Dodaj do listy

Dzieje miasta Sosnowca.

W roku 1955 na obszarze piaskowni Siemoniz, odnaleziono ślady obecności człowieka. Odkryte znalezisko pozwala przypuszczać, że pierwszy człowiek pojawił się na ziemiach dzisiejszego Zagłębia Dąbrowskiego już w dobie paleolitycznej, tj. w okresie pomiędzy 39000 a 8000 rokiem przed naszą erą. Wśród śladów obecności człowieka, na jakie natrafiono w piaskowni, znalazła się między innymi ludzka czaszka, datowana obecnie na kilkanaście tysięcy lat wstecz. Dokonawszy stosownych badań, archeolodzy stwierdzili, że przedmioty z Siemoniz, mogą pretendować do roli najstarszych i najodleglejszych w czasie na ziemiach polskich.

Po raz pierwszy z nazwą własną Sosnowiec, spotykamy się w aktach, należących do parafii w Mysłowicach (1727 rok). Kolejny raz, dziewięć lat później (1736 rok), nazwa ta występuje na mapie norymberskiej Księstwa Raciborskiego. Dokładnie brzmi ona Sosnowietz.

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że do powstania miasta, a w okresie późniejszym do rozwoju tutejszego przemysłu, przyczyniły się takie elementy jak istniejące tutaj złoża bogactw naturalnych, a dokładniej węgla kamiennego, piasku, kamienia oraz glinek, jak również bardzo dogodny i niezwykle ułatwiony dostęp do rzek: Czarna Przemsza, Biała Przemsza, Brynica oraz Bobrek.

W roku 1806 uruchomiono pierwszą sosnowiecką kopalnię (Nadzieję Ludwika). Po Nadziei Ludwika przyszedł czas na kolejne, a więc na: Józefa, Jacka, Maurycego, Zygmunta oraz Charlotte.

W dobie rozbiorowej koleje losu wsi Sosnowiec były niezwykle kręte. Najpierw w roku 1795, stała się ona własnością pruską. Decyzją Napoleona z roku 1807, wieś wraz z pozostałymi przyległymi terenami, trafiła w granice Księstwa Warszawskiego, po to tylko, aby w roku 1815, wolą Kongresu Wiedeńskiego, stać się posiadłością rosyjską (wchodzącą w skład Królestwa Polskiego).

Niezwykle przełomowym był dla Sosnowca rok 1859. Wówczas to powstała w Królestwie, tzw. Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska. Jednej ze stacji, znajdującej się na tejże trasie, a konkretnie Sosnowicom Warszawskim, dano tym samym szansę na zaistnienie, oraz na rozwój słabej jeszcze koniunktury gospodarczo-przemysłowej. Sosnowiec nie zamierzał zmarnować tej szansy. I nie zmarnował. Niemal natychmiast, w najbliższym sąsiedztwie kolejowej stacji, powstały liczne osady o charakterze przemysłowym. Trzy lata później (1859 rok), Sosnowiec miał już swój własny szpital (mowa o Szpitalu Kasy Bratniej Pomocy Robotników, mieszczącym się przy ulicy Grota-Roweckiego).

Także w XIX stuleciu (a dokładnie w roku 1888) powstał w Sosnowcu kolejny dworzec kolejowy, tym razem Południowy. Jego zbudowanie było ściśle związane z powstającą wówczas Drogą Żelazną Iwanogrodzko-Dąbrowską.

XIX-wieczny Sosnowiec wciąż się rozwijał. Z nastaniem roku 1897, w mieście stanął i został oddany do użytku powszechnego, budynek Teatru Zimowego. Gmach wyposażono w nowoczesny hotel, oraz restaurację. Także w roku 1897, stanął w mieście, wykonany z drewna, budynek Teatru Letniego. I o ile Teatr Zimowy przemianowano w roku 1955 na Teatr Zagłębia, tak Teatr Letni spłonął w latach 20-tych XX stulecia.

Z nastaniem roku 1902, Sosnowiec otrzymał ostatecznie prawa miejskie. Zgodnie z wolą cara Mikołaja II, osiedle sosnowieckie przemianowane zostało na miasto powiatowe. Nadanie miastu praw, wiązało się z połączeniem w jeden twór organizacyjny takich osad jak: Stary Sosnowiec, Pogoń, Osra Górka, Sielce, Kuźnicy oraz Radochy. Nowopowstałe miasto Miasto intensywnie zabudowany obszar zamieszkiwany przez ludność wykonującą zawody pozarolnicze. Głównymi cechami miasta są:
zwarta zabudowa; duża gęstość zaludnienia; zatrudnienie ludności w...
Czytaj dalej Słownik geograficzny
liczyło sobie wówczas blisko 60 tysięcy mieszkańców.

Czy to nie paradoks, że tego samego 1902 roku, urodził się w Sosnowcu Jan Wiktor Kiepura? Któż nie zna tego fenomenalnego tenora, o którym rodowici mieszkańcy miasta zwykli byli mawiać Chłopak z Sosnowca, a znawcy muzyki i sztuki, zwykli porównywać go z takimi wielkimi znakomitościami jak: L. Pavarotti, P. Domingo, czy J. Carreras. Kiedy Jan Kiepura zmarł w roku 1958, miasto spowiło się łzami oraz smutkiem. Nigdy jednak nie pozwoliło zapomnieć potomnym o swym wielkim obywatelu, opiewając jego talent oraz jego osobę, kultem oraz legendą.

Decyzją Magistratu Miejskiego, w roku 1904 przyjęto herb miejski, opracowany i wykonany przez inżyniera Edmunda Telakowskiego.

Na fali rewolucji targanej Rosją w roku 1905, dnia 4 lutego sosnowieccy robotnicy z fabryki Fitzner&Gamper, przystąpili do strajku powszechnego. Pięć dni później (9 luty 1905 rok) wojska carskie wystąpiły przeciwko pracownikom fizycznym, usiłującym szturmować bramę w hucie Katarzyna. Tego dnia, 38 strajkujących robotników poniosło śmierć, zaś 150 - Rosjanie ciężko zranili. Akcja Akcja papier wartościowy będący dowodem udziału jego właściciela w spółce akcyjnej. Posiadanie akcji upoważnia właściciela do głosowania na zebraniach akcjonariuszy oraz do uzyskiwania dywidendy,... Czytaj dalej Słownik geograficzny strajkowa trwała jeszcze 32 dni.

Z nastaniem końca lipca 1914 roku, wojska rosyjskie opuściły miasto. Niemniej jednak niemal natychmiast, i niemal bez walki, do Sosnowca wkroczyli Niemcy. Pół roku później (1915 rok) okupanci niemiecki oraz austriacki, podzieli pomiędzy siebie wpływy w Zagłębiu. Sosnowiec, Będzin oraz większa część dzielnicy, dostały się w ręce niemieckie, zaś Dąbrowę Górniczą, wraz z pozostał częścią Zagłębia, mieli kontrolować Austriacy. Także w roku 1915, do miasta przyłączono takie osiedla jak: Konstantynów, Środulę, Środulkę, Pekin, dwór Zagórze, Dębową Górę, Modrzejów i Milowice.

W dobie powstań śląskich, Sosnowiec był punktem schronienia oraz ratunku dla Ślązaków zaangażowanych w walkę przeciw Niemcom, oraz przeciw ich koncepcji złączenia dzielnicy śląskiej z Rzeszą. W momencie wybuchu pierwszego powstania śląskiego (1919 rok), z inicjatywy Alfreda Zgrzebnioka powołano w mieście punkt powstańczy. Aby upamiętnić dzieje II powstania śląskiego, oraz jego poległych bohaterów, w grudniu 1920 roku, na cmentarzu przy ulicy Smutnej, 100 tysięcy ludzi (w tym 40 tysięcy Ślązaków) celebrowało uroczystość odsłonięcia pomnika-mauzoleum. W dobie III powstania śląskiego, Sosnowiec ponownie stanął na wysokości zadania, niosąc wsparcie walczącym. Utworzono tu wówczas (1921 rok) Centralny Komitet Pomocy Górnoślązakom Zagłębia Dąbrowskiego. Komitetowi przewodził prezydent miasta Sosnowca.

Z nastaniem dnia 20 czerwca 1922 roku, z miasta Sosnowca w kierunku Katowic wyruszyła kolumnada wojsk generała Szeptyckiego, mająca dokonać uroczystego przyłączenia części Górnego Śląska do wyzwolonej spod jarzma okupantów Polski.

W czasach dwudziestolecia międzywojennego Sosnowiec był częścią składową województwa kieleckiego.

Na podstawie przeprowadzonego w roku 1931 spisu ludności miasta, dowiadujemy się, iż w niemal w 81% było ono zamieszkiwane przez Polaków, w gronie pozostałych 19% znajdowali się między innymi: Żydzi, Niemcy Niemcy Republika Federalna Niemiec. Członek Unii Europejskiej. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim i Północnym. Powierzchnia 356 970 km2. Liczba ludności 82 357 tys. (2001 r.).... Czytaj dalej Słownik geograficzny i Francuzi. Ludność żydowska rezydowała w swej handlowej dzielnicy, której granice wyznaczały ulice: Warszawska, Małachowskiego, Piłsudskiego oraz Kościelna.

Decyzją wojewody Kieleckiego z dnia 1 marca 1934 roku, miasto wyłączono spod nadzoru Starostwa Powiatowego działającego w mieście Będzinie, tworząc odrębne Starostwo Powiatowe w mieście Sosnowcu. W roku 1935, Rada Miasta Sosnowca przyznała Józefowi Piłsudskiemu statut Honorowego Obywatela. Dwa lata później (1937 rok), tę samą godność powierzono Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu.

W dniu 1 września 1939, miasto Sosnowiec liczyło sobie blisko 134 tysięcy ludności. Z nastaniem dnia 4 września, Niemcy pojawili się w granicach miasta, dokonując w ciągu kilku kolejnych dni egzekucji na 100 osobach pochodzenia żydowskiego, oraz na 25 Polakach. W dniu 19 października 1939 roku, Zagłębie Dąbrowskie stało się częścią Rzeszy, uzyskując statut prowincji śląskiej, rejenci katowickiej.

Jeszcze przed końcem roku 1939 w mieście działała konspiracyjna Organizacja Orła Białego oraz Służba Zwycięstwa Polski (czyli późniejszy Związek Walki Zbrojnej i Armia Krajowa).

Z nastaniem marca 1940 roku na obszarze fabrycznych, sosnowieckich hal, mieszczących się przy ulicy 1 Maja, Niemcy zorganizowali obóz koncentracyjny. Z kolei, kiedy hitlerowcy uruchomili obóz w Oświęcimiu, dotychczasowy obóz sosnowiecki przekształcili oni na więzienie o charakterze policyjnym.

W dniu 27 stycznia 1945 roku, oddziały radzieckiej Armii Czerwonej weszły w granice miasta. O ile, gospodarka oraz powojenny przemysł sosnowiecki miały się nieźle, tak liczba mieszkańców w okresie wojennym spadła do zaledwie 86 tysięcy. Na urząd powojennego prezydenta powołano Adama Paska. Wiceprezydentem został wybrany Walenty Walenty J. W. Goethe Faust, bohater epizodyczny; brat Małgorzaty, ginie w pojedynku z Faustem, broniąc honoru własnej siostry
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Paterek.

Po dwóch latach od zakończenia wojny (1947 rok), poziom wytwórczości przemysłowej w Sosnowcu, osiągnął pułap z roku 1939.

W roku 1953 w granicach miasta znalazły się Niwka, Dańdówka, Bobrek, Bór oraz Jęzor.

W latach 60-tych oraz 70-tych w mieście miały miejsce następujące ważne wydarzenia:

  • 1964 rok - uruchomienie Szpitala Miejskiego nr 1 (ulica Zegadłowicza)
  • 1967 rok - przejazd Charkesa de Gaulle ulicami miasta, uroczyste przyjęcie francuskiego polityka przez lokalną społeczność
  • 1968 rok - odsłonięcie wieloletniego symbolu miasta, a więc Pomnika Czynu Rewolucyjnego
  • 1975 rok - w granice miasta włączono: Kazimierz Górniczy, Klimontów, Porąbkę, Zagórze oraz Maczki.

Z nastaniem lat 90-tych XX wieku, sosnowieckie górnictwo chyli się ku upadkowi, zostając ostatecznie zlikwidowanym. Zmierzch kopalnictwa pociągnął za sobą destrukcję oraz dysfunkcję całej miejskiej infrastruktury. Regres Regres ewolucja regresywna - proces prowadzący do uproszczenia budowy lub całkowitego zaniku narządu. Skutkiem r. mogą być daleko posunięte uproszczenia budowy organizmu w porównaniu z przodkami. R. często występuje... Czytaj dalej Słownik biologiczny przeżywały wówczas: osiedla kopalniane, kluby sportowe, domy kultury, szkoły resortowe, a nawet służba zdrowia. W dniu 31 grudnia 1997 roku ,zamknięto największą miejską kopalnię KWK Sosnowiec. Po roku 1997 czynną pozostała jedynie kopalnia Kazimierz-Juliusz.

Bullą papieża Jana Pawła II z dnia 25 marca 1992 roku, zatytułowaną Totus Tuus Poloniae Populus, utworzono diecezję sosnowiecką, a kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, podniesiono do rangi katedry. Ksiądz doktor Doktor A. Mickiewicz III cz. Dziadów, bohater epizodyczny; w sc.8 rozmawia z Senatorem o śledztwie. Jest to typowy pochlebca, podlizuje się Nowosilcowowi, przytakuje, zmieniając nawet zdanie. Wygłasza opinię,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Adam Śmigielski został biskupem ordynariuszem w nowopowstałej diecezji.

Podczas wizyty papieskiej Jana Pawła II w roku 1999, w dniu 14 czerwca,

papież Polak spotkał się z mieszkańcami miasta przy ulicy Gwiezdnej. Kilkaset tysięcy wiernych z całego Zagłębia przybyło na papieską mszę. Wydarzenie to można zaliczyć z całą pewnością do największych w dziejach miasta Sosnowca.