Dodaj do listy

Mikołaj Kopernik

Wybitny astronom- Ptolemeusz (z pochodzenia Grek) jest twórcą teorii geocentrycznej, która obrazuje usytuowanie planety Ziemi we Wszechświecie. Według założeń tej teorii to Ziemia Ziemia trzecia w odległości od Słońca planeta Układu Słonecznego, oddalona od Słońca o ok. 149,6 mln km, piąta co do wielkości. Kształtem zbliżona do elipsoidy obrotowej powstałej w wyniku jej obrotowego ruchu,... Czytaj dalej Słownik geograficzny jest w centrum układu, nieruchoma, a wszystkie planety razem ze Słońcem krążą po orbitach wokół niej. Co więcej w czasach życia Ptolemeusza wierzono że to wszystko co jest poza satelitą ziemskim( Księżycem) jest czymś nadzwyczajnym, doskonałym czy wręcz boskim. Tutaj miała się znajdować siedziba najwyższego Stwórcy. I w takiej postaci, z wszystkimi hipotezami cała teoria była otwarcie popierana przez papiestwo, co więcej każda próba jej podważenia była ostro potępiana przez kościół. Przez długie lata teoria Ptolemeusza była niepodważalna dopiero czas wielkich odkryć geograficznych( chociażby wyprawy Kolumba czy Magellana) poddały ją w wątpliwość , a świat który przedstawiał astronom okazał się niedorzeczny. Wówczas doszło do podważenia autorytetu władz kościelnych i ograniczenia jego wpływu na świat nauki. Upadek schematycznego myślenia i podejścia do wizji świata upadł ostatecznie w roku 1543, kiedy opublikowano wielkie dzieło polskiego astronoma -Kopernika o tytule "O obrotach sfer niebieskich" .

Historia życia Mikołaja Kopernika .

Kopernik urodził się w roku 1473 (w Toruniu), w rodzinie kupca( syn nosił imię po ojcu)Mikołaja i matki Barbary Watzrode(bogaty i znany ród w ówczesnych czasach). Jako że pochodził z dobrej rodziny, mógł otrzymać sowite wykształcenie. Młody Mikołaj pobierał nauki w wielu szkołach, gdzie intensywnie studiował zarówno przedmioty ścisłe jak matematykę i fizykę czy astronomię, a także prawo, grekę, medycynę, Już w roku 1510 przyjął stanowisko kanonika w katedrze we Fromborku , i tutaj poświęcił się pracy naukowej. Przez kilka lat był również lekarzem u swego wuja, lecz jego wielką pasją była już wówczas astronomia. W roku 1513 dzięki środkom pieniężnym i zaangażowaniu zbudował sobie wieżę obserwacyjną. W kartach historii nie ma dokładnych informacji, jak Kopernik odkrył swoją teorie( wówczas rewolucyjną), natomiast wiemy że w roku 1514 istniał już rękopis dzieła, które ukończył szesnaście lat później. W druku książka na początku ukazać się nie mogła, gdyż była sprzeczne z poglądami kościoła, stało się to dopiero w roku 1547 w Norymbergii( drukarnia Jana Petrejusa), gdzie ukazało się wielkie dzieło "De revolutionibus orbium coelestium" ("O obrotach sfer niebieskich"), które miało zrewolucjonizować świat. Książka składała się z kilku działów, a najciekawszy z nich obrazuje schemat porządku Wszechświata. Oto wybrane fragmenty z działa Kopernika:

Cytat z rozdziału X "Pierwszą i najważniejszą ze wszystkich jest sfera gwiazd stałych, obejmująca samą siebie oraz cały świat. (...) Z kolei idzie pierwsza z planet, Saturn, który obiegu swego dopełnia w ciągu trzydziestu lat. Za nim Jowisz, dokonujący obiegu w dwunastu latach. Następnie Mars, który odbywa obieg w ciągu dwu lat. Czwarte miejsce w tym szeregu zajmuje sfera o rocznym obiegu, w której mieści się Ziemia ze sferą Księżyca jakby małym epicyklem. Na piątym miejscu Wenus powraca do pierwotnego położenia co dziewięć miesięcy. Szóste wreszcie miejsce zajmuje Merkury, odbywający obieg w ciągu osiemdziesięciu dni. A w środku wszystkich ma swą siedzibę Słońce. Czyż bowiem w tej najpiękniejszej świątyni moglibyśmy umieścić ten znicz w innym albo lepszym miejscu niż w tym, z którego może on wszystko równomiernie oświetlać".

Mikołaj Kopernik swoją teorią obalił poglądy Ptolemeusza,( twierdziła iż nasza planeta- Ziemia pozostaje nieruchoma w centrum całego układu). W swojej teorii Kopernik na ówczesne czasy nie mógł wyeliminować wszystkich błędów w pomiarach( nie było odpowiedniego sprzętu) , i tak błędem było, iż wszystkie planety krążą po okrągłych orbitach(torach). Ale już omawiana kolejność poszczególnych planet w Układzie Słonecznym jest jak najbardziej poprawna, i tak planetą najbliższą Słońcu to Merkury , najdalej od Słońca to Saturn Saturn planeta
Czytaj dalej Słownik geograficzny
. Warto wspomnieć iż dalsze planety jak: Uran ,Neptun czy najmniejszy Pluton Pluton mit. gr. przydomek Hadesa jako boga podziemnych bogactw, astr. dziesiąta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, chem. promieniotwórczy pierwiastek chemiczny (symbol: Pu), srebrzystobiały,... Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych wówczas nie zostały poznane w wyniku badań astronomicznych. Właściwa kolejność planet to: 1. Merkury, 2. Wenus, 3. Ziemia, 4. Mars( tzw. planety wewnętrzne)i dalej 5. Jowisz, 6 Saturn, 7. Uran, 8. Neptun, 9.Pluton( tzw. planety zewnętrzne) Dzieło Kopernika było czytane przez najwybitniejszych uczonych tamtej epoki, zdobywając coraz większe grono Grono kwiatostan o silnie skróconej i zgrubiałej osi głównej. Kwiaty są gęsto osadzone, np. u konwalii.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
zwolenników . I tak teorię heliocentryczną poparli tacy wielcy uczeni i myśliciele jak, np. Galileusz(potwierdził zgodność teorii Kopernika przez obserwacje teleskopem).

Dziwić może nas współczesnych ludzi jedynie fakt, że w tamtej epoce było tak wielu wybitnych myślicieli, ludzi nauki, którzy dysponowali lepszym warsztatem pracy( i tak np. Arystoteles czy wspomniany już Ptolemeusza, Tomasza z Akwinu ), oni wszyscy głosili że centrum wszechświata to Ziemia, a nie Słońce. Natomiast wszystkie znane planety( ciała niebieskie) obracają się po orbitach kołowych. Wizja Wszechświata wyglądała następująco: wiedziano że istnieje Księżyc, Słońce- gwiazda Gwiazda Gwiazda symbolizuje boską ideę, boskie oko, bóstwo, Mesjasza, anioła, boski ogień, światło niebiańskie, wróżbitę, nieskończoność, ideał, szczęśliwość, sukces, nadzieję, szczęście,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich oraz 6 planet: Merkury, Wenus, Ziemia i Mars, oraz Jowisz ,Saturn, ponadto twierdzono, iż są jeszcze tzw. gwiazdy stałe za planetami. Do dnia dzisiejszego nie wiemy jak było możliwe stwierdzenie takich zjawisk czy prawidłowości mając do dyspozycji tak prymitywne urządzenia czy instrumenty pomiarowe, takimi jak: drewniany kwadrant, trikwetrum czy astrolabium, a jednak Kopernikowi się udało dokonać wielkiego odkrycia, którym na zawsze zapisał się w księgach historii.

Kilka uwag na temat dzieła Mikołaja Kopernika:

Kopernik pisał w książce, iż cały ruch sfery niebieskiej jaki możemy obserwować na ziemi jest związany z ruchem samej planety, z tego też wynika ruch dokoła własnej osi i widoczna wędrówka gwiazd. Co więcej nie tylko ziemia się obraca, ale ruch wykonują wszystkie planety . Pozorną wędrówkę gwiazd astronom tłumaczył tym, że gdy statek opływa wybrzeże to odnosi wrażenie iż okręt jest ciągle nieruchomy a ląd się przesuwa. Co więcej Kopernik przytacza poglądy starożytnych na położenie Słońca w centrum wszechświata( jak on zakładał) jednym z nich był :Arystarch z Samos żyjący aż 300 lat przed Chrystusem. Wówczas taka teoria wzbudzała oburzenie, była czymś niewyobrażalnym, podobnie jak teoria Kopernika, bo jak pokazać słuszność tezy, że gwiazdy zmieniają swoje położenie niebie, skoro człowiek widzi je w tym samym miejscu, to zaledwie jeden z dylematów na jakie musiał odpowiadać Kopernik.

Wielu astronomów nie dowierzało Polakowi iż to Ziemia jest poza centrum, bo jako planeta Planeta ciało niebieskie, wirujące wokół własnej osi. Planeta świeci światłem odbitym od Słońca, wokół którego jednocześnie wykonuje ruch obiegowy w Układzie Słonecznym. Ostatnio przyjmuje się prawdopodobieństwo... Czytaj dalej Słownik geograficzny zbudowana z ciężkich pierwiastków nie mogłaby krążyć gdzieś w przestworzach jak gwiazdy taki pogląd głosił min. Melanchton . Ponadto odwoływano się do samego Boga i tzw. doskonałych sfer niebieskich, podkreślając że strefa podksiężycowa( tu miała znajdować się ziemia) jest przemijająca i zmienna.

A tu rewolucja bo Kopernik twierdzi, że ziemia i reszta planet są w sferach wysokich.

I kolejny zarzut pod adresem Kopernika: mianowicie w Księdze Jozuego(odwołanie do biblii) Bóg nakazuje zatrzymać się Słońcu, co oznacza że gwiazda się porusza, jak to możliwe skoro Ziemia też się porusza. To samo dotyczyło kształtu orbity ziemskiej- jak wiemy jest zbliżona do elipsy.

We wstępie książki Kopernik zaprzecza, iż prezentowany model odnosi się wyraźnie do świata realnego. Ma to być zaledwie model matematyczny, dzięki czemu będzie można określać ruchy i położenie wszystkich ciał niebieskich w sposób lepszy niż to proponował grecki naukowiec- Ptolemeusz. Takie wyjaśnienie ukazało się drukiem, choć autorstwo jego wcale nie należy do astronoma, lecz do luterańskiego teologa- Andreasa Ossiandera, który redagował książkę.

Jak można wyczytać z kronik polski astronom umarł po ciężkiej chorobie w roku 1943 a według legendy swój pierwszy egzemplarz książki miał, kiedy odszedł ze świata żywych.

Teoria Mikołaja Kopernika na początku bardzo kontrowersyjna wręcz zakazana przez władze kościelne, a w czasach nam współczesnych udowodniona naukowo i wielkie arcydzieło. Astronom niegdyś uważany osobę głoszącą herezję, dziś wielki Polak o którym uczą się następne pokolenia. Stąd wiele pomników, a liczne szkoły wybierają sobie Kopernika na patrona.