Dodaj do listy

ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA

Zanieczyszczenie powietrza stanowi obecnie bardzo poważny problem. Przyczynił się do tego m.in. gwałtowny rozwój przemysłu w ostatnich latach.

Do zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego należą substancje w postaci stałej, ciekłej lub gazowej, które nie wchodzą w skład czystego powietrza, lub substancje naturalne, które występują w bardzo dużych ilościach i wpływające negatywnie na zdrowie Zdrowie stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej. Z fizjologicznego punktu widzenia zdrowie jest to pełna zdolność organizmu do utrzymania równowagi między nim i środowiskiem zewnętrznym,... Czytaj dalej Słownik biologiczny człowieka, stan roślin i zwierząt, szkodliwie oddziaływujące na klimat.

Działanie człowieka, jak również przyrody powoduje emitowanie do atmosfery zanieczyszczeń. Istnieje bardzo dużo rodzajów zanieczyszczeń powietrza, wpływ zanieczyszczeń na środowisko jest zależny od  kilku czynników. Do atmosfery są emitowane szkodliwe substancje, powstające na skutek rozwoju produkcji przemysłowej oraz komunikacyjnej. Do powietrza atmosferycznego dostają się szkodliwe substancje chemiczne poprzez:

spalanie paliw stałych, płynnych oraz gazowych (źródłem są elektrociepłownie, indywidualne paleniska i środki transportu)
przemysł hutniczy i chemiczny (głównie rafinerie i zakłady nawozów sztucznych )
rolnictwo Rolnictwo dział gospodarki narodowej, który zajmuje się uprawą roślin i chowem zwierząt w celu pozyskania żywności oraz surowców dla przemysłu.
Rolnictwo w szerszym znaczeniu obejmuje również sadownictwo, rybołówstwo...
Czytaj dalej Słownik geograficzny
(źródłem zanieczyszczeń są fermy hodowlane, nawozy Nawozy substancje mineralne lub organiczne wprowadzane do gleby w procesie nawożenia. Nawozy wzbogacają glebę w składniki odżywcze i przez to podwyższają jej wydajność. Nawozy organiczne - naturalne... Czytaj dalej Słownik geograficzny i środki ochrony roślin - ich rozpylanie)

Działalność człowieka jest źródłem dostawania się do atmosfery wielu rozmaitych substancji, ale tylko te najbardziej uciążliwe i toksyczne są stale analizowane. Do tych substancji zakwalifikowane są pyły i tlenki: azotu,  siarki i węgla. Są one obecne w dużych aglomeracjach miejskich i w okręgach przemysłowych, a także w oddalonych miejscowościach, do których dostają się na skutek cyrkulacji powietrza.

Wszelkie procesy produkcyjne emitują do atmosfery pyły. Najbardziej pyłotwórczym przemysłem jest przemysł cementowy. Emisja pyłów jest również związana z działalnością przemysłu chemicznego, metalurgicznego i energetycznego. Jednak największy procent pyłów w powietrzu pochodzi z elektrowni i kotłowni, który wynosi aż 46%. Związane jest to z procesami spalania paliw stałych. Łącznie, spalanie węgla w Polsce dostarcza do atmosfery zanieczyszczenia stałe w ilości blisko 5 milionów ton w skali roku. Średnio, na każdy km2 powierzchni spada kilkanaście ton pyłów w ciągu roku. Tak naprawdę rozkład zanieczyszczeń atmosferycznych nie jest wszędzie jednakowy. W niektórych miejscach jest minimalny, natomiast w innych jest ogromny, zwłaszcza wszędzie tam, gdzie jest duża koncentracja obiektów przemysłowych. Najbardziej zanieczyszczonym miastem jest Śląsk, w którym dopuszczalny poziom zapylenia został znacznie przekroczony i stanowi 250 ton pyłu na  km2 powierzchni w skali roku.  

Niektóre pyły są bardzo toksyczne, przede wszystkim uwalniane do powietrza z zakładów przemysłu metalurgicznego. Zalicza się do nich pyły zawierające arsen, ołów, mangan, kadm, selen, miedź i fluor. 

Pyły wykazujące małą szkodliwość (jeśli kontakt jest przypadkowy) to m.in. związki magnezu, wapnia i żelaza, gips, węgiel, rozpylone wapno palone oraz węglan wapnia. Pyły mają szkodliwe działanie na ludzi, powodują m.in. uszkodzenia albo choroby oczu, zapalenie górnych dróg oddechowych, pylicę płuc, nowotwory płuc, raka gardła i krtani, podrażniają naskórek, mogą stanowić przyczynę astmy i chorób alergicznych.

Zadymione powietrze atmosferyczne dużych miast i okręgów przemysłowych przyczynia się do dużego zachmurzenia nieba a także skutkuje zwiększoną ilością dni mglistych oraz pochmurnych przez cały rok. Zachmurzenie Zachmurzenie element (składnik) pogody. Wyraża stopień pokrycia nieba przez chmury za pomocą bezpośrednich (wizualnych) obserwacji. Służy do tego skala 0-8, 0-10 lub ocena procentowa (procentowa powierzchnia nieba... Czytaj dalej Słownik geograficzny osłabia dopływ promieni słonecznych, przede wszystkim promieni ultrafioletowych, zdrowych dla człowieka. Ograniczony dostęp do energii słonecznej odbija się niekorzystnie na stan zdrowia ludzi mieszkających na zadymionym obszarze kraju. Są oni mniej odporni na zakażenie, chorują na awitaminozę, objawiającą się m.in. krzywicą kości, są bardziej podatni na rozwój bakterii.

Przyziemne warstwy atmosfery są zapylone na skutek ruchu pojazdów, które powodują wzniecanie tumanów kurzu, a także przewóz materiałów sypkich.

Znacznie większe zagrożenie dla środowiska aniżeli pyły, stanowią gazy. Nie dość że są silnie trujące, to w dodatku bardzo trudno je opanować. Najwięcej do atmosfery emituje się dwutlenku węgla, powstającego na każdym etapie procesów spalania.

Duży problem stanowi ciągły wzrost Wzrost zwiększanie rozmiarów i masy ciała. Wzrost jest cechą wszystkich żywych organizmów i następstwem pobierania substancji odżywczych z otoczenia. U jednokomórkowców wzrost wiąże się ze zwiększaniem rozmiarów... Czytaj dalej Słownik biologiczny ilości dwutlenku siarki, emitowanego do atmosfery. Dwutlenek siarki uwalniany jest podczas spalania olbrzymich ilości paliw, mających w swoim składzie siarkę albo związki siarki. Dotychczas nie udało się opracować sposobu na generalne odsiarczanie paliw. Na przykład, przez jedną elektrociepłownię, posiadającą moc zainstalowaną 100 MW, uwalnianych jest do atmosfery ponad 10 000 ton S02 w ciągu roku.

Inne gazy, powodujące zanieczyszczenie powietrza, to tlenki azotu, głównie dwutlenek azotu. Dwutlenek azotu wpływa szkodliwie na zdrowie człowieka, wywołuje podrażnienia: dróg oddechowych, oczu i skóry, jest przyczyną uporczywego kaszlu, bólów głowy, skutkuje zaburzeniami obiegu krwionośnego. Bardzo duże stężenia dwutlenku azotu powodują zatrucia śmiertelne. Dwutlenek azotu rozprzestrzenia się z dymami, uwalnianymi z kominów i spalinami samochodowymi, stanowiąc ogromne niebezpieczeństwo dla ludzi z dużych miast. SO2 powoduje powstawanie tzw. smogu.   

Istotny wpływ na skład powietrza  ma dwutlenek węgla, który jest również składnikiem czystego powietrza atmosferycznego. SO2 to produkt Produkt dobro wytworzone w procesie produkcji rolniczej, przemysłowej i usługowej. Występuje jako dobro materialne oraz dobro niematerialne (usługa). Dobra (produkty) materialne dzielą się na produkty pracy -... Czytaj dalej Słownik geograficzny końcowy procesów metabolicznych, który wiążą rośliny dopiero po upływie blisko 300 lat obecności w atmosferze. Nie tylko procesy oddychania przyczyniają się do obecności dwutlenku węgla w atmosferze, ale także procesy przemysłowe oraz korzystanie z samochodów i innych pojazdów, posiadających silniki spalinowe. Do dużego wzrostu SO2 w powietrzu atmosferycznym przyczyniają się w największym stopniu procesy technologiczne. Takie warunki stwarzają możliwość wystąpienia efektu cieplarnianego. Swoistą cechą dwutlenku węgla jest przepuszczanie krótkofalowego promieniowania słonecznego i pochłanianie długofalowego promieniowania cieplnego z Ziemi. Oznacza to, że dwutlenek węgla utrudnia wypromieniowanie całego ciepła z powierzchni Ziemi. Podwyższona zawartość dwutlenku węgla w powietrzu atmosferycznym powoduje wzrost temperatury Ziemi. Zbliżone właściwości posiadają takie gazy jak: freony, metan i podtlenek azotu. Do głównych źródeł gazów, przyczyniających się do efektu cieplarnianego należą proces spalania węgla oraz proces spalania ropy naftowej. Wzrost temperatury na Ziemi spowodowany jest także nagminnym wycinaniem lasów, które pochłaniają dwutlenek węgla - im mniej roślin, tym więcej CO2 w atmosferze.

Wśród najważniejszych konsekwencji zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego wyróżnia się:
zwiększenie ilości zachorowań, schorzenia chroniczne, wzrost umieralności wśród ludzi
destrukcję bezcennych zabytków kulturowych i historycznych

korozję konstrukcji budowlanych 

zmiany klimatyczne

malejącą grubość lub przerwanie ochronnej warstwy ozonowej
zanieczyszczenie mórz i oceanów
zakwaszenie jezior, rzek, wód gruntowych i gleby
choroby zwierząt i roślin, obumieranie gatunków
  • efekt cieplarniany
  • kwaśne deszcze
  • zachwianą równowagę ekologiczną pomiędzy tlenem i dwutlenkiem węgla
  • zachwianą równowagę biologiczną ekosystemów
  • złą jakość żywności

Aby zminimalizować emisję zanieczyszczeń do atmosfery, należy korzystać z:

  • technologii odsiarczania paliw i spalin i modyfikacji procesu spalania paliw
technologicznych środków ograniczenia emisji tlenków azotu (palniki niskoemisyjne na pył węglowy i olej opałowy, kotły z paleniskami fluidalnymi, zmiany konstrukcyjne w kotłach konwencjonalnych)
metod mokrych i suchych usuwających SO2 i tlenki azotu z gazów odlotowych