Dodaj do listy

Główne przywileje szlachty polskiej.

Przywilej koszycki- 1374 rok - nadany przez Ludwika Węgierskiego.

Przywilej znosił podatek poradlny do wysokości 2 groszy od łana, zwalniał z przymusu budowy oraz modernizacji zamków, przydzielał odszkodowania za uczestnictwo szlachciców w wyprawach zagranicznych, gwarantował wykupienie szlachcica gdyby dostał się do niewoli podczas zagranicznej wyprawy, gwarantował obsadzanie urzędów krajowych tylko i wyłącznie przez Polaków, natomiast urzędów ziemskich tylko i wyłącznie przez mieszkańców tej ziemi.

Przywilej koszycki został nadany za wyrażenie przez szlachtę zgody na koronowanie Jadwigi będącej córką Ludwika Węgierskiego.

Przywilej piotrkowski- 1388 rok - nadany przez Władysława Jagiełłę.

Gwarantował wykupienie z niewoli nawet podczas walk w granicach Polski. Nie dopuszczał do obstawienia urzędu starosty oraz sędziego ziemskiego znajdujących się na tym samym terenie jednej osobie.

Przywilej piotrkowski został nadany ponieważ władca chciał przypodobać się szlachcie.

Przywilej czerwieński- 1422 rok - nadany przez Władysława Jagiełłę.

Gwarantował nienaruszalność majątkową bez wyroku sądowego. Zakazywał łączenia stanowisk starostów i sędziów.

Przywilej czerwiński został nadany w celu zdobycia przychylności szlachty odnośnie uzyskania następstwa tronu.

Statut warcki- 1423 rok - nadany przez Władysława Jagiełłę.

Ustanawiał zasady opuszczania wsi poprzez chłopów. Pozwalał usuwać sołtysów i dawał zgodę na przymusowe wykupienie ich ziemi. Nadawał wojewodom prawa ustanawiania maksymalnych cen na wytwory rzemieślnicze, a także prawo do kontrolowania miar oraz wag w mieście.

Przywilej warcki został nadany w celu zapewnienia ciągłości dynastii.

Przywilej krakowski- 1433 rok - nadany przez Władysława Jagiełłę.

Nadawał szlachcie wyłączność na sprawowanie urzędów krajowych oraz ziemskich (włączając w to urzędy sędziowskie), a także poniektórych urzędów kościelnych. Król dokonywał nominacji na urzędników.

Przywilej krakowski został nadany w celu zapewnienia ciągłości dynastii.

Przywilej nieszawski- 1454 rok - nadany przez Kazimierza Jagiellończyka.

Ograniczał królowi możliwość zwołania pospolitego ruszenia oraz podnoszenia i nakładania podatków nie uzgadniając powyższego z sejmami ziemskimi.

Przywilej nieszawski został nadany w celu zwołania pospolitego ruszenia na wojnę z Krzyżakami.

Przywilej piotrkowski- 1496 rok - nadany przez Jana Olbrachta.

Nakładał ograniczenie wyjścia chłopa ze wsi do 1 na rok. Znosił cło za zboże dla szlachty. Wprowadzał ograniczenia w wykupywaniu ziemi przez mieszczan. Gwarantował swobodę żeglugi śródlądowej.

Przywilej piotrkowski został nadany w celu przypodobania się szlachcie.

Akt mielnicki- 1501 rok - nadany przez Aleksandra Jagiellończyka.

Senat dostał znaczną kontrolę nad władcą. Podnosił znaczenie magnaterii. Ograniczał wyjścia chłopów ze wsi - mogli ją opuszczać jedynie za zgodą pana.

Nihil novi (Nic nowego)- 1505 rok.

Nic nowego nie mogło zostać postanowione w obrębie ogólnopaństwowych praw i przywilejów szlacheckich bez senatu oraz izby poselskiej, czyli sejmu.