Dodaj do listy

Rozbicie dzielnicowe i zjednoczenie państwa polskiego

Rozbicie dzielnicowe w Polsce datuje się od 1138 roku, kiedy to po śmierci Bolesława Krzywoustego wszedł w życie jego testament. Krzywousty podzielił ziemię w państwie na dzielnice, które otrzymali jego synowie. Henryk Henryk Pieśń o Rolandzie, bohater epizodyczny; bratanek Ryszarda Starego, jeden z doradców Karola
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
otrzymał ziemię sandomierską, Bolesław Kędzierzawy Kujawy, Mieszko Stary Wielkopolskę, Władysław Wygnaniec Śląsk. Dodatkowo najstarszy z rodu otrzymywał w tytuł seniora a więc księcia zwierzchniego i dzielnicę senioralną, na którą składał się pas ziem biegnący przez środek państwa ze stolica Stolica miasto stołeczne. Miasto, w którym znajduje się siedziba parlamentu, rządu i rezydencja głowy państwa, spełniające funkcje zapewniania sprawnej kontroli nad krajem. W niektórych państwach funkcje... Czytaj dalej Słownik geograficzny w Krakowie. Senior Senior feudalizm
Czytaj dalej Słownik historyczny
prowadził politykę zagraniczną, mógł utrzymywać w dzielnicach braci oddziały wojskowe, był głównym dowódcą sił zbrojnych i mógł wskazywać kandydata na arcybiskupa.

Pierwszym seniorem po śmierci Krzywoustego został Władysław Wygnaniec. Bracia nie dali mu wprowadzić załóg do swoich dzielnic, podnieśli but wspierany przez możnych, m.in. wojewodę Wszebora i biskupa Jakuba ze Żnina i wygnali Władysława z kraju w 1166 roku. Władzę po Władysławie przejął Bolesław Kędzierzawy. Za jego panowania cesarz Fryderyk Fryderyk A. Domańska Historia żółtej ciżemki, bohater epizodyczny; postać historyczna, zw. Frydruszem, królewicz: pilny, elokwentny, bystry. Jako dziecko lubił psikusy i krotochwile. Później został biskupem. Jako... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum I Barbarossa zorganizował wyprawę do Polski w obronie pokrzywdzonego Władysława. Na mocy układu w Krzyszkowie w 1157 roku Bolesław złożył hołd cesarzowi, zapłacił trybut Trybut danina, zwykle pieniężna, składana przez jednego władcę drugiemu jako wyraz uznawania zwierzchności terytorialnej. Składana była po złożeniu hołdu lennego, uznaniu się lennikiem innego władcy.... Czytaj dalej Słownik historyczny i zobowiązał się zwrócić Śląsk synowi Władysława Wygnańca w zamian za co cesarz zaniechał dalszych działań i zezwolił pozostać mu na tronie. W 1173 roku po śmierci Bolesława tron krakowski objął Mieszko Stary. Udało mu się zjednoczyć Wielkopolskę, Małopolskę i po śmierci Henryka także Sandomierszczyznę. Szybko polityka Mieszka napotkała na opór możnych, którzy doprowadzili do jego wygnania. W 1177 roku dzielnicę senioralną objął najmłodszy i pogrobowy syn Bolesława Kazimierz Sprawiedliwy. By zalegalizować swą władzę będącą jawnym złamaniem zasady senioratu na zwołanym w w1180 roku do Łęczycy zjeździe w zamian za dziedziczenie Dziedziczenie przekazywanie informacji genetycznej z pokolenia na pokolenie. Dziedziczenie odbywa się przez rozdzielanie do komórek potomnych nośnika informacji genetycznej - DNA, w którym jest zapis genetyczny... Czytaj dalej Słownik biologiczny Krakowa przez swych synów zobowiązał się Kazimierz do ustępstw na rzecz możnych duchownych i świeckich, stąd nazwano go Sprawiedliwym. Dziedziczenie Krakowa nie przebiegało jednak zgodnie z porządkiem, często dochodziło do walk o objęcie tronu. W 1202 roku udało się wywalczyć Kraków Leszkowi Białemu. Nie dysponował on już uprawnieniami księcia seniora a zarządzała właściwie tylko ziemią krakowską i sandomierską. Z początkiem wieku XIII właściwie zaniknęła władza centralna, a dzielnice ulegały dalszym podziałom przez co rozbicie się pogłębiało. Nie zajmowano się kwestią Pomorza, gdzie w 1181 roku książę Pomorza Zachodniego Bogusław I musiał złożyć hołd cesarzowi Fryderykowi I Barbarossie. W 1227 roku zależność od Krakowa zrzuciło też Pomorze Gdańskie, które stało się osobną dzielnicą z panującą tam rodziną Święców.

XIII wiek w Polsce to ciągłe walki o dzielnicę krakowską, a także walki miedzy braćmi o poszerzenie dzielnic kosztem innych książąt. Podzielone państwo było podatne na ataki ze strony Brandenburgii i Krzyżaków. Brandenburczycy w 1250 roku odkupili Ziemię Lubuską od księcia Bolesława Rogatki. Konrad Konrad A. Mickiewicz III cz. Dziadów, bohater główny; romantyczny wieszcz, wybitna jednostka gotowa do najwyższych poświęceń dla dobra narodu
Wygląd: brak informacji w utworze
Życiorys: w Prologu...
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Mazowiecki w 1226 roku sprowadził do Polski Zakon Krzyżacki, który miał mu pomóc w pokonaniu i podbiciu pogańskich Prusów. Krzyżacy sfałszowali dokument i uzyskali nadanie Ziemi Chełmińskiej oraz wszystkich podbitych przez siebie terytoriów. W 1283 roku Krzyżacy zakończyli podbój Prusów, a ich ziemie złożyły się na państwo zakonne ze stolicą w Malborku. Dodatkowo w 1241 roku na Polskę najechali Tatarzy, pokonali w 1241 roku rycerstwo polskie pod Legnicą, dokonali ogromnych zniszczeń, kraju jednak od siebie nie uzależnili.

Leszkowi Białemu udało się podporządkować sobie Kujawy i Mazowsze, które następnie przekazał w zarząd Konradowi Mazowieckiemu. Leszek Leszek J. I. Kraszewski Stara baśń, bohater epizodyczny; imię rodowe Pepełka, jego synów, stryjów: Miłosza, Mściwoja i Zaboja, ale także imię jednostkowe syna Miłosza, pięknego, jasnowłosego dwudziestolatka,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum Biały został zamordowany w Gąsawie, co uniemożliwiło dalsze jednoczenie ziem polskich w oparciu o ziemię krakowską. Ośrodek jednoczenia przeniósł się wtedy na Śląsk, ówczesny książę śląski Henryk Brodaty zjednoczył ziemię śląską, krakowską i część Wielkopolski. Po śmierci ojca jego wysiłki kontynuował syn Henryk Pobożny, który jednak zginął w bitwie pod Legnicą w 1241 roku. Spowodowało to zahamowanie dzieła jednoczenia i rozpad ziem zjednoczonych na mniejsze części. W oparciu o Kraków kolejną próbę zjednoczenia podjął książę łęczycko-sieradzki Leszek Czarny, który objął tron krakowski w 1279 roku. Mimo buntów podejmowanych przeciwko władzy Leszka przez możnych krakowskich nie został on usunięty z Krakowa, jednak po jego śmierci dzieło zjednoczenia nie było kontynuowane. Na mocy umowy tron krakowski przeszedł w ręce Henryka Probusa, księcia wrocławskiego. Udało mu się połączyć ziemię krakowską i Dolny Śląsk. Możni małopolscy zaczęli wysuwać przeciwko Probusowi księcia Władysława Łokietka, jednakże wsparcie mieszczan krakowskich pozwoliło Probusowi utrzymać się na tronie krakowskim. Śmierć Probusa spowodowała spór o tron krakowski pomiędzy księciem wielkopolskim Przemysłem, Władysławem Łokietkiem a Wacławem II Czeski. Spór udało się wygrać temu ostatniemu, jednakże Przemysł II zdołał przejąć władzę nad Pomorzem Gdańskim i przy poparciu duchowieństwa polskiego koronował się na króla Polski w Gnieźnie w 1295 roku. Zmarł jednak już w 1296 roku a kolejnym królem polskim został Wacław II po skupieniu w swym ręku Małopolski i Wielkopolski i koronacji dokonanej w 1300 roku. Ze względu na obsadzanie urzędów Niemcami, Wacław II zraził do siebie ogół społeczeństwa polskiego, zmarł w 1305 roku, a jego syn Wacław III rok później. W tych okolicznościach władzę nad Małopolską udało się przejąć Łokietkowi, który podporządkował sobie także Pomorze Gdańskie. W wyniku podstępu krzyżackiego Pomorze Gdańskie zostało utracone w 1308 roku. Łokietek nie był w stanie interweniować ze względu na konieczność walki z buntem, który wybuchł w Małopolsce. Nie tylko udało mu się pokonać zbuntowany Kraków i Sandomierz, ale w 1314 roku podporządkował sobie Wielkopolskę. Zagrożenie pojawiło się jednak z Czech, bowiem król Jan Luksemburski zaczął wysuwać pretensje do tronu polskiego i sprzymierzać się z Krzyżakami, z którymi urządzał ataki na ziemie polskie. Jednocześnie Brandenburczycy starali się podporządkować sobie Wielkopolskę. Mimo trudności Łokietek kontynuował dzieło zjednoczenia i integracji ziem, nad którymi panował, a więc Małopolski, Wielkopolski, ziemi sandomierskiej, kaliskiej, łęczycko-sieradzkiej i Kujaw. Postanowił wystąpić ze staraniami o koronę królewską i po uzyskaniu zgody papieża, koronował się na króla Polski w 1320 roku w katedrze krakowskiej. Jednocześnie sąd w sprawie krzyżackiej nakazał krzyżakom zwrot zajętych ziem i zapłatę odszkodowania. Krzyżacy wymogów tych nie wypełnili a od 1329 roku rozpoczęła się wojna, w której Krzyżacy występowali sprzymierzeni z Janem Luksemburskim. W 1331 roku doszło do bitwy pod Płowcami, w której siły polskie pokonały Krzyżaków, jednak zwycięstwo to nie miało żadnego politycznego znaczenia. Ostatecznie Łokietek zdecydował się zawrzeć z Krzyżakami rozejm do czasu, kiedy to spór polsko-krzyżacki miał zostać poddany pod osądzenie króla Czech i Węgier. Łokietek tego momentu już nie dożył, bowiem zmarł w 1333 roku. Niewątpliwie należy uznać jego ogromne zasług poniesione dla zjednoczenia kraju, mimo, że w jego ramach znalazła się 1/3 ziem, nad którymi panował Bolesław Krzywousty. Okazało się, że państwo polskie było w stanie pokonać rozbicie dzielnicowe i partykularne interesy, by ponownie zaistnieć na arenie międzynarodowej. Doskonałym kontynuatorem polityki Łokietka okazał się jego syn i następca tronu Kazimierz Wielki, który nie tylko dopełnił dzieła zjednoczenia, ale i na tyle je skonsolidował i umocnił, że znów zajęło ważne miejsce pośród państw europejskich.