Dodaj do listy

Józef Piłsudski – biografia polityczna.

5 grudnia 1867 r. w Zułowie na Litwie urodził się Józef Klemens Piłsudski. Pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej o tradycjach patriotycznych. Jego ojciec, także Józef, uczestniczył w powstaniu styczniowym. Młody Józef wychował się w polskiej tradycji patriotycznej. Po ukończeniu wileńskiego gimnazjum, w 1885 r. Józef Piłsudski rozpoczął studia medyczne na uniwersytecie w Charkowie. Powody tej decyzji wynikały prawdopodobnie, z faktu że Charków był niewątpliwie tańszy niż Petersburg, czy inne prestiżowe uczelnie. Tymczasem rodzina Rodzina jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji organizmów, wyższa od rodzaju, a niższa od rzędu, np. rodzina: liliowate, rodzina: trawy, rodzina: jaskrowate, rodzina: człowiekowate.
...
Czytaj dalej Słownik biologiczny
Piłsudskiego przeżywała liczne problemy finansowe, głównie za sprawą niefortunnych inwestycji ojca. W Charkowie Józef zetknął się z konspiracja, ale raczej nie interesował się wówczas ani problemami politycznymi, ani ideowymi. Po zakończeniu roku akademickiego złożył podanie Podanie opowieść ludowa, utrwalona w tradycji, przekazywana ustnie, dotycząca przeszłości historycznej lub legendarnej danej zbiorowości, związana z postaciami, wydarzeniami lub miejscami ważnymi dla jakiegoś regionu.
...
Czytaj dalej Słownik terminów literackich
o przeniesienie papierów na uniwersytet w Dorpacie. Uczelnia ta uchodziła za jeden z najlepszych ośrodków akademickich w imperium rosyjskim. Czekając na decyzję, powrócił do Wilna, gdzie odnowił kontakty z kolegami i założył kółko konspiracyjne. Wspólnie z przyjaciółmi dyskutowano o socjalizmie, który wówczas postrzegano przede wszystkim jako formę walki przeciwko caratowi. Młodzieży inteligenckiej podobały się też hasła demokratyczne: wolność, sprawiedliwość, równość. Piłsudski sięgnął wówczas po "Kapitał" Marksa, ale książka nie wywarła na nim większego wrażenia. Pod koniec 1886 r. Józef wraz z bratem Bronisławem zostali uwikłani w organizowany przez rosyjskich rewolucjonistów spisek na życie cara Aleksandra III. Sam Józef nie brał udziału w spisku i w procesie zeznawał nie jako oskarżony, lecz świadek. Mimo tego został w 1887 r. skazany na pięcioletni pobyt we wschodniej Syberii. Jego brat został skazany na 15 lat katorgi. Józef Piłsudski miał wówczas 19 lat. Początkowo miejscem zesłania był Kiryńsk nad Leną (do lipca 1890 r.), a następnie Tunca. W czerwcu 1892 r., po odbyciu wyroku, Piłsudski znalazł się w rodzinnym Wilnie. Po powrocie z zesłania Józef musiał się odnaleźć w nowej sytuacji. Przez te wszystkie lata zmienił się: zahartował się w trudnych warunkach syberyjskiego bytowania, zmężniał. Sytuacja finansowa jego rodziny była zła - nie było mowy o kontynuowaniu przerwanych studiów. W czasie pobytu Piłsudskiego na Syberii, w zaborze rosyjskim nastąpiło wyraźnie ożywienie klasy robotniczej. W styczniu 1893 r. w Warszawie polscy socjaliści skupili się wokół Stanisława Mendelsona - w Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS). Mendelson nawiązał też kontakt z grupą socjalistyczną w Wilnie i spotkał się z Józefem Piłsudskim. Program PPS był zgodny z patriotycznymi przekonaniami Piłsudskiego. Poza tym mógł tu objąć od razu ważną funkcję. Piłsudski należał do władz naczelnych litewskiej sekcji PPS, był też redaktorem naczelnym "Robotnika". W tym okresie poznał Marię z Koplewskich Jusikiewiczową, która powszechnie nazywano "Piękną Panią" ( o jej względy zabiegał także Roman Dmowski). Znajomość przerodziła się w uczucie, a jako że Maria Maria A. Malczewski Maria, bohaterka główna i tytułowa; córka Miecznika. Wcześnie straciła matkę, bardzo kocha ojca. Zakochana z wzajemnością w Wacławie, jest wierną i cierpliwą żoną. Bardzo tęskni,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum była rozwódką - ślub katolicki był niemożliwy. Dlatego też Piłsudski zmienił wyznanie na ewangelicko - augsburskie. Ślub odbył się w lipcu 1899 r. Do religii rzymskokatolickiej wrócił Piłsudski w okresie I wojny światowej. Małżonkowie osiedli w Łodzi. W 1900 r. Piłsudski został aresztowany. W czasie rewizji w domu Piłsudskich znaleziono drukarnię i kilka odbitych już stron 36 numeru "Robotnika". Przewieziono go do Warszawy i osadzono w X pawilonie Cytadeli. To przekreślało jakiekolwiek szanse na odbicie lub ucieczkę. Piłsudski postanowił symulować obłęd, aby uzyskać przeniesienie do więziennego szpitala, skąd mógłby uciec. Przez kilka miesięcy symulował obłęd i w końcu został zbadany przez Iwana Sabasznikowa, dyrektora szpitala dla umysłowo chorych. Ten oczywiście od razu zorientował się, że Piłsudski udaje, ale będąc pod wrażeniem jego determinacji, wydał orzeczenie o konieczności przeniesienia "chorego" do szpitala. Przewieziono go do szpitala w Petersburgu. W maju 1901 roku Piłsudski, zgodnie z planem, zbiegł ze szpitala i już w czerwcu był we Lwowie. Ta ucieczka odbiła się szerokim echem nie tylko w Rosji. Przez kolejne kilka miesięcy konieczna była rekonwalescencja (w Galicji). Kilka miesięcy w X pawilonie warszawskiej Cytadeli, pobyt w szpitalu psychiatrycznym to wszystko nadwerężyło jego siły i zdrowie. Pod koniec 1901 r. udał się z żoną do Londynu, skąd do Wilna powrócił dopiero w kwietniu następnego roku. W tym czasie Piłsudski głosił konieczność tolerancji i elastyczności w sprawach ideologicznych i politycznych. W lutym 1904 r. doszło do wybuchu wojny rosyjsko - japońskiej. Piłsudski oczywiście sympatyzował z Japończykami, czyli przeciwnikiem głównego wroga Polski - Rosji. Wyruszył do Tokio, gdzie złożył Japończykom propozycję: prowadzenia sabotażu przeciwko Rosjanom, utrudnianie im mobilizacji na ziemiach polskich, a nawet wywołanie antyrosyjskiego powstania. Japończycy mieliby w zamian za to finansować działania PPSu, zaopatrywać powstańców w broń, z rosyjskich jeńców polskiego pochodzenia sformować legion, który brałby udział w walkach na Dalekim Wschodzie. W tym samym czasie w Tokio przebywał Roman Dmowski. Zdołał on przekonać Japończyków, że wywołanie powstania przez Polaków nie jest możliwe, że zostałoby ono natychmiast zdławione i oznaczałoby załamanie narodu polskiego. Byłoby to zatem niekorzystne dla Japoniii, bo Rosjanie Rosjanie A. Mickiewicz III cz. Dziadów, bohater zbiorowy; licznie występują w dramacie, począwszy od tyrana Nowosilcowa, poprzez jego zauszników Bajkowa i Pelikana, po młodych oficerów, przybyłych na bal... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum mogliby wycofać swe wojska z zaboru rosyjskiego i przerzucić je na front dalekowschodni. Misja Piłsudskiego zakończyła się fiaskiem. Tymczasem w roku 1905 w carskiej Rosji wybuchła rewolucja. Rewolucyjne nastroje dotarły też do Królestwa polskiego. Nasilały się strajki i manifestacje. W PPS zastanawiano się nad rolą, jaką partia miała odegrać w tych wydarzeniach. Na łonie partii wykształcił się podział. Tzw. "starzy" sądzili, że w wyniku rewolucji ziemie polskie powinny się odłączyć od Rosji i utworzyć niepodległe państwo. Tymczasem celem opozycji tzw. "młodych" była wspólna walka z rosyjskim ruchem robotniczym o obalenie caratu, a niepodległość Polski miała dla nich znaczenie drugoplanowe. Józef Piłsudski uważał, że rewolucja powinna służyć do wywołania antyrosyjskiego powstania narodowego (zatem należał do tzw. "starych"). Powyższe różnice doprowadziły do rozłamu w partii. Na IX zjeździe w roku 1906 PPS podzieliła się na dwa odłamy: PPS - Lewicę i PPS - Frakcję Rewolucyjną. Bezpośrednią przyczyną stało się utworzenie z inicjatywy Piłsudskiego Organizacji Bojowej PPS, które miały stanąć do walki z przeciwnikiem. Piłsudski został wydalony z partii, a jego zwolennicy utworzyli PPS-Frakcję Rewolucyjną. Klęska rewolucji skłoniła Piłsudskiego do zmiany swoich koncepcji. Była to koncepcja walki o niepodległość, która odrzucała drogę ogólnopaństwowej rewolucji w Rosji. Taka rewolucja, jeśli tylko przyczynia się do osłabienia caratu, może być sojusznikiem sprawy polskiej. W końcu czerwca 1908 r. we Lwowie powstał Związek Walki Czynnej (ZWC). Jego celem było wywalczenie niepodległej republiki demokratycznej. Po roku istnienia ZWC skupiał 147 osób. Nadzieje na odzyskanie niepodległości przez Polskę przyniosły wydarzenia roku 1908. Gdy w październiku 1908 r. Austro - Węgry dokonały aneksji Bośni i Hercegowiny, doszło do ostrego przesilenia europejskiego (było to złamanie postanowień kongresu berlińskiego). Wydawało się, że wojna jest kwestią dni, ale konflikt został jednak zażegnany. Jednak dla Polaków kryzys roku 1908 oznaczał, że współpraca między zaborcami to przeszłość. Stwarzało to perspektywę walki między nimi, a to dawało Polakom cień nadziei na odzyskanie niepodległości. W społeczeństwie polskim zaczęły się rysować tzw. programy orientacyjne - rozważano, z którym z zaborców będzie najlepiej się związać w razie wybuchu wojny. W roku 1910 zaczęły powstawać legalne organizacje paramilitarne: Strzelec Strzelec A. Mickiewicz Świtezianka, bohater główny
Wygląd: "chłopiec piękny i młody", jest strzelcem
Życiorys: Nawet narrator ballady niewiele o nim wie, informuje czytelnika, że chłopiec jest...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
w Krakowie i Związek Strzelecki we Lwowie. Podlegały one tajnemu ośrodkowi kierowniczemu - Wydziałowi ZWC. Piłsudski w coraz większym stopniu przeistaczał się z działacza politycznego i spiskowca w dowódcę. Latem 1914 r. wybuchła I wojna światowa. Piłsudski rozpoczął mobilizację oddziałów strzeleckich do Krakowa. 3 sierpnia w krakowskich Oleandrach została sformowana kompania kadrowa. Wkrótce wyruszyła ona w kierunku Królestwa Polskiego. Po przekroczeniu granicy austriacko - rosyjskiej okazało się, że miejscowa ludność zamiast z entuzjazmem przyłączyć się do walki, wita oddziały z wrogością władze austriackie nakazały rozwiązanie organizacji strzeleckich. Była to całkowita klęska Piłsudskiego. Tymczasem wszystkie galicyjskie stronnictwa porozumiały się i utworzyły w sierpniu 1914 r. Naczelny Komitet Narodowy. Na mocy porozumienia polskich polityków z Galicji (skupionych w Naczelnym Komitecie Narodowym) z naczelnym dowództwem wojsk austro - węgierskich powstały Legiony Legiony w starożytnym Rzymie podstawowe jednostki wojskowe, w których służyło ok. 6 tys. ciężkozbrojnej piechoty. Jeden legion dzielił się na 10 kohort.
W okresie nowożytnym nazwano tak ochotnicze...
Czytaj dalej Słownik historyczny
Polskie. Walczące pod dowództwem Piłsudskiego oddziały zostały 1 pułkiem Legionu Zachodniego, a następnie I Brygadą. Piłsudski cieszył się wśród żołnierzy wielkim autorytetem. Latem 1914 r. z jego inicjatywy powstała tajna Polska Polska Rzeczpospolita Polska. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 312 685 km2. Liczba ludności 38 641 tys. (2001 r.). Stolica Warszawa. Język urzędowy polski. Jednostka... Czytaj dalej Słownik geograficzny Organizacja Wojskowa. Przewidując klęskę państw centralnych, Piłsudski postanowił zerwać z nimi współpracę. W lipcu 1916 złożył dymisję ze stanowiska dowódcy I Brygady. Ogłoszenie jego dymisji wywołało głęboki kryzys w Legionach. W lipcu 1917 r. wszyscy legioniści, nie posiadający obywatelstwa austriackiego, musieli złożyć przysięgę. Sprawa ta posłużyła Piłsudskiemu jako pretekst. W wyniku kryzysu przysięgowego Legiony zostały zlikwidowane, a sam Piłsudski został w nocy z 21 na 22 lipca 1917 r. aresztowany i osadzony w Magdeburgu. Warunki były tam znośnie, niemniej jednak Piłsudski skarżył się na samotność. Sosnkowski (przebywał z Piłsudskim od lata 1918 r.) wspomina, że mieszkali tam w osobnym pawilonie z ogródkiem. Jedzenie przynoszono im z restauracji, a aresztowani otrzymywali nawet przepustki na miasto, dzięki czemu mogli zwiedzić Magdeburg. Oprócz spacerów, rozrywką stała się dla więźniów lektura Lektura w znaczeniu ogólnym: czytanie. W nowoczesnej nauce o literaturze lektura pojmowana jest jako proces komunikacji między nadawcą - pisarzem i odbiorcą - czytelnikiem. Zakłada aktywny udział odbiorcy,... Czytaj dalej Słownik terminów literackich prasy i gra w szachy. W sensie politycznym pobyt w Magdeburgu stał się dla Piłsudskiego sukcesem. Aresztowanie wybawiło go z dwuznacznej sytuacji, jaką była niewątpliwie współpraca z Niemcami. Aresztowany stał się ofiarą ich prześladowań, urósł do rangi symbolu walki z okupantami. Przysporzyło mu to znacznej popularności, która rosła z każdym dniem jego uwięzienia. Jego zwolennicy szerzyli akcję propagandową, która kreowała go na przywódcę narodu. Po wybuchu rewolucji w Niemczech, Józef Piłsudski został zwolniony z więzienia w listopadzie 1918 r. 10 listopada z rana przybył do Warszawy, gdzie oczekiwała na niego delegacja polityków. 11 listopada 1918 r. Józef Piłsudski przejął z rąk Rady Regencyjnej władzę naczelną nad wojskiem. 14 listopada Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu najwyższą władzę w państwie, a następnego dnia rozwiązała się. Odtąd wokół Józefa Piłsudskiego zaczął tworzyć centralny ośrodek władzy odradzającego się państwa polskiego. Podporządkowały mu się zarówno rząd lubelski, jak i Polska Komisja Likwidacyjna. Piłsudski rozesłał depesze, informujące o powstaniu niepodległej Polski, do rządów większości państw na świecie. 22 listopada 1918 r. został wydany dekret, w myśl którego Piłsudski został mianowany Tymczasowym Naczelnikiem Państwa. W ten sposób, aż do zwołania Sejmu Ustawodawczego, miał on sprawować najwyższą władzę w Republice Polskiej. Za zadanie pierwszoplanowe uznał Naczelnik tworzenie armii, która miała stanowić o sile nowopowstałego państwa. W przemówieniach, podkreślał Piłsudski konieczność solidaryzmu społecznego, zacierania różnic politycznych. W styczniu 1919 r. odbyły się wybory do sejmu Ustawodawczego, a 20 lutego Piłsudski odczytał deklarację o swej rezygnacji z urzędu Tymczasowego Naczelnika Państwa. Sejm powierzył mu sprawowanie urzędu Naczelnika Państwa aż do uchwalenia konstytucji. Zakres kompetencji Sejmu i Naczelnika Państwa określono w ustawach, które przeszły do historii pod nazwą "mała konstytucja". Władza Piłsudskiego została wprawdzie ograniczona, ale za to została prawnie usankcjonowana (przekazana przez przedstawicielstwo narodu). Tymczasem dla odradzającego się państwa, jego miejsca i roli w Europie zasadniczą kwestią było ustalenie terytorialnej koncepcji państwa. Piłsudski dążył do odzyskania na wschodzie ziem utraconych przez Polskę na rzecz carskiej Rosji w okresie rozbiorów. Był też zwolennikiem federacji państw: Polski, Białorusi, Litwy i Ukrainy. Natomiast decyzję w sprawie granicy zachodniej pozostawiał konferencji pokojowej w Paryżu. Swoją koncepcję granic zamierzał Piłsudski realizować przy pomocy wojska. 16 kwietnia 1919 r. Piłsudski rozpoczął operację mająca na celu zajęcie Wilna i Wileńszczyzny, a już pięć dni później miasto Miasto intensywnie zabudowany obszar zamieszkiwany przez ludność wykonującą zawody pozarolnicze. Głównymi cechami miasta są:
zwarta zabudowa; duża gęstość zaludnienia; zatrudnienie ludności w...
Czytaj dalej Słownik geograficzny
znalazło się w polskich rękach. 22 kwietnia Piłsudski wydał Odezwę do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego, w której zasugerował możliwość federacji między państwami. W lipcu wojska polskie podjęły nową ofensywę na Białorusi, na początku sierpnia zajęły Mińsk. W listopadzie Piłsudski podpisał z Semenrm Petlurą zawieszenie broni. Działania militarne były wymierzone przeciwko radzieckiej Rosji, która rozpoczęła przygotowania do wojny z "pańską" wojną. O lisach wojny polsko - radzieckiej zadecydowała bitwa nad Wisłą ( 13 - 25 sierpnia 1920 r.). Całością operacji kierował Józef Piłsudski. Odrzucenie najazdu bolszewickiego przez polską armię miało olbrzymie historyczne znaczenie. Traktat Traktat rodzaj rozprawy na temat najważniejszych problemów z danej dziedziny wiedzy lub życia społecznego, politycznego. Często pojawia się w tytułach prac naukowych. Tego wyrazu użył także Cz. Miłosz... Czytaj dalej Słownik terminów literackich pokojowy został podpisany dopiero w roku 1921 (pokój w Rydze). Piłsudski otrzymał buławę marszałkowską i został zwierzchnikiem polskich sił zbrojnych. Z czasem Józef Piłsudski zaczął popadać w konflikt z sejmem i posłami. Kiedy Piłsudski nie udzielił poparcia tworzącemu się rządowi Korfantego, prawica zareagowała postawieniem w Sejmie wniosku o wotum nieufności dla Naczelnika Państwa. Wniosek upadł większością dwudziestu głosów. W listopadzie 1922 r. odbyły się ogólnopaństwowe wybory do sejmu i senatu. Zbliżały się też wybory prezydenckie. Zgodnie z konstytucją marcową prezydenta wybierało Zgromadzenie Narodowe. Piłsudski zrezygnował z wystawienia własnej kandydatury, tłumaczył to ograniczonymi uprawnieniami prezydenta, które nie pozwalają głowie państwa na wywieranie pozytywnego wpływu na bieg spraw państwowych. Tymczasem Piłsudski od 1921 r. podjął decyzję o oparciu się na grupie legionowej. Próbował stworzyć pozaparlamentarną siłę polityczną, która byłaby jego zapleczem. W czerwcu 1922 r. powstała Polska Organizacja Wolności (weszli w jej skład byli członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej). W sierpniu 1922 r. rozpoczął się w Krakowie pierwszy Zjazd Legionistów. Powołano na nim do życia Związek Stowarzyszeń Legionistów, który został połączony z Polską Organizacją Wolności. Tymczasem 9 grudnia 1922 r. pierwszym polskim prezydentem został wybrany Gabriel Narutowicz. Kilka dni po wyborze Piłsudski przekazał mu władzę i opuścił Belweder. Prawica nie mogła się pogodzić z prezydenturą Narutowicza, rozpętała na niego nagonkę (ostre artykuły prasowe, manifestacje). Wojna domowa wisiała na włosku. Skutkiem tego zamieszania był udany zamach na Narutowicza przeprowadzony w dniu 16 grudnia 1922 r. Zabójcą prezydenta okazał się, związany ideowo z endecją Eligiusz Niewiadomski. Wieczorem tego samego dnia powstał nowy rząd z Sikorskim na czele. Piłsudski objął stanowisko szefa Sztabu Generalnego. Początkowo piłsudczycy planowali dokonanie przewrotu, ale ostatecznie planu nie udało się zrealizować. Prawdopodobnie przyczyną porzucenia zamiarów było powołanie rządu Sikorskiego. Choć trudno go nazwać piłsudczykiem, to jednak wywodził się z grupy legionowej. Nowym prezydentem został wybrany Stanisław Wojciechowski. Piłsudski pozostawał pod silnym wrażeniem śmierci Narutowicza, natomiast wybór Wojciechowskiego krył w sobie dlań wiele niewiadomych. Głęboki kryzys sejmowładztwa polskiego z grudnia 1922 r. skłonił Piłsudskiego i jego zwolenników do szukania drogi do władzy w działaniach pozaparlamentarnych. Kiedy pod koniec maja 1923 r. misję tworzenia nowego rządu powierzono Wincentemu Witosowi, Piłsudski demonstracyjnie opuścił służbowe mieszkanie w willi i przeniósł się do podwarszawskiego Sulejówka. Złożył dymisję ze stanowiska szefa Sztabu Generalnego. 2 lipca Piłsudski złożył przewodnictwo Ścisłej Rady Wojennej i pozostawił sobie tylko przewodnictwo kapituły orderu Virtuti Militari (funkcja ta stwarzała wygodny pretekst do kontaktów osobowych w armii, co mogło się okazać w przyszłości przydatne). W Sulejówku zamieszkał z drugą żoną Aleksandrą Szczerbińską (jego pierwsza żona - Maria, zmarła w październiku 1921 r.) i z córkami (Wandą i Jadwigą). Wokół niego skoncentrowała się grupa polityków i oficerów niezadowolonych z istniejącego systemu parlamentarnego i obowiązującej konstytucji. Piłsudski był bardzo aktywny, uczestniczył w wiecach i zjazdach, o tym wszystkim informowała prasa codzienna. Były to wystąpienia tylko pozornie apolityczne. Jednocześnie dbał o podtrzymywanie własnej legendy i jej umacnianie. Tak więc marszałek był stale obecny w świadomości ogółu. Na łamach prasy krytykowano też obóz rządzący. Piłsudski i związane z nim ugrupowania dążyły do przejęcia władzy. Piłsudczykom sprzyjała niekorzystna sytuacja gospodarcza w Polsce i osłabienie jej pozycji na arenie międzynarodowej (wojna celna z Niemcami). Uwiarygodniało to ich propagandę twierdzącą, że wyeliminowanie Piłsudskiego z życia państwowego doprowadzi kraj do zguby. Latem 1925 r. nastąpiła aktywacja polityczna piłsudczyków i zaostrzenie form walki. Piłsudski prowadził w tym czasie bardzo ożywioną i skomplikowaną działalność polityczną. Rozpoczęły się też przygotowania do zamachu stanu, jako środek nacisku postanowiono wykorzystać armię. Piłsudski był inteligentnym politykiem. Świetnie wykorzystał swój pobyt w Sulejówku - umocnił w powszechnej świadomości legendę o wielkim człowieku, który dobrowolnie udał się na banicję. 12 maja 1926 r. rozpoczął się tzw. przewrót majowy. Na czele wiernych mu pułków Piłsudski wkroczył do stolicy. W wyniku, trwających trzy dni, ulicznych starć z siłami prorządowymi udało się zamachowcom opanować Warszawę. Rząd podał się do dymisji, a prezydent Wojciechowski złożył władzę na ręce Piłsudskiego. Ten jednak nie zamierzał na razie osobiście przejmować władzy dyktatorskiej i dążył do zalegalizowania dokonanego przewrotu. Obowiązki głowy państwa przejął (zgodnie z konstytucją) marszałek Maciej Rataj. Misję tworzenia rządu powierzono Kazimierzowi Bartlowi. Jednak parlament nie został rozwiązany. Ponieważ marszałek nie objął władzy dyktatorskiej, spodziewano się, że obejmie ją na drodze legalnej - zostanie nowym prezydentem. 31 V 1926 r. zostało zwołane Zgromadzenie Narodowe celem obioru prezydenta. Większością głosów Józef Piłsudski został wybrany na prezydenta II Rzeczypospolitej - oznaczało to, że organy przedstawicielskie narodu zalegalizowały jego przewrót. Ku zaskoczeniu zwolenników Piłsudski nie przyjął wyboru. Tłumaczył to ograniczeniami jakie konstytucja marcowa nakładała na działalność prezydenta. Wobec tego Zgromadzenie Narodowe zebrało się powtórnie i na głowę państwa wybrało profesora chemii - Ignacego Mościckiego. Faktycznie jednak najwyższa władza w kraju należała do Piłsudskiego. Począwszy od roku 1926 aż do swojej śmierci w decydującym stopniu wpływał na życie polityczne w kraju. W latach 1926 - 28 i 1930 pełnił on funkcję premiera rządu, a począwszy od roku 1926 był ministrem spraw wojskowych i Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych. Po roku 1926 przeprowadził reorganizację stworzonych przez siebie sił zbrojnych (jeżeli chodzi o sprawy wojskowe, takie jak: organizacja armii, jej wyposażenie, doktryna wojenna itd. Zachowywał raczej poglądy tradycyjne). W sprawach polityki zagranicznej był zwolennikiem równowagi pomiędzy Niemcami a Związkiem Radzieckim. Piłsudski nie miał zaufania do układów wielostronnych, a za podstawę swej polityki uznał układy dwustronne. Był zwolennikiem sojuszów z Francją i Rumunią, ale także doprowadził do zawarcia paktów o nieagresji ze Związkiem Radzieckim (1932 r.) i z Niemcami (1934 r.). Na realizatora swojej realnej i pokojowej polityki równoważenia stosunków między ZSRR a Niemcami wybrał Józefa Becka. Nie zgadzał się z polityką wielkich mocarstw prowadzoną bez udziału mniejszych państw. Nie chciał dopuścić do zepchnięcia Polski do roli drugorzędnej w polityce europejskiej. W 1927 r. osobiście udał się do Genewy, gdzie na porządku obrad Ligi Narodów znalazła się kwestia polsko - litewska. Udało mu się tam uzyskać od prezydenta Litwy oświadczenie, że kraj ten nie jest w stanie wojny z Polską. W wyniku takiej polityki, pozycja Polski na arenie międzynarodowej uległa wzmocnieniu. Jeżeli chodzi o sprawy wewnętrzne w kraju, to Piłsudski wpływał także na ustawodawstwo oraz na składy personalne kolejnych gabinetów. W 1935 r. parlament uchwalił nową konstytucję, tzw. konstytucję kwietniową. Jej założenia były obliczone na sprawowanie władzy przez Piłsudskiego, albo osobiście, albo poprzez lojalnego mu współpracownika. Konstytucja kwietniowa zakończyła proces przebudowy ustroju państwa polskiego z demokratyczno - parlamentarnego na tzw. demokrację ograniczoną. Wprowadzała idee forsowane przez Piłsudskiego: nadrzędności państwa, silnej władzy państwa oraz oceny obywateli według wartości jego zasług na rzecz "dobra powszechnego". Piłsudski do końca swego życia, wbrew powszechnemu przekonaniu (Naczelnik oficjalnie dystansował się od bieżącej polityki, co miało umacniać jego legendę), kontrolował wszystkie ważniejsze decyzje polityczne (nie tylko w sprawach polityki zagranicznej i wojska). Cały system rządów sanacyjnych opierał się na jego autorytecie.

12 maja 1935 r. po długotrwałej chorobie (rak wątroby) umarł Józef Piłsudski Niezależnie od prywatnych ocen jego osoby (marszałek miał zarówno żarliwych zwolenników, jak zajadłych wrogów), Józef Piłsudski pozostaje najwybitniejszą postacią w dziejach Polski międzywojennej. Nie dało się zakwestionować zasług dla kraju: wieloletniej walki o niepodległość, dużego wkładu w odzyskanie niepodległości przez Polskę, a wkładu w pokonanie wroga w czasie wojny polsko - radzieckiej. Jego apodyktyczny charakter oraz polityka jego obozu politycznego, zmierzająca do ograniczenia swobód nasiliła opozycję i spowodowała, że część społeczeństwa postrzegała go jako symbol Symbol motyw bądź zespół motywów, pojęć, obrazów, które oprócz znaczenia dosłownego posiadają także znaczenie ukryte - symboliczne. W przeciwieństwie do alegorii, która może być odczytana tylko... Czytaj dalej Słownik terminów literackich rządów autorytarnych. Niemniej jednak jego śmierć dotknęła w pewien sposób całe społeczeństwo. Rząd ogłosił żałobę narodową. 18 maja 1935 roku zwłoki Naczelnika zostały złożone na Wawelu, obok grobów królewskich. Jego serce, zgodnie z życzeniem zmarłego, pochowano w Wilnie na cmentarzu na Rossie (obok matki). W uroczystościach pogrzebowych wzięły udział delegacje wielu państw. Zgon Józefa Piłsudskiego skomplikował sytuację w obozie rządzącym. Doszło w nim do licznych tarć i sporów (tzw. "dekompozycja" w obozie rządzącym).