Dodaj do listy

Problem głodu na świecie.

Żywność to jedno z podstawowych dóbr, które zaspokajają podstawowe potrzeby ludzi żyjących na Ziemi. We współczesnych czasach, pomimo wielu osiągnięć, głód jest w dalszym ciągu problemem dla wielu milionów ludzi. Badania, które przeprowadził Bank Światowy pokazały, że ponad 35 % ludności państw najbiedniejszych spożywa zbyt małe ilość kalorii, aby prowadzić normalne życie. Przyjmuje się, że 1/4 ludności nie otrzymuje wystarczającej ilości kalorii w ciągu doby, więc cierpi z powodu głodu. Dużo większy odsetek ludzi konsumuje za mało białka pochodzenia zwierzęcego. Nierzadkie są również przypadki niedostatecznego zróżnicowania diety, co skutkuje niedoborami białka pochodzenia roślinnego, witamin oraz soli mineralnych. Głód jest powodem szerzenia się groźnych chorób, wysokiej śmiertelności wśród niemowląt i małych dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum oraz skrócenia średniej długości życia.

Organizacje zajmujące się problemem głodu szacują, że co 4 sekundy jakiś człowiek umiera z głodu. W sumie na głód i niedożywienie cierpi na świecie ok. 900 milionów ludzi. Tylko w połowie państw badanych przez ONZ zaobserwowano w ubiegłych 10 latach spadek liczby ludzi niedożywionych. Przykładowo w Chinach ich liczba spadała o prawie 100 milionów, lecz w Kongo wzrosła z 35 % w latach 1990 - 1992 do 64 % w latach 1997 - 1999. W 8 krajach Afryki Zachodniej, w tym w Burkina Faso i Czadzie, które są jednymi z najsłabiej rozwiniętych krajów na świecie, liczba głodujących zmniejszyła się istotnie w latach 1980 - 1996. W Afryce Środkowej, Wschodniej i Południowej liczba głodujących stale rośnie. Ok. 8 % ludzkości choruje na choroby wynikające z niedożywienia, w tym prawie 200 milionów dzieci poniżej szóstego roku życia.

Według Światowej Organizacji Zdrowia blisko 35 % ludzkości odżywia się w odpowiedni sposób, 30 % cierpi niedożywienie, a 35 % głód. Na półwyspie indyjskim mieszka połowa z głodujących na świecie. W Afryce i pozostałej części Azji żyje ok. 40 % takich ludzi, a reszta w Ameryce Łacińskiej i innych rejonach świata. Połowa ludzkości żyje za 2 lub mniej dolarów dziennie. Blisko 25 % ludzi - 1,4 miliarda - musi przeżyć za mniej niż dolara dziennie. Tymczasem aktywa Aktywa zasób trwałych (np. nieruchomości) i obrotowych (np. gotówka) środków materialnych przedsiębiorstwa, wykorzystywanych w działalności gospodarczej.
Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
358 miliarderów przewyższają ogólne roczne wpływy do budżetu państw, które zamieszkuje prawie połowa ludności świata. Suma aktywów trzech najbogatszych ludzi na świecie jest większa, niż ogólna wartość PKB wszystkich krajów najsłabiej rozwiniętych. Aby pokryć potrzeby świata w zakresie higieny i żywności, wystarczyłoby 15 miliardów dolarów, czyli tyle, ile mieszkańcy Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej wydają każdego roku na perfumy.

W Europie epidemie głodu nie były zbyt odległym historycznie wydarzeniem i wiązane były m.in. z powojennymi zniszczeniami II wojny światowej np. w Niemczech i Rosji oraz głodem w końcowej fazie I wojny światowej. Wielka była również klęska głodu w latach 30 XX w. na Ukrainie, spowodowana procesem kolektywizacji prowadzonej przez Stalina. Śmiercią głodową umierali także ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum w obozach koncentracyjnych, w czasie marszów śmierci i na wygnaniu.

Głównym powodem niedostatków żywności jest przede wszystkim zbyt gwałtowny wzrost liczby ludności w danym kraju, przy równoczesnej niewielkiej możliwości wzrostu produkcji rolniczej. Innym powodem jest dość często zmniejszanie powierzchni użytków rolnych, a poza tym zbyt duży wyrąb lasów, wykorzystywanie pod uprawę sawann i stepów, co skutkuje degradacją naturalnej roślinności i wzmożoną erozją gleb. Kolejnym zagrożeniem dla zwiększenia produkcji rolnej jest niedobór wody, który obecnie obserwuje się np. w części stanów USA, pewnych obszarach Chin, Hiszpanii i Indii. Na kontynencie australijskim woda jest pierwszorzędnym czynnikiem pobudzającym wzrost gospodarczy. W pewnej części państw przyczyną niedoboru żywności jest nieadekwatna do dzisiejszych czasów struktura agrarna. Charakteryzuje ją m.in. z jednej strony funkcjonowanie ogromnych gospodarstw, które należą do małej grupy właścicieli, a z drugiej strony działanie dużej liczby karłowatych gospodarstw. Z problemem tym mamy obecnie do czynienia w takich państwach świata jak np. Indonezja, Tajlandia, Kolumbia, Etiopia Etiopia Ludowo-Demokratyczna Republika Etiopii. Państwo położone w północno-wschodniej Afryce nad Morzem Czerwonym. Powierzchnia 1 104 300 km2. Liczba ludności 65 374 tys. (2001 r.). Stolica Addis Abeba.... Czytaj dalej Słownik geograficzny i Indie.

W latach 90. XX wieku największe trudności z wyprodukowaniem odpowiedniej ilości żywności miały kraje afrykańskie (Etiopia, Kenia, Burkina Faso, Mozambik, Zambia, Zimbabwe, Zair, Angola, Liberia), azjatyckie (Nepal, Sri Lanka, Kambodża, Bangladesz, Afganistan, Pakistan, Wietnam), a także amerykańskie (Peru, Boliwia, Kolumbia, Haiti). Nadzieje na poprawę są póki co niewielkie, ponieważ wzrost PKB we wspomnianych państwach jest mniejszy niż wzrost liczby ludności. Większa część budżetu w tych regionach jest wykorzystywana do zaspokojenia bieżących potrzeb, głównie na spożycie. Przy takiej strukturze wydatków niewiele środków przeznacza się na konieczne inwestycje w rolnictwie. Negatywny wpływ mają również przestarzałe maszyny i technologie oraz czynniki kulturowo - tradycyjne. Nie dziwi więc fakt, że produkcja artykułów żywnościowych w tych rejonach świata wykazuje tendencję do spadku.

W państwach Europy Zachodniej, Ameryki Północnej i innych rozwiniętych gospodarczo regionach świata, zauważalny jest wzrost zachorowań na choroby wynikające z nadmiernego spożywania żywności. Natomiast w znacznej części państw Afryki, Azji i Ameryki Południowej ludzie cierpią na skutek niedoboru jedzenia. Główną tego przyczyną jest jak już wiadomo zbyt mała w stosunku do potrzeb produkcja żywności. Wzrost liczby ludności jest większy niż wzrost produkcji rolnej, a często złą sytuację w podobnych krajach pogłębiają klęski żywiołowe, które przyczyniają się do powstania klęski głodu. W ostatnim półwieczu niedostatki produkcji rolnej w najbiedniejszych państwach próbowano uzupełniać korzystając z żywności importowanej. Z reguły jest jednak tak, że państwo posiadające zbyt mało artykułów rolnych nie ma środków finansowych, aby sprowadzić towar z zagranicy. Wsparcie państw rozwiniętych, które starają się dostarczyć żywność po wystąpieniu klęsk, w dłuższym okresie czasu może doprowadzić do jeszcze większego zmniejszenia produkcji rolnej na obszarze dotkniętym kryzysem. Poczucie, że w trudnych chwilach napłynie pomoc z zagranicy, może sprawiać, że władze poszkodowanych krajów będą przesuwać konieczne reformy gospodarki. Z tego powodu, jedynym skutecznym sposobem pomocy jest przekazywanie potrzebującym regionom technologii rolniczych, które pozwolą na zwiększenie efektywności produkcji. Poza tym, niezbędne jest wyszkolenie rolników, tak aby poznali i wykorzystywali nowe technologie w swojej działalności.

Kolejnym sposobem zwiększania produkcji rolniczej jest powiększanie istniejących i tworzenie nowych gruntów ornych m.in. dzięki zagospodarowaniu nieużytków pustynnych, osuszaniu bagien i mokradeł, czy też tworzeniu infrastruktury zapobiegającej wylewom rzek. W większości przypadków pojawia się jednak przeszkoda nie do pokonania, czyli zbyt wysoki koszt inwestycji. Podkreślić należy, że tego typu przedsięwzięcia często negatywnie wpływają na środowisko naturalne. Grunty pod uprawę, które uzyskuje się w podobny sposób nie wykazują niestety ani odpowiedniej żyzności, ani wystarczającej urodzajności, a po kilku latach substancje odżywcze występujące w glebie wymywają tropikalne deszcze. Aby poradzić sobie z problem głodu próbuje się zwiększać wydajność już wykorzystywanych pól uprawnych. Plony upraw mogą wzrosnąć dzięki użyciu naukowych metod upraw roślin, korzystaniu z nawozów, melioracji i najnowszych maszyn rolniczych. Szczególnie duże nadzieje wiązane są z tworzeniem nowych odmian roślin uprawnych, takich jak np. zmodyfikowany genetycznie ryż lub pszenica. Spopularyzowanie upraw takich roślin nawet już teraz przyczynia się w pewnym stopniu do zwiększenia światowej produkcji artykułów rolnych. Nie bez powodu, wzrost produkcji, który wynika ze stosowania zmodyfikowanych roślin nazywany jest "zieloną rewolucją". Pomimo wielu zalet, metoda ma oczywiście swoje wady, a największą jest znacznie ograniczony zasięg stosowania tych roślin. Nowe odmiany i gatunki często odznaczają się sporą wrażliwością na zmiany temperatur oraz na choroby występujące na danym obszarze. Zastosowanie w uprawie środków ochrony przed szkodnikami, czyli jeden z podstawowych warunków powodzenia "zielonej rewolucji", jest z powodu zbyt wysokich kosztów przeważnie niemożliwy do zrealizowania.

Badaniem sytuacji w zakresie wyżywienia ludzkości zajmują się liczne organizacje międzynarodowe. Najważniejszą z nich jest FAO, czyli Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa. FAO jest jedną z agend ONZ założoną w 1945 roku w Quebek w Kanadzie. Podstawowym zadaniem tej organizacji jest koordynacja polityki w zakresie wyżywienia i zwalczania klęski głodu. Swoją siedzibę ma w Rzymie.

Wystarczającą dla poprawnego funkcjonowania organizmu człowieka dobową racją żywności jest pokarm o wartości 2700 kcal, z zawartością 80 gramów białka (w tym 1/3 zwierzęcego), a poza tym witamin i składników mineralnych. Pod względem dostarczanej do organizmu wartości kalorycznej wyróżniamy państwa o wyżywieniu:

A) zbyt obfitym (tzw. nadkonsumpcja), gdzie wartość kaloryczna przekracza 3 tys. kcal na dobę. Do tej grupy należą wszystkie państwa wysoko rozwinięte, kraje arabskie posiadające spore zasoby ropy naftowej oraz większość państw średnio rozwiniętych (Europa Środkowo - Wschodnia, europejska część Rosji, Nowa Zelandia, Argentyna)

B) skromnym, gdzie wartość kaloryczna przekracza należy do przedziału od 2 tys. kcal na dobę do 3 tys. kcal na dobę. Jest to wartość wystarczająca, a do tej grupy zaliczamy mniej zamożne państwa średnio rozwinięte i bardziej zamożne kraje słabo rozwinięte.

C) niedostatecznym (głodowym), gdzie wartość kaloryczna jest poniżej 2 tys. kcal na dobę. Do grupy tej należą najbiedniejsze kraje słabo rozwinięte (Etiopia, Ruanda, Sudan, Niger, Czad, Burundi, Mali, Burkina Faso, Somalia, Suazi, Mozambik, Ghana, Bangladesz, Wietnam, Kambodża, Indie, Nepal, Indonezja, Ekwador, Boliwia, Nikaragua, Peru, Haiti).

Niedożywienie powoduje wiele rożnych zaburzeń, m.in. marazm i kwasiorkor. Marazm wynika z braków produktów energetycznych. Niedożywione dzieci są całkowicie wychudzone. Ich waga bywa o ponad połowę mniejsza niż normalna. Kwasiorkor spowodowany jest brakiem białka w diecie. Objawia się przede wszystkim obrzękami na całym ciele. Tkankę tłuszczową zastępuje woda. Po naciśnięciu skóry palcem pozostaje dołek. Włosy odbarwiają się i prostują. Obie choroby w szczególnie trudnych przypadkach mogą prowadzić do śmierci. W wielu wypadkach dochodzi też do trwałego upośledzenia fizycznego (dzieci nie osiągają normalnego wzrostu) lub psychicznego (zagłodzony mózg nie rozwija się tak jak powinien). Niekiedy dzieci trafiają do ośrodka zdrowia zbyt późno aby można mu było udzielić odpowiedniej pomocy. Wycieńczony organizm nie przyjmuje już wtedy żadnego pokarmu.

Podstawowym zadaniem mieszkańców Ziemi jest zapewnienie sobie jedzenia. Każde państwo charakteryzuje się różnymi możliwymi sposobami wyżywienia mieszkających w nich ludzi. Najważniejsze czynniki, które mają decydujące znaczenie o charakterze działań podejmowanych na gruntach rolniczych są: rzeźba terenu, warunki klimatyczne, żyzność gleby, wyposażenie w maszyny rolnicze, stopień wykwalifikowania rolników, potrzeby konsumpcyjne, potrzeby przemysłowe. Właśnie te czynniki decydują o przyporządkowaniu państw do określonych modeli. Ogólnie państwa pod tym względem możemy podzielić na:

A) zdolne do zaspokojenia swoich potrzeb żywnościowych,

B) zdolne do zaspokojenia swoich potrzeb żywnościowych i potrzeb

żywnościowych innych państw,

C) niezdolne do zaspokojenia swoich potrzeb żywnościowych i wymagające

pomocy z innych państw.

Gospodarka światowa wytwarza obecnie ilości jedzenia, które mogłyby być wystarczające dla wszystkich mieszkańców naszej planety. Nawet sama produkcja jęczmienia, pszenicy, kukurydzy, ryżu, prosa i sorga, przy odpowiednim rozprowadzeniu jest w stanie zapewnić ludziom wystarczającą ilość kalorii. Poza zbożami ludzkość uprawia też wiele innych gatunków roślin. Świadczy to o tym, że tak naprawdę nie ma problemu niedoboru jedzenia, ale jego nieodpowiedniego wykorzystywania. W państwach najlepiej rozwiniętych wytwarza się zbyt dużo żywności, gdy tym czasem w krajach najmniej zamożnych występuje sytuacja odwrotna. Są wśród nich takie, w których głód dałoby się znacząco ograniczyć poprzez równomierną dystrybucję jedzenia. Według Banku Światowego, taki podział żywności zlikwidowałby problem głodu w Indiach. Pod koniec lat 80. XX wieku kilka milionów Hindusów odczuwało głód, a w tym samym czasie w magazynach zgromadzonych było 16 mln ton zboża. Indie Indie Republika Indii. Państwo położone w południowej części Azji nad Oceanem Indyjskim. Powierzchnia 3 287 263 km2. Liczba ludności 1 017 544 tys. (2001 r.). Stolica Delhi. Język urzędowy angielski... Czytaj dalej Słownik geograficzny są jednym z większych eksporterów artykułów rolniczych na świecie, podczas gdy prawie 300 mln. mieszkańców głoduje. Pojawiają się słuszne opnie, że nawet gdyby w słabo rozwiniętych państwach nie brakowało żywności, to biedni i tak pewnie nie mieliby wystarczającej ilości środków finansowych by ją kupić. Z sytuacją podobną do indyjskiej mamy do czynienia w Kenii, Czadzie, Etiopii, Sudanie, Nigrze, Somalii, Ugandzie, Mozambiku i Tanzanii. W tych państwach wartość żywności wywożonej także jest wyższa niż wartość żywności przywożonej.

Przyczyny obecnej sytuacji w zakresie wyżywienia ludzkości można lepiej zrozumieć rozpatrując ten problem na konkretnym przypadku. Typowym krajem borykającym się z problemem głodu jest Zimbabwe. Republika Zimbabwe, dawniej zwana Rodezją jest państwem leżącym w południowej części Afryki. Stolicą kraju jest Harare. Prezydentem kraju od wielu lat pozostaje Robert Mugabe. Prawie wszyscy mieszkańcy są czarnoskórzy. Biali stanowią jedynie 2 % ludności. Język urzędowy to angielski. Pierwszymi plemionami, które żyły na terenie zajmowanym współcześnie przez Zimbabwe były plemiona Buszmenów. W VIII wieku n.e. plemiona Bantu Bantu grupa ludów afrykańskich zamieszkująca południową, środkową i wschodnią Afrykę, której liczebność ocenia się na około 150 mln osób. Jest to grupa bardzo zróżnicowana etnicznie, religijnie... Czytaj dalej Słownik geograficzny zepchnęły Buszmenów w południowe rejony Afryki tworząc państwo plemienne zwane Wielkie Zimbabwe. Od XV wieku istniało potężne imperium Monomotapa, które swój największy rozkwit osiągnęło w XV i XVI wieku. Imperium rozpadło się pod koniec XVII wieku po ataku ludu Rozwi. W XVIII wieku Rozwi utworzyli potężne państwo plemienne, które kontynuowało tradycje Wielkiego Zimbabwe. W 1890 roku nastąpiło zdobycie tych ziem przez Wielką Brytanię. Rodzimi mieszkańcy doprowadzili do uzyskania niepodległości w 1965 roku. Nowopowstałe państwo nazwano Rodezją. W 1980 roku ogłoszono niepodległość Zimbabwe.

W Zimbabwe wprowadzono wiele rewolucyjnych reform w rolnictwie, odnoszących się głównie do kwestii obrotu i produkcji kukurydzy. Zajęto się również problemem przechowywania plonów. Reformy zainicjowane przez władze spowodowały wzrost produkcji artykułów rolnych, lepszą dostępność żywności, a przede wszystkim większą zamożność społeczeństwa. Wielkie zasługi dla tych przedsięwzięć miała Amerykańska Agencja dla Rozwoju Międzynarodowego. Za sprawą pochodzących z jej środków finansowych dotacji, Zimbabwe mogło więcej funduszy przeznaczyć na badania naukowe i rozwój nowych technologii.

Reformy zapoczątkowane zostały w latach 80. XX wieku, kiedy Amerykańska Agencja dla Rozwoju Międzynarodowego rozpoczęła finansowanie badań, które miały odpowiedzieć na pytanie dlaczego, niedożywienie i bogactwo często występują w sąsiadujących ze sobą regionach geograficznych. Badania unaoczniły nieudolność systemu dystrybucji żywności opartego na gospodarce centralnie sterownej. W takim systemie zarządzający gospodarką m.in. ustalali ceny oraz wydawali pozwolenia na wymianę handlową artykułami rolnymi. Następne badania pokazały, że tylko 25 % dotacji przeznaczanych dla młynarzy trafiały do konsumentów.

W roku 1991 Zimbabwe rozpoczęło Program Naprawy Ekonomiczno - Strukturalnej. Stany Zjednoczone wyraziły swoją chęć do pomocy we wprowadzaniu inwestycji i zmian mających na celu ulepszanie wymiany handlowej. Przejście od gospodarki centralnie sterowanej do gospodarki wolnorynkowej musiało być poprzedzone wieloma usprawnieniami administracji państwowej, wprowadzeniem nowych ustaw i przepisów prawa. Uwolnienie cen, wolna konkurencja Konkurencja typ interakcji międzygatunkowej negatywnej polegający na współzawodniczeniu o taki sam czynnik środowiskowy (pokarm, światło, przestrzeń). Konkurencja jest tym ostrzejsza, im dwa gatunki są bliżej... Czytaj dalej Słownik biologiczny i pozostałe prawa rynkowe doprowadziły do znacznego postępu w dziedzinie gospodarki. Inne kraje widząc sukces Zimbabwe, również postanowiły o podjęciu podobnych działań u siebie.

Mieszkańcy Zimbabwe zmiany na lepsze odczuli bardzo szybko i bardzo wyraźnie. Każde miasto, a nawet każda wieś odniosło korzyści wynikające z wprowadzenia reform. Gospodarka rynkowa otworzyła nowe możliwości dla rozwoju przedsiębiorczości. Wystarczy wspomnieć, że powstało ponad 10 000 młynów, dzięki którym ludzie mogli podjąć się uprawy zboża i szybkiego przerobienia go na pożywienie. Młyny w których zatrudnionych było ponad 22 000 osób z obszarów rolniczych, pobudziły wzrost produkcji artykułów rolnych oraz wzrost gospodarczy w kraju. Mączka wytwarzana z kukurydzy stała się dostępna na całym obszarze Zimbabwe po cenach o około 30 % niższych niż przed wprowadzeniem reform. Tania kukurydza pozwala na zapewnienie jedzenia dla wszystkich potrzebujących mieszkańców kraju.

Nie tylko w Zimbabwe podjęto się wprowadzenia zmian. Podobne reformy stosowano w Mozambiku i Kenii. Mozambik, jako jedno z najbiedniejszych państw świata, również mógł liczyć na pomoc ze strony Amerykańskiej Agencji dla Rozwoju Międzynarodowego. Organizacja zainicjowała i pomogła zrealizować reformy polityki handlowej i rozprowadzania żywności. Zmiany pozwoliły drobnym producentom i handlarzom podjąć konkurencję oraz przyczyniły się do rozkwitu wymiany handlowej pomiędzy terenami wiejskimi a terenami miejskimi. Pojawił się silny bodziec dla producentów żywności, aby uprawiali jeszcze więcej niż do tej pory. Dzięki temu, musiały powstawać nowe młyny, które produkowały tanią żywność wytworzoną z kukurydzy.

Poruszając problem głodu istotną kwestią jest także różnica pomiędzy dietą obywateli krajów dobrze rozwiniętych i obywateli krajów słabo rozwiniętych. Mimo, że w tej pierwszej grupie państw, żywności produkuje się za dużo, to jednak nie jest ona skłonna do pomocy grupie drugiej. Sytuacja ta wynika z dwóch zasadniczych przyczyn. Pierwsza ma charakter ekonomiczny i polega na tym, że bogatym nie opłaca się wytwarzać nadwyżek jedynie po to, by nic na tym nie zarabiając wyżywiać biedniejszych od siebie. Świadczy to niestety o braku solidarności międzynarodowej. Druga przyczyna odnosi się do aspektu politycznego. Raczej rzadko się zdarza, aby jakieś państwo pomogło innemu nic w zamian nie żądając. Poza tym na wiele państw nakładane są sankcje, które mimo, że stosowane w dobrej wierze, odbijają się przeważnie na społeczeństwie danego kraju, a nie na jego władzach. Najczęściej głodują mieszkańcy biednych, porewolucyjnych krajów nie mają środków aby wyprodukować bądź kupić jedzenie. Pomoc humanitarna organizacji pozarządowych, chociaż cenna i potrzebna, jest niewystarczającym źródłem zdobywania żywności. Zlikwidowanie głodu z pewnością nie nastąpi bez odpowiedniego porozumienia międzynarodowego i zwykłego międzyludzkiego poczucia solidarności.