Dodaj do listy

Zwierciadła i soczewki

Jeśli promień świetlny pada na granicę dwóch ośrodków to ulega zarówno odbiciu na powierzchni granicznej jak i załamaniu przy przejściu do drugiego ośrodka.

Elementy układów optycznych, które wykorzystują zjawisko odbicia światła np. do zmiany kierunku promieni świetlnych nazywa się zwierciadłami. Własności optyczne zwierciadeł zależą od ich kształtu oraz gładkości powierzchni. Zwierciadła mogą być:

  • płaskie
  • wklęsłe
  • wypukłe

W przypadku zwierciadeł płaskich uzyskany obraz Obraz W najogólniejszym znaczeniu: świat przedstawiony w utworze literackim jako odzwierciedlenie jakiejś rzeczywistości zewnętrznej, np. obraz XIX-wiecznej Warszawy w Lalce B. Prusa. Takie pojmowanie kategorii... Czytaj dalej Słownik terminów literackich jest zawsze pozorny, niepowiększony.

Dla zwierciadeł kulistych, czyli wypukłych bądź wklęsłych prawdziwe jest równanie:

gdzie p- odległość przedmiotu od zwierciadła, o - odległość obrazu, r - promień krzywizny zwierciadła.

Jeśli na zwierciadło pada wiązka równoległa to punkt w którym powstaje obraz nazywa się ogniskiem, a odległość ogniska od wierzchołka zwierciadła to ogniskowa f. Wtedy dla zwierciadła równanie można zapisać następująco:  

Powiększenie zwierciadła można zdefiniować jako iloraz odległości obrazu o i przedmiotu p od zwierciadła, ze znakiem ujemnym:

W odróżnieniu od zwierciadeł soczewki są ciałami przezroczystymi, ograniczonymi dwoma powierzchniami. Mają one promienie krzywizny odpowiednio R1 i R2.

Za wyjątkiem promienia, który biegnie wzdłuż osi soczewki, każdy przechodzący przez soczewkę promień ulega dwukrotnemu załamaniu na obu powierzchniach soczewki.

Wyróżnia się dwa rodzaje soczewek:

  • skupiające - padające promienie, równoległe do osi soczewki ulegają odchyleniu w kierunku tej osi, są to soczewki wypukłe
  • rozpraszające - promienie są odchylane od osi soczewki, są to soczewki wklęsłe.

W przypadku soczewki skupiającej padające promienie są skupiane w tzw. ognisku soczewki F. Odległość ogniska od soczewki nazywa się ogniskową f.

Równanie dla cienkich soczewek wygląda następująco:

gdzie: x - odległość przedmiotu od soczewki, y - odległość obrazu od soczewki.

Odwrotność ogniskowej to tzw. zdolność skupiająca soczewki D:

Wyrażana jest w dioptriach.