Dodaj do listy

OGÓLNE WŁAŚCIWOŚCI ALKOHOLI I KWASÓW KARBOKSYLOWYCH

Alkohole Alkohole związki organiczne zawierające w cząsteczce grupy hydroksylowe (OH) dołączone do łańcucha alifatycznego. Wyróżniamy np. alkohol metylowy, etylowy, alkohole wielowodorotlenowe, np. glicerol.
...
Czytaj dalej Słownik biologiczny
jednowodorotlenowe

Budowa

Substancje te składają się z łańcucha węglowodorowego i grupy hydroksylowej (-OH).

Ich wzór ogólny to:

ROH

Właściwości fizyczne (Tabela 1)

Alkohol

metanol

etanol

Wzór sumaryczny

CH3OH

C2H5OH

Właściwości fizyczne

  • bezbarwna ciecz
  • ostry zapach
  • dobrze rozpuszcza się w wodzie
  • silna trucizna (wypicie 15cm3- trwała utrata wzroku, większe ilości - śpiączka toksyczna, bezdech, ustanie akcji serca)
bezbarwna ciecz ostry zapach bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie, podczas tego procesu obserwuje się zjawisko "kontrakcji", czyli zjawisko zmniejszania objętości roztworu, w stosunku do objętości składników

Tabela 1. Właściwości fizyczne alkoholi jednowodorotlenowych

Właściwości chemiczne
  • Wodne roztwory alkoholi posiadają odczyn obojętny
  • reakcja z kwasami chlorowcopochodnymi

  • dehydratacja alkoholi do alkenów lub eterów:

  • reakcja z alkalicznym metalem:
  • reakcja estryfikacji (reakcja z kwasami karboksylowymi):

Jak widać alkohole zachowują się jak słaby kwas lub słaba zasada, posiadają więc właściwości amfoteryczne.

  • Spalanie alkoholi:

C2H5OH + 3O2 = 2CO2 + 3H2O

Otrzymywanie etanolu:

  • C2H5Cl + NaOH = C2H5OH + NaCl
  • C2H4 + H2O = C2H5OH
  • Przez fermentację:

C6H5O6 = 2C2H5OH

Zastosowanie:

  • stosuje się jako rozpuszczalnik,
  • paliwo, dodatek do paliw,
  • w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym, kosmetycznym, w medycynie
  • ma właściwości bakteriobójcze i dezynfekujące

Alkohole wielowodorotlenowe

Przykłady alkoholi wielowodorotlenowych i ich właściwości fizyczne(Tabela 2)

Alkohol

Gliceryna (1,2,3-propanotriol)

Glikol etylenowy (1,2-etanodiol)

Wzór

C3H5(OH)3

C2H4(OH)2

Właściwości fizyczne

  • bezbarwna gęsta ciecz
  • bez zapachu
  • słodki smak
  • rozpuszcza się w wodzie
  • higroskopijna (chłonie wodę z powietrza)
bezbarwna ciecz nieprzyjemny zapach opary palne bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie silna trucizna

Zastosowanie

  • kosmetyka
  • farmaceutyka
  • materiały wybuchowe
  • przemysł spożywczy
  • tytoniowy
płyn do chłodnic (Borygo)

Tabela 2. Właściwości fizyczne glikolu i gliceryny

Kwasy karboksylowe

Budowa

Kwasy karboksylowe składają się z łańcucha węglowodorowego i grupy karboksylowej. Ich wzór ogólny to:

RCOOH

Gdzie R - część węglowodorowa

Przykłady kwasów:

  • Mrówkowy (metanowy) HCOOH
  • Octowy (etanowy) CH3COOH
  • Propionowy (propanowy) C2H5COOH
  • Masłowy (butanowy) C3H7COOH
  • Walerianowy (pentanowy) C5H11COOH
  • Kapronow (heksanowy) C4H9COOH
  • Kwas palmitanowy C15H31COOH
  • Kwas stearynowy C17H35COOH
Właściwości fizyczne

Są rozpuszczalne w wodzie i tworzą z nią roztwory koloidalne

Właściwości chemiczne

Reagują z metalami oraz tlenkami i wodorotlenkami tworząc sole:

C17H35COO- + Na+ + HOH = C17H35COOH + Na+ + OH-

Sole wyższych kwasów tłuszczowych to mydła. Mydła sodowe są twarde, a potasowe - miękkie i maziste.