Dodaj do listy

Mikro- i makroskładniki

Do makroskładników zalicza się m.in. wodór, tlen, węgiel, fosfor, azot, potas, siarkę, magnez, chlor, wapń.

WAPŃ

Wapń to mineralna substancja, pełniąca różna zadania w przemianie materii. Na budowach stosowane wapno to nic innego jak mieszanina związków wapnia różnego rodzaju.

Pozostałe związki wapnia (w tym np. z tlenem, z węglem) są znane z życia codziennego, jak np. marmur, kreda Kreda okres geologiczny ery mezozoicznej trwający od około 135 mln do 65 mln lat temu. W okresie tym pojawiły się i rozwinęły okrytonasienne, nastąpiła również dominacja, a pod koniec wymarcie dinozaurów... Czytaj dalej Słownik biologiczny czy skorupka jajka. Ziemska skorupa posiada ogromne masy wapnia, dlatego też na przestrzeni ewolucji zachodzącej miliardy lat nierozłącznie "zrósł się" z ludzkim organizmem.

Ludzkie ciało posiada około 1,2 kg wapnia. W 99% umiejscowiony on jest w zębach i kościach. Pozostały odsetek rozsiany jest po każdej z komórek żywych. Kości zaopatrywane są w wapń pochodzący z różnego rodzaju wapniowo-fosforanowych zasobów. Kości nieprzerwanie czerpią nowy wapń, który dostarcza im krew, do niej wydalając jednocześnie "zużyty" wapń. Ten obieg trwa nieustannie dniem i nocą z natężeniem niesłabnącym nawet na chwilę. Ludzkie kości nie są nigdy jednakowo mocne; fizyczne ich właściwości ulegają zmianom nieustannym. Co 5-6 lat ma miejsce kompletna wymiana wapnia w kościach. Największych ilości wapnia potrzebują a także zużywają zębodołowe wyrostki na okalającym żuchwę kostnym łuku, w którym umiejscowione są zęby przednie. To jest logiczne: kość ta ze wszystkich powinna być najmocniejsza.

Wapń zużywany jest przez zęby i kości, ale również poprzez wszystkie komórki żywe organizmu. Ten 1% wapnia oprócz masy ludzkich kości oraz zębów w organizmie ma do wykonania istotne zadania, przede wszystkim w ramach oddziaływań wzajemnych zachodzących pomiędzy nerwowymi bodźcami wewnątrz oraz na zewnątrz wszystkich komórek. Te oddziaływania decydują o nastroju człowieka. Dlatego też rezerwuary tego pierwiastka w bilionach komórek nie kostnych ludzkiego organizmu są odnawiane 20-30 razy na dzień. Jeżeli wapnia brakuje dla tych ważnych funkcji nerwowego układu, jest on nieodwołalnie pobierany z kości. W celu uniknięcia uszczuplenia kostnej masy - osteoporozy, powinno się mieć wystarczające ilości wapnia w pożywieniu na co dzień.

Krew jest poważnym pośrednikiem, doprowadzającym wapń z kości lub jelita do każdej komórki. Każdy organizm wyposażony jest w około 100 000 km często cienkich niewyobrażalnie krwionośnych naczyń, w których występuje zawsze określona zawartość wapnia. Poprzez mikroskopijne ujście włosowatego naczynia minerał ten dostaje się z krwi już na miejsce przeznaczenia. Zachodzi to jednak wyłącznie przy założeniu, iż krew ma zawartość niezmienną wapnia, w liczbie 10 miligramów na 1/10 litra surowicy (płynnego, nie krzepnącego elementu krwi). Takie stężenie pierwiastka umożliwia przebieg prawidłowy skomplikowanych nadzwyczaj procesów, które zachodzą na zewnątrz i wewnątrz komórki, stymulowane przez hormony Hormony substancje biologicznie czynne, niosące specyficzną informację wytwarzane zarówno przez rośliny, jak i zwierzęta. Regulują przebieg procesów metabolicznych, wzrost, rozwój i rozmnażanie się organizmów.... Czytaj dalej Słownik biologiczny i nerwy. Od milionów już lat taka koncentracja wapnia stanowi gwarancję rozwoju form wyższych życia na kuli ziemskiej. Żadne żywe istoty poruszające się nie istniałyby bez wapnia, niewykluczone, że także rośliny. Zbyt mała ilość wapnia wywołuje szeroką gamę dolegliwości, nawet do objawów najcięższych nerwowych i psychicznych chorób.

Ostrzegawcze sygnały niedoboru wapnia

Zazwyczaj zaczyna się od:

  • skurczów mięśni
  • bólu stawów
  • zwolnienia tętna
  • uczucia drętwienia i mrowienia w nogach i rękach

Po tym występuje:

  • ubytki w stanie uzębienia
  • zaburzenia snu
  • bicie serca
  • krwotoki

Ostatecznie pojawia się:

  • utykanie, zaburzenia chodu
  • mniejsza kontrola nad mięśniami
  • lękowe stany
  • złamania kości
  • wypadanie zębów
  • dzieci Dzieci Z. Nałkowska Medaliony - Dorośli i dzieci w Oświęcimiu, bohaterowie autentyczni; dzieci przybywające do Oświęcimia nie miały wielkich szans przetrwania. Mniejsze i słabsze natychmiast kierowano... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum zaburzenia wzrostu

Nawet wówczas, kiedy w pożywieniu na co dzień obecne są sery lub mleko do komórek docierać może tylko niewielka część wapnia przyjętego. Jest to wynikiem niedostatecznego przyswajania tego pierwiastka w jelicie albo nadmiernego wydalania z moczem. Przyczyną tego przeważnie są szczawiowe kwasy (botwina, szpinak, rabarbar) albo fitynowe kwasy (ziarno). To one tworzą z wapniem oraz z żelazem i magnezem, sole nierozkładalne, przez organizm wydalane. Nie należy zatem spożywać nieustannie pełnoziarnistych przetworów oraz bogatych w szczawiowe kwasy. Wrogiem wyjątkowym wapnia stanowią pszenne otręby. Równie nierozsądnym jest spożywanie w ilościach dużych białka (szynka, kiełbasa, ryby, drób), zwłaszcza w połączeniu ze spożywaniem większej ilości fosforanów (mięso, napoje słodkie np. coca cola, produkty po tzw. obróbce: budynie, mleko skondensowane, proszek do pieczenia, mięsne czy rybne "przetwory" itp.) - doprowadza to do wydalania dużego wapnia z moczem a także zakłóca wapniowo-fosforową równowagę.

Wydalanie wapnia jest wzmagane również przez herbatę i kawę. Ich dzienne spożycie nie powinno przekraczać dwóch filiżanek.

Produkty spożywcze bogate w wapń (mg/100g produktu)

  • Ser ementaler - 850
  • Twaróg, gouda, ser owczy - 420-640
  • orzechy laskowe, migdały, -200-270
  • Figi - 180
  • Żółtko -130
  • Mleko tłuste -120
  • Kapusta - 100
  • Czekolada -100
  • Jogurt - 120-240
  • Groch, fasola, soczewica -55-108

Niewielkie ilości wapnia obecne są w: rybach, mięsie, produktach mącznych, drobiu, owocach, ziemniakach. Słońce jest sprzymierzeńcem wapnia. Osoba unikająca dziennego światła oraz słońca, sama najprawdopodobniej pozbawia się sporej części wapnia spożywanego. Zwłaszcza dorośli po ukończeniu 30 lat potrzebują słonecznego światła dla wapniowej gospodarki optymalnej. 20-minutowe codzienne przebywanie na słońcu lub co najmniej krótki spacer koło południa wraz z odsłonięciem maksymalnym skóry winien stać się obowiązkiem (ultrafioletowe promienie przenikają także poprzez cienką odzież).

Co uzależnione jest od wapnia:

  • Prawidłowe funkcje krzepliwości krwi
  • Funkcjonowanie mięśni
  • czynność serca prawidłowa
  • Mocne kości
  • Zdrowe zęby
  • Proces gojenia się ran
  • Zdrowy sen
  • Pogodny nastrój
  • Działanie licznych enzymów
  • Przyswajanie w organizmie żelaza
  • Odprężone nerwy
  • transmisja hormonalna bodźców

W czasie kiedy inne minerały w tym np. magnez Magnez Mg - makroelement, pierwiastek występujący powszechnie w organizmach żywych. Jest ważnym składnikiem enzymów, płynów fizjologicznych (Mg2+), szkieletu wewnętrznego zwierząt (fosforan magnezu).... Czytaj dalej Słownik biologiczny czy mangan, uczestniczą jedynie w produkcji bodźcowych substancji, wapń należy do potężnych czynników, które zawiadują układem nerwowym i mózgiem. Odkrycie tego miało miejsce niedawno, dzięki laserowej supernowoczesnej aparaturze. W czasie przenoszenia bodźców współpracują ściśle z wapniem potas i sód. W zależności od poziomu niedoboru w mózgowych i nerwowych komórkach wapnia pojawiają się różnego rodzaju dolegliwości począwszy od niepokojów oraz lęków po stany psychotyczne ciężkie oraz porażenia mięśni.

FOSFOR - wszechstronny minerał

Fosfor w organizmie, zaraz po wapniu, jest minerałem, który występuje w największej ilości. Organizm człowieka dorosłego posiada około 0,7 kg fosforu, a 85% z tego obecne jest w kościach. W tych częściach fosfor wraz z wapniem tworzy kostny cement, pozostała część jest elementem mózgu, mięśni i ustrojowych płynów.

Zapotrzebowanie dzienne na fosfor dla mężczyzny dorosłego wynosi 1,5 g, a dla kobiety z kolei około 1 g. Idealnym wyjściem byłoby spożycie ilości fosforu równej ilości wapnia (wapniowo- fosforowa równowaga).

Przy założeniu jednak typowej diety dla naszych warunków: dużo wędlin, mięsa, gazowane napoje - to spożywamy 15 - 20% więcej fosforu, a to jest istotnym zagrożeniem dla odpowiedniej wapniowo-fosforowej równowagi.

Przy większych zaburzeniach niż 3:2 proporcji pomiędzy wapniem i fosforem przemiana materii nie jest już prawidłowa. W proporcjach prawidłowych wapń i fosfor obecne są w produktach zbożowych pełnoziarnistych, jajach, grochu, orzechach, soczewicy, fasoli. Więcej wapnia w stosunku do fosforu posiadają tylko sery, mleko oraz świeże liściaste warzywa. Fosfor jest istotnym szczególnie dla ochrony komórek, przyswajania tłuszczów oraz przemiany materii zachodzącej w nerwowych komórkach, gdyż fosforowe tłuszcze, czyli fosfolipidy, są składnikiem komórkowej błony.

Ilość fosforu w spożywczych artykułach (mg/100 g produktu)

  • Otręby oraz pszenne zarodki -1000-1100
  • żółte sery -460-780
  • Żółtko kurzego jaja -490
  • Sardynki w oleju 420
  • strąkowe warzywa -400-420
  • Móżdżek, wątróbka, -350
  • pełne ziarno -250-350
  • pełnomleczna czekolada -240
  • Kluski - 220
  • Tuńczyk, pstrąg, -380
  • Wędlina -190-240
  • topiony ser - 950
  • Nasiona, orzechy, -410-500
  • Wołowina -160
  • Wieprzowina -150
  • Cielęcina -190

W porównaniu z wapniem, będącym przez mnóstwo osób przyswajanym z pożywienia jedynie w 25-35%, 70% fosforu spożytego przenika bez poważniejszych trudności do krwi. Należy jednak zaznaczyć, iż dieta Dieta [z gr. diaita - sposób życia] sposób odżywiania oparty na zasadach dietetyki, [z niem. Diät] wynagrodzenie dla osób sprawujących różne funkcje społeczne, np. radnych, posłów do parlamentu,... Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych niezrównoważona z nadmiarem glinu, magnezu i żelaza utrudnia znacznie przyswajanie fosforu, ponieważ te pierwiastki z nim tworzą związki nierozkładalne. Korzystna w trakcie przemiany materii łatwość zawiązywania związków chemicznych z pewnymi substancjami, charakteryzująca fosfor, tutaj okazuje się wadą. Ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum spożywające nadmierne ilości cukru białego oraz tłuszczów doprowadzają do zaburzeń delikatnej fosforowo-wapniową równowagi. Obfitujące w fosfor także są roślinne produkty. Do uwolnienia dla ludzkiego organizmu fosforu, podobnie jak dla zwierzęcego organizmu, potrzebny jest enzym nazywany fytazą. Enzym ten zawierają m.in. drożdże, zatem także i chleb. Obecna jest również w jelitowych bakteriach. Dlatego też odpowiednia jelitowa flora Flora świat roślin. Ogół gatunków roślin występujących w danym czasie na określonym terenie, np. flora naczyniowa Pienin, flora Puszczy Kampinoskiej, flora Polski. fauna.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
bakteryjna jest nieodzownym warunkiem przyswajania optymalnego fosforu. U starszych ludzi fosfor często przechodzi do krwi z jelita w niedostateczny sposób, nawet wówczas, gdy ilość fosforu w stosowanej diecie sięga zalecanych wartości. Nie jest wcale rzadkością utrata 65% fosforu spożytego. Z zagrożeniem szczególnym, przede wszystkim dla zębów i kości, powiązane jest wtedy dodatkowo zwiększone wydalanie fosforu wraz z moczem niekiedy osiągające wartość dzienną większą niż 300 mg. Z tego względu zatem z momentem przekroczenia dekady trzeciej życia trzeba zwracać szczególną uwagę na odpowiednią, zrównoważoną dietę.

Ostrzegawcze sygnały niedoboru fosforu:

  • artretyzm
  • brak apetytu
  • próchnica zębów
  • utrata albo przyrost masy ciała
  • zaburzenia wzrostu
  • kostne dolegliwości
  • oddychanie nieregularne
  • uczucie znużenia
  • wzmożona nerwowość

Co uzależnione jest od fosforu:

  • transport i przyswajanie tłuszczów w ustroju
  • kurczliwość mięśni
  • bicie serca
  • zdrowe nerwy
  • optymizm, radość życia, błyskotliwość
  • przyswajanie witaminy B5 i B2
  • mocne kości
  • zdrowie komórek, energia oraz wzrost komórkowy,
  • tłuszczowa, białkowa i węglowodanowa przemiana materii
  • zdrowe zęby

Jedyny sposób na optymalne zaopatrzenie w fosfor organizmu to urozmaicona dieta składająca się z naturalnych produktów, takich jak: warzywa, pełne ziarno oraz mięso w umiarkowanej ilości.

SIARKA

W przeciwieństwie do pozostałych minerałów pierwiastek jaki jest siarka to nie metal. Występuje ona na Ziemi w dużych ilościach w skamieniałej i wulkanicznej formie, także w formie siarczanów - soli siarkowego kwasu i innych związków. Jest ona składnikiem trzech z dwudziestu budulcowych cegiełek białka, nazywanych siarkowymi aminokwasami. Tego rodzaju siarki nasze komórki bardzo oczekują, jako substancji, która jest niezbędna w przemianie materii. Siarka to nie jest typowa odżywcza substancja, zatem nie można określić wagowo, czy też w ogólny nawet sposób - zapotrzebowania dziennego na ten pierwiastek. Pewnym jest jedno: 0,25% ludzkiego organizmu zbudowane jest z siarki, a jakikolwiek niedobór tego minerału w organizmie doprowadza do istotnych zaburzeń w przemianie materii. Siarka obecna jest w białku, ale i także jest składnikiem witamin różnego rodzaju.

Ochrona przed różnego rodzaju zarazkami.

Siarka to podstawowy składnik mazi smarującej występującej w stawach oraz wewnętrznej ścianki stawowych torebek. Jej zasoby w tych miejscach muszą być nieustannie odnawiane po to by przeciwdziałać wyschnięciu trących powierzchni. Wówczas następują zwykle ogromnie bolesne degeneracyjne procesy, a w rezultacie unieruchomienie stawów. Aminokwas siarkonośny, metionina, przenosi istotny niezwykle dla odporności organizmu selen, pełniąc tym sposobem funkcję kluczową w ramach osłony ustroju przed zarazkami. Metionina jako przenośnik selenu, jest również niezwykle istotna dla oczu, naczyniowych ścianek i łącznej tkanki, które również utrzymywać muszą ciągły obronny system przed oddziaływaniami szkodliwymi wszelkiego typu. Znany amerykański biochemik dr Roger Williams z Uniwersytetu Harvarda wykonał interesujące doświadczenie - podał małpom zasadniczo właściwą karmę, lecz bez metioniny. Po upływie kilku tygodni wystąpiły u zwierząt pierwsze symptomy zwapnienia krwionośnych naczyń. Objawy ustąpiły dopiero po podaniu z karmą aminokwasu metioniny.

Co uzależnione jest od siarki:

  • uroda: elastyczna skóra, piękne włosy, sprawne stawy, niełamliwe paznokcie,
  • układ odpornościowy: ochrona komórek, ochrona oczu przed zaćmą, uwalnianie wątroby od toksyn
  • hormonalna gospodarka
  • inne funkcje w tym przemiana węglowodanowa, przemiana tłuszczowa, ukrwienie, procesy energetyczne.

Źródła siarki:

  • mięso
  • ryby
  • kurze jaja (żółtko)
  • mleko
  • warzywa
  • owoce
  • sery

Ostrzegawcze sygnały niedoboru siarki:

  • niepokój i przygnębienie
  • blada cera
  • zwiotczała łączna tkanka
  • zaćma
  • wątrobowe zatrucie
  • zaburzenia w procesach ukrwienia
  • dolegliwości stawów
  • twarde włosy
  • łamliwe paznokcie

Magnez

W surowicy krwi stężenie magnezu utrzymywane jest na poziomie stałym (w przeciwieństwie do jakiegokolwiek innego odżywczego składnika). Stanowi on nieodzowny składnik w trakcie życiowych procesów. Organizm człowieka dorosłego posiada jedynie 20- 28 g magnezu, a z tego większość obecna jest w szkielecie. Niewielki ułamek jedynie tego pierwiastka rozproszony jest w zewnątrz komórkowym płynie i trafia do każdej z 70 bilionów komórek ludzkiego ciała. Ten metal w przyrodzie powszechnie występuje w roślinach oraz zwierzęcych organizmach, jednak w stężeniach bardzo zróżnicowanych. W chlorofilu, który nadaje zieloną barwę liściom, jest jednym z elementów barwnika, zatem jego najbogatszym źródłem są ciemnozielone lub zielone liściaste rośliny, takie jak brokuły czy szpinak. Jeszcze większe stężenie magnezu występuje tam, gdzie przyroda chce wzbudzić nowe życie: w orzechach, nasionach, pełnym ziarnie oraz strąkowych warzywach. W trakcie produkcji mąki następuje utrata około 80% ilości magnezu.

Ilość magnezu w spożywczych produktach (mg/100g produktu):

    • Pestki dyni - 510
    • orzeszki nerkowca, migdały, - 260
    • Orzechy ziemne, włoskie, laskowe -130-190
    • produkty sojowe, szpinak - 80
    • soczewica, groch, fasola -45-65
    • morskie ryby -26-48
    • szynka, wołowina, -17
    • Banany -18
    • Ziemniaki -14
    • Kurczak -6

Każdy kilogram z masy ludzkiego ciała dziennie potrzebuje 4,5 mg tego pierwiastka. Dla mężczyzny 70-kilogramowego zapotrzebowanie dzienne równe jest około 315 mg z warunkiem, iż prowadzi bezstresowe życie i przyswaja optymalnie magnez. W odmiennym przypadku zapotrzebowanie na ten minerał może być nawet pięcio - dziesięciokrotnie wyższe.

Ostrzegawcze sygnały niedoboru magnezu:

    • osłabienie mięśni
    • zaburzenia czynności prawidłowej serca
    • ubytki w uzębieniu
    • kostne dolegliwości
    • nerwowość
    • depresyjne stany
    • biegunka
    • mdłości
    • poczucie mrowienia w nogach i rękach

Co uzależnione jest od magnezu:

    • Przyswajanie mineralnych substancji
    • Wzrost kości
    • Działanie mięśni
    • Właściwa czynność serca
    • Wytwarzanie hormonów
    • Nastrój, psychika
    • Szkliwo zębowe
    • Przemiana białkowa i węglowodanowa

Magnez, tak jak fosfor i wapń, gromadzony jest w mięśniach i kościach w formie biernej substancji. Pewien ułamek minimalny tego pierwiastka ma swój udział w przemianie materii, które określić można jako " rzędu najwyższego", aktywuje więcej niż 300 enzymów. Oddziałuje tym samym na większą część biochemicznych reakcji, które zachodzą w organizmie, ponieważ ich inicjatorami zawsze są enzymy. Magnez jest potrzebny np. do wytwarzania stresowych hormonów, które pozwalają organizmowi ludzkiemu stawić czoło wymaganiom i wyzwaniom życia codziennego. Magnez w istotny sposób, na zasadzie podobnej, oddziałuje na węglowodanową i tłuszczową przemianę materii, należy także do najistotniejszych budowniczych białkowej przemiany. W procesach przemiany materii magnez spełnia wiele istotnych funkcji.

Do mikroskładników zalicza się m.in. żelazo, miedź, cynk, bor, mangan, molibden, jod, fluor, kobalt.

ŻELAZO

Żelazo decyduje o oddychaniu komórek. Wśród metali poznane najlepiej jest żelazo, ponieważ spotykane jest ono w życiu codziennym w postaci grzejnikowych żeberek, części pordzewiałych maszyn, garnków czy narzędzi. Choć trudno sobie wyobrazić że ten zimny twardy materiał pełni jakiekolwiek funkcje w ludzkim organizmie to jednak jest on życiodajnym pierwiastkiem. W taki sposób jak oddychają płuca człowieka, tak żelazo zapewnia dostarczenie do 70 bilionów komórek całego organizmu tlenu, który niezbędny jest w produkcji energii.

Zapotrzebowanie dzienne organizmu na ten pierwiastek równe jest 10-12 miligramów. Organizm kobiety jednak aż do momentu nadejścia menopauzy wykazuje większe znacznie zapotrzebowanie: dziennie 13-25 miligramów co uzależnione jest od indywidualnej straty krwi w trakcie miesiączki. Jeżeli zostaną zlekceważone pierwsze ostrzegawcze sygnały, niedobór żelaza wywołuje anemię - niedokrwistość, która objawia się początkowo stosunkowo niewinnie w postaci spadku aktywności, zaparć, bólu głowy, łamliwości paznokci, by w zaawansowanym stadium przybrać postać przyspieszenia pracy serca, omdleń, trudności w oddychaniu, nudności i stanów niepokoju.

Ostrzegawcze sygnały braku żelaza:

    • Zaparcia
    • Osłabienie płciowego popędu
    • Wypadanie włosów
    • Pęknięcia w kącikach ust
    • Znużenie
    • Trudności w oddychaniu
    • Brak "chęci do życia"
    • Łamliwe paznokcie
    • Trudności z koncentracją
    • Mrowienie w stopach
    • Bladość

Kostny szpik produkuje 2-2,5 miliona czerwonych krwinek (erytrocytów) w przeciągu jednej sekundy, jednocześnie do nich dołączając właściwy ładunek żelaza aby zapobiec anemii i zapewnić dostateczne zaopatrzenie komórek w cząsteczki tlenu. Zachowanie odpowiedniego stężenia hemoglobiny dla organizmu jest kluczową sprawą, on dopasowuje ilość żelaza które dociera w jelicie do krwi do zapotrzebowania aktualnego. Organizm zdrowy zabiera z pokarmowej masy 10-15 % żelaza w niej zawartego, organizm wykazujący niedobór - 10 - 20%. U człowieka zdrowego kostny szpik może zwiększyć sześciokrotnie wytwarzanie hemoglobiny oraz czerwonych krwinek w przypadkach nagłych.

W momencie przekazania komórce atomów żelaza z tlenem niosące je cząsteczki hemoglobiny są już bezużyteczne. Nie są one jednak wydalane z moczem, ale w 90% poddawane są kolejnej przemianie. Ten proces przebiega zwłaszcza w śledzionie i wątrobie, gdzie komórki wyspecjalizowane pożerają już zużyte czerwone krwinki, po czym wydalają żelazo, mogące być użyte ponownie w syntezie nowych czerwonych krwinek.

Pokarmy obfitujące w żelazo:

Szczególnie obfitujące w żelazo podroby to: serce, ozorki, wątróbka, ponadto chude mięso, ostrygi, liściaste warzywa np. szpinak, botwina, pełnoziarniste produkty, strąkowe warzywa takie jak fasola, groch, soczewica, również melasa (jako uzupełnienie), czyli uboczny produkt otrzymywany w trakcie produkcji cukru.

Poza wyżej wymienionymi istotnym źródłem tego pierwiastka są:

    • kalafior
    • marchew
    • ziemniaki
    • brokuły
    • pomidory
    • ryby
    • kapusta
    • kapusta kiszona
    • warzywa korzeniowe

Jakim sposobem żelazo trafia do krwi?

Podobnie jak białko czy wapń, dla żelaza konieczne jest zetknięcia się w żołądku już z kwaśnym środowiskiem (zatem odpowiednim stężeniem żołądkowego kwasu) po to by rozłożyć go na cząsteczki drobniejsze. W tym pomocne są niektóre aminokwasy, cukier, składowe części białka. Jednak gdy stężenie żołądkowego kwasu jest zbyt niskie, poza tym w jelicie w czasie kolejnego etapu trawienia część kwasów organicznych jest w niedoborze, smutny los spotyka cząsteczki żelaza - inne odżywcze składniki wnikają do krwi, a one same zostają wydalone na zewnątrz ze stolcem. Cząsteczkom żelaza zwierzęcego pochodzenia mają najłatwiej, gdyż pewne określone białka wspomagają je w przedostawaniu się poprzez śluzówkę jelita.

Istnieją także inne czynniki, które utrudniają żelazu dotarcie do krwi: szybki zbyt przepływ pokarmowej masy poprzez jelito Jelito odcinek przewodu pokarmowego rozpoczynający się od odźwiernika żołądka, a kończący się odbytem. Wyróżnia się dwie części: jelito cienkie i grube. U wyższych kręgowców jelito cienkie podzielone jest... Czytaj dalej Słownik biologiczny wskutek niewłaściwej diety, zaburzenia trawiennych procesów różnego rodzaju, niektóre fosforany oraz roślinne kwasy pochodzące m.in. z fasoli, grochu, kapusty, zarodków pszenicy, szpinaku, następnie mleczne białko, sojowe produkty (tofu), ryż naturalny, pszenica, orzechy laskowe, ziemne i włoskie, herbata i kawa, oraz często przyjmowane leki przeciwko nadkwasocie, zobojętniające żołądkową treść. Żelazo posiada także sprzymierzeńców. Z nich zdecydowanie najważniejszy to witamina C. Z tego względu też jedząc ryby, drób czy mięso nie powinno się zapominać o uzupełnieniu pożywienia jabłkiem, owocem kiwi, sokiem z cytryny albo czymkolwiek, co obfituje w tę właśnie witaminę. Dodatek taki umożliwi przyswojenie optymalne żelaza obecnego w głównym daniu.

Ilość żelaza w spożywczych produktach (mg/100g produktu)

    • Małże -14
    • Pestki dyni - 11
    • Wątróbka - 10
    • Soczewica, groch, fasola, - 5,5-6,7
    • Grzyby Grzyby grupa organizmów w randze królestwa obejmująca około 80 000 gatunków. Grzyby są cudzożywne, występują wśród nich pasożyty, saprofity i symbionty. Komórki grzybów posiadają chitynową ścianę komórkową,... Czytaj dalej Słownik biologiczny - 3,8-8,3
    • Orzechy - 2,2-4,6
    • suszone owoce -2,1-3,9
    • pełnoziarnisty chleb Chleb Chleb symbolizuje ciało święte, ofiarę bóstwa lub ofiarę składaną bóstwu, światłość, mądrość, płodność, samotność, gościnność, zarobek, pieniądze, byt, pożywienie ubogich.
      ...
      Czytaj dalej Słownik symboli literackich
      -2
    • Mięso np. wołowa polędwica - 1,6-2,0

Co uzależnione jest od żelaza?

    • komórkowe oddychanie
    • Tkanka mięśniowa
    • Działanie enzymów
    • Wydolność organizmu
    • Prawidłowa praca serca
    • Procesy podziału komórki
    • Układ odpornościowy
    • Krwinki czerwone
    • Zaopatrzenie komórek w tlen
    • Przemiana hormonalna

Dla przyswojenia optymalnego żelaza trzeba łączyć produkty spożywcze różnego rodzaju.

Sojowe białko może tak wspomagać proces przyswajania białkowych cząsteczek, jak i hamować je. Sojowy sos napędza przyswajanie żelaza. Pewną ilość żelaza obecnego w cielęcinie traci się z organizmu, jedząc warzywa do niej; z kukurydzy lub fasoli ludzki organizm przyswaja żelaza dwukrotnie więcej, jedząc mięso łącznie z nimi, czterokrotnie - gdy spożywa się rybę do nich. Amerykańscy naukowcy stwierdzili, iż typowa włoska kuchnia ze swym charakterystycznym zestawem składającym się z chleba, mięsa, makaronu, pomarańczy oraz wina zapewnia warunki idealne dla przyswajania żelaza. Nie poznano jeszcze szczegółów tego dlaczego żelazo reaguje w tak różnorodny sposób z różnymi biologicznymi substancjami. Wiadomo natomiast z pewnością, iż kobiety będące w okresie przedmenopauzalnym powinny zwrócić szczególną uwagę na zawartość optymalną żelaza w pożywieniu oraz optymalne warunki przyswajania tego elementu.

MANGAN

Organizm używa manganu do produkcji melaniny - barwnika skóry i włosów, jest istotnym składnikiem krwi i kości, jemu zawdzięcza się wyrównany nastrój, pogodę ducha i wewnętrzny spokój, gdyż stanowi odżywkę dla mózgu i nerwów, ma udział w produkowaniu hormonów śledziony a także w węglowodanowej, białkowej i tłuszczowej przemianie.

Ostrzegawcze sygnały niedoboru manganu:

    • szmery pojawiające się w uszach
    • popękana, sucha skóra
    • pogorszenie słuchu
    • brak płciowego popędu
    • utrata masy ciała
    • zmęczenie
    • pesymizm
    • zniechęcenie i stany niepokoju
    • zmniejszenie szybkości wzrostu włosów
    • stawowe bóle

Źródła manganu.

Niezwykle obfitujące w ten pierwiastek są nasiona, orzechy i ziarno. Obecny on jest w łusce i zarodku. Także zielone warzywa, np. sałata, są prawdziwymi kopalniami manganu - przy czym im więcej zieleni w nich, tym lepiej. Minerał ten, podobnie jak magnez występujący w chlorofilu, bierze udział w fotosyntezie - przemianie świetlnej energii w chemiczną energię, w charakterystycznym dla roślinnych komórek procesie. W rybach, mięsie, mleku, serze i drobiu obecne są tylko ilości śladowe manganu. Wartościowym źródłem tego pierwiastka z kolei jest żółtko jaj.

Ilość manganu w spożywczych produktach (mg/100 g produktu):

    • laskowe orzechy - 4,3
    • Ziarno słonecznika - 2,5
    • Migdały, orzeszki ziemne - 2,2
    • włoskie orzechy - 1,4
    • pełne ziarno - 1,1
    • Szpinak -0,8
    • Groch - 0,5
    • Ziemniaki - 0,3

Co uzależnione jest od manganu:

    • sprawna pamięć
    • pozytywny nastrój
    • zdolność koncentracji
    • zdolność do przezwyciężania stresów
    • oddychanie komórkowe, odnowa komórek
    • zdrowy sen
    • twórcze możliwości
    • wytwarzanie hormonów
    • działanie witamin
    • zęby i kości
    • morfologiczny obraz krwi
    • barwnik włosów
    • płciowa aktywność
    • białkowa przemiana
    • funkcjonowanie trzustki
    • działanie enzymów
    • przyswajanie tłuszczów
    • w tkankach zawartość kalogenu
    • we krwi stężenie cukru

JOD

W przeciwieństwie do większej części mikroelementów jod to nie metal, lecz połyskliwy czarnoszary kryształ. Można spotkać go w przyrodzie wszędzie, jednak w stężeniach minimalnych. Organizm ludzki zawiera około 0,025 g tego pierwiastka w formie soli jodu (nazywanych jodkami), przede wszystkim skupionego w tarczycy. Zapotrzebowanie dzienne organizmu na ten minerał równe jest zaledwie 0,000015 g jodków, co oznacza kilka niespełna gramów przez całe życie.

Największe ilości jodu obecne są w oceanicznej wodzie. Dlatego też ludzie zamieszkujący wybrzeże są zaopatrzeni lepiej w jod niż ich rodacy mieszkający bardziej w głąb lądu. Osoba mieszkająca nad Śródziemnym czy Północnym Morzem dniem i nocą ma na języku kilka cząsteczek cennych jodu. O jod najtrudniej jest w górach, z których na przestrzeni wielu tysięcy lat deszcz Deszcz opad atmosferyczny w postaci kropel wody (utworzony w chmurach w wyniku procesu kondensacji pary wodnej) o średnicy ok. 0,5 mm.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
i wody lodowcowe spłukiwały ważne mikroelementy z powierzchni lądu, niosąc je poprzez rzeki do morza.

Ostrzegawcze sygnały braku jodu:

    • brak chęci do życia, znużenie
    • łamliwe, suche włosy
    • kołatanie serca
    • drżenie kończyn
    • stany zagubienia
    • marznięcie
    • pojawienie się wola
    • powolność umysłowa
    • artretyzm
    • pomniejszona odporność na stres

Jod to niezbędny składnik w wytwarzaniu hormonu tarczycy. Niedobór tego pierwiastka wywołuje przerost tego gruczołu oraz niedoczynność. Waga tarczyca równa jest 15 - 25 g; tarczyca nieustannie wymaga obecności jodu. Jest ona nawet wyposażona w pewnego rodzaju pułapkę na cząsteczki jodu, potrafią wychwycić każdy jego pojedynczy atom z krwi. Ta pułapka funkcjonuje na zasadach pompy. Gdy w przemianie materii brakować zaczyna związków jodu, dochodzi do tego że siła ssania tejże pompy może wzrosnąć nawet 400-krotnie, a to wywołuje pęcznienie komórek postępujące. Wówczas tarczyca zwiększa swe rozmiary, doprowadzając do powstania woli. Aż 2/3 hormonów tarczycy tworzy jod. Aktywność hormonu doprowadza do inicjacji najważniejszych życiowych procesów a także wyzwala witalne siły.

Hormon ten jest jednak niezwykle delikatny, wymaga m.in. dużej zawartości witaminy C, gdyż inaczej ulega szybko zniszczeniu pod działaniem wdychanych substancji szkodliwych.

Co uzależnione jest od jodu:

    • utrzymanie masy ciała
    • zdolność do przezwyciężania stresów
    • wytwarzanie energii
    • witalność
    • zdolność koncentracji
    • wzrost
    • zdrowa skóra
    • wzrost paznokci i włosów
    • przyswajanie węglowodanów
    • prawidłowa praca serca

Źródła jodu:

    • sól jodowana
    • morskie ryby
    • małże
    • kraby
    • morska sól

Dla dobrego wykorzystania jodu witaminy obecne w: rybach, świeżych owocach, mięsie, drobiu, wątróbce, zbożu, jajach, niełuskanym ryżu.

Nadmiar jodu.

Jod to zupełnie nieszkodliwy mikroelement. Nie wyrządzi on najprawdopodobniej krzywdy organizmowi nawet przy spożyciu dziennym równym 1- 2 miligramów. Naukowcy jednak ostatnio utracili pewność co do nieszkodliwości tego pierwiastka.

Niewykluczone, iż nadmiar jodu podziałać może niszcząco względem komórek tarczycy, może upośledzić procesy biosyntezy w niej zachodzące, spowodować nawet powstanie wola. Kierowanie funkcji tarczycy uwarunkowanych jodem działa na zasadzie zwrotnego sprzężenia: poprzez krew, komórki tarczycy aż do mózgowej przysadki oraz podwzgórza, które znajduje się na terenie międzymózgowia. Dlatego też nie możne jednoznacznie stwierdzić, że przedawkowanie jodu nie prowadzi do zakłóceń.

FLUOR

Fluor to trujący żółtozielony gazem, nie występujący w przyrodzie w postaci czystej. W skorupie ziemskiej i oceanach zawarta jest ogromna ilość fluorków - związków fluoru, będące pożytecznymi w niewielkim przedziale stężeń. Fluorki w nadmiarze stają się szybko toksyczne. Fluor to element szkliwa zębów i tkanki kostnej.

Co uzależnione jest od fluoru:

    • kości mocne (tworzą wzmacniający materiał z wapniem)
    • twarde zębowe szkliwo
    • w kostnym układzie krystalizacja minerałów
    • przeciwdziałanie osteoporozie
    • przeciwdziałanie próchnicy

Źródła fluorków:

    • kraby
    • sery
    • mięso
    • liście herbaty
    • kapustne rośliny
    • morskie ryby

Do krwi trafia 90% fluorków, połowa następnie wydalona zostaje z moczem, podczas gdy druga połowa przyswojona zostaje przez zęby i kości.

Nadmiar szkodzi !!!!!

Zbyt duża ilość fluorków doprowadzić może do fluorozy (kruche zęby, z brązowymi lub białymi przebarwieniami - przede wszystkim u dzieci w Chinach i Indiach) albo osteoporozy. Nastąpić może także przewapnienie ścięgien i stawów a nawet uszkodzenie trwałe mózgowej tkanki oraz zniszczenie m.in. enzymu, który odpowiedzialny jest za przyswajanie witamin.

Zakazane jest połykanie pasty do zębów, jedynie fluorki przyjmowane prawidłowo w pokarmach mogą dać pożytek.