Dodaj do listy

Wpływ religii na życie społeczne, gospodarcze i kulturalne człowieka

Religia towarzyszyła człowiekowi od czasów starożytnych przez średniowiecze, aż po czasy współczesne. Większość ludzi, niezależnie od wieku, poziomu wykształcenia i pozycji społecznej wierzy w swojego boga - 5,5 miliarda ludzi spośród 6 miliardów żyjących na świecie deklaruje się jako wyznawca jakiejś religii. Do największych współczesnych religii należą:

  • Judaizm Judaizm religia monoteistyczna, oparta na nauce Mojżesza i wyznawana przez naród żydowski. Wyznający judaizm wierzą, że po śmierci czeka ich nagroda lub kara, wierzą w posłannictwo Izraela jako narodu... Czytaj dalej Słownik historyczny - najstarsza religia monoteistyczna, przymierze narodu wybranego z Jahwe, religia mająca ogromny wpływ na inne religie;
  • Chrześcijaństwo - wiara z Jezusa Chrystusa syna Bożego. Dzieli się na trzy części: katolicyzm, protestantyzm i prawosławie. Protestantyzm jest bardzo rozdrobniony wewnętrznie;
  • Islam Islam religia monoteistyczna założona w VII w. przez proroka Mahometa. Skupia ponad 1 mld wyznawców. Jest wiarą w jedynego Boga Allaha objawiającego się prorokom. Ostatnim i największym z nich był Mahomet.... Czytaj dalej Słownik geograficzny - wiara w Allaha, ma dwa główne kierunki sunnityzm i szyityzm. Religia ta ma wiele restrykcyjnych nakazów i norm;
  • Hinduizm Hinduizm główna religia Indii, która wykształciła się w początkach naszej ery na bazie wedyzmu i braminizmu. Wyznawany jest też w Pakistanie, Bangladeszu, Birmie i na Cejlonie. Najważniejszymi bóstwami... Czytaj dalej Słownik historyczny - religia politeistyczna, nie mająca swojego założyciela - uznawana jest za religię istniejącą "od zawsze", nie ma określonej doktryny, istnieje kilka tysięcy odłamów. Wiara w reinkarnację - wędrówkę duszy po śmierci do innego ciała;
  • Buddyzm Buddyzm początki tej religii datuje się na VI w. p.n.e., a jej twórcą jest Budda ("przebudzony, oświecony"). Głosił on, że rzeczywistością nie jest istnienie, lecz ciągłe stawanie się i przemijanie... Czytaj dalej Słownik historyczny - wywodzi się z hinduizmu, związany z osobą Buddy. Jedyną drogą do osiągnięcia prawdziwego wyzwolenia jest pokonanie własnych pożądań i pragnień;
  • Konfucjanizm Konfucjanizm doktryna etyczno- -społeczna opierająca się na poglądach Konfucjusza. Liczy około 300 mln wyznawców. Ogranicza się do obszaru Chin.
    Czytaj dalej Słownik geograficzny
    - jest systemem na pograniczu religii i filozofii;
  • Taoizm - bazuje na harmonijnym związku człowieka z siłami natury;
  • Szintoizm - kult sił natury, zaleca czystość, szczerość i niewinność.

Chrześcijaństwo jest wielką religią monoteistyczną. Obecnie co trzeci mieszkaniec Ziemi deklaruje się jako wyznawca chrześcijaństwa. Ponad połowa chrześcijan to katolicy, niespełna 25% to protestanci, około 10% prawosławni, reszta to anglikanie i wierni starożytnych kościołów wschodnich (przedchalcedońskich). Chrześcijanie dominują w Europie (w Zachodniej - protestanci, Środkowej - katolicy, Wschodniej - prawosławni), Amerykach (Ameryka Północna protestanci i katolicy, Ameryka Łacińska - katolicy), Australii (protestanci i katolicy), w Afryce stanowią około 30% (przede wszystkim Afryka Południowa). Zasady religii chrześcijańskiej są uniwersalne - przyjmowane są również przez ludzi niewierzących, którzy traktują je jako uniwersalne prawdy humanizmu. Chrześcijaństwo wpływało na rozwój sztuki - w sferze duchowej inspirując twórców i w sferze materialnej sprawując mecenat Mecenat opieka nad artystami i rozwojem sztuk, zapewniana przez osoby prywatne, dwory, instytucje społeczne i państwowe. Nazwa pochodzi od nazwiska rzymskiego arystokraty Mecenasa (I w. p.n.e.), który opiekował... Czytaj dalej Słownik terminów literackich nad twórcami.

Judaizm, zwany też Wyznaniem Mojżeszowym, najstarsza religia monoteistyczna, wywodzi się z niej zarówno chrześcijaństwo jak i islam. Jest narodową religią Żydów. Początki judaizmu sięgają wędrówki Abrahama do Kanaanu. Podstawą religii jest posłuszeństwo narodu wybranego prawu przekazanemu Mojżeszowi przez Jahwe. Życiem Żydów kierują normy spisane w Torze - świętej księdze judaizmu. Według Tory zaniedbanie pracy jest grzechem zarówno przeciwko Bogu jak i bliźniemu. Wszyscy wierni są sobie równi. Brak jest hierarchii. Tora zabrania zdobywania pieniędzy w sposób nieuczciwy i krzywdzący bliźniego. Poza Torą Żydów obowiązują normy spisane w Talmudzie.

Islam (muzułmanizm) - podobnie jak judaizm i chrześcijaństwo jest religią monoteistyczną, wywodzi się z tej pierwszej. Nazwa pochodzi od Arabskiego słowa "salama" znaczące "pogodzenie z wolą bożą". Islam powstał w VII wieku n.e. - twórca to prorok Mahomet. Wyznawców islamu szacuje się na około miliard osób, są to w zdecydowanej większości Arabowie. Jedynym bogiem jest Allach. Wyznawcą islamu staje się poprzez wygłoszenie formułki "nie ma Boga prócz Allacha, a Mahomet Mahomet prorok arabski (ok. 570-632 r.), twórca i prawodawca islamu, którego nauki zostały zebrane w Koranie.
Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
jest jego prorokiem" w obecności minimum dwóch osób oraz przyjęcie nauk Koranu (świętej księgi islamu). Słowa te są również wymawiane do ucha każdemu noworodkowi muzułmańskiemu oraz nad grobem muzułmanina. Obowiązki każdego wyznawcy islamu to wyznanie wiary, modlitwa pięć razy dziennie, jałmużna, post w miesiącu ramadan, przynajmniej jedna w życiu pielgrzymka do Mekki - jest to pięć filarów islamu. Szerzenie islamu i walka z niewierzącymi to święta wojna (dżihad). Muzułmanizm zakazuje jedzenia wieprzowiny (efektem jest brak hodowli trzody chlewnej), głosi życie bez zbytku, marnotrawstwa i w umiarze. Muzułmanin "poszukuje" przez całe swoje życie - efektem tego było wiele ważnych odkryć, w różnych dziedzinach nauki. Charakterystyczna jest architektura sakralna - meczety ze strzelistymi minaretami z których muezini nawołują do modlitwy. Muzułmanizm często kojarzy się z fanatyzmem religijnym i terroryzmem walczącym z cywilizacją zachodu.

Hinduizm jest największą religią politeistyczną. Liczy około miliarda wiernych, głównie w Indiach. Jest wyznaniem bardzo rozdrobnionym wewnętrznie - liczy około 10 tysięcy odłamów. Religia ta nie ma swojego założyciela i określonego czasu powstania. Do hinduizmu należą różnorakie kierunki filozoficzne np. joga. Najważniejszym bogiem hinduizmu jest Brahma, który posiada wiele wcieleń, następnie Wisznu i Sziwa, tworzący triadę. Brahma jest bytem nieśmiertelnym, natomiast jego wcielenia są śmiertelne i przechodzą w inne. Twórcą świata jest Brahma. Jest on bogiem osobowym, przedstawianym pod postacią brodatego mężczyzny, często z czterema - pięcioma głowami i odpowiednią ilością ramion. Przechodzenie wcieleń Brahmy w inne wcielenia jest ściśle powiązane z reinkarnacją - wierzeniem w wędrówkę dusz. Dusza po śmierci ciała przechodzi w inne ciało, możliwe jest przemieszczanie się dusz pomiędzy wszystkim co żyje, tzn. dusza która w jednym wcieleniu była człowiekiem w następnym może być biedronką, psem lub nadal człowiekiem. Dusze wędrują w hierarchii w górę za dobre uczynki, w dół za złe, wędrując w górę mogą w końcu osiągnąć to co najważniejsze w hinduizmie - zjednoczenie z Brahmą, lub jednym z jego wcieleń. Hinduizm uznaje autorytet Wed, pierwszeństwo kasty braminów i trzy ścieżki zbawienia. W hinduizmie funkcjonuje podział na kasty. Przynależność do konkretnej kasty jest dziedziczna - nie można awansować do wyższej kasty.

Cnotą dla hindusów jest nie zabijanie zwierząt, wyraża się to między innymi w kulcie tzw. świętych krów - zwierzęta dostarczają mleka, lecz nie są same w sobie pożywieniem, spożywa się natomiast baraninę. Najważniejsze święta w hinduizmie:

  • Diwali - święto świateł;
  • święto narodzin Kryszny;
  • Wisznu-Dżagannathy - święto pana świata;
  • związane z zabiegami magicznymi święto Siakti (polega ono na pozyskaniu energii żeńskiej, używa się środków odurzających).

Buddyzm rozwija się od V wieku p.n.e. Początki stanowią nauki głoszone przez Buddę. Podstawę buddyzmu stanowią "Cztery Szlachetne Prawdy" objawione przez Buddę w Benaresie w czasie jego pierwszego kazania "... wszelkie bytowanie to ból i cierpienie...". Narodziny, starość i śmierć są bolesne. Niewiedza jest źródłem cierpienia, z niewiedzy pośrednio wyłania się pożądanie i przywiązanie do życia, które zamykają człowieka w tzw. kręgu wcieleń. Kres cierpieniu kładzie "Ścieżka Ośmioraka":

1. należyty pogląd;

2. należyta mowa;

3. należyta koncentracja;

4. należyty zamiar;

5. należyty sposób życia;

6. należyty wysiłek;

7. należyta uwaga;

8. należyte działanie;

Buddyzm wyznaje około 750 milionów osób, głównie mieszkańców Laosu, Nepalu, Myanmaru, Tajlandii, Bhutanu, Kambodży i Sri Lanki. Stosunkowo dużo buddystów zamieszkuje w Japonii, Chinach, Korei Południowej, Mongolii, Wietnamie, Indonezji, Federacji Rosyjskiej. Gminy buddyjskie istnieją również w Europie.

Konflikty wyznaniowe

Wojny religijne były i niestety są nadal tematem aktualnym, oglądając serwisy informacyjne słyszymy o napięciach w Irlandii Północnej, czy kolejnych zamachach na Bliskim Wschodzie u których podstawy leżą konflikty religijne. W czasach historycznych była walka Cesarstwa Rzymskiego z rosnącym w siłę chrześcijaństwem, kilka wieków później wyprawy krzyżowe do Ziemi Świętej. Walki te miały na celu zniszczenie jakiegoś wyznania i podporządkowanie jego wyznawców innej wierze czy ideologii. Charakteryzowały się okrucieństwem i rozlewem krwi wielu niewinnych ludzi.

Przykładem jest walka o niepodległość Izraela w 1948 roku. Państwo Izrael Izrael Biblia; patriarcha Jakub, zwany Izraelem, gdyż był ojcem narodu. Z postacią Jakuba łączy się opowieść o śnie, w którym patriarcha ujrzał drabinę, łączącą niebo z ziemią, po której tam... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum proklamowało niepodległość w maju 1948 roku, kraje arabskie, gdzie dominuje muzułmanizm, nie uznały nowego państwa i zaatakowały je. W walkach wzięły udział wojska egipskie, irackie, jordańskie, libańskie, palestyńskie, saudyjskie i syryjskie. Arabowie Arabowie zróżnicowana etnicznie ludność uznająca język arabski za ojczysty. Współcześni Arabowie ukształtowali się poprzez zmieszanie koczowniczych ludów arabskich z ludnością obszarów, które zostały przez... Czytaj dalej Słownik geograficzny zajęli Pustynię Negew, Górną Galileę i Jerozolimę. Syryjska ofensywa w dolinie Jordanu została jednak powstrzymana. Z końcem maja zatrzymana została ofensywa egipska. Na wniosek ONZ 11 marca podpisany został dwudziestoośmiodniowy rozejm. W tym czasie Izraelczycy opracowali szczegółowe plany działań, przeciwnicy byli mniej skoordynowani. Po zakończeniu rozejmu oddziały izraelskie uderzały kolejno w słabe punkty linii arabskiej. W połowie lipca Izraelczycy zdobyli Nazaret, dwa dni później wszedł w życie następny rozejm. Izrael zakupił samoloty, które posłużyły później do bombardowania Damaszku i Kairu. Wojska egipskie wyparto z Galilei w październiku. Listopad i grudzień był czasem walk w Strefie Gazy. Zakończyły się one sukcesem Izraela. Oddziały izraelskie wkroczyły na Półwysep Synaj. Dwa dni przed końcem roku wszedł w życie trzeci już rozejm. Drugiego stycznia wojska Izraela wycofały się z Synaju. 24 stycznia 1949 roku podpisano układ o zawieszeniu broni pomiędzy Izraelem i Egiptem. W jego wyniku granicą uznano linię frontu. Podobny układ Izrael podpisał z Libanem 23 marca. 3 kwietnia wszedł w życie izraelsko - jordański układ pokojowy. 20 lipca podpisano pokój izraelsko - syryjski. Wojna była wielkim zwycięstwem Izraela. Jego terytorium powiększyło się o ponad 6,7 tysiąca km2. Straty Izraela sięgnęły około 6 tysięcy zabitych, kraje arabskie nie ujawniły swoich strat.

Współistnienie kultur

Ameryka Północna jest odwrotnością procesów które dotknęły środowiska europejskich Żydów. Społeczność żydowska żyjąca poza Izraelem nazywana jest diasporą. Żydzi amerykańscy od początku żyli w spójności, mieli poczucie własnej tożsamości, byli wolni. Stanowili inteligencką część społeczeństwa. Wnieśli ogromny wkład w rozwój wielu dziedzin życia tego regiony, a i Ameryka odcisnęła na nich swoje piętno.

Kluczem do zrozumienia sukcesów Żydów w Ameryce stanowią słowa wypowiedziane na zebraniu dotyczącym kwestii praw obywatelskich w 1954 roku: "Większość naszego narodu składa się z mniejszości - mniejszości religijnych i rasowych. Ich różnorodność decyduje o sile Ameryki. Jest ona nie tyle tyglem narodów, co raczej orkiestrą symfoniczną". W Stanach Zjednoczonych mniejszość etniczna czy narodowościowa zachowuje swoją tożsamość i nie padają na nią podejrzenia o działalność wywrotową lub separatyzm. Pod tym względem jest to jedyny w swym rodzaju kraj. To dlatego od dawna kierowali się tam emigranci żydowscy. Ameryka jest największym skupiskiem Żydów poza Izraelem. Społeczność żydowską w USA szacuje się na około 5,5-6 milionów - co stanowi około 2% społeczeństwa(w Izraelu jest podobna liczba ludności). Najwięcej - około dwa miliony - mieszka w Nowym Jorku, pół miliona mieszka w aglomeracji Los Angeles. Większość amerykańskich Żydów urodziła się już w Stanach Zjednoczonych, napływają jednak nowi, głównie z Rosji i Izraela. Jest to pozytywne zjawisko dla struktury demograficznej społeczeństwa amerykańskiego, gdyż jest tam bardzo niski poziom przyrostu naturalnego. Częste są małżeństwa mieszane pod względem religijnym i częste jest przechodzenie współmałżonka na judaizm i wychowywanie dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum w tej wierze.

Nasilenie imigracji żydowskiej odnotowano w latach osiemdziesiątych. W 1900 roku liczba ludności wynosiła około miliona, w 1920 roku sięgnęła dwa miliony. Nowo przybyli Żydzi pochodzili głównie z Europy Wschodniej. Byli to z reguły ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum biedni, zajmujący się handlem i rzemiosłem, a przybyli do kraju w którym te dziedziny ustępowały miejsca przemysłowi. Większość nowo przybyłych osiedlała się w dużych miastach (Nowy Jork, Filadelfia, Boston, Chicago), zatrudniali się w przemyśle tytoniowym i odzieżowym, oraz (w mniejszym stopniu) w handlu i budownictwie. Sytuacja Żydów poprawiała się pomimo chorób, bezrobocia i niskich płac. Było to możliwe dzięki wzajemnej pomocy i ciężkiej pracy. Nasilenie rasizmu w Stanach Zjednoczonych po I wojnie światowej wywołało antysemicką propagandę, a w efekcie ograniczenie liczby napływających imigrantów oraz ograniczenie ogólnej liczby wyznawców judaizmu przyjmowanych na uczelnie cieszące się największym autorytetem. Jest to jednak nieporównywalne z działaniami względem Żydów w Europie. Stany Zjednoczone zamknęły granice przed uciekającymi z Europy Żydami, co jak wiadomo miało tragiczne skutki.

Imigranci z Europy Wschodniej i ich potomkowie zaadaptowali się w nowych warunkach i osiągali coraz lepszą pozycję ekonomiczną i społeczną.. W dzisiejszych czasach Żydzi są bardzo dobrze zintegrowani ze pozostałą częścią społeczności amerykańskiej, zachowując jednocześnie poczucie tożsamości, religię, tradycję i silną więź z innymi wyznawcami judaizmu. Asymilacji sprzyja rozdział państwa i kościoła oraz swoboda wyznania.

Ktoś kiedyś powiedział: "Nigdy nie może być bezpieczne takie państwo, gdzie toleruje się dwie religie. Nie ma bowiem nienawiści tak wielkiej jak wyznaniowa, a ci, co różnią się w służbie Bożej, nie pogodzą się nigdy w służbie ojczyzny" - patrząc na sytuację w Ziemi Świętej można się z tym zgodzić - od blisko 60 lat jest to jeden z bardziej niespokojnych regionów świata, lecz z drugiej strony mamy Stany Zjednoczone w których mieszkają wierni wszystkich dużych religii i wielu mniejszych odłamów, przedstawiciele wielu grup narodowościowy i etnicznych. Żyją oni obok siebie, razem pracują, uczą się i spędzają wolny czas. Niezbędna jest do tego tolerancja. Problem tolerancji religijnej jest jednym z najważniejszych w życiu społecznym.