Dodaj do listy

Wady i zalety inżynierii genetycznej

Inżynieria genetyczna to dziedzina z pogranicza nauki i technologii polegająca na wprowadzaniu zmian w materiale genetycznym (DNA, z którego zbudowane są chromosomy obecne w jądrze komórkowym) organizmów żywych. Zmiany te mają na celu nadanie nowych lub ulepszenie obecnych cech i właściwości danego organizmu. Tak zmodyfikowane twory znajdują zastosowanie przede wszystkim w nauce (poznawanie mechanizmów molekularnych i biochemicznych rządzących światem żywym), a także rolnictwie, medycynie oraz przemyśle. Inżynieria genetyczna wciąż się rozwija i lista jej zastosowań również ciągle się wydłuża. Jednak oprócz niewątpliwych zalet ingerencja w genetykę organizmów ma też pewne wady.

Pozytywnymi stronami stosowania inżynierii genetycznej w rolnictwie jest tworzenie nowych gatunków roślin uprawnych. Poprzez wprowadzanie do nich nowych genów można uzyskać rośliny o wyższej wydajności plonów, a także większej odporności na szkodniki, warunki pogodowe oraz środki ochrony roślin (pestycydy). Odpowiednio manipulując genami można też tworzyć rośliny o smaczniejszych owocach lub zawierające więcej witamin i związków mineralnych potrzebnych człowiekowi w codziennej diecie. Z kolei wprowadzając do bakterii geny ludzkie można uzyskać kolonie produkujące ludzkie białka. Czynniki takie jak insulina Insulina hormon obniżający poziom glukozy we krwi. Wytwarzany przez komórki ß wysepek Langerhansa trzustki. Insulina jest polipeptydem wydzielanym w chwili podniesienia poziomu glukozy (po posiłku). Powoduje... Czytaj dalej Słownik biologiczny (potrzebna diabetykom - chorym na cukrzycę), lub czynniki krzepliwości krwi (dla chorych na hemofilię) można w ten sposób produkować tanio i wydajnie. Można też tworzyć zwierzęta transgeniczne, np. kozy, w których mleku byłyby produkowane niezbędne dla chorych ludzi białka. Ciekawym, choć raczej przyszłościowym zastosowaniem inżynierii genetycznej jest tzw. terapia genowa. To nowoczesne, indywidualne podejście do leczenia pacjentów z chorobami powodowanymi przez wadliwe działanie niektórych genów. Za pomocą specjalnych cząsteczek, np. tzw. wektorów wirusowych można im podać prawidłową wersję danego genu. Wprowadzając nowe geny do serca można też pobudzić wzrost Wzrost zwiększanie rozmiarów i masy ciała. Wzrost jest cechą wszystkich żywych organizmów i następstwem pobierania substancji odżywczych z otoczenia. U jednokomórkowców wzrost wiąże się ze zwiększaniem rozmiarów... Czytaj dalej Słownik biologiczny nowych naczyń krwionośnych, zamiast po zawale serca dokonywać chirurgicznej operacji wszczepienia bypassów.

Niestety jak każda nowoczesna technika, także inżynieria genetyczna nie jest pozbawiona wad. Ingerowanie w geny żywych organizmów i tworzenie na duża skalę mutantów w laboratoriach napotyka przede wszystkim na wątpliwości etyczne. Ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum boją się jeść żywność modyfikowaną genetycznie, gdyż choć niewątpliwie jest ona lepsza od tradycyjnej, nie poznano jeszcze jej wpływu na organizm człowieka, a negatywne skutki mogą pojawić się dopiero po wielu latach. Techniki inżynierii genetycznej mogą też służyć do klonowania. To proces w którym uzyskuje się identyczną kopię genetyczną danego organizmu. Po raz pierwszy dokonano tego w 1996 roku klonując słynna owcę Dolly. Do dziś stworzono już wiele zwierząt stosując transfer chromosomów z komórki somatycznej dawcy do komórki jajowej przybranej matki, pomijając w ten sposób proces rozmnażania płciowego. O ile używanie klonowania do badań lub w działaniach mających na celu zachowanie rzadkich gatunków można jeszcze zaakceptować, to klonowanie Klonowanie otrzymywanie osobników o takiej samej informacji genetycznej jak osobniki macierzyste. W ostatnich latach klonuje się również wyższe kręgowce. Pobiera się od samicy komórkę jajową, usuwa się... Czytaj dalej Słownik biologiczny np. ulubionego kota dla zabawy, lub co gorsza klonowanie człowieka jest wysoce nieetyczne. Innym zagrożeniem płynącym ze stosowania technik inżynierii genetycznej jest możliwość użycia ich przez terrorystów. Teoretycznie możliwe jest wytworzenie nowego rodzaju śmiertelnych wirusów lub bakterii przeciwko którym nie ma szczepionki i użycie ich jako broni biologicznej. Bioterroryści mogą w ten sposób zmodyfikować też np. bakterie Bakterie organizmy jednokomórkowe niekiedy tworzące układy zbudowane z kilku luźno ze sobą związanych komórek. Zaliczane są do królestwa Monera. Wielkość bakterii wynosi od 0,2 do kilkudziesięciu µm.... Czytaj dalej Słownik biologiczny wąglika lub dżumy, albo wirusy Wirusy twory istniejące na pograniczu materii ożywionej i nieożywionej, zbudowane z kwasu nukleinowego i białkowej otoczki (kapsydu). Jedynym przejawem życia wirusów jest ich zdolność do namnażania się,... Czytaj dalej Słownik biologiczny ospy prawdziwej i gorączek krwotocznych (np. Ebola).

Wymieniana wśród zalet terapia genowa też ma swoje wady. Wprowadzając nowy gen w niewłaściwe miejsce można uszkodzić prawidłowo działający gen, a nawet doprowadzić do wywołania nowotworu. Poza tym podawane obce wektory wirusowe mogą powodować silną odpowiedź obronną organizmu. Z tego powodu po zastosowaniu eksperymentalnej terapii genowej w 1999 roku zmarł Jesse Gelsinger.

Podsumowując inżynieria genetyczna to bardzo obiecująca technologia. Daje nadzieje na lepsze życie w przyszłości, jednak aby jej stosowanie było bezpieczne należy opracować odpowiednie normy prawne oraz przeprowadzić niezbędne długoterminowe badania. Firmy farmaceutyczne i biotechnologiczne dążące do jak największego i szybkiego zysku nie zawsze o tym pamiętają.