Dodaj do listy

Zagadnienia demograficzne - zróżnicowanie ludności świata

Współcześnie kulę ziemską zamieszkuje ponad 6,5 mld ludzi.

Zróżnicowanie ludności świata jest widoczne na płaszczyźnie rasowej, wyznaniowej, językowej, narodowościowej i kulturowej.

Czynniki decydujące o liczbie ludności :

- przyrost naturalny

- migracje

- kataklizmy

Metody badania liczby ludności :

- spis powszechny, który może odbywać się co 5-10 lat

- rejestr ludności

- rachunek prawdopodobieństwa

Przestrzenne rozmieszczenie ludności na kuli ziemskiej :

- obszary bezludne - anekumena: tereny okołobiegunowe, pustynie, szczyty i grzbiety górskie

- obszary o ograniczonej obecności człowieka - paraekumena: stepy, tajga,

tundra

- obszary zasiedlone, silnie wykorzystywane gospodarczo - ekumena (definicje słownikowe)

Średnia gęstość zaludnienia na Ziemi: 43 osoby/km2

Azja - 111 os/ km2

Europa - 32 os/ km2

Afryka - 23 os/ km2

Ameryka Północna i Środkowa - 19 os/ km2

Ameryka Południowa - 18 os/ km2

Australia i Oceania - 3 os/ km2

Czynniki decydujące o różnej gęstości zaludnienia :

- przyrodnicze :

- żyzne gleby

- łatwy dostęp do wody

- łagodny klimat

- poza przyrodnicze

- polityczne

- ekonomiczne, np.: rozrastanie się dużych okręgów przemysłowych, związane z występowaniem bogactw naturalnych

- historyczne - do czasów współczesnych największą gęstością zaludnienia cechują się obszary, na których narodziły się cywilizacje starożytne

ODMIANY I RASY LUDZKIE :

Tab. 1 Rasy ludzkie i ich główne cechy.

Rasa

biała

europeidalna

(rasa europejska i indyjska)

żółta

mongoloidalna

(rasa azjatycka, amerykańska, polinezyjska)

czarna

negroidalna

(rasa afrykańska, melanezyjska, australijska)

Cechy charakterystyczne

jasna skóra, oczy i włosy

jasno zabarwione

(niekiedy ciemne), silne owłosienie ciała, cienkie usta

skóra żółta

do czerwonej włącznie, ciemne oczy i włosy, skąpe owłosienie ciała, powieka górna pokryta fałdą mongolską

skóra

ciemnobrunatna, czekoladowa, oczy ciemne, włosy ciemne i silnie skręcone

Rasy ludzkie (informacje szczegółowe):

- europejska: najjaśniejsza skóra, silny zarost i owłosienie ciała u

mężczyzn, włosy różnych rodzajów: od kręconych do prostych, duży

odsetek blondynów i osobników o jasnych oczach.

- azjatycka: skóra żółta; proste, grube włosy; twarz z profilu płaska -

bardzo często występuje tzw. fałda skórna (mongolska) bezpośrednia

przyczyna "skośnych" oczu.

- afrykańska: ciemnobrunatna często czarna skóra, słaby zarost i skąpe

owłosienie ciała u mężczyzn; wełniste włosy ; nos szeroki i spłaszczony; oczy bardzo ciemne i płytko osadzone; grube, często wywinięte wargi.

  • australijska: skóra ciemnobrunatna; silny zarost twarzy u mężczyzn,

faliste włosy, szeroki nos o wydatnie zaznaczonej nasadzie, masywne zęby

oraz bardzo wydatne zgrubienia nadoczodołowe.

- amerykańska: skóra żółta lub brunatna, włosy czarne i proste.

  • indyjska: ciemna skóra, europeidalne rysy twarzy, ciemne proste lub 

faliste włosy, wysoki wzrost.

- melanezyjska: ciemna, często czarna skór; słabe owłosienie ciała; szeroki

spłaszczony nos; wełniste włosy; brak osobników o grupie krwi Rh-.

  • polinezyjska: skóra jasnobrunatna, proste lub faliste włosy, na twarzy często występowanie fałdy mongolskiej

Mieszanie ras i odmian:

- Metysi: mieszańcy rasy europejskiej i amerykańskiej

- Mulaci: mieszańcy odmiany czarnej i białej

- Zambosi: mieszańcy odmiany czarnej i żółtej

W rezultacie przeprowadzonych badań stwierdzono, iż wszystkie odmiany stanowią jeden gatunek Gatunek zespół organizmów o podobnej budowie, wspólnym pochodzeniu, mogących się swobodnie krzyżować, dając płodne potomstwo. W procesie specjacji powstają nowe gatunki. Gatunek jest podstawową jednostką... Czytaj dalej Słownik biologiczny (Homo sapiens - człowiek myślący) i cechują się jednakowymi możliwościami rozwoju umysłowego i fizycznego.

RELIGIE ŚWIATA

Niezwykle ważnym aspektem zróżnicowania ludnościowego globu są różnice religijne i wyznaniowe. W najbardziej ogólnym podziale wyróżniamy ludzi wierzących i niewierzących (ateistów). Określenie ich liczbowych proporcji jest zadaniem niewykonalnym. Nie można także dokładnie ustalić liczby wyznawców poszczególnych wyznań.

Najwięcej wyznawców skupiają następujące religie:

CHRZEŚCIJAŃSTWO:

  • religia wywodzoną od Jezusa z Nazaretu (Palestyna; dziś Izrael) jako jej twórcy,
  • nazwa pochodzi imienia Chrystus (gr. pomazaniec[boży], mesjasz), wyrosło z judaizmu,
  • zaliczane do religii Azji południowo-zachodniej,
  • największa wspólnota religijna biorąc pod uwagę liczbę wyznawców i rozprzestrzenianie geograficzne,
  • Chrześcijanie stanowią około 33% ludności świata,
  • rozpowszechnione w 254 krajach (w tym w145 krajach jako religia większości), a w 18 jako religia państwowa,
  • odłamy: anglikanizm Anglikanizm nurt religijny, wyrosły z renesansowych prądów reformacyjnych (luteranizmu i kalwinizmu), związany z utworzeniem przez angielskiego króla Henryka VIII Kościoła narodowego. Zwierzchnikiem kościoła... Czytaj dalej Słownik terminów literackich w Wielkiej Brytanii, ortodoksyjne chrześcijaństwo w Grecji, wyznania ewangelicko --luterańskie w 6 państwach m.in. w Szwecji i Danii, oraz najliczniejszy rzymski katolicyzm w 9 państwach m.in. w Argentynie i Peru.

ISLAM:

  • wyznawany i stworzony przez Mahometa na początku VII w. w Mekce,
  • arab. Islam Islam religia monoteistyczna założona w VII w. przez proroka Mahometa. Skupia ponad 1 mld wyznawców. Jest wiarą w jedynego Boga Allaha objawiającego się prorokom. Ostatnim i największym z nich był Mahomet.... Czytaj dalej Słownik geograficzny znaczy poddanie się poświęcenie się [bogu],
  • Islam, należy do religii Azji południowo - zachodniej ,
  • religia światowa,
  • wyznawcy islamu - muzułmani stanowią drugą co do wielkości wspólnota religijna globu, stanowią ponad 17% ludności świata,
  • Islam jest rozpowszechniony w 172 krajach, w tym jako religia większościowa w 38, a jako państwowa w 24, m.in. w Pakistanie, Bangladeszu, Iranie, Egipcie, Maroku, Arabii Saudyjskiej, Malezji, Turcji.

HINDUIZM:

  • obejmuje różnorakie formy wiary i przejawy życia mieszkańców Indii, zespolonych ustrojem społeczno-kastowym, uznawanym przez nich za święty,
  • trzecia pod względem wielkości religia światowa, wyznawana przez 13,5 % ludności świata,
  • prawie 88% hindusów żyje w Republice Indii, gdzie stanowią większość ludności, w wyniku emigracji z Indii hinduizm Hinduizm główna religia Indii, która wykształciła się w początkach naszej ery na bazie wedyzmu i braminizmu. Wyznawany jest też w Pakistanie, Bangladeszu, Birmie i na Cejlonie. Najważniejszymi bóstwami... Czytaj dalej Słownik historyczny występuje w 88 krajach, w tym jako religia większości w Nepalu (religia państwowa), oraz w księstwie Sikkim.

BUDDYZM:

  • religia założona przez Sidhartę Gautamę (ok. 563-483 po Chrystusie) z Kapilawastu u podnóża Himalajów (obecnie Nepal),
  • nazwa buddyzm Buddyzm początki tej religii datuje się na VI w. p.n.e., a jej twórcą jest Budda ("przebudzony, oświecony"). Głosił on, że rzeczywistością nie jest istnienie, lecz ciągłe stawanie się i przemijanie... Czytaj dalej Słownik historyczny pochodzi od jego honorowego tytułu Budda (sanskrycki oświecony),
  • jedna z religii indyjskich,
  • religia światowa,
  • Buddyści stanowią 5,7% ludności świata (ponad 99% żyje w Azji)

KONFUCJANIZM:

  • doktryna moralno-polityczna i szkoła religijno-filozoficzna wywodząca się od chińskiego filozofa i męża stanu,
  • nazwa od zlatynizowanej formy jego imienia: Konfucjusz,

- rozpowszechniony jest głównie w Chinach.

JUDAIZM:

  • jedna z najstarszych religii świata (od XIII w. p.n.e.),
  • wyznawany przez Żydów (ok. 17 mln wyznawców),
  • zaliczana do religii semickich,
  • religia światowa (rozproszenie wyznawców),
  • należy do religii Azji południowo-zachodniej.

JĘZYKI ŚWIATA

Ludność kuli ziemskiej wykazuje także zróżnicowanie pod względem językowym. Według szacunków na świecie jest około: 2-3 tyś. języków. 14 spośród nich jest tak powszechnych, że posługuje się nimi łącznie ponad 60% ludności świata. Są to :

- chiński - ok. 1,1 mld osób posługujących się tym językiem

- hindi Hindi jeden z języków nowoindyjskich, będący (obok urdu) językiem urzędowym Indii.
Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
i urdu - ok. 500 mln

- angielski - ok. 400 mln

- hiszpański - ok. 300 mln

- rosyjski - ok. 190 mln

- arabski - ok. 180 mln

- indonezyjski - ok. 180 mln

- portugalski - ok. 150 mln

- bengalski - ok. 120 mln

- japoński - ok. 120 mln

- niemiecki - ok. 100 mln

- francuski - ok. 100 mln

Na arenie międzynarodowej i w kontaktach międzyludzkich największe znaczenie ma język angielski. Powszechne jest jego użycie w wielu dziedzinach życia. Angielski to język światowego piśmiennictwa naukowego, handlu międzynarodowego, żeglugi, międzynarodowych zjazdów, kongresów, konferencji itp.

Język polski jest używany łącznie przez około 41 mln osób. Oprócz obywateli naszego kraju używa go Polonia poza granicami kraju w USA, Kanadzie, Brazylii, Australii, Niemczech, Francji, byłym ZSRR a także drobne grupy w wielu krajach.