Dodaj do listy

Antropogeniczne zmiany klimatu

Atmosfera to gazowa powłoka otaczająca Ziemię. Stałe i okresowe składniki atmosfery występują w stanie gazowym, stałym i jako ciecze. Jako stałe składniki wyróżnia się:

- azot (78,08 %)

- tlen (20,95 %)

- argon (0,93 %)

- pozostałe (neon, hel, krypton, wodór)

Tymi które nie zawsze znajdują się w atmosferze lub ich ilość waha się to:

- para wodna (do ok. 4 %)

- dwutlenek węgla (0,03 %)

- pozostałe (tlenek węgla, dwutlenek i trójtlenek siarki, tlenki azotu, ozon)

W atmosferze znajdują się również ciała stałe o drobnej frakcji i znajdujące się głównie dolnej jej części. Takimi aerozolami są:

- pyły pustynne

- pyły wulkaniczne

- pyłki roślinne

- zarodniki, bakterie, przetrwalniki

- kryształki soli

- zanieczyszczenia przemysłowe

Atmosfera w swej budowie nie jest jednolita. Dzieli się pod kątem właściwości fizycznych i chemicznych na warstwy. Kolejne warstwy to:

Troposfera - to najniższa warstwa atmosfery o zmiennej grubości wraz ze wzrostem szerokości geograficznej. O ile nad równikiem ma około 16 do 18 kilometrów o tyle nad biegunem jest to już tylko 6 kilometrów. Jej położenie przy powierzchni sprawia, że cechuje się największą gęstością i stanowi około 80% masy całej atmosfery. Spadek temperatury obserwowany wraz ze wzrostem wysokości wynosi 0,6 stopnia na 100 metrów. Przy powierzchni średnia temperatura atmosfery to około 15 stopni to na granicy z kolejną warstwą jest to już minus 50 do minus 60 stopni. To w tej warstwie zachodzą wszelkie zjawiska pogodowe i odbywa się silna wymiana powietrza w kierunkach poziomym i pionowym. W tej warstwie zgromadzona jest prawie cała woda zawarta w atmosferze. Wzrost wysokości to także spadek ciśnienia. To w troposferze odbywa się całe życie biologiczne mniej więcej do 8 kilometrów wysokości. Strefa graniczna pomiędzy troposferą a stratosfera Stratosfera warstwa atmosfery pomiędzy troposferą a mezosferą. Sięga do wysokości 50-55 km, a pod względem kształtowania temperatury dzieli się na dwie części: dolną (średnio do 25 km), o stałej temperaturze (-55°C);... Czytaj dalej Słownik geograficzny nazywa się tropopauzą. W niej temperatura jest względnie stała.

Stratosfera rozciąga się do około 40 - 50 kilometrów. Tutaj powietrze jest już znacznie rzadsze. Dolna sfera to temperatura taka jak w tropopauzie czyli około -50 stopni. Wzrost wysokości powoduje stopniowy jej wzrost to około zera stopni przy kolejnej strefie granicznej. Wynika to z oddziaływania promieni ultrafioletowych na ozon znajdujący się w tej strefie. Ozon pochłania energie tego promieniowania. Właśnie obecność ozonu sprawiła, że w stratosferze wyznaczono strefę jego występowania w największym stężeniu. Nazwano ją ozonosferą i zaczyna się na wysokości około 25 kilometrów. W stratosferze wieją ogromne wiatry strumieniowe okrążające całą kulę ziemską. Na jej zewnętrznej granicy jest strefa przejściowa nazwana stratopauzą.

Dalej wznosząc się opuścimy stratopauzę i znajdziemy się w mezosferze. W niej ponownie następuje spadek temperatury do około -90 stopni a rozciąga się ona do około 80 kilometrów wzwyż. W niej powietrze jest już bardzo rzadkie. I ponad nią występuje strefa przejściowa między mezosferą a termosferą czyli menopauza.

Termosfera to strefa której granice są trudne do ustalenia i wynoszą między 300 a 800 kilometrów. Powietrze jest tutaj tak rozrzedzone, że cała strefa stanowi jedynie 0,001masy całego powietrza. Silne oddziaływanie promieniowania na tą część atmosfery sprawia, że temperatura wzrasta do około 1500 stopni Celsjusza. Promieniowanie to jest pochłaniane przez cząsteczkowy tlen i azot. W termosferze wyróżnia się jonosferę czyli strefę gdzie powietrze jest silnie zjonizowane i występuje zjawisko zorzy polarnej. Ponad nią jest magnetosfera czyli warstwa chroniąca przed cząstkami wysokiej energii.

Egzosfera to ostatnia z powłok atmosfery która sięga mniej więcej do 2000 kilometrów. Stopniowo zanika ciśnienie atmosferyczne a temperatura spada do -270 stopni. Tutaj na skraju przestrzeni kosmicznej następuje wymiana i ucieczka atomów w przestrzeń.

Atmosfera jest bardzo ważna dla funkcjonowania życia na Ziemi. To jak jest ważna dla życia biologicznego pokazuje wrażliwość atmosfery na zmiany.

Najważniejsza dla życia jest troposfera gdyż w niej toczy się życie ale cała warstwa do około 80 kilometrów waży około 5 biliardów ton. i to ona wywiera nacisk na powierzchnie rzędu 1,03 kilograma na centymetr kwadratowy. Ciśnienie jest bardzo ważne gdyż umożliwiło organizmom żywym wykształcenie ciał z wewnętrznym systemem krążenia. Bez atmosfery i jej nacisku płyny szybko zamieniałyby się w gazy tak jak ma to miejsce w wyższych warstwach atmosfery i w przestrzeni kosmicznej.

Także bez atmosfery nie było by na Ziemi wody. Atmosfera Atmosfera powłoka gazowa otaczająca planety lub księżyce. Atmosfera ziemska to powłoka gazowa otaczająca Ziemię będąca najbardziej zewnętrzną częścią powłoki ziemskiej. Za dolną granicę atmosfery... Czytaj dalej Słownik biologiczny sprawia, że następuje kondensacja pary wodnej a zawieszone w atmosferze pyły służą jako jądra kondensacji kropel wody dzięki czemu deszcz Deszcz opad atmosferyczny w postaci kropel wody (utworzony w chmurach w wyniku procesu kondensacji pary wodnej) o średnicy ok. 0,5 mm.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
może padać. Atmosfera zapobiega również gwałtownym wahaniom temperatury takim jak na planetach bez niej. W dzień temperatura wzrasta tam gwałtownie a nocą spada drastycznie.

Atmosfera to także nasza tarcza ochronna przed ciałami docierającymi do Ziemi. Szacunki podają, że dziennie nawet kilka tysięcy ton ciał wpada w naszą atmosferę i dzięki niej większość ulega spaleniu.

Także to że słyszymy jest zasługą atmosfery ponieważ dźwięki rozchodzą się w powietrzu dzięki jego własnościom.

Atmosfera zapewnia życie organizmom żywym ale równie ważna jest odpowiednia proporcja pomiędzy składnikami atmosfery. Jeśli ilość tlenu spadałaby to początkowo bylibyśmy ospali a w końcu przy niskim stężeniu doszłoby do śmierci. Jego zwiększenie w atmosferze skutkowałoby ogromnymi pożarami na skale globalną. Podobnie z dwutlenkiem węgla. Spadek jego stężenia doprowadziłby do zatrzymania fotosyntezy i śmierci głodowej organizmów. Zwiększenie jego ilości prowadzi do efektu cieplarnianego. Bardzo ważny jest dla życia ozon. Zabójcze dla nas promieniowanie ultrafioletowe jest przez niego absorbowane i chroni nas przed jego skutkami.

Człowiek oddziałuje na atmosferę w różnoraki sposób. Może to czynić poprzez spalanie paliw, przemysł wydobywczy i energetyczny, przemysł chemiczny, inne zakłady przemysłowe oraz komunikacja i transport. Nie tylko jednak działalność wytwórcza może powodować zanieczyszczanie atmosfery ale również użytkowanie niektórych produktów. Tak się dzieje w przypadku freonu. Został on odkryty około 70 lat temu jako nowy rodzaj Rodzaj jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji roślin i zwierząt, wyższa od gatunku, a niższa od rodziny, np. rodzaj szczur obejmuje gatunki: szczur śniady, szczur wędrowny; rodzaj... Czytaj dalej Słownik biologiczny uniwersalnego chłodziwa. Jego zastosowanie i produkcja Produkcja zorganizowana działalność ludzi polegająca na wytwarzaniu dóbr materialnych oraz świadcząceniu usług, służąca zaspokojeniu potrzeb.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
bardzo szybko się rozwinęło i w latach sześćdziesiątych była ważnym elementem gospodarki światowej.

Znalazł on zastosowanie między innymi do produkcji lodówek, aerozoli, klimatyzatorów, środków czyszczących, opakowań jednorazowego użytku i innych artykułów. Niestety jego ogromna popularność skończyła się w połowie lat 70. kiedy to dwóch naukowców wskazało zniszczenia jakie wywołuje freon Freon związek chloru z węglem i fluorem. W atmosferze ulega rozpadowi i rozbija cząsteczki ozonu.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
w atmosferze. Dowiedli oni, że uwolniony freon przedostaje się do stratosfery. Tam na skutek przemian fotochemicznych uwalniany jest z niego chlor który niszczy ozon. Okazało się, że jedna cząsteczka chloru niszczy bardzo wiele cząsteczek ozonu.

Dalsze badania wykazały, że takie niszczenie silniej odbywa się w strefach nad biegunami. Ubytek ozonu nad biegunami nazwano dziurą ozonową a jej pierwsze pomiary dokonano w roku 1979. okresowo ozon zanika a następnie pojawia się w dużej ilości. Jednak wieloletnie badania pokazały, że okres zaniku ozonu wydłuża się a sama dziura jest coraz większa. Jakie są jej rozmiary pokazały analizy z roku 1992 roku kiedy to oceniono, że była większa niż Ameryka Północna. Bardzo niepokojące były również analizy wykazujące duży spadek ozonu nad obszarem Europy Północnej, Azji i Ameryki Północnej. Jak pokazują szacunki do atmosfery dostało się do tej pory około 20 milionów ton freonów. Nie przepływają one jednak do wyższych warstw atmosfery szybko i potrzebują na to kilka lat. Dlatego okresy kumulacji mogą być przesunięte w czasie.

Atmosfera jest również zanieczyszczania w inny sposób. Kolejnym źródłem skażeń gazowej powłoki jest rozpoczęte w XIX wieku wydobywanie ogromnych ilości surowców energetycznych i ich spalanie. Człowiek spalając paliwa mineralne w postaci węgla kamiennego, ropy naftowej i gazu uwalnia coraz większe ilości dwutlenku węgla. Pod koniec XIX wieku rozpoczęła się era samochodów i innych pojazdów na silniki spalinowe a więc kolejne źródło dwutlenku węgla.

Oceniono, że naturalne stężenie tego gazu w atmosferze to około 0,0285%. Najprawdopodobniej człowiek przyczynił się do wzrostu ilości dwutlenku węgla do poziomu 0,037%. Jednak nie ma pewności ani teorii tłumaczącej bezpośredni wpływ dwutlenku węgla na temperatury na ziemi. Część naukowców skłania się do oceny istniejącej sytuacji jako naturalnego okresowego zwiększenia zawartości dwutlenku węgla w atmosferze. Inni doszukują się w nim globalnego ocieplenia na co wskazywać maja temperatury lat 90. jako najwyższe od czasu rozpoczęcia obserwacji. Ma to powodować topnienie lodowców i zalewanie najniżej położonych wybrzeży i pustynnienie oraz klęski w rolnictwie.

W okresie intensywnego uprzemysłowienia zwiększyła się emisja pyłów i gazów przemysłowych. Chodzi tu głównie o związki fluoru, węglowodory, tlenki siarki i inne związki. Związki te wchodzą w reakcje z innymi już znajdującymi się w atmosferze i opadają na powierzchnie jako agresywne kwasy.

Zmiany w atmosferze wpływają również na życie człowieka. W ostatnich latach wiąże się zmiany zachodzące w atmosferze na skutek skażenia z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi występującymi na całym globie. Człowieka dotykają ogromne susze, powodzie czy tornada.

Na skale światową odbywa się pustynnienie i erozja Erozja żłobienie, wytwarzanie wklęsłych form terenu na powierzchni ziemi przez czynniki zewnętrzne, takie jak woda płynąca, lodowiec, wiatr.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
gleby które dotknęły już przeszło miliard osób. Bardzo intensywnie w ostatnich latach przebiega El Nino. Na przełomie lat 1997/1998 zjawisko to dotknęło około 110 milionów osób i przyniosło szkody rzędu 110 miliardów dolarów. Bardzo wzrosły realne szkody spowodowane przez zjawiska pogodowe a ocenione przez firmy ubezpieczeniowe. Dotknięcie pewnych rejonów klęska może mieć wpływ na całą gospodarkę i powodować znaczne wahania kursów na giełdach światowych. Wpływają także bezpośrednio na spędzanie czasu wolnego, bezpieczeństwo osób i mienia, produkcję żywności i zasoby wody pitnej. Zanieczyszczona atmosfera powoduje uszkodzenia systemu oddechowego człowieka takich jak astma, rozedma płuc, zapalenie oskrzeli a również wywołują stany zapalne skóry i uszkadzają oczy.

Maja też swoje odbicie w stanie wytworów materialnych człowieka czyli niszczą poprzez szybszą korozję metale a także rozpuszczają kamień budowlany. Psychologowie wskazują również na powiązania między zachowaniem i stanem psychicznym człowieka a stanami pogody czy klęskami. Powodują one w ten sposób kolejne straty w gospodarce.

Wiele jest prognoz niekorzystnych zmian klimatycznych i nie dają one jednej odpowiedzi jak będzie wyglądała Ziemia za sto lat. Temperatura może wzrosnąć o 1,4 do 5,8 stopnie Celsjusza. Spowoduje to podniesienie się poziomu morza o 9 do 44 centymetrów co doprowadzi do zalania wielu obszarów nadbrzeżnych. Wpłynie to także na zasoby słodkiej wody na ziemi oraz na straty w gospodarce terenów nadmorskich. Przewidywany jest także wzrost ilości opadów i nasilenie zjawiska El Nino. To ono spowoduje kolejne zwiększenie strat w obu Amerykach i na Pacyfiku.

Ocieplenie spowoduje, że znacząco przesunie się strefa ciepła klimatów a co za tym idzie zagrożenie chorobami tropikalnymi. Człowiek ucierpi także z powodu spadku jakości powietrza i wód powierzchniowych. Taki wpływ na zdrowie ludzi nie pozostanie bez konsekwencji dla gospodarki. Jednak największe zagrożenie jakie ma wystąpić w przyszłości to zwiększenie intensywności i skali ekstremalnych zjawisk pogodowych. Chodzi tu głównie o burze, powodzie i susze.

Człowiek jednak nie pozostaje bierny wobec zmieniającej się atmosfery. Pierwsze działania podjęto w roku 1979 kiedy to zwołano pierwszą Światową Konferencję Światową. Na tej konferencji podjęto decyzję o utworzeniu specjalnej komórki mającej śledzić zmiany klimatu czyli WCP. WMO we współpracy z UNEP (Program ds. Środowiska NZ), powołała Międzynarodowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) i stało się to w 1988 roku. Pracująca tam grupa ekspertów ma za zadanie poszukiwanie naukowych podstaw i wyjaśnień dla zmian klimatycznych. Opracowywać ma również skutki tych zmian dla środowiska naturalnego i gospodarki człowieka.

Efektem tych działań ma być podjęta próba przeciwdziałania i opracowanie strategii działania. Zespół IPCC wydał w następstwie prac trzy raporty o zmianach atmosfery ziemskiej. Pierwszy z nich już w roku 1988 i stał się on przyczyną przyjęcia przez społeczność międzynarodową Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatycznych opracowanej w Nowym Yorku w roku 1992. Polska Polska Rzeczpospolita Polska. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 312 685 km2. Liczba ludności 38 641 tys. (2001 r.). Stolica Warszawa. Język urzędowy polski. Jednostka... Czytaj dalej Słownik geograficzny również uznała konwencje za bardzo ważna i przyjęła ja zarówno w części ogólnej jak i w zakresie szczegółowych postanowień. Przyjęta została przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej 16.06.1994 roku.

Dokument konwencji określał zmiany klimatyczne na Ziemi za wspólny problem społeczności międzynarodowej i w swym tekście poruszał:

1) Cel Konwencji - zmniejszenie stężenia gazów cieplarnianych do poziomu który nie będzie wywoływał globalnych zmian klimatycznych i stabilizował obecną sytuację

2) Szczegółowe zaplanowanie działań wszystkich państw celem osiągnięcia zahamowania zmian klimatycznych

3) Kraje które podpisały konwencje maja prowadzić badania i obserwacje zmian atmosfery celem zebrania doświadczeń

4) Edukacja, szkolenie i podnoszenie wiedzy ludności na temat zmian klimatycznych

5) Ustanowiono Konferencję Stron - na tym forum Forum główny plac w miastach starożytnego Rzymu, gdzie odbywały się zebrania ludowe, targi, sądy i kwitło życie towarzyskie. Najsłynniejszym takim placem było Forum Romanum (najstarszy rynek w Rzymie),... Czytaj dalej Słownik historyczny państwa maja być oceniane ze swoich prac nad rejestracją zmian oraz maja być formułowane cele szczegółowe i wskazywać sposoby finansowania działań

6) Utworzono organ Organ narząd - część organizmu wielokomórkowego mająca określoną formę, zbudowana z tkanki jednego rodzaju lub z różnych tkanek, występująca w określonym miejscu i pełniąca określone funkcje.... Czytaj dalej Słownik biologiczny do spraw doradztwa naukowego i technicznego

7) Ustanowiono organ do spraw wdrażania niniejszej Konwencji

8) Ustalono mechanizmy finansowania.

Światowa Organizacja Meteorologiczna za pomocą programu Usług Prognozowania i Informacji o Klimacie (CLIPS) chce także w praktyce wykorzystać posiadane informacje o zmianach klimatu tych globalnych jak i okresowych. Program ten ma wspomóc wszystkie państwa w lepszym zarządzaniu zasobami wodnymi, prognozowaniem zbiorów czy określaniem strat z powodu klęsk żywiołowych. Dla WMO priorytetowym programem jest CLIVAR badający zmienność i prognozowanie klimatu. Program ten ma udoskonalić badanie zmienności klimatu, prognozowanie globalne a także umożliwić skuteczne ocenianie wpływu zmian dla człowieka.

Walka z zwiększającą się emisją gazów szkodliwych dla atmosfery to główny cel Protokołu z Kyoto. Ma to być walka międzynarodowa i państwa sygnatariusze zobowiązani zostali do redukcji emisji gazów określonych jako cieplarniane. Rok 2012 jest data rozliczenia z postanowień protokołu z roku 1997. kraje Unii Europejskiej mają o 8% zredukować poziom emisji w porównaniu z rokiem 1990 a USA o 6%. Polska nie będąc wówczas członkiem Unii zobowiązała się do redukcji na poziomie 7% w stosunku do roku 1988. w latach 90. zaszły jednak znaczące zmiany w strukturze polskiego przemysłu w wyniku czego wielu trucicieli nie emituje już takich ilości gazów. Polska ma zatem około 40% nadwyżki wobec planu i może nią handlować na zasadach określonych w protokole. Protokół z Kyoto to jak na razie najbardziej konkretna forma działania ze zmianami globalnymi klimatu. Daje on dobre rokowania na przyszłość ale na drodze do sukcesu stoi jeszcze zapis o liczbie państw które musza go podpisać. Ma być ich minimum 55 i maja one wspólnie emitować co najmniej 55% gazów szkodliwych. Nie stało się tak głównie za sprawą USA które protokołu wciąż nie chcą podpisać. Bliżej tego jest Rosja Rosja Federacja Rosyjska. Państwo położone we wschodniej Europie i północnej Azji. Powierzchnia 17 075 400 km2. Największe powierzchniowo państwo na świecie. Liczba ludności 144 664 tys. (2001 r.).... Czytaj dalej Słownik geograficzny co rodzi nadzieje na przyszłość.

Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu to najważniejszy międzynarodowy głos odnośnie antropogenicznych zmian klimatu i powszechnej woli jego rozwiązania. Z drugiej strony wiele państw wstrzymuje się z podpisaniem protokołu z Kyoto obawiając się gospodarczych kosztów takiego zobowiązania. Musi jeszcze dokonać się jeden przełom w świadomości rządów poszczególnych państw a w szczególności potęg gospodarczych.