Dodaj do listy

Główne surowce energetyczne - ropa naftowa, gaz ziemny, węgle kopalne

Z surowców energetyczny jesteśmy w stanie uzyskać energię. Do surowców energetycznych zaliczamy: węgle kopalne, gaz ziemny, ropę naftową.

Węgle kopalne to skały osadowe, które powstały czasie nagromadzenia oraz przeobrażenia substancji roślinnych.

W skład węgli kopalnych wchodzą następujące pierwiastki: węgiel, wodór azot, siarka, tlen, wanad, german, gal, uran, arsen.

Zawierają także substancje mineralne takie jak: krzemiany, węglany, siarczki.

Wyróżniamy następujące rodzaje węgla kopalnego:

-  torf;

- węgiel kamienny,

- węgiel brunatny;

- antracyt;

- szungit.

Węgiel kamienny powstał w różnych geologicznych okresach (karbon, perm). Węgiel kamienny zawiera 78-92% węgla (węglem kamiennym jest także antracyt, który zawiera 97% węgla). Węgiel kamienny jest czarny, kruchy; zwarty, długo się pali błyszczącym płomieniem. Przeważająca ilość węgli kamiennych to węgle humusowe. Węgiel kamienny składa się z wielu składników. Wyróżniamy kilka odmian różniących się połyskiem oraz twardością. Witryn jest błyszczący, klaryn jest półbłyszczący, duryn jest matowy, zaś  fuzyn jest włóknisty. Największe ilości węgla kamiennego występują w  Rosji, na Ukrainie, w Kanadzie, w stanach Zjednoczonych, w Niemczech,  w Chinach, w Republice południowej Afryki, w Wielkiej Brytanii, w Polsce, w Australii, w Indiach. Węgiel kamienny może być wykorzystywany bezpośrednio w czasie spalania, ewentualnie po chemicznej przeróbce w celach energetycznych, jest także surowcem w przemyśle chemicznym. Procesy technologiczne stosowane w chemicznej przeróbce węgla kamiennego to: odgazowanie węgla kamiennego w wysokiej temperaturze (np. gazownictwo oraz koksownictwo), odgazowanie węgla kamiennego w niskiej temperaturze (np. wytlewanie), uwodornianie węgla. W czasie tych procesów otrzymujemy: paliwa ciekłe, stałe i gazowe (paliwa silnikowe, koks, gazy opałowe), półprodukty i surowce wykorzystywane w przemyśle chemicznym (smoła węglowa, gaz syntezowy, benzol). Biorąc pod uwagę przydatność węgla kamiennego w energetyce rozróżniamy kilka typów węgla.

Do paliw kopalnych zaliczamy: węgiel brunatny, torf, węgiel kamienny, łupki bitumiczne.

Koksto stała substancja, która składa się z węgla, ale także zawiera siarkę (do 1%),wodę (5-10%), śladowe ilości oraz nieznaczne ilości gazowych składników. Koks jest otrzymywany  w czasie odgazowania węgla kamiennego i gudronu.

Najważniejsze rodzaje koksu to:

- koks hutniczy, nazywany także koksem metalurgicznym. Charakteryzuje się dużą wartością opałową (29 MJ/kg, czyli 7000 kcal/kg) oraz dużą wytrzymałość;

- koks opałowy stosowany jest jako paliwo w piecach centralnego ogrzewania;

- koks generatorowy stosowany w produkcji generatorowego gazu. Charakteryzuje się dużą wytrzymałością;

- koks karbidowy, który charakteryzuje się niewielką zawartością popiołu. Stosowany jako w piecach elektrycznych;

- koks formowany, wytwarzany w Polsce, który stosowany jest jako paliwo oraz w piecach centralnego ogrzewania.

- koks pakowy;

- koks naftowy.

Węgla kopalnego możemy podzielić ze względu na rodzaju materii pierwotnej obejmuje 3 grupy. Są to:

- węgle humusowe, tzw. humolity, które są bardzo ważne  w gospodarce. Powstają na torfowiskach z flory lądowej;

- węgle sapropelowe, które występują w mniejszych ilościach. Powstają z flory wodnej (glony);

- węgle liptobiolitowi, które stanowią nagromadzenie Nagromadzenie zagęszczenie na pewnym odcinku utworu wielu analogicznych elementów w formie np. wyliczenia. Mogą to być synonimy, określenia bliskoznaczne, wyrazy o podobnym zabarwieniu. Celem ich jest uwydatnienie,... Czytaj dalej Słownik terminów literackich składników żywiczno-woskowych roślin. Są bardzo odporne na działanie różnorodnych czynników fizycznych oraz  biochemicznych.

W czasie powstawania węgla kopalnego możemy wyróżnić 2 fazy: biochemiczną oraz  geochemiczną.

W czasie pierwszej fazy materiał roślinny ulega procesowi rozkładu (butwienie, próchnienie, torfienie) przy pomocy drobnoustrojów.

W czasie drugiej fazy zachodzą reakcje chemiczne, które prowadzą do usunięcia lotnych składników. Proces wzbogacania masy roślinnej w węgiel to tzw. uwęglanie , odbywa się z różnorodną intensywnością. Decyduje o powstaniu określonych typów węgla kopalnego. Na ten proces wpływ ma:

- wysoka temperatura;

- czas trwania;

- ciśnienie.

Powstawanie węgla to proces długotrwały. Węgle kopalne to podstawowe, bardzo ważne surowce  energetyczne oraz chemiczne.

Węgiel kamienny nie wydostaje się na powierzchnię ziemi samoczynnie. Metody wydobywcze zależy w dużej mierze od głębokości zalegania pokładów. Występują  dwa typy kopalni: odkrywkowa oraz podziemna. Kopalnie podziemne to systemy tuneli, które przecinają złoża. Metoda odkrywkowa to stopniowe odkrywanie warstw, które pokrywają pokłady węgla. Stosowana może być, gdy węgiel zalega na nieznacznej głębokości.

Węgiel kamienny występuje w  zagłębiu Górnośląskim oraz zagłębiu Dolnośląskim.

Węgiel brunatny zawiera 65-78% węgla. Charakteryzuje się barwą jasnobrunatną przechodzącą w czarną. Węgiel brunatny można spotkać. w utworach kredy, trzeciorzędu, niekiedy, jury, triasu, karbonu. Złoża występują w Rosji, Niemczech, Czechach, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australia Australia Związek Australijski. Państwo położone na kontynencie australijskim i przybrzeżnych wyspach. Powierzchnia 7 682 300 km2. Liczba ludności 19 338 tys. (2001 r.). Stolica Canberra. Język urzędowy... Czytaj dalej Słownik geograficzny oraz Indiach. W Polsce węgiel brunatny występuje w Turoszowie w Turoszowskich Zagłębiu Węgla Brunatnego, w Koninie w Konińskim Zagłębiu Węgla Brunatnego, w Bełchatowie w Bełchatowskim Zagłębiu Węgla Brunatnego. Surowiec Surowiec przedmiot naturalny (powstały w naturalnym procesie genetycznym), pochodzenia mineralnego, roślinnego lub zwierzęcego, wykorzystywany do dalszego przetwarzania (w przemyśle przetwórczym) w celu uzyskania... Czytaj dalej Słownik geograficzny ten występuje także na Dolnym Śląsku (Legnica, Ścinawy).

Węgiel brunatny może być stosowany jako materiał opałowy.  Surowiec ten znalazł zastosowanie jako podłoże (ogrodnictwo), i jako czynnik wpływający na żyzność gleby.

Ropa naftowa to ciekła mieszanka naturalnych węglowodorów, takich jak: alkany (węglowodory parafinowe), areny (węglowodory aromatyczne), oraz cykloalkany (węglowodory naftenowe). W skład ropy wchodzą także związki organiczne zawierające azot, siarkę, tlen, związki metaloorganiczne, substancje mineralne, związki nieorganiczne (krzemu, żelaza, sodu, wanadu, niklu).

Barwa ropy naftowej może być różnorodna. Spotykana jest ropa zielona, żółtobrunatna, czerwona oraz czarna. Czasami ropa bywa bezbarwna. Gęstość ropy naftowej waha się w granicach 0,73-0,99 g/cm3. Do charakterystyki ropy naftowej stosujemy także wartość opałową, która wynosi 38-49 MJ/kg. Główny składnik frakcji wrzących w temperaturze do 200°C (lekkie frakcje ropy naftowej) to parafiny (węglowodory parafinowe). Wraz ze wzrostem temperatury wrzenia zawartość węglowodorów parafinowych ulega zmniejszeniu, dlatego też cięższe frakcje zawierają mniej parafin. Wraz ze wzrostem temperatury wrzenia ilość węglowodorów naftenowych ulega zwiększeniu. W temperaturze powyżej 350°C węglowodory naftenowe występują bardzo często, są to tzw. frakcje olejowe. Jeżeli zaś chodzi o węglowodory aromatyczne, to ich udział w poszczególnych frakcjach uzależniony jest od, podobnie jak w przypadku innych węglowodorów, temperatury wrzenia. Zawartość węglowodorów aromatycznych jest tym większa im większa jest temperatura. Wzrost temperatury wrzenia powoduje także wzrost pierścieni w cząsteczkach poszczególnych tworzących ropę naftową.

Azot w ropie naftowej występuje w następujących związkach: aminy cykliczne oraz acykliczne.

Tlen w ropie naftowej występuje w następujących związkach: kwasy tłuszczowe, kwasy naftenowe, żywice, fenole, asfalt.

Siarka w ropie naftowej występuje w następujących związkach: sulfidy, siarkowodór, dysulfidy, tyrole, siarka elementarna dobrze rozpuszczalna.

Ropę naftowa ze względu na ilość siarki możemy podzielić na: wysokosiarkową (ilość siarki przekraczająca 0,1%) oraz niskosiarkową (ilość siarki większa niż 0,5%). Ilość siarki może wynieść więcej niż 6%.

Ropę naftowa możemy podzielić także ze względu na rodzaj Rodzaj jednostka systematyczna - jedna z kategorii w systemie klasyfikacji roślin i zwierząt, wyższa od gatunku, a niższa od rodziny, np. rodzaj szczur obejmuje gatunki: szczur śniady, szczur wędrowny; rodzaj... Czytaj dalej Słownik biologiczny związku będącego w przewadze nad innymi (ropa parafinowa, aromatyczna, bezparafinowa, naftanowa).

Węglowodory, które stanowią 98% wszystkich składników ropy naftowej wykazują duże zróżnicowanie. Może to być metan lub związki zawierające ponad 100 atomów węgla tworzących łańcuch węglowodorowy w cząsteczce. Węglowodory dzielimy na 3 grupy:

  1. Kwasy naftenowe

Łańcuchy węglowe tych związków nie są proste, tylko tworzą pierścienie cykliczne. Ma miejsce zależność: im większa jest ilość atomów węgla w cząsteczce, tym gęstość substancji ma większą wartość.

  1. Parafiny

Są to związki węglowodorowe charakteryzujące się różną długością łańcuchów węglowych. Do tego typu związków mogą należeć alkany. W zależności od czasu powstania ropy naftowej oraz od pochodzenia alkany mogą stanowić 30-80% wszystkich składników wchodzących w jej skład. Węglowodory zawierające więcej niż 17 atomów węgla to ciała stałe, węglowodory zawierające od 6-16 atomów węgla to ciecze, zaś węglowodory zawierające mniej niż 5 atomów węgla to gazy. Maksymalna ilość atomów węgla w cząsteczkach tych związków może wynosić 40.

  1. Związki nienasycone

To grupa węglowodorów wchodzących w skład ropy naftowej, która posiada nienasycone wiązania pomiędzy atomami węgla. Nie wszystkie atomy węgla wchodzące w skład tych związków łączą się z innymi atomami za pomocą jednego wiązania. Warte do zapamiętania jest to, że ropa naftowa nie zawiera Albinów oraz alkenów.

Ropa naftowa może także zawierać szkodliwe składniki. Niepożądanymi związkami wchodzącymi w skład ropy naftowej są te które zawierają chlor oraz siarkę. Związki te mogą spowodować korozje sprzęty używanego w rafineriach, dlatego też zaraz po wydobyciu ropy naftowej surowiec ten musi ulec odsiarczeniu oraz odwodnieniu. Surowce pokrewne ropie naftowej to: gaz ziemny oraz bitumen (lepka, gęsta substancja-asfalt).

Są głoszone 2 teorie odnośnie pochodzenia tego wykorzystywanego na wielka skalę przemysłowa surowca.

  1. Nieorganiczne pochodzenie ropy naftowej

Twórcy tej teorii:

Mendelejew (1877), Ross (1891), Moissan (1896), Kudriawcew (1951), Kropotkin (1955).

Założenia teorii:

Naukowcy Ci twierdzą, że ropa powstała na skutek różnych reakcji chemicznych, które miały miejsce w głębinach ziemskich. Przykładowa reakcja to działanie wody na węglik metalu ciężkiego, reakcja polimeryzacji, które są wydzielane z ziemskiego jądra. Część z tez teorii głoszącej nieorganiczne pochodzenie ropy naftowej głosi, że magmy zasadowe biorą udział w tym procesie. Hipotezy o nieorganicznych korzeniach ropy naftowej pomimo racjonalnych przesłanek nie mają wielu zwolenników.

  1. Organiczne pochodzenie ropy naftowej

Twórcy tej teorii:

Radziszewski (1877), Engler oraz Höfer (1890), Hackford (1932), White (1935).

Założenia teorii:

Ropa naftowa wiele lat temu na skutek przeobrażenia szczątków organizmów zwierzęcych oraz roślinnych, które gromadziły się z okruszkami mineralnymi w morskich osadach. Główne czynniki umożliwiające przekształcenie się substancji pochodzenia organicznego w bituminy Bituminy kopalne węglowodory, które powstały prawdopodobnie w osadach morskich ze szczątków organicznych. Wyróżnia się bituminy gazowe takie jak gaz ziemny, bituminy ciekłe - ropa naftowa oraz bituminy stałe... Czytaj dalej Słownik geograficzny gaz ziemny, ropę naftową, ozokeryt oraz asfalt) to: określone ciśnienie oraz temperatura, otoczenie redukujące. Korzystny wpływ bakterii oraz oddziaływanie substancji radioaktywnych. W wyniku przekształcenia substancji organicznej powstaje kerogen, a niego na skutek reakcji diagenezy oraz przekształceniu uzyskujemy ropę naftową oraz gaz ziemny. Proces powstawania oraz gromadzenia ropy naftowej ma ścisły związek z obecnością basenów sedymentacyjnych gazo- oraz roponośnych. Baseny te mogą obniżać się w stosunku do terenów sąsiednich. Proces ten trwa kilka okresów geologicznych. Skały oraz osady w skład których wchodziły szczątki organiczne w czasie osiadania mogły być w strefie, w której ciśnienie oraz temperatura przeszkadzały, a nawet pomagały w procesie przekształcenia w ropę naftową. Baseny możemy podzielić ze względu tektonikę na: śródfałdowe, śródplatformowe, przyoceaniczne platformowe oraz fałdowo-platformowe. Jak dotąd odkryto 350 basenów roponośnych (powierzchnia obejmująca obszar 10000-500000 km2), w skład których wchodzi 150 o bardzo dużym znaczeniu przemysłowym, przynoszących ogromne zyski. Pierwotnymi skałami ropy naftowej są skały węglanowe oraz ilaste, w skład których wchodzi więcej niż 0,5% kerogenu. W wyniku ruchów górotwórczych, zmiany temperatury, ciśnienia warstw, które nagromadzają się w skale macierzystej, ropa uwalnia się z miejsca, w którym powstała i migruje oraz gromadzi się w skałkach porowatych, ewentualnie bardzo spękanych (kolektory). Najważniejsze tego typu skały to: dolomity Dolomity pasmo górskie w Włoszech należące do Alp. Najwyższym szczytem jest Marmolada (3342 m n.p.m.). Zbudowane są głównie z dolomitów i wapieni triasowych.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
oraz wapienie. W tych właśnie skałach ulokowana jest ponad połowa wszystkich geologicznych zasobów tego surowca oraz osady piaszczyste, łupki oraz piaskowce. Warunkiem koniecznym do spełnienia, aby nastąpiła nagromadzenie ropy naftowej w części warstwy przepuszczalnych oraz gazy ziemnego i wody, jest występowanie określonych geologicznych struktur, takich jak: monoklina, wysad solny, antyklina Antyklina wypukła część fałdu, w której środek jest zbudowany ze skał starszych niż skrzydła.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
oraz uskok. Struktury te umożliwiają gromadzenie ropy naftowej w kolektorze dzięki warstwom nieprzepuszczalnym (ekran). Do warstw tych należą: margle, iły, kwarcyty oraz łupki ilaste. W monoklinach oraz antyklinach antyklinach innych tego rodzaju strukturach geologicznych mogą występować rozległe złoża ropy naftowej. 50% odkrytych dotychczas złóż ropy naftowej występuje w utworach mezozoicznych, zaś 25% odkrytych dotychczas złóż w trzeciorzędowych utworach.

Już w starożytności ropa była wykorzystywana do różnych celów (balsamowanie ciał, lecznictwo, oświetlenie, płonące dzidy oraz strzały, ogień grecki- mieszanina siarki, ropy naftowej oraz wapna, która zapala się w kontakcie z wodą). Ropa naftowa w tamtych czasach była wydobywana z płytkich otworów lub zbierana na obszarach, gdzie w naturalny sposób wypływa z roponośnej warstwy.

Ropa naftowa zaraz po wydobyciu to tzw. surowa ropa naftowa. Ulega ona później procesowi rektyfikacji, czyli destylacji frakcyjnej/frakcjonowanej ropy naftowej. Ropa jest wprowadzana do pieca destylacyjnego. Składniki wchodzące w skład ropy naftowej charakteryzują się różnymi temperaturami wrzenia, dlatego tez rozdzielają się na poszczególne frakcje. Lżejsze pary migrują do górnych części pieca. Tam ze wzrostem wysokości maleje temperatura. Skropleniu w kolejnych zbiornikach ulegają pary cięższe, a następnie są magazynowane. Do najwyższych części pieca docierają tylko najlżejsze gazy rafineryjne.

Surowiec ten powstaje na skutek procesu polegającego na przekształceniu szczątków organicznych, które gromadzą się w różnych skałach osadowych w przeważających ilości pochodzenia morskiego. Substancje organiczne przekształcane są w kerogen. Później ma miejsce przemiana w surową ropę naftową oraz gaz ziemny i bituminy. Przemiana ta następuje w wysokiej temperaturze oraz ciśnieniu skał nakładu. Bakterie Bakterie organizmy jednokomórkowe niekiedy tworzące układy zbudowane z kilku luźno ze sobą związanych komórek. Zaliczane są do królestwa Monera. Wielkość bakterii wynosi od 0,2 do kilkudziesięciu µm.... Czytaj dalej Słownik biologiczny także odgrywają istotna rolę. W przebiegu niniejszych procesów prowadzących do przemiany ropa naftowa ulega przetransportowaniu (migracji) od skał macierzystych (ilastych) do górnej strefy. Niestety nie jesteśmy w stanie całkowicie wytłumaczyć ten mechanizm. Transport Transport element działu gospodarki narodowej zwanego komunikacją. Przemieszczanie ładunku i osób. W wielu rejonach świata do dziś zwierzęta są podstawowym środkiem transportu. Dotyczy to zwłaszcza słabo... Czytaj dalej Słownik geograficzny ropy naftowej jest możliwy tylko w porowatych, ewentualnie spękanych skałach (korektory oraz skały zbiornikowe). Warunkiem koniecznym do spełnienia jest również to, że złoża do surowca mogą powstać tylko w miejscach, w których skały są przykryte od górnej części skałami nieprzepuszczalnymi (pułapki). To dzięki nim możliwa jest kontynuacja transportu do górnej strefy ropy naftowej. Pułapki ropy naftowej mogą powstać w antyklinach, słupach solnych, uskokach i soczewkach piaszczystych skał przepuszczalnych, które są otoczone skałami nieprzepuszczalnymi.

Ropa naftowa jest przerabiana w wyniku destylacji frakcyjnej i w procesie krakingu.

Kraking

Procesy zachodzące podczas krakingu polegają na zrywaniu długich łańcuchów węglowych na krótsze i prostsze. Proces ten zachodzi na zasadzie reakcji rozkładu katalitycznego lub termicznego. Zastosowanie krakingu jest bardzo duże, zwłaszcza w branży petrochemicznej oraz rafineryjnej. Benzyna, która jest otrzymywana w czasie krakingu charakteryzuje się wysoką liczbą oktanową. W skład gazów wchodzą węglowodory nienasycone, które są wykorzystywane w reakcjach syntezy chemicznej. Proces krakingu termicznego zachodzi pod ciśnieniem 5MPa oraz w temperaturze równej 400-700°C.

Destylacja frakcyjna

Procesy destylacji frakcyjnej opierają się na tym, że skład pary wrzącej mieszaniny ciekłej jest inny niż skład ciekłej mieszaniny. W wyniku skraplania wydzielającej się pary z wrzącej cieczy, jesteśmy w stanie otrzymać kilka frakcji destylatu charakteryzujących się odmiennym składem niż ciecz destylowana. Proces rektyfikacji kilkukrotnym destylowaniu destylatu w celu uzyskaniu lepszej czystości. Jesteśmy w stanie otrzymać frakcję różniące się między sobą tylko o jeden stopień, jeżeli weźmiemy pod uwagę ich temperatury wrzenia.

Temperatury wrzenia w reakcji destylacji ropy naftowej:

- < 110°C- gaz opałowy;

- 110°C- benzyna oraz paliwa silnikowe;

- 180°C- nafta;

- 260°C- oleje opalowe;

- < 340°C- smoła, masy bitumiczne oraz asfalt.

Dobrze prosperujące rafinerie w procesie destylacji są w stanie uzyskać około 1000 baryłek w ciągu 24 godzin.

Produkty powstałe w wyniku obróbki ropy naftowej są wykorzystywane w celach energetycznych (oleje opałowe, gazy opałowe oraz benzyna) oraz w branży chemicznej (smary), do budowy nawierzchni bitumicznych.

Produkty przeróbki ropy naftowej o największym znaczeniu to:

- gaz parafinowy (z niego otrzymujemy parafinę);

- paliwa (benzyna samochodowa, nafta, oleje opałowe oraz napędowe, gaz płynny, benzyna lotnicza);

- koks naftowy oraz asfalt;

- oleje smarowe;

- smary stale.

Są stosowane różne techniki w czasie przerabiania ropy naftowej. Wszystko jest uzależnione od typu ropy naftowej i produktów, które chcemy otrzymać.

Rafinerię możemy podzielić na:

- paliwowo-olejowe;

- petrochemiczne;

- paliwowe.

W rafinerii paliwowo-olejowej stosowana jest metoda zachowawcza przeróbki ropy, która polega na rozkładzie ropy na poszczególne frakcje. Nie zachodzi chemiczna zmiana składników. Destylacja ropy naftowej zachodzi pod normalnym ciśnieniem. Jesteśmy w stanie otrzymać frakcje z temperatura wrzenia równą 300-350°C, zaś pod zmniejszonym ciśnieniem występują frakcję wyższą temperaturą wrzenia. Zmniejszone ciśnienie jest stosowane, aby nie doszło do rozkładu składników ropy. Procesy destylacyjne zachodzą w rurowo-wieżowych instalacjach (kolumny destylacyjne, piece, pompy, chłodnice, wymienniki ciepła). Po odwodnieniu ropa poddawana jest stabilizacji, w wyniku której oddzielane są najlżejsze gazowe węglowodory. Następnie ropa jest podgrzewana w piecu do temperatury równej 350°C i wprowadzana do kolumny destylacyjnej. Tam ulega rozdzieleniu na: naftę, benzynę, olej napędowy. Składniki te są następnie chłodzone i gromadzone w odpowiednich zbiornikach, Powstały także w wyniku rozdzielenia mazut po ogrzaniu jest wprowadzany do próżniowej kolumny destylacyjnej. Tam odbierane są destylaty oleju.

Produkty destylacyjne ropy naftowej, aby mogły być wykorzystywane w celach handlowych musza zostać uszlachetnione (odsiarczanie, odparafinowanie, odsfaltowanie).

W rafinerii petrochemicznej lub paliwowej frakcje, które są otrzymywane w czasie destylacji poddawane są procesom destruktywnym. Katalityczny kraking próżniowych destylatów jest prowadzony w rafinerii paliwowej. W tego typu rafineriach może zajść proces koksowania mazutu. Uzyskujemy dzięki temu procesowi wysokooktanową benzynę stosowana w silnikach oraz olej napędowy. W rafinerii petrochemicznej, w której są uzyskiwane surowce wykorzystywane w syntezach organicznych (butadien, eten, propan, toluen, benzen) procesem destruktywnym może być piroliza lżejszych frakcji naftowych oraz katalityczny kraking frakcji cięższych powstałych w czasie destylacji pod ciśnieniem atmosferycznym.

W wyniku procesu destylacji frakcyjnej otrzymujemy:

- eter naftowy, którego gęstość wynosi 0,7g/cm3. W jego skład wchodzą lekkie węglowodory, o krótkich łańcuchach węglowych. Eter jest wykorzystywany jako rozpuszczalnik w czasie ekstrakcji oraz jako benzyna apteczna. Temperatura wrzenia 100-180°C

- benzyna lekka, której gęstość wynosi 0,7-0,75 g/cm3 znalazła zastosowanie jako lecznicza benzyna. Temperatura wrzenia 70°C.

- benzyna ciężka, której gęstość wynosi 0,75 g/cm3 znalazła zastosowanie jako samochodowa benzyna. Temperatura wrzenia 100-150°C

- ligroina (benzyna lakowa). Temperatura wrzenia 100-180°C.

W zależności od typu ropy oraz sposobu wykorzystania destylatu, wartości temperatur wrzenia oraz ich gęstości mogą ulec zmianie.

Jednym z produktów destylacji ropy naftowej jest nafta. Temperatura wrzenia 215- 325°C. Nafta Nafta North American Free Trade Agreement, Północnoamerykańskie Porozumienie o Wolnym Handlu utworzone w 1992 roku, obejmujące USA, Kanadę i Meksyk. Celem organizacji jest zapewnienie każdemu członkowskiemu... Czytaj dalej Słownik geograficzny z pierwszego procesu destylacyjnego zawiera dużo zanieczyszczeń i dlatego musi być poddana rafinacji chemicznej. W wyniku oczyszczenia nafta nie zawiera żadnych lotnych składników i jest substancją trudnopalną. Nafta nie zapala się pod wpływem płomienia zapałki.

Oleje naftowe charakteryzują się temperaturą wrzenia powyżej 325°C. Są to pozostałości po destylacji ropy naftowej pod ciśnieniem atmosferycznym. Gdy oleje naftowe poddamy destylacji próżniowej, to jesteśmy w stanie otrzymać różne oleje naftowe, takie jak: oleje smarowe, silnikowe (stosowane w silnikach Diesla), parafinowe (z nich wyrabiana jest parafina, stosowana w procesie produkcyjnym świec), gazowe (pod wpływem pirolizy są przerabiane na mieszankę gazów, używanych w oświetleniach).

Z ropy naftowej o niskim standardzie, z której nie możemy uzyskać olejów naftowych, uzyskiwany jest mazut (oleje opałowe). Który może być stosowany w przemyśle lub na statkach.

Temperatura topnienia parafiny wynosi 15-60°C. To transparentne, bezbarwne ciało krystaliczne. W skład parafiny wchodzą węglowodory o łańcuchach węglowych zawierających 19-39 atomów węgla. Parafina może być stosowana jako izolator w elektrotechnice. Jest także wykorzystywana w procesie produkcyjnym świec.

Wazelina jest pozostałością po destylacji lżejszych składników. Surowa wazelina ma barwę żółto-czerwoną, ewentualnie ciemnozieloną. Jest wykorzystywana jako smar. Na powietrzu nie ulega żadnym zmianom. Stosowana w branży kosmetycznej w procesach produkcyjnych maści, powstaje w wyniku rafinacji chemicznej z udziałem kwasu siarkowego, który jest później usuwany wodą.

Końcową pozostałością przeróbki ropy naftowej jest smoła ropna (asfalt naftowy), który jest wykorzystywany do pokrywania nawierzchni.

Gaz ziemny to mieszanka węglowodorów gazowych (etan, metan, propan), węglowodorów ciekłych oraz pewnych ilości dwutlenku węgla, azotu, wodoru, siarkowodoru, gazów szlachetnych (argon, hel).

Gaz ziemny w skorupie ziemskiej występuje jako gaz lub jest związany w hydratach węglowodorów. Może także występować w formie rozpuszczonej, w wodzie podziemnej, ropie naftowej.

Istnieje kilka hipotez odnośnie pochodzenia gazu ziemnego. W myśl jednej z teorii, gaz ziemny ma takie same geologiczne pochodzenie jak ropa naftowa.

Gaz ziemny możemy także podzielić ze względu na skład. Wyróżniamy następujące gazy:

- mokry, który oprócz metanu zawiera także węglowodory wyższe;

- chudy, w skład którego w 90% wchodzi metan;

- kwaśny (zanieczyszczony siarką).

Gaz ziemny jest bezwonny, bezbarwny i mniejszą gęstość niż powietrze. Charakterystyczny zapach gazu ziemnego jest uzyskiwany w procesie nawaniania. Tylko wtedy człowiek jest zdolny go wyczuć. Może tworzyć mieszankę wybuchową w wyniku reakcji z powietrzem. Dużą zaleta gazu ziemnego jest to, że możemy go zaliczyć do bardzo wydajnych paliw ekologicznych. W czasie jego wydobycia, a następnie transportowania są przestrzegane wszystkie zasady ochrony środowiska naturalnego. Tylko przy jego spalaniu są emitowane nieznaczne ilości szkodliwych gazów.

W Polsce gaz ziemny występuje na Podkarpaciu, na Nizinie Południowowielkopolskiej  oraz na Pomorzu Zachodnim.

Gaz ziemny to paliwo droższe niż węgiel, ale czystsze ekologicznie. Elektrownie gazowe są tańsze w budowie. Ich sprawność jest znacznie większa niż w elektrowniach węglowych. Rozwoju elektroenergetyki w naszym kraju wymaga zwiększenia importu tego surowca.