Dodaj do listy

Organizmy modyfikowane genetycznie

W ostatnich latach znaczne zainteresowanie opinii publicznej wzbudzają organizmy modyfikowane genetycznie, nazywane inaczej organizmami transgenicznymi lub w skrócie określane jako GMO. Termin ten wywodzi się z języka angielskiego (Genetically Modified Organism) i oznacza organizm, do genomu którego wprowadzono obcy gen, uprzednio wyizolowany od innego organizmu. W procesach izolacji, namnażania i wprowadzania genów używa się metod właściwych inżynierii genetycznej.

Modyfikacje genetyczne prowadzi się na wielu organizmach, w tym również na roślinach - w szczególności tych o dużym znaczeniu gospodarczym. Głównym celem genetyków jest w tym przypadku zwiększenie ich trwałości roślin, uzyskanie odporność na szkodniki, wirusy Wirusy twory istniejące na pograniczu materii ożywionej i nieożywionej, zbudowane z kwasu nukleinowego i białkowej otoczki (kapsydu). Jedynym przejawem życia wirusów jest ich zdolność do namnażania się,... Czytaj dalej Słownik biologiczny i grzyby, herbicydy, czy uwypuklenie ich cech jakościowych np. smaku lub barwy (zwłaszcza u roślin ozdobnych).

Manipulacjami genetycznymi w organizmach roślinnych parają się w Polsce m. in. naukowcy z Instytut Biochemii i Biofizyki PAN w Warszawie.

Ogółem w naszym kraju trwają prace nad około 20 projektami badawczymi, których przedmiotem są rośliny transgeniczne. Pomysłodawcami dwóch z nich byli polscy genetycy, pozostałe odbywają się na zlecenie zagranicznych koncernów (m. in. firm: Monsanto z Ameryki i AgrEvo z Frankfurtu). Obszary, na których prowadzone są eksperymentalne hodowle nie zostały ujawnione, ze względu na dużą niechęć społeczeństwa w stosunku do tego typu badań (nieprzychylnych im jest aż 75% Polaków). Odnotowano także przypadki ataków na placówki naukowe zajmujące się GMO oraz niszczenie samych upraw.

W odpowiedzi na sprzeciw polskiego społeczeństwa w kwestii wprowadzenia w naszym kraju hodowli roślin transgenicznych oraz zgodnie z koncepcją Ministerstwa Środowiska, mówiącą o Polsce, jako o państwie wytwarzającym tradycyjną, ekologiczną żywność, rząd prowadzi prace nad nową ustawą, całkowicie uniemożliwiającą uprawę roślin modyfikowanych genetycznie.

GMO wzbudzają negatywne emocje niemal w całej Europie. W latach 1992 -1997 zezwolono na wprowadzenie na europejski rynek tylko 5 z 16 gatunków roślin podanych manipulacjom genetycznym.

Wśród samych specjalistów od inżynierii genetycznej największą "popularność" zyskały:

  • kukurydza - dodano jej gen oporności na herbicydy oraz gen kodujący trujące dla owadów białko,
  • pomidor - modyfikacja dotyczy genów warunkujących szybkość dojrzewania owoców; w USA jest rozpowszechniony w sprzedaży od 1994 roku,
  • bawełnaprodukt Produkt dobro wytworzone w procesie produkcji rolniczej, przemysłowej i usługowej. Występuje jako dobro materialne oraz dobro niematerialne (usługa). Dobra (produkty) materialne dzielą się na produkty pracy -... Czytaj dalej Słownik geograficzny amerykańskiego koncernu biotechnologicznego; w jej włóknach znajduje się niewielka ilość poliestru, podnoszącego jej właściwości termoizolacyjne,
  • tytoń - wprowadzono mu gen oporności na środki chwastobójcze,
  • burak cukrowy,
  • ziemniak,
  • rzepak.

Przedmiotem zainteresowań inżynierii genetycznej są nie tylko rośliny. Jednym z ciekawszych projektów są próby wprowadzenia do komórek bakterii oraz grzybów genów nadających im zdolność usuwania zanieczyszczeń środowiska wywołanych ropą naftową lub siarką. Również te próby nie wzbudzają entuzjazmu w społeczeństwie. Istnieje bowiem ryzyko utraty kontroli nad tak zmienionymi organizmami.