Dodaj do listy

Podstawowe pojęcia geograficzne, Ogólna charakterystyka geograficzna Polski

Podstawowe pojęcia geograficzne

Ogólna charakterystyka Charakterystyka zestawienie cech charakterystycznych osoby lub rzeczy, analiza, interpretacja, oddanie (w dziele naukowym, artystycznym) cech zewnętrznych i wewnętrznych osoby, postaci literackiej, zjawiska itp.
...
Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
geograficzna Polski

HYDROLOGIA

dorzecze - obszar odwadniany przez system rzeczny składający się z rzeki głównej i jej dopływów; często za synonim tego pojęcia uważa się zlewnię; w fachowej literaturze jednak pojęcie dorzecze Dorzecze obszar, na którym wody powierzchniowe spływają do określonej rzeki i jej dopływów. Granice między dorzeczami wyznacza dział wodny.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
odnosi się do większego obszaru, gdzie system rzeczny może być bardzo złożony natomiast zlewnia jest najczęściej mniejsza a ciek wodny ją odwadniający może nie mieć dopływów

zlewisko - obszar, który nie jest odwadniany przez cieki wodne lecz wody spływają z niego bezpośrednio do morza lub oceanu; np. zlewisko Morza Bałtyckiego, zlewisko Oceanu Atlantyckiego

rzeka główna - rzeka nie będąca dopływem innej rzeki lecz uchodząca bezpośrednio do morza lub jeziora

dopływ- rzeka uchodząca do innej rzeki, która może być rzeką główną lub dopływem większej rzeki

system rzeczny- system wszystkich naturalnych i sztucznych cieków wodnych na danym obszarze

dział wodny zwany również wododziałem- jest to linia oddzielająca obszary odwadniane przez różne systemy rzeczne czyli zlewnie/dorzecza; łatwiej jest go wyznaczyć na obszarach górskich, gdzie prowadzi się go kulminacjami wzniesień, niż na obszarach nizinnych, gdzie jego położenie jest często dyskusyjne; podstawową zasadą przy wyznaczaniu działu wodnego jest prowadzenie go prostopadle do poziomic

starorzecza- powstają kiedy meandrująca rzeka prostuje swój bieg; powstają wówczas charakterystyczne zakola odcięte od obecnego koryta rzecznego; często tworzą się w nich jeziora, które wraz z upływem czasu znikają

jeziora polodowcowe- powstałe na skutek działalności zarówno erozyjne jak i akumulacyjnej lodowców górskich i lądolodów; np. Morskie Oko, jeziora w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, Śniardwy, Mamry, Hańcza

jezioro przybrzeżne- powstałe przez odcięcie mierzejami zatok morskich np. Sarbsko lub w skutek podniesienia się wód gruntowych związanego z podniesieniem się poziomu morza np. Łebsko, Gardno

jezioro krasowe- powstają w lejach i zagłębieniach krasowych; szybko zanikają wsiąkając w podłoże, dlatego obszary krasowe są z reguły ubogie w jeziora

KLIMATOLOGIA I METEOROLOGIA

klimat- całokształt warunków pogodowych charakterystycznych dla danego obszaru określanych na podstawie wieloletnich obserwacji; na klimat Klimat przebieg pogody na pewnym obszarze, ustalony na podstawie wieloletnich obserwacji.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
wpływają tzw. czynniki geograficzne (szerokość geograficzna, wysokość nad poziom morza, rzeźba powierzchni Ziemi, charakter podłoża wpływający na wartość współczynnika albedo, szata roślinna, prądy morskie, odległość od mórz i oceanów, działalność człowieka)

elementy klimatu- dzielimy je na ciągłe (temperatura, wilgotność, ciśnienie atmosferyczne, usłonecznienie) i nieciągłe (opad, wiatr, zachmurzenie)

pogoda- stan atmosfery ziemskiej na danym miejscu i w danym czasie, określany przez zespół elementów i zjawisk meteorologicznych tzw. składników pogody (temperatura, wilgotność, siła i kierunek wiatru, rodzaj opadu, itp.)

PEDOLOGIA I LITOLOGIA

gleba- najbardziej zewnętrzna, biologicznie czynna warstwa litosfery, która tworzy się na określonej skale macierzystej wpływającej na jej właściwości

czynniki glebotwórcze- wpływają na proces glebotwórczy; należą do nich klimat, flora Flora świat roślin. Ogół gatunków roślin występujących w danym czasie na określonym terenie, np. flora naczyniowa Pienin, flora Puszczy Kampinoskiej, flora Polski. fauna.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
i fauna, stosunki wodne, rzeźba terenu, budowa geologiczna, działalność człowieka, czas

skała- zespół minerałów i substancji mineralnych powstały w przyrodzie pod wpływem określonego procesu geologicznego

minerał- naturalny składnik skorupy ziemskiej (również Księżyca i meteorów) będący związkiem chemicznym lub pierwiastkiem chemicznym; posiada określony skład chemiczny oraz własności fizyczne i chemiczne; charakterystyczną cechą minerałów jest również krystaliczna struktura np. kwarc, diament, gips, ortoklaz (jeśli dany związek nie spełnia tego warunku to nazywany jest mineraloidem np. ropa naftowa, bursztyn)

Ogólna charakterystyka geograficzna Polski

Powierzchnia Polski wynosi 312,6 mln km2 i pod tym względem jest ona 9 krajem w Europie. Charakterystyczne punkty rozciągłości południkowej i równoleżnikowej Polski:

-) na północy- Przylądek Rozewie 540 50'N

-) na wschodzi -kolano Bugu koło Strzyżowa 240 08' E

-) na południu- szczyt Opołonek 490 00' N

-) na zachodzie - kolano Odry koło Cedyni 140 07'E

Polska graniczy z Rosja, Litwą, Białorusią, Ukrainą, Słowacją, Czechami i Niemcami.

Tuż po II wojnie światowej w 1945 roku miały miejsce międzynarodowe konferencje w Teheranie, Jałcie i Poczdamie, podczas których miano wytyczyć nowe granice w Europie. W 1950 r. została zaakceptowana granica Polski z NRD w Zgorzelcu. W 1951 roku natomiast miała miejsce wymiana terytorialna między Polską i ZSRR w ramach której do naszego państwa została przyłączona część Bieszczadów koło Ustrzyk Dolnych a do ZSRR fragment Lubelszczyzny na zachód od Bugu w pobliżu Sokala.

Polska jest krajem wybitnie nizinnym, gdyż obszary położone poniżej 200 m n.p.m. zajmują aż 91% jej powierzchni. Poszczególne formy ukształtowania powierzchni przyjmują pasowy, równoleżnikowy przebieg. Charakterystyczną cechą rzeźby polskiej jest jej nachylenie w kierunku północno- zachodnim. Najwyższym wzniesieniem naszego kraju są Rysy o wysokości 2499 m n.p.m., które znajdują się w paśmie Tatr. Najniżej położonym punktem na terenie Polski jest natomiast miejscowość Raczki, która znajduje się na 1,8 m p.p.m.

Pasy wypukłe na obszarze Polski to Pojezierze Mazurskie, Pojezierze Pomorskie, Pojezierze Wielkopolskie, Wyżyna Małopolska, Wyżyna Lubelska z Roztoczem, Wyżyna Śląsko- Krakowska, Karpaty Karpaty łańcuch górski powstały w czasie orogenezy alpejskiej, znajdujący się w środkowej Europie. Zbudowane są głównie ze skał osadowych, lecz występują tu także skały magmowe i przeobrażone.... Czytaj dalej Słownik geograficzny i Sudety.

Pasy wklęsłe na obszarze Polski to Nizina Szczecińska, Nizina Warmińska, Pobrzeże Słowińsko - Kaszubskie, Żuławy Wiślane, Nizina Wielkopolska, Nizina Śląska, Nizina Mazowiecka, Polesie Lubelskie, Kotlina Kotlina wklęsła forma terenu otoczona ze wszystkich stron wzniesieniami.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
Sandomierska, Kotlina Oświęcimska, Brama Krakowska.

Obszar Polski jest w przeważającej części (99,7% powierzchni kraju) odwadniany przez rzeki należące do zlewni Morza Bałtyckiego (99,7%). Pozostałe 0,3% należy do zlewni Morza Czarnego (0,2%) - rzeki Strwiąż i Orawa w południowej części Karpat oraz zlewni Morza Północnego (0,1%) - rzeki Orlica, Izera i Asym w południowej części Sudetów.