktów.

Trzeci model obowiązuje w większości europejskich państwach. Władza wykonawcza należy w nim praktycznie w całości do premiera, a prezydent sprawuje gównie funkcje reprezentacyjne.

W państwach republikańskich występuje któryś z powyższych modeli, chociaż w zależności od kraju mogą występować pewne różnice i własne udoskonalenia.

Pierwszym prezydentem w historii był prezydent Stanów Zjednoczonych Jerzy Waszyngton. Żył on w XIII w. (1732-1799), a urząd prezydenta sprawował przez dwie kadencje (1789-1797)w okresie Oświecenia. Waszyngton Waszyngton stolica Stanów Zjednoczonych leżąca we wschodniej części kraju nad rzeką Potomac. Liczy 600 tys. mieszkańców.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
zasłynął jako uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, dowódca armii i współautor treści pierwszej na świecie konstytucji.

Waszyngton urzędował w ówczesnej stolicy Stanów Zjednoczonych w Philadelphii (stan Pensylwania) położonej nad rzeką Delaware. Obecnie w Stanach Zjednoczonych rządzi 43 prezydent w historii tego kraju.

Chociaż to Francję uznaje się za pierwszą republikę, która powstała dzięki rewolucji francuskie, to już w starożytności posługiwano się terminem demokracja. Wyraz te wywodzi się z języka greckiego (demos + kratos) i oznacza władzę ludu. Pojęcie to pojawiło się starożytnej Grecji, a dokładniej w jednym z polis Polis miasto-państwo, czyli powszechny w starożytnej Grecji typ organizacji państwa. Były to niewielkie organizmy państwowe obejmujące zazwyczaj miasto (tj. twierdzę na akropolu i dolne miasto, skupione... Czytaj dalej Słownik historyczny greckich - w Atenach. A ateńskim rynku - agorze odbywały się zgromadzenia ludowe, które miały za zadanie podejmowanie doniosłych decyzji dotyczących ich państwa-miasta. Taki sposób podejmowania decyzji funkcjonował dzięki niewielkiej grupie ludzi, ponieważ w ówczesnych polis żyła stosunkowo niewielka liczba ludności. Dodatkowo zarówno kobiety, dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum i niewolnicy byli pozbawieni prawa uczestniczenia w tych spotkaniach. Obecnie trudno wyobrazić sobie sytuację, w której na rynku światowej stolicy gromadzą się wszyscy jej mieszkańcy.

W starożytnej Grecji nie znano jeszcze określenia polityk, o sprawiało, że wszystkie decyzje podejmowane były przez lud samodzielnie. Taką sytuację nazywa się demokracją bezpośrednią.

W państwach demokratycznych (również w Polsce) to obywatele dokonują wyboru swoich przedstawicieli, którzy reprezentują ich w parlamencie i władzach samorządowych. W Polsce również prezydent wybierany jest w wyborach bezpośrednich i powszechnych, co nie zawsze jest normą. Czasem wyboru prezydenta dokonuje parlament lub specjalnie powołane do tego ciało. Natomiast wyboru premiera i rządu należy do parlamentu, który sprawuje władzę ustawodawczą. Podstawowe regulacje dotyczące wyborów znajduj się w konstytucji, a ich rozwinięcie i sprecyzowanie następuje w ordynacjach wyborczych. W związku z różnymi rozwiązaniami systemowymi występują różnice w funkcjonowaniu państw. W Izraelu np. wyborcy dokonują wyboru również premiera, co jest rzadko spotykane.

Powstanie i rozwój europejskich republik przypada na okres po zakończeniu I wojny światowej. Po odzyskaniu niepodległości 11 listopada 1918r. również w Polsce ustanowiono republikę. W 1921 r. została uchwalona przez Sejm Ustawodawczy pierwsza w odrodzonej Polsce konstytucja, zwana Konstytucją Marcową (17 marca 1921r.). Znalazł się w niej zapis regulujący tryb wyboru prezydenta. Prezydent miał być wybierany nie w wyborach powszechnych przez obywateli, ale przez Zgromadzenie Narodowe, czyli przez połączone izby Sejmu i Senatu.

9 grudnia 1922r. Zgromadzenie Narodowe wybrało na prezydenta Gabriela Narutowicza. Narutowicz był profesorem, który cieszył się uznaniem wśród ludzi nauki i mniejszości narodowych, nie był popierany przez prawicę, a zwłaszcza przez Związek Ludowo - Narodowy. Endecja nie była zadowolona z wyboru, dlatego też rozpoczęła akcję propagandową wśród społeczeństwa. W jej wyniku 16 grudnia 1922r. podczas otwarcia wystawy w warszawskiej "Zachęcie" nowo wybrany prezydent został zastrzelony. Zamachowiec został aresztowany, a następnie rozstrzelany w cytadeli.

Zgromadzenie Narodowe zmuszone było wybrać następcę Narutowicza. Prezydentem został Stanisław Wojciechowski, który sprawował swój urząd przez trzy lata (1923-1926).

W maju 1926r. marszałek Józef Piłsudski dokonał zamachu stanu zwanego przewrotem majowym. Stanął on na czele armii i przekroczył granice Warszawy. Wprowadzono wówczas rządy sanacji. Wojciechowski musiał zrezygnować z pełnionej funkcji, a nowym prezydentem został Ignacy Mościcki, rządzący aż do 1939r. czyli do wybuchu II wojny światowej.

W wyniku przewrotu w Polsce nastały rząd autokratyczne. Uchwalono również nową ustawę zasadniczą - Konstytucję Kwietniową - w 1935r. Zgodnie z jej postanowieniami wprowadzono równy podział zadań dotyczących prezydenta i premiera.

Władzę w Polsce w okresie 1935 - 1939 oprócz prezydenta sprawowali także: Felicjan Sławoj - Składkowski pełniący funkcję premiera, Józef Beck, który był ministrem spraw zagranicznych i Edward Rydz - Śmigły. Oni właśnie decydowali o losie naszego kraju.

17 września 1939r. do Polski wkroczyła armia radziecka, a Ignacy Mościcki opuścił Polskę i udał się do Rumunii, która była naszym sojusznikiem. Dzięki temu posunięciu, ciągłość istnienia państwa miała być zachowana, ponieważ nadal istniał rząd. Wyjechał z kraju również Edward Rydz - Śmigły, który jako Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych powinien był zostać do końca ze swoimi walczącymi żołnierzami.

Po zakończeniu wojny prezydentem Polski został Bolesław Bierut - komunista i aktywista Aktywista czynny członek jakiejś grupy, działacz.
Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
w ruchu robotniczym. Swoją karierę polityczną zaczął w 1912r., kiedy to został członkiem PPS "Lewicy". W 1918r. przystąpił do Polskiej Partii Komunistycznej, a w 1933r. został sekretarzem Czerwonej Pomocy w Rzeczpospolitej. Od 1943r. był członkiem Komitetu Centralnego Polskiej Partii Robotniczej, a 31. grudnia 1944r. został prezydentem Krajowej Rady Narodowej. Od 1947 do 1952r. sprawował urząd prezydent. Konstytucja Polskiej Republiki Ludowej z 1952r. zniosła urząd prezydenta.

Dopiero w 1989r. urząd prezydenta objął generał Wojciech Jaruzelski a stało się to dzięki wyborom czerwcowym, gdzie do władzy zaczęła dochodzić opozycja. Jaruzelski musiał zrezygnować z urzędu po ośmiu miesiącach.

Pierwszym prezydentem w III Rzeczpospolitej został Lech Wałęsa w 1990r. W 1995r. naród wybrał Aleksandra Kwaśniewskiego który swój urząd sprawuje drugą kadencję. W październiku 2005r. prezydentem Polski został Lech Kaczyński.