Dodaj do listy

Józef Piłsudski - biografia

5 grudnia 1867 r. w Zułowie na Wileńszczyźnie urodził się Józef Klemens Piłsudski. Jego rodzicami byli przedstawiciele zubożałej szlachty litewskiej (od pokoleń spolonizowanej): Józef Wincenty Piotr Piotr M. Hłasko Ósmy dzień tygodnia, bohater drugoplanowy; narzeczony Agnieszki, kocha ją szczerze, przeżywa załamanie, gdy dziewczyna go porzuca
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Piłsudski i Maria Maria A. Malczewski Maria, bohaterka główna i tytułowa; córka Miecznika. Wcześnie straciła matkę, bardzo kocha ojca. Zakochana z wzajemnością w Wacławie, jest wierną i cierpliwą żoną. Bardzo tęskni,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum z Billewiczów Piłsudska. Ojciec Ojciec B. Schulz Sklepy cynamonowe, bohater główny; zajmuje poczesne miejsce w powieści; szanowany kupiec, sprawujący ojcowską władzę nie tylko nad rodziną, ale i nad subiektami. Pochylony nad rachunkami,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum Józefa był uczestnikiem powstania styczniowego, zatem młody Piłsudski dorastał i został wychowany w polskiej tradycji patriotycznej. Po ukończeniu wileńskiego gimnazjum, został w roku 1885 studentem na wydziale medycznym uniwersytetu w Charkowie. Spędził tam jedynie rok. Za udział w demonstracji został skazany na areszt. Skłoniło go to do zmiany studiów. Złożył zatem podanie Podanie opowieść ludowa, utrwalona w tradycji, przekazywana ustnie, dotycząca przeszłości historycznej lub legendarnej danej zbiorowości, związana z postaciami, wydarzeniami lub miejscami ważnymi dla jakiegoś regionu.
...
Czytaj dalej Słownik terminów literackich
o przeniesienie na uniwersytet w Dorpacie, który był renomowaną uczelnią. Jednak decyzja w tej sprawie się przeciągała i Józef musiał powrócić do Wilna. Tu odnowił kontakty towarzyskie i prowadził dyskusje o socjalizmie. Zetknął się także z "Kapitałem" Marksa, jednak książka nie wywarła na nim większego wrażenia. Pod koniec roku 1886 Józef oraz jego brat Bronisław zostali uwikłani w organizowany przez rosyjskich rewolucjonistów zamach na życie cara Aleksandra III. Piłsudski nie brał w nim udziału jednak został aresztowany. Mimo, że przesłuchiwano go jedynie w charakterze świadka, w 1887 r. otrzymał wyrok skazujący na pięcioletnie zesłanie na Syberię wschodnią. Miał wówczas dziewiętnaście lat. Początkowo Piłsudski przebywał w Kiryńsku nad Leną, a potem w Tunce. Do Wilna powrócił po odbyciu kary, latem 1892 r. ponownie zajął się konspiracją. w czasie pobytu w Wilnie poznał Marię z Koplewskich Juszkiewiczową. Nazywano ją powszechnie "Piękną Panią". O jej względy starał się także nie kto inny, jak Roman Dmowski, stąd niektórzy utrzymują, że to spór o kobietę był przyczyną wzajemnej niechęci panów. W lipcu 1899 roku Józef Piłsudski poślubił Marię. Ponieważ była ona rozwódką ślub katolicki nie wchodził w grę. Wobec tego Józef zmienił wyznanie na ewangelicko - augsburskie (do religii katolickiej powrócił dopiero w okresie pierwszej wojny światowej). Piłsudski był w tamtym czasie działaczem Sekcji Litewskiej Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS została założona przez Stanisława Mendelsona). Był korespondentem wydawanego w Londynie "Przedświtu", organu prasowego PPS. W lutym 1894 r. na II Zjeździe PPS w Warszawie wyłoniono skład Centralnego Komitetu Robotniczego (CKR). Jednym z jego czterech członków został Józef Piłsudski. Jego pierwszorzędnym celem była walka o niepodległość. Piłsudski został także redaktorem pisma "Robotnik". W 1900 r. został aresztowany za działalność wydawniczą. W jego łódzkim mieszkaniu znaleziono drukarnię i kilka stron "Robotnika". Piłsudski został aresztowany, a po przewiezieniu do Warszawy osadzony w X pawilonie Cytadeli. Ponieważ ucieczka stamtąd była niemożliwa, Piłsudski przez wiele miesięcy symulował obłęd. Liczył na przeniesienie do szpitala dla psychicznie chorych, skąd mógłby podjąć próbę ucieczki. W końcu został zbadany przez dyrektora warszawskiego szpitala psychiatrycznego. Ten spostrzegł się oczywiście, że więzień symuluje, jednak będąc pod wrażeniem jego determinacji wydał orzeczenie o konieczności jego hospitalizacji. Piłsudskiego przewieziono do szpitala w Petersburgu. Stamtąd udało mu się zbiec. Długi pobyt w więzieniu i szpitalu dla umysłowo chorych nadszarpnęły zdrowie Zdrowie stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej. Z fizjologicznego punktu widzenia zdrowie jest to pełna zdolność organizmu do utrzymania równowagi między nim i środowiskiem zewnętrznym,... Czytaj dalej Słownik biologiczny Józefa, dlatego też konieczna stała się jego rekonwalescencja w Galicji. Po jej odbyciu udał się wraz z małżonką do Londynu. Piłsudski liczył, że odzyskanie przez jego ojczyznę niepodległości odbędzie się przy korzystnej sytuacji międzynarodowej. Wydawało się, że gdy w lutym 1904 roku wybuchła wojna między Rosją a Japonią, uda się to wykorzystać do odzyskania wolności. Zwłaszcza, że jedną ze stron konfliktu był zaborca Polski - Rosja. Józef Piłsudski udał się w lipcu 1904 r. do Tokio ze specjalną misją. Zaproponował Japończykom pomoc Polaków (wywołanie antyrosyjskiego powstania na ziemiach polskich zaboru rosyjskiego, prowadzenie akcji sabotażowych oraz utrudnianie rosyjskiej mobilizacji w Królestwie Polskim i działalność wywiadowczą). Japończycy mieliby w zamian za to finansować antyrosyjskie działania Polskiej Partii Socjalistycznej, zaopatrywać w broń powstańców i stworzyć legion dalekowschodni z rosyjskich jeńców polskiego pochodzenia. Misja Piłsudskiego zakończyła się jednak fiaskiem. Jednocześnie z nim do Tokio przybył bowiem Roman Dmowski. Udało mu się przekonać Japończyków, że plan Piłsudskiego nie będzie dla Japonii korzystny. Tymczasem w Rosji sytuacja stawała się coraz bardziej napięta. Nastąpiła radykalizacja nastrojów społecznych. W 1905 r. wybuchła rewolucja. W związku z tym pojawiła się zasadnicza kwestia: jak polscy socjaliści powinni ją wykorzystać. Piłsudski uważał, że najważniejszym celem jest odzyskanie niepodległości. Dlatego też rewolucję należy wykorzystać do tego celu: spiskowa organizacja zbrojna powinna przygotować antyrosyjskie powstanie, które w kluczowym momencie zostanie poparte przez masy robotnicze. W wyniku antyrosyjskiego powstania powinno dojść do oderwania ziem polskich od Rosji i utworzenie niepodległej Polski. Podobnie uważała część członków PPS, tzw. "starzy". W opozycji do nich tzw. "młodzi" sądzili, że PPS powinna wpisać się w ogólnorosyjski nurt rewolucji. Najważniejszym dla nich celem było obalenie caratu, a także wprowadzenie republiki parlamentarnej oraz demokratyzacja życia politycznego i społecznego. Powstanie niepodległej Polski było dla nich kwestią drugorzędną. Piłsudski przejął Wydział Bojowy i bojówki, "starzy" uzyskali ważny atut, który chcieli wykorzystać do realizacji własnych celów. Podział na łonie partii okazał się jednak zbyt silny i na IX Zjeździe PPS w listopadzie 1906 r. doszło do rozłamu. Młodzi skupili się w PPS - Lewica, natomiast Piłsudski stanął na czele PPS - Frakcja Frakcja wielkość materiału okruchowego, z którego zbudowana jest skała. Wyróżnia się cztery główne frakcje, będące jednocześnie podstawą podziału skał okruchowych na poszczególne typy. Są to:... Czytaj dalej Słownik geograficzny Rewolucyjna. Było to ugrupowanie reprezentujące niepodległościowy nurt socjalizmu. Po upadku rewolucji Piłsudski uznał, że najlepszą metodą na odzyskanie niepodległości będzie tworzenie sprzysiężenia o charakterze wojskowym. Takie przedsięwzięcie nie było możliwe do zrealizowania w zaborze rosyjskim, gdzie po upadku rewolucji policja starała się za wszelką cenę nie dopuścić do kolejnych niepokojów. Zatem Piłsudski przeniósł swoją działalność na obszar Galicji. Latem 1908 r. przekształcił Organizację Bojową w Związek Walki Czynnej (ZWC), którego celem było wywalczenie niepodległej republiki demokratycznej. Po roku istnienia ZWC liczył 147 osób, co nie było liczbą zbyt imponującą. Tymczasem w październiku 1908 r. znowu pojawiła się groźba konfliktu zbrojnego w Europie, który mógłby być korzystny dla sprawy polskiej. Austro - Węgry dokonały aneksji Bośni i Hercegowiny, co wywołało sprzeciw Serbii, popieranej przez Rosję. Zanosiło się na wojnę między zaborcami. Jednak ostatecznie do konfliktu nie doszło. Niemcy Niemcy Republika Federalna Niemiec. Członek Unii Europejskiej. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim i Północnym. Powierzchnia 356 970 km2. Liczba ludności 82 357 tys. (2001 r.).... Czytaj dalej Słownik geograficzny poparły Austro -Węgry, co zmusiło Rosję do wycofania poparcia dla Serbii. Jednak kryzys roku 1908 ujawnił różnice w celach politycznych państw zaborczych, co mogło rysować szansę na konflikt zbrojny w niedalekiej przyszłości. Piłsudski nie zaprzestawał zatem działań na rzecz wyzwolenia kraju. W 1910 r. zaczął na terenie zaboru austriackiego tworzyć legalne organizacje paramilitarne: Strzelców w Krakowie i Związek Strzelecki we Lwowie. Zezwalało bowiem na to austriackie prawo. Obie wymienione organizacje podlegały tajnemu Związkowi Walki Czynnej. Oprócz tego powstały Polskie Drużyny Strzeleckie, kierowane przez obóz narodowo - niepodległościowy. Piłsudski zaczął się przeistaczać w wodza. Latem 1914 r. wybuchła I wojna światowa - zaborcy znaleźli się w przeciwnych obozach. Piłsudski zaczął mobilizować oddziały strzeleckie w Krakowie. 6 sierpnia 1914 r. z krakowskich Oleandrów kompania kadrowa wyruszyła w kierunku Królestwa Polskiego, ale po przekroczeniu granicy austriacko - rosyjskiej okazało się, że miejscowa ludność zamiast z entuzjazmem przyłączyć się do walki, wita oddziały z wrogością. Skutkiem tego był nakaz władz austriackich rozwiązania organizacji strzeleckich. Była to całkowita klęska Piłsudskiego. Tymczasem polscy politycy z Galicji (skupieni w Naczelnym Komitecie Narodowym) zawarli z naczelnym dowództwem wojsk austro - węgierskich porozumienie o utworzeniu Legionów Polskich. W ich skład weszły organizacje strzeleckie. Liczba legionistów szybko wzrastała. Piłsudski cieszył się ogromnym autorytetem wśród żołnierzy. Już wtedy budował swoją legendę. Żołnierze nazywali go oficjalnie Komendantem, a między sobą mówili o nim też: Dziadek. Jesienią 1916 r. Piłsudski złożył dymisję ze stanowiska dowódcy Legionów. W styczniu 1917 r. powstała w Warszawie Tymczasowa Rada Stanu. Józef Piłsudski kierował jej Komisją Wojskową, która miała na celu stworzenie wojska polskiego u boku armii niemieckiej. Tymczasem państwa centralne nie spieszyły się z realizacją haseł aktu 5 listopada. Piłsudski zmienił swoje stanowisko - teraz interesowała go wyłącznie pełna niepodległość. W lipcu 1917 r. odmówił on złożenia przysięgi wierności cesarzom Niemiec i Austro - Węgier. Do tego samego wezwał legionistów. W wyniku kryzysu przysięgowego Legiony Legiony w starożytnym Rzymie podstawowe jednostki wojskowe, w których służyło ok. 6 tys. ciężkozbrojnej piechoty. Jeden legion dzielił się na 10 kohort.
W okresie nowożytnym nazwano tak ochotnicze...
Czytaj dalej Słownik historyczny
zostały zlikwidowane, a sam Piłsudski został w nocy z 21 na 22 lipca 1917 r. aresztowany i osadzony w Magdeburgu. Zbuntowani legioniści zostali internowani w obozach. Warunki w Magdeburgu były znośne, niemniej jednak Piłsudski skarżył się na samotność. Znajdował się w złym stanie psychicznym i pobyt w więzieniu znosił ciężko. Tęsknił za żoną oraz za kochanką Aleksandrą Szczerbińską, która w chwili jego aresztowania była w ciąży. Piłsudski obawiał się o jej zdrowie. tymczasem większość listów od bliskich nie dochodziła do niego, nie pozwolono też na odwiedziny kogokolwiek z rodziny. Sosnkowski (przebywał z Piłsudskim od lata 1918 r.) wspomina, że mieszkali tam w osobnym pawilonie z ogródkiem. Jedzenie przynoszono im z restauracji, a aresztowani otrzymywali nawet przepustki na miasto, dzięki czemu mogli zwiedzić Magdeburg. Oprócz spacerów, rozrywką stała się dla więźniów lektura Lektura w znaczeniu ogólnym: czytanie. W nowoczesnej nauce o literaturze lektura pojmowana jest jako proces komunikacji między nadawcą - pisarzem i odbiorcą - czytelnikiem. Zakłada aktywny udział odbiorcy,... Czytaj dalej Słownik terminów literackich prasy i gra w szachy. W sensie politycznym pobyt w Magdeburgu stał się dla Piłsudskiego sukcesem. Aresztowanie wybawiło go z dwuznacznej sytuacji, jaką była niewątpliwie współpraca z Niemcami. Aresztowany stał się ofiarą ich prześladowań, urósł do rangi symbolu walki z okupantami. Przysporzyło mu to znacznej popularności, która rosła z każdym dniem jego uwięzienia. Jego zwolennicy szerzyli akcję propagandową, która kreowała go na przywódcę narodu. Po wybuchu rewolucji w Niemczech, Józef Piłsudski został zwolniony z więzienia. 10 listopada 1918 r. z rana przybył do Warszawy, a następnego dnia przejął z rąk Rady Regencyjnej władzę naczelną nad wojskiem. 14 listopada Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu najwyższą władzę w państwie, a następnego dnia rozwiązała się. Odtąd wokół Józefa Piłsudskiego zaczął tworzyć centralny ośrodek władzy odradzającego się państwa polskiego. Podporządkowały mu się zarówno rząd lubelski, jak i Polska Polska Rzeczpospolita Polska. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 312 685 km2. Liczba ludności 38 641 tys. (2001 r.). Stolica Warszawa. Język urzędowy polski. Jednostka... Czytaj dalej Słownik geograficzny Komisja Likwidacyjna. 22 listopada 1918 r. Piłsudski został mianowany Tymczasowym Naczelnikiem Państwa. W ten sposób, aż do zwołania Sejmu Ustawodawczego, miał on sprawować najwyższą władzę w Republice Polskiej. W początkach stycznia 1919 r. Piłsudski powierzył misję tworzenia rządu Ignacemu Paderewskiemu. 16 stycznia 1919 r. w Królestwie i Galicji Zachodniej odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego. Jego pierwsze posiedzenie odbyło się 10 lutego 1919 r. - inauguracji dokonał Naczelnik Państwa Piłsudski. 20 lutego przekazał on swoją władzę marszałkowi sejmu. Posłowie uzgodnili jednak, że Piłsudski otrzyma ponownie urząd Naczelnika Państwa, ale tym razem już z woli sejmu. Jeszcze tego samego dnia Sejm Ustawodawczy uchwalił tzw. Małą Konstytucje, która miała określać wstępnie ustrój polityczny w kraju. Naczelnik Państwa reprezentował kraj na zewnątrz i miał być wykonawcą sejmowych uchwał. Każdy jego akt wymagał podpisu odpowiedniego ministra. Powoływał też w porozumieniu z sejmem rząd. Tak więc władza Naczelnika została poważnie ograniczona. Tymczasem dla odradzającego się państwa, jego miejsca i roli w Europie zasadniczą kwestią było ustalenie terytorialnej koncepcji państwa. W polityce zagranicznej tego okresu Piłsudski dążył do odzyskania na wschodzie ziem utraconych przez Polskę na rzecz carskiej Rosji w okresie rozbiorów. Był też zwolennikiem federacji państw: Polski, Białorusi, Litwy i Ukrainy. Natomiast decyzję w sprawie granicy zachodniej pozostawiał konferencji pokojowej w Paryżu. Swoją koncepcję granic zamierzał Piłsudski realizować przy pomocy wojska. 16 kwietnia 1919 r. Piłsudski rozpoczął operację mająca na celu zajęcie Wilna i Wileńszczyzny, a już pięć dni później miasto Miasto intensywnie zabudowany obszar zamieszkiwany przez ludność wykonującą zawody pozarolnicze. Głównymi cechami miasta są:
zwarta zabudowa; duża gęstość zaludnienia; zatrudnienie ludności w...
Czytaj dalej Słownik geograficzny
znalazło się w polskich rękach. 22 kwietnia Piłsudski wydał Odezwę do mieszkańców byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego, w której zasugerował możliwość federacji między państwami. W lipcu wojska polskie podjęły nową ofensywę na Białorusi, na początku sierpnia zajęły Mińsk. W listopadzie Piłsudski podpisał z Semenrm Petlurą zawieszenie broni. Wschodnia polityka Piłsudskiego godziła w interesy bolszewickiej Rosji. Doszło do wojny polsko - radzieckiej, której kulminacyjnym punktem stała się zwycięska dla Polaków bitwa warszawska ( 13 - 25 sierpnia 1920 r.). Całością operacji kierował Józef Piłsudski. Odrzucenie najazdu bolszewickiego przez polską armię miało olbrzymie historyczne znaczenie. Traktat Traktat rodzaj rozprawy na temat najważniejszych problemów z danej dziedziny wiedzy lub życia społecznego, politycznego. Często pojawia się w tytułach prac naukowych. Tego wyrazu użył także Cz. Miłosz... Czytaj dalej Słownik terminów literackich pokojowy został podpisany dopiero 18 marca 1921 (pokój w Rydze). Piłsudski otrzymał buławę marszałkowską i został zwierzchnikiem polskich sił zbrojnych. Tym samym ostatecznie ustalono zakres terytorialny II Rzeczypospolitej. Z czasem zaczął narastać konflikt między Józefem Piłsudskim a sejmem i posłami. Kiedy Naczelnik nie udzielił poparcia tworzącemu się rządowi Korfantego, reakcją prawicy było przedstawienie w Sejmie wniosku o wotum nieufności dla Naczelnika Państwa. Wniosek ten upadł większością dwudziestu głosów. W listopadzie 1922 r. odbyły się ogólnopaństwowe wybory do sejmu i senatu. Zbliżał się też czas wyborów prezydenckich. Zgodnie z konstytucją marcową prezydenta wybierało Zgromadzenie Narodowe (połączony sejm i senat). Piłsudski zrezygnował z wystawienia własnej kandydatury, tłumaczył to ograniczonymi uprawnieniami prezydenta, które nie pozwalają głowie państwa na wywieranie pozytywnego wpływu na bieg spraw państwowych. Tymczasem począwszy od roku 1921 Piłsudski oparcia szukał w grupie legionowej. Próbował stworzyć pozaparlamentarną siłę polityczną, która byłaby jego zapleczem. W czerwcu 1922 r. powstała Polska Organizacja Wolności (weszli w jej skład byli członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej), a w sierpniu 1922 r. rozpoczął się w Krakowie pierwszy Zjazd Legionistów. Powołano na nim do życia Związek Stowarzyszeń Legionistów, który został połączony z Polską Organizacją Wolności. Tymczasem w dniu 9 grudnia 1922 r. Gabriel Narutowicz został wybrany na pierwszego polskiego prezydenta. Kilka dni po wyborze Piłsudski przekazał mu władzę i opuścił Belweder. Prawica nie mogła się pogodzić z prezydenturą Narutowicza, rozpętała na niego nagonkę (ostre artykuły prasowe, manifestacje). Wojna domowa wisiała na włosku. Skutkiem tego zamieszania był udany zamach na Narutowicza przeprowadzony w dniu 16 grudnia 1922 r. Zamachowcem okazał się, związany ideowo z endecją Eligiusz Niewiadomski. Wieczorem tego samego dnia powstał nowy rząd z Sikorskim na czele. Piłsudski objął stanowisko szefa Sztabu Generalnego. Początkowo piłsudczycy planowali dokonanie przewrotu, ale ostatecznie planu nie udało się zrealizować. Prawdopodobnie przyczyną porzucenia zamiarów było powołanie rządu Sikorskiego. Choć trudno go nazwać piłsudczykiem, to jednak wywodził się z grupy legionowej.

Zmiany wystąpiły także w prywatnym życiu Marszałka. W nocy z 16 na 17 sierpnia 1921 r. zmarła jego pierwsza żona, Maria. Dość szybko, bo już 25 października Piłsudski 1921 r. poślubił swoją wieloletnią kochankę Aleksandrę Szczerbińską. Miał z nią dwie córki: Wandę i Jadwigę.

Powracając do wydarzeń grudnia 1922 r. Piłsudski pozostawał pod silnym wrażeniem śmierci Narutowicza. Jeszcze tego samego dnia, w którym prezydent został zamordowany, powstał nowy rząd z Sikorskim na czele. Piłsudski objął stanowisko szefa Sztabu Generalnego. Początkowo piłsudczycy planowali dokonanie przewrotu, ale ostatecznie zarzucono ten plan. Prawdopodobnie przyczyną porzucenia zamiarów było powołanie rządu Sikorskiego. Choć trudno go nazwać piłsudczykiem, to jednak wywodził się z grupy legionowej. Nowym prezydentem został wybrany Stanisław Wojciechowski. Ten wybór krył dla Piłsudskiego w sobie wiele niewiadomych. Głęboki kryzys sejmowładztwa polskiego z grudnia 1922 r. skłonił Piłsudskiego i jego zwolenników do szukania drogi do władzy w działaniach pozaparlamentarnych. Kiedy pod koniec maja 1923 r. misję tworzenia nowego rządu powierzono Wincentemu Witosowi, Piłsudski demonstracyjnie opuścił Warszawę i przeniósł się do podwarszawskiego Sulejówka. Złożył dymisję ze stanowiska szefa Sztabu Generalnego. 2 lipca Piłsudski złożył przewodnictwo Ścisłej Rady Wojennej i pozostawił sobie tylko przewodnictwo kapituły orderu Virtuti Militari (funkcja ta stwarzała wygodny pretekst do kontaktów osobowych w armii, co mogło się okazać w przyszłości przydatne). Ten krok Piłsudskiego nie oznaczał jednak całkowitego wycofania się z życia politycznego w kraju. W Sulejówku spotykała się grupa polityków i oficerów niezadowolonych z istniejącego systemu parlamentarnego i obowiązującej konstytucji. Piłsudski był bardzo aktywny, uczestniczył w wiecach i zjazdach, o tym wszystkim informowała społeczeństwo prasa codzienna. Były to wystąpienia tylko pozornie apolityczne. Bowiem Naczelnik dbał o podtrzymywanie własnej legendy i jej umacnianie. Tak więc starał się by być stale obecnym w świadomości ogółu. Piłsudski był inteligentnym politykiem. Świetnie wykorzystał swój pobyt w Sulejówku - umocnił w powszechnej świadomości legendę o wielkim człowieku, który dobrowolnie udał się na banicję. Na łamach prasy krytykowano też obóz rządzący. Piłsudski i związane z nim ugrupowania dążyły do przejęcia władzy. Piłsudczykom sprzyjała niekorzystna sytuacja gospodarcza w Polsce i osłabienie jej pozycji na arenie międzynarodowej. Prawdopodobnie pod koniec roku 1925 rozpoczęły się też przygotowania do zamachu stanu, w którym jako środek nacisku postanowiono wykorzystać armię. Tzw. przewrót majowy rozpoczął się 12 maja 1926 r. Na czele wiernych mu pułków Piłsudski wkroczył do stolicy. W wyniku, trwających trzy dni, ulicznych starć z siłami prorządowymi udało się zamachowcom opanować Warszawę. Rząd podał się do dymisji, a prezydent Wojciechowski złożył władzę na ręce Piłsudskiego, który jednak nie zamierzał na razie osobiście przejmować władzy dyktatorskiej. Piłsudski dążył bowiem do zalegalizowania dokonanego przewrotu. Zgodnie z konstytucją obowiązki głowy państwa przejął marszałek Maciej Rataj. Misję tworzenia rządu powierzono Kazimierzowi Bartlowi. Jednak parlament nie został rozwiązany. 31 maja 1926 r. zostało zwołane Zgromadzenie Narodowe, które większością głosów wybrało Józefa Piłsudskiego na prezydenta II Rzeczypospolitej - oznaczało to, że organy przedstawicielskie narodu zalegalizowały jego przewrót. Ku zaskoczeniu zwolenników Piłsudski nie przyjął wyboru. Tłumaczył to ograniczeniami jakie konstytucja marcowa nakładała na działalność prezydenta. Wobec tego Zgromadzenie Narodowe zebrało się powtórnie i na głowę państwa wybrało profesora chemii - Ignacego Mościckiego. Faktycznie jednak najwyższa władza w kraju należała do Piłsudskiego. Począwszy od zamachu majowego, aż do swej śmierci wywierał on decydujący wpływ na politykę zagraniczną i wewnętrzna w kraju. W latach 1926 - 28 i 1930 pełnił on funkcję premiera rządu, a począwszy od roku 1926 był ministrem spraw wojskowych i Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych. Przede wszystkim decydował o polityce zagranicznej i sprawach wojskowych ( w roku 1926 dokonał reorganizacji armii). Jednak wpływał także na personalne składy rządów. A w trakcie wyborów 1930 r. stworzył dla swego obozu zaplecze polityczne -Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem (BBWR). Wybory te przeszły do historii pod nazwą "wybory brzeskie". W ich trakcie opozycja Opozycja indywidualne lub zbiorowe przeciwstawianie się komuś lub czemuś. Często w ten sposób określamy też np. jakieś stronnictwo polityczne o odmiennych poglądach niż ugrupowanie rządzące. Może być... Czytaj dalej Słownik historyczny była zastraszana licznymi aresztowaniami. Przeciwników politycznych Józefa Piłsudskiego umieszczano w twierdzy brzeskiej. Obniżyło to w pewnym stopniu autorytet Marszałka. W sprawach polityki zagranicznej Piłsudski był zwolennikiem równowagi pomiędzy Niemcami a Związkiem Radzieckim. Doprowadził do zawarcia paktów o nieagresji ze Związkiem Radzieckim (1932 r.) i z Niemcami (1934 r.). Piłsudski nie miał zaufania do układów wielostronnych, a za podstawę swej polityki uznał układy dwustronne. Był zwolennikiem sojuszów z Francją i Rumunią. Nie zgadzał się z polityką wielkich mocarstw prowadzoną bez udziału mniejszych państw. Nie chciał dopuścić do zepchnięcia Polski do roli drugorzędnej w polityce europejskiej. W 1927 r. osobiście udał się do Genewy, gdzie na porządku obrad Ligi Narodów znalazła się kwestia polsko - litewska. Udało mu się tam uzyskać od prezydenta Litwy oświadczenie, że kraj ten nie jest w stanie wojny z Polską. W wyniku takiej polityki, pozycja Polski na arenie międzynarodowej uległa wzmocnieniu. Na realizatora swojej realnej i pokojowej polityki równoważenia stosunków między ZSRR a Niemcami wybrał Józefa Becka. W 1935 r. parlament uchwalił nową konstytucję, tzw. konstytucję kwietniową. Jej założenia były obliczone na sprawowanie władzy przez Piłsudskiego, albo osobiście, albo poprzez lojalnego mu współpracownika. Konstytucja kwietniowa zakończyła proces przebudowy ustroju państwa polskiego z demokratyczno - parlamentarnego na tzw. demokrację ograniczoną. Wkrótce po uchwaleniu konstytucji, 12 maja 1935 roku Marszałek zmarł. Jego organizm przegrał wieloletnią walkę z nieuleczalna chorobą - rakiem wątroby. Rząd ogłosił żałobę narodową. 18 maja 1935 roku zwłoki Naczelnika zostały złożone na Wawelu, obok grobów królewskich. Jego serce, zgodnie z życzeniem zmarłego, pochowano w Wilnie na cmentarzu na Rossie (obok matki). W uroczystościach pogrzebowych wzięły udział delegacje wielu państw. W taki sposób pożegnano jednego z najwybitniejszych Polaków w historii. Człowieka, który wiele lat walczył o niepodległość ojczyzny, który był jednym z twórców niepodległego państwa. Piłsudski obronił kraj przed bolszewikami i dbał o jak najlepszą pozycję Polski w Europie. Zarzucano mu jednak autorytaryzm, brak respektu dla swobód obywatelskich i nieliczenie się z opozycją ("wybory brzeskie"). Do dziś osoba Marszałka wywołuje sporo kontrowersji: ma wielu oddanych zwolenników i zażartych wrogów.