Dodaj do listy

Władcy dynastii Piastowskiej (960-1370).

1. Mieszko I (około 960-992)

- pierwszy z historycznych książąt średniowiecznego państwa polskiego, którego panowanie datuje się na lata 960-992

- z nastaniem roku 965, wobec niebezpieczeństwa niemieckiego, książę Mieszko I zdecydował się na zawarcie porozumienia z władcą czeskim, Bolesławem I; sojusz przypieczętowany został małżeństwem pomiędzy Mieszkiem I a córką Bolesława I, Dobrawą; dialog polsko-czeski sygnowany w roku 965, pozwolił nie tylko na pokojowe ułożenie stosunków pomiędzy państwami, ale także na przyjęcie przez Polskę wczesnopiastowską, chrztu

- w roku 966 książę Mieszko I przyjął w imieniu swego państwa chrzest z rąk czeskich; tym samym Polska Polska Rzeczpospolita Polska. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 312 685 km2. Liczba ludności 38 641 tys. (2001 r.). Stolica Warszawa. Język urzędowy polski. Jednostka... Czytaj dalej Słownik geograficzny uniknęła zależności ze strony państwa niemieckiego

- znaczenie chrztu:

a) stworzenie jednolitego organizmu państwowego

b) możliwość oddania państwa polskiego pod opiekę papiestwa (rok 990, Dagome Iudex)

c) włączenie państwa polskiego w poczet chrześcijańskich, "cywilizowanych" państw ówczesnej Europy

d) zrównanie księcia polskiego z innymi rządzącymi na Starym Kontynencie

e) ekspansja kultury piśmienniczej

f) możliwość korzystania z dorobku cywilizacyjnego świata zachodniego

g) odebranie Niemcom argumentu do organizowania zbrojnych wypraw na ziemie polskie

- dwa lata po chrzcie (968), za przyzwoleniem cesarza Ottona I, pochodzący z Lotaryngii biskup Jordan założył w Poznaniu pierwszy polski ośrodek biskupi; tym samym polska organizacja kościelna została uniezależniona od hierarchii niemieckiej, roszczącej sobie prawa do kontrolowania oraz nadzorowania polskiego duchowieństwa oraz polskich wiernych

- szacuje się, że u schyłku panowania Mieszka I (tj. w roku 992), rządzone przez niego państwo obejmowało około 250 tysięcy km2, oraz że było zamieszkiwane przez blisko 1 miliona ludności; w skład państwa wchodziły takie dzielnice jak: Małopolska, Wielkopolska, Śląsk, Mazowsze, Kujawy oraz Pomorze

2. Bolesław Chrobry (992-1025)

- książę polski w latach 992-1025, króla państwa polskiego w roku 1025

- najstarszy syn Mieszka I (z małżeństwa z Dobrawą); pokonując przyrodnich braci w rywalizacji o schedę po ojcu, w roku 992 rozpoczął swoje długoletnie rządy

- 1000 - podczas odbywającego się w Gnieźnie zjazdu, spotkali się ze sobą książę Bolesław Chrobry oraz cesarz Otton III; zjazd poprzedziła pielgrzymka cesarza do grobu świętego Wojciecha; konsekwencją gnieźnieńskiego spotkania było powołanie do życia arcybiskupstwa w Gnieźnie oraz trzech biskupstw: w Krakowie, Wrocławiu oraz Kołobrzegu; tym samym w państwie polskim powstała zupełnie odrębna i niezależna organizacja kościelna, która poddana została bezpośredniemu nadzorowi Stolicy Apostolskiej

- 1025 - Bolesław Chrobry królem Polski; koronacja królewska była niezwykle doniosłym wydarzeniem w dziejach państwa, nie tylko, że umacniała ona suwerenny byt kraju na europejskiej arenie politycznej, to jeszcze dodawała mu prestiżu, podnosząc automatycznie znaczenie polskiego władcy na tle innych koronowanych głów ówczesnego Starego Kontynentu

3. Mieszko II Lambert (1025-1034)

- syn Bolesława Chrobrego; król państwa polskiego w latach 1025-1032, książę polski w latach 1032-1034

- niestety, już u początków panowania Mieszkowi II przyszło się zmierzyć z niezwykle bolesnym kryzysem; ówczesny impas wynikał między innymi z takich przesłanek jak:

a) brak integralności ziem przyłączonych przez Bolesława Chrobrego, a więc Milska, Łużyc oraz Grodów Czerwieńskich, z pozostałą częścią zjednoczonego kraju

b) brak spójności pomiędzy szybkim rozwojem terytorialnym kraju, a pomiędzy słabo rozwiniętą kadrą urzędniczą administrującą państwem

c) intensyfikujące się próby wyzwolenia się ówczesnego rycerstwa spod dominacji królewskiej

d) intensyfikujące się świadczenia podatkowe uiszczane przez społeczeństwo na państwo, drużynę oraz na duchowieństwo

- w pierwszym okresie rządów Mieszka II, prowadzona przez niego polityka nawiązywała do polityki jego ojca, niemniej jednak na dłuższą metę nie przyniosła ona oczekiwanego rezultatu

- 1031 - Mieszko II zostaję z Polski wypędzony; rządy w kraju obejmuje inicjator antykrólewskiego wystąpienia - Bezprym

- 1032 - po rocznym wygnaniu Mieszko II powraca z Czech do piastowskiego państwa; niestety jego dwuletnie panowanie miało obfitować w szereg poniżających władcę sytuacji: i tak Mieszko II zmuszony został do wyrzeczenia się korony oraz tytułu królewskiego (insygnia królewskie zostały wywiezione do Niemiec przez jego małżonkę Rychezę), uczyniono go lennikiem domu cesarskiego, oraz podzielono scentralizowane dotąd państwo polskie na mniejsze dzielnice

4. Kazimierz I Odnowiciel (1034-1058)

- pomimo objęcia przez Kazimierza I Odnowiciela rządów w kraju w roku 1034, niedługo później (1037) nie popierany przez miejscowych feudałów, książę zmuszony został do wyjazdu z kraju

- pod nieobecność Kazimierza kraj ogarnia antyfeudalne powstanie ludowe skierowane w pierwszej kolejności przeciwko polskiemu duchowieństwu; zjednoczone dotąd państwo rozpada się na mniejsze dzielnice, a nad Mazowszem kontrolę przejmuje niejaki Masław

- wykorzystując anarchię panującą w kraju, w roku 1038 (względnie w roku 1039) na rozbitą i osłabioną Polskę najeżdża władca czeski Brzetysław, który plądrując państwo, wywozi z niego relikwie świętego Wojciecha oraz odłącza od Polski, dzielnicę wielkopolską oraz śląską

- mniej więcej w tym samym czasie, granice państwa piastowskiego najechali także Prusowie oraz Pomorzanie

- część badaczy uważa, że w latach 1034-0139, Polską rządził niejaki Bolesław Zapomniany (syn Mieszka II); z braku danych źródłowych, teoria ta wciąż pozostaje jedynie hipotetyczną

- 1047 - po długiej nieobecności w kraju do Polski powraca Kazimierz Odnowiciel

Bolesław II Śmiały (1025-1079)

- niemal od samego początku sprawowanych przez siebie rządów, Bolesław Śmiały (zwany także Szczodrym) prowadzi niezwykle żywą politykę zagraniczną

- książę Bolesław przeorganizował dotychczasową politykę Piastowską, rezygnując z poparcia dla cesarza i okazując je papieżowi

- antyniemiecki charakter miały obydwie wyprawy węgierskie podjęte przez Bolesława Śmiałego (pierwsza z roku 1060, i druga z roku 1063)

- antyniemiecki charakter miały także wyprawy księcia Piastowicza, podejmowane na obszarze czeskim (1070, 1071, 1072, 1075-1076)

- 1069 - wyprawa Bolesława Śmiałego na Ruś Kijowską

- 1076 - Bolesław koronowany zostaje na króla Polski za przyzwoleniem papieża Grzegorza VII (koronacja ta z jednej strony, miała na celu zaznaczenie ponownej jednolitości Królestwa, z drugiej zaś, była aktem sprzeciwu wobec cesarza)

- 1077 - po śmierci króla węgierskiego Beli I, z inicjatywy króla polskiego Bolesława na tron węgierski wprowadzony został (wychowany w kraju piastowskim) Władysław; w tym samym roku Bolesław zmuszony był interweniować na Rusi Kijowskiej, oraz potwierdził przynależność Grodów Czerwieńskich do Polski

- 1079 - opozycyjne wystąpienie polskich możnych inspirowanych przez biskupa Stanisława ze Szczepanowa Szczepanowa A. Domańska Paziowie króla Zygmunta, bohaterka epizodyczna, opiekunka księżniczek osieroconych przez Barbarę Zapolyę. Poczciwa, przywiązana do dziewczynek, ale prosta kobieta. Słynęła też z umiejętności... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum przeciwko królowi Bolesławowi Śmiałemu; królewska decyzja o pozbawieniu życia krnąbrnego biskupa, kosztowała władcę wygnanie z kraju

- 1081 - Bolesław Śmiały umiera na węgierskim wygnaniu

Władysław I Herman (1079-1102)

- okres rządów Władysława Hermana to ponowny czas podupadania państwa piastowskiego na arenie międzynarodowej

- sytuacja wewnętrzna w kraju, podobnie jak jego położenie zagraniczne, wydawała się być z dnia na dzień coraz gorsza

- Władysław Herman nie koronował się na króla państwa polskiego

- książę przeorientował także swoją politykę zagraniczną, z papieskiej, na cesarską

- w imieniu księcia Władysława rządził palatyn, niejaki Sieciech; sposób administrowania krajem przez Sieciecha nie przypadł do gustu polskim możnym, którzy nie tylko, że z dnia na dzień zyskiwali na znaczeniu oraz autorytecie, ale także zmusili księcia Władysława do uznania jego nieślubnego dziecka, Zbigniewa (1093); na tym nie koniec, ojciec Ojciec B. Schulz Sklepy cynamonowe, bohater główny; zajmuje poczesne miejsce w powieści; szanowany kupiec, sprawujący ojcowską władzę nie tylko nad rodziną, ale i nad subiektami. Pochylony nad rachunkami,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum nadał usynowionemu dziecku w charakterze zadośćuczynienia dzielnicę śląską, którą z kolei najechał Sieciech, zamykając w niewoli księcia Zbigniewa; na pomoc bratu pospieszył jednak Bolesław Krzywousty, który wraz z możnymi uwolnił Zbigniewa, a następnie przyczynił się do odsunięcia od władzy Sieciecha; w obliczu zaistniałej sytuacji, ojciec zmuszony był podzielić terytorium państwa pomiędzy swych synów (uczynił to w roku 1097)

- przeprowadzony przez Hermana w roku 1097 podział kraju przedstawia się w następujący sposób:

a) Zbigniew - Wielkopolska oraz Kujawy

b) Bolesław Krzywousty - Małopolska, Śląsk oraz ziemia Ziemia trzecia w odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego, oddalona od Słońca o ok. 149,6 mln km, piąta co do wielkości. Kształtem zbliżona do elipsoidy obrotowej powstałej w wyniku jej obrotowego ruchu,... Czytaj dalej Słownik geograficzny lubuska

c) Władysław Herman - Mazowsze oraz utrzymanie władzy zwierzchniej nad wszystkimi dzielnicami

Bolesław III Krzywousty (1102-1138)

- z chwilą śmierci Władysława Hermana (1102), książę Zbigniew przejął dzielnicę mazowiecką; niedługo później Zbigniew oraz Bolesław stanęli bratobójczej wojny

- 1109 - najazd niemiecki na ziemie polskie; w toku obrony Głogowa, bitew w okolicach Wrocławia oraz na Psim Polu, cesarz Henryk Henryk Pieśń o Rolandzie, bohater epizodyczny; bratanek Ryszarda Starego, jeden z doradców Karola
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
V zmuszony był ustąpić i wycofać swoje wojska z terytorium państwa piastowskiego

- 1119 - przyłączenie przez Bolesława Krzywoustego do państwa piastowskiego Pomorza Gdańskiego

- 1122 - przyłączenie przez Bolesława Krzywoustego Pomorza Zachodniego

- 1138 - Testament Bolesława Krzywoustego, formalny Formalny odnoszący się do formy, rozpatrywany z uwagi na formę, wymagany dla zachowania formy, porządku; zgodny z przepisami, urzędowy, oficjalny. Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych początek rozbicia dzielnicowego kraju, wprowadzenie zasady senioratu, podział kraju na następujące dzielnice:

- Śląsk, ziemia lubuska, dzielnica senioralna - zarządzany przez najstarszego z synów Bolesław, Władysława II Wygnańca

- Mazowsze, znaczna część Kujaw - rządzone przez Bolesława IV Kędzierzawego

- Wielkopolska wraz z Poznaniem - rządzona przez Mieszka III Starego

- ziemia sandomierska - zarządzana przez Henryka Sandomierskiego

- ziemia łęczycka - powierzona wdowie po Bolesławie - Salomei, oraz jej najmłodszym synom i córkom

Polska dzielnicowa (1138-1306)

Władysław Łokietek (1306-1333)

- 1308 - Brandenburczycy wchodzą w posiadanie Gdańska, zaś Krzyżacy podstępem przejmują kontrolę nad Pomorzem Gdańskim

- 1309 - decyzją wielkiego mistrza zakonu Krzyżackiego Zygfryda von Teuchtwagena siedziba bractwa przeniesiona zostaje z Wenecji do Malborka

- 1311 - wystąpienie mieszczan krakowskich przeciwko Władysławowi Łokietkowi

- 1314 - po wkroczeniu Łokietka do Poznania, następuje przejęcie przez niego kontroli nad całą dzielnicą wielkopolską

- 1320 - w dniu 20 stycznia odbyła się uroczysta koronacja Władysława Łokietka na króla Polski oraz jego małżonki Jadwigi (córki Bolesława Pobożnego) na królową państwa; uroczystość odbyła się w wawelskiej katedrze, a celebrował ją arcybiskup Arcybiskup dostojnik kościelny stojący na czele archidiecezji.
Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
Janisław

- 1320-1321 - pomimo decyzji sądów papieskich obradujących w Inowrocławiu oraz Brześciu, przyznających państwu polskiemu prawo do rezydowania na Pomorzu Gdańskim, zakon Krzyżacki nie uznał rozstrzygnięć, nie zamierzając zwracać Polsce wspomnianego obszaru

- 1325 - Władysław Łokietek łączy się sojuszem z Litwą; umocnieniem więzi było małżeństwo -zawiązane pomiędzy synem Łokietka Kazimierzem, a córką Giedymina Litewskiego Aldoną

- 1331 - jednoczesny najazd na terytorium państwa polskiego Krzyżaków (z północy) oraz Czechów dowodzonych przez Jana Luksemburskiego (z południa); spustoszenie przez najeźdźców dzielnicy wielkopolskiej oraz pobicie oddziałów krzyżackich przez wojska polskie w bitwie pod Płowcami

- 1332 - Krzyżacy wchodzą w posiadanie Kujaw oraz Ziemi Dobrzyńskiej

Kazimierz III Wielki (1333-1370)

- władca o którym mówi się, że zastał Polskę drewnianą a zostawił murowaną

- kontynuował dzieło ojca w zakresie jednoczenia oraz scalenia ziem Królestwa Polskiego

- na uwagę zasługują zwłaszcza przeprowadzone przez króla Kazimierza reformy wewnętrzne w kraju, a więc:

a) rozbudowa traktów handlowych

b) rozwój gospodarki

c) transformacja Transformacja pobieranie przez komórkę bakterii fragmentu materiału genetycznego bezpośrednio z podłoża. W ten sposób komórka uzyskuje nowe cechy. Jest to przykład zmienności rekombinacyjnej Procaryota. Komórka musi... Czytaj dalej Słownik biologiczny prawodawstwa kupieckiego

d) lokacje nowych miast oraz wsi

e) reforma monetarna

f) ujednolicenie polityki podatkowej państwa

g) reforma skarbowa

h) budowa 50 zamków warownych oraz ufortyfikowanie 27 miast

i) przebudowa administracyjna kraju

j) kodyfikacje prawa dla Małopolski i Wielkopolski (Statut Wiślicki i Statut Piotrkowski)

k) założenie Akademii Krakowskiej (1364 rok).