Dodaj do listy

Chrzest Polski – przyczyny, znaczenie i skutki

Chrzest Polski nastąpił w 966 roku. Najpierw ochrzcił się władca Mieszko I, a następnie rozpoczął się proces chrystianizacji całej Polski. Przyjmuje się, że ten proces trwał do początku XIII wieku, a według niektórych źródeł nawet do XVII w. Na przełomie wieku X-XI rozpoczęto budowę kościelnej organizacji. Chrzest pierwszego z naszych władców nastąpił w Ostrowie Lednickim, Gnieźnie lub Poznaniu, ponieważ na terenach tych miast znaleziono baptysteria z II połowy X wieku (czyli budynki przeznaczone do obrzędu chrztu), co najprawdopodobniej świadczy o zaistniałej sytuacji.

Przyczyny chrztu Polski to:

  • uniknięcie podporządkowania przez dominujące wówczas w Europie Państwo Cesarskie,
  • sojusz z Czechami,
  • chęć wzmocnienia autorytetu władcy,
  • polepszenie funkcjonowania państwa,
  • wzmocnienie więzi między ludźmi,

Znaczenie chrztu:

  • przyjęcie jednolitej wiary, odejście od bałwochwalstwa, guseł i wierzeń ludowych,
  • umocnienie Polski poprzez organizację kościelną, której podstawową jednostką jest parafia,
  • utożsamianie się z Europą, w której dominowało chrześcijaństwo,
  • autorytet władcy jako pomazańca bożego,
  • polityka z sąsiednimi państwami, na przykład z Czechami,
  • wzmocnienie pozycji Polski na tle innych krajów europejskich,
  • stworzenie państwa ponadplemiennego,
  • umocnienie wewnętrznej struktury organizacyjnej w państwie,
  • zjednoczenie ludzi poprzez wiarę w jednego Boga,
  • przyjęcie chrztu to ogromnej wagi akt kulturowy i polityczny,

Skutki chrztu Polski:

  • biskupi zaczęli sprawować bardzo ważne stanowiska w państwie Polan
  • utworzono biskupstwa, np. w roku 968 powstało biskupstwo w Poznaniu,
  • w roku 1000 powstało arcybiskupstwo w Gnieźnie (zostało ono powołane na cześć władcy Państwa Cesarskiego - Ottona III, który odwiedził w tymże roku Polskę),
  • arcybiskupstwo w Gnieźnie sprawowało władzę nad trzema biskupstwami, znajdującymi się we Wrocławiu i Kołobrzegu oraz Krakowie,
  • nastąpił rozwój organizacji kościelnych, powstawały coraz to nowe biskupstwa, np. w XII wieku Bolesław Krzywousty powołał biskupstwo w Lubuszu, w roku 1440 założono biskupstwo w Wolinie),
  • zjednoczenie państwa Polan,
  • utracono jednak dwa biskupstwa, lubelskie, a także zachodniopomorskie,
  • Krzyżacy założyli biskupstwo chełmińske,

Jak widać z powyższych rozważań, przyczyny, znaczenie i skutki przyjęcia przez Polskę chrztu łączą się ze sobą nieodwracalnie. Mieszko I musiał przyjąć chrzest, by jego kraj nie stał się łupem dla innych państw, które były już schrystianizowane i tworzyły chrześcijańską wspólnotę. Poza tym, wiara w jednego Boga jednoczyła ludzi, zaś pogaństwo hamowało rozwój państwa ponadplemiennego. W owym czasie Cesarstwo Niemieckie, podobnie, jak Państwo Kościelne chciało podporządkować sobie inne państwa, więc Mieszko I, by tego uniknąć zdecydował się na wejście do europejskiej wspólnoty chrześcijańskiej. Chrzest, a wraz z nim proces chrystianizacji podnosił również autorytet Mieszka I, gdyż wraz z przyjęciem wiary stał się on bożym pomazańcem. Natomiast pogaństwo uniemożliwiało sprowadzenie do kraju duchowieństwa, tak bardzo potrzebnego do struktury i organizacji Kościoła.