Dodaj do listy

Antropogeneza

Antropogeneza- jest to pochodzenie człowieka oraz człowiekowatych. Nazwa pochodzi od greckiego słowa anthropos , które oznacza człowieka, oraz od słowa genesis, które oznacza początek. Jest to rodowa historia człowieka i jego przodków. Antropogeneza Antropogeneza pochodzenie człowieka - zmiany ewolucyjne prowadzące do powstania człowieka. Obecnie uważa się, że człowiek i małpy człekokształtne miały wspólnego przodka, lecz w okresie trzeciorzędu oddzieliły... Czytaj dalej Słownik biologiczny przedstawia przebieg procesów składających się na ewolucję gatunku Homo sapiens.

Bez wątpienia możemy stwierdzić, że człowiek zajmuje dziś wyjątkowe miejsce wśród organizmów żyjących na Ziemi. Nie tylko podporządkował sobie wiele gatunków zwierząt i roślin ale jest również w stanie przekształcać wiele ekosystemów Ziemi.

Człowiek uważał przez wiele lat swój gatunek Gatunek zespół organizmów o podobnej budowie, wspólnym pochodzeniu, mogących się swobodnie krzyżować, dając płodne potomstwo. W procesie specjacji powstają nowe gatunki. Gatunek jest podstawową jednostką... Czytaj dalej Słownik biologiczny za osobny. Większość uczonych uważała człowieka za istotę odrębną, nie należącą do świata zwierząt. Postrzeganie człowieka zmieniło się dopiero w momencie rozkwitu myśli przyrodniczej i postępu biologicznego.

Niewątpliwa była tutaj rola powstania w XIX wieku teorii ewolucji, której autorem był Karol Darwin. Dzięki badaczom ewolucyjnym udało się w ludziach zaszczepić myśl, że człowiek musi mieć jakieś wspólne ze światem zwierzęcym korzenie. Zaczęło się więc poszukiwanie wspólnych cech i gałęzi, które łączyły by gatunki najbliższe człowiekowi i utworzyły rodowód człowieka.

Okazało się, że stworzenie drzewa genealogicznego człowieka wywołało wśród ludzi wielka niechęć i oburzenie, gdyż wizja sprowadzenia człowieka do rangi zwierzęcia była dla niektórych ludzi nie do przyjęcia.

Systematyka człowieka:

Liczne badania pozwoliły połączyć nasz gatunek poprzez wspólna historię z innymi zwierzętami oraz ustalić przynależność człowieka:

Gromada: ssaki Ssaki stałocieplne kręgowce lądowe, niektóre wtórnie wodne (delfin, płetwal). Wszystkie ssaki oddychają płucami (płuca pęcherzykowate), mają czterodziałowe serce (2 przedsionki, 2 komory) i dwa obiegi krwi... Czytaj dalej Słownik biologiczny Mammalia)

Podgromada: ssaki łożyskowe ( Placentalia)

Rząd: naczelne( Primates)

Rodzina: człowiekowate (Hominidae)

Rodzaj: człowiek (Homo sapiens)

Do podrzędu Primatów wlicza się cztery podrzędy. Pierwsze trzy stanowią małpy niższe( małpiatki), do których należą wiewióreczniki, lemury oraz wyraki. Czwarty podrząd naczelnych to małpy wąskonose oraz małpy szerokonose.

Rozwój małp szerokonosych przebiegał w znacznej izolacji, gdyż po oddzieleniu się kontynentów małpy te występowały na terenach Ameryki Południowej i Środkowej. Stąd też pochodzi inna nazwa tych małp-małpy Nowego Świata.

Analogicznie druga grupa małp należących do tego podrzędu zwana jest małpami Starego Świata.

W obrębie tej grupy możemy wyróżnić trzy rodziny:

I. Małpy Zwierzokształtne

-koczkodan,

-makak,

- mandryl,

- pawian,

II Małpy Człekokształtne

-goryl,

- szympans,

- orangutan,

- gibbon,

III Człowiekowate ( Hominidae)

- żyjący obecnie tylko Homo sapiensCzłowiek myślący)

- inne hominidy.

Charakterystyka Małp wąskonosych:

  1. Charakterystyczny układ uzębienia ( dwa siekacze, jeden kieł, dwa przedtrzonowe, trzy trzonowce; wzór zębowy 2,1,2,3),
  2. Bardzo dobrze rozwinięty mózg z czym wiąże się posiadanie dużej puszki mózgowej,
  3. Dobrze rozwinięte widzenie barw,
  4. Dłoń bardzo chwytna, z pięcioma palcami (kciuk jest przeciwstawny), palce ze spłaszczonymi płytkami paznokcia,
  5. Na dłoniach występują linie papilarne,
  6. Redukcja ogona lub brak go zupełnie.

Człowiek wykazuje największe pokrewieństwo z małpami wąskonosymi, człekokształtnymi.

Badania genetyczne wykazały, że szympans ma aż 98% wspólnych z nami genów.

Liczne podobieństwa występują w budowie układu mięśniowego, szkielecie, rozmieszczeniu narządów wewnętrznych podobny jest też układ nerwów i przebiegu naczyń krwionośnych.

Oprócz podobieństw obserwowanych makroskopowo istnieją liczne podobieństwa w budowie chemicznej.

Krew szympansa, goryla i człowieka zawiera te same białka osocza a ułożenie aminokwasów w hemoglobinie jest takie mniej więcej takie samo ( występują tylko dwie różnice w położeniu aminokwasów).

Pomimo, że podobieństwa są tak duże człowiek zdecydowanie wyróżnia się wśród naczelnych. Ma specyficzne tylko dla swojego gatunku cechy.

Charakterystyka człowieka:

I. Cechy morfologiczne:

-bardzo duży mózg ( w porównaniu z mózgiem goryla jest on niemal trzykrotnie

większy), czaszka Czaszka część szkieletu osiowego - szkielet głowy kręgowców składający się z dwóch części o różnym pochodzeniu i różnej funkcji: grzbietowo położonej mózgoczaszki, obejmującej i chroniącej... Czytaj dalej Słownik biologiczny ludzka musi więc mieć zupełnie inne proporcje,

- spionizowane ciało, cecha ta mogła się wykształcić tylko dzięki odpowiednim

modyfikacjom budowy, w szkielecie występuje inna budowa miednicy i stopy,

dodatkowo stopa Stopa podstawowa jednostka rytmiczna w antycznym wierszu iloczasowym i polskim wierszu sylabotonicznym; powtarzający się w wersie układ sylab akcentowanych i nieakcentowanych (długich i krótkich w wierszu... Czytaj dalej Słownik terminów literackich jest wysklepiona poprzecznie i podłużnie, posiada również położony

w jednej płaszczyźnie kciuk, dzięki czemu może dźwigać duży ciężar,

- dwunożność ( tylko człowiek spośród ssaków przystosowany jest do wyprostowanej

formy poruszania się),

-kończyny przednie, dzięki temu, że nie muszą odgrywać roli w lokomocji są " wolne",

mogą spełniać inne funkcje, do których należy wytwarzanie i posługiwanie się

narzędziami,

-specyficzne cechy wykazuje również uzębienie, u człowieka kły znajdują się w jednej linii z linią zgryzu a nie wystają ponad nią, dodatkowo dolne zęby przedtrzonowe posiadają korony dwuguzkowe a nie jednoguzkowe.

- koniec nosa u ludzi jest wydłużony, podobnie jak przegroda nosowa,

-podbródek jest wysunięty,

-obie wargi ust są wywinięte, tak, że odsłaniają błony śluzowe,

- górna warga jest przecięta,

-ciało człowieka pokryte jest w znacznym stopniu zredukowanym owłosieniem.

Cechą, która jest niewątpliwie wyjątkowa i przypisywana tylko i wyłącznie człowiekowi jest świadomość. Tylko człowiek w ujęciu psychologicznym jest w stanie myśleć w kategoriach "ja". Pomimo, iż u zwierząt obserwuje się porozumiewanie za pomocą głosu, to tylko człowiek potrafi posługiwać się prawdziwym językiem.

Dzięki powstaniu myślenia abstrakcyjnego i rozwojowi języka udało się ludziom stworzyć kulturę, której nawet najmniejszych przejawów nie ma w świecie zwierząt.

Historia człowieka:

Ślady pierwszych form przedludzkich pochodzą sprzed 3,6 mln lat.

Mary Leakey w 1976 roku w Tanzanii odkryła ślady Australopiteków. Zachowały się tam najstarsze ślady form ludzkich pozwalające na określenie sposobu ich poruszania się.

Układ znalezionych odcisków stóp świadczył, iż istoty te poruszały się w wyprostowanej pozycji. Dodatkowo stwierdzono, posiadanie przez te istoty krótkich palców.

Ich paluch podobnie jak u ludzi współczesnych nie był położony przeciwstawnie.

Według znalezionych śladów stopa posiadała wypukłości ułatwiające utrzymanie dużego ciężaru ciała. Zbadanie głębokości śladów ustaliło, że istoty te miały podobne rozłożenie masy ciała jak wszystkie hominidy. Pomiar odległości między pozostawionymi śladami wykazał, że tak jak człowiek australopitek mógł stawiać duży krok.

Pierwsze szczątki należące do gatunku Australopitek znaleziono w Etiopii około roku 1974.

Liczą one ok. 3mln lat. Szczątki te odkryła także Mary Leakey, jednak tym razem w Etiopii.

Były to szczątki kobiety, które nazwano pieszczotliwie "Lucy".

Australopiteki uważa się za gatunek od którego wywodzi się człowiek.

Cechy australopiteków wyróżnione na podstawie budowy znalezionego szkieletu:

- niewielki wzrost Wzrost zwiększanie rozmiarów i masy ciała. Wzrost jest cechą wszystkich żywych organizmów i następstwem pobierania substancji odżywczych z otoczenia. U jednokomórkowców wzrost wiąże się ze zwiększaniem rozmiarów... Czytaj dalej Słownik biologiczny (około 1 metra),

- uzębienie oraz mózgowie miały formę podobna bardziej do małp niż ludzi,

-według układu szkieletowego i hipotetycznego modelu mięśni stwierdzono, iż rodzaj ten 

mógł przebywać zarówno na ziemi jak i na drzewach.

- na ziemi Australopiteki poruszały się w formie wyprostowanej.

Ślady i szczątki szkieletu znalezionych form australopiteków, położone były w tej samej warstwie geologicznej. Na tej podstawie oba znaleziska sklasyfikowano do jednego gatunku, który nazwano Australopithecus afarensis.

Różne gatunki australopiteków:

Linia z której wywodziły się inne gatunki żyjących później australopiteków i hominidów, rozdzieliła się około 2,7 mln lat temu.

Australopithecus africanus -gatunek ten występował około 3 mln lat temu. Ciało ich było drobne, jednakże posiadały spośród wszystkich innych gatunków australopiteków, większy mózg, którego pojemność wahała się w granicach około 600cm3.

Australopithecus robustus -gatunek ten pojawił się blisko 1,5 mln lat temu. Formy te miały masywniejszą budowę od gatunku Australopithecus africanus, nie przypominały dzisiejszego człowieka. Ich czaszka zaopatrzona była w kostny grzebień, ich czoło było niewielkie, a z tyłu czaszki posiadały kostny wyrostek. Do tej struktury przyczepione były układy mięśni, biorące udział w poruszaniu żuchwą.

Pierwsze odnalezione szczątki Australopiteka datuje się na wczesny plejstocen, czyli na około 1,9mln lat..

Gatunki Homo:

Homo habilis- pierwsze formy odkryto w 1959 roku Olduvai. Istoty te miały pojemność mózgu wahającą się w granicach około 759 cm3. Pojemność ta była dwukrotnie większa od wielkości mózgu Australopithecus africanus.

Gatunek ten posiadał wyprostowaną sylwetkę ciała. Oczodoły były już u tej formy wpuklone, nie wystawały poza czaszkę. Podobnie było ze szczękami. Nie wystawały poza linie czaszki.

Według badaczy gatunek ten był wszystkożerny . Dłonie były chwytne i miały zdolność do wytwarzania prostych narzędzi.

Nazwa, która nadano temu gatunkowi pochodzi właśnie od jego umiejętności. Homo habilis to inaczej człowiek 'zręczny'. Gatunek ten uważa się za początek ostatecznej ewolucji współczesnego człowieka -Homo sapiens.

Najstarsze znalezione szczątki tego gatunku pochodzą sprzed 2 mln lat.

Homo erectus - jest to kolejny gatunek należący do Hominidów. Jego nazwa w dosłownym tłumaczeniu oznacza człowieka wyprostowanego. Inna często używana nazwa tego gatunku to pitekantrop. Gatunek ten został odnaleziony na Jawie w roku 1891. Pitekantrop dokonał jednak ekspansji na inne części świata. Jego szczątki udało się odnaleźć również w Europie, Afryce i w Azji. Spośród wszystkich wymienionych gatunków Homo erectus, wytwarzał najbardziej skomplikowane narzędzia, wykonywane najczęściej z kamienia.

Do cech wyróżniających ten gatunek zaliczamy umiejętność posługiwania się ogniem. Gatunek ten umiał rozpalać ogień i wykorzystywać go do przygotowania posiłku. Umiejętność ta pozwoliła na ogrzanie ciała a tym samym pozwoliła na opanowanie kontynentów. Osobniki tego gatunku umiały polować na dużo większe od siebie zwierzęta.

Na uwagę zasługuje fakt, iż gatunek ten wykonywał czasami bardzo skomplikowane narzędzia takie jak ostrza czy toporki. Narzędzia te były używane prawdopodobnie w czasie polowań.

Część szczątków tego gatunku znaleziono w jaskiniach, co może wskazywać na prowadzenie przez Homo erectus osiadłego trybu życia.

Pojemność czaszki wahała się w granicach 1000 cm3.

Homo sapiens- pomimo, że nie ma 100% dowodów na to, że 'człowiek myślący' wyewoluował z Homo erectus, większość antropologów uważa ten gatunek za bezpośrednią linię rozwojową.

Gatunek pojawił się stosunkowo niedawno patrząc ogólnie na historię Hominidów, bo około 400tys lat temu.

Średnia pojemność mózgu dorosłego osobnika wynosiła blisko 1400 cm3.

Za inna linię rozwojową, rozwijająca się równolegle z linią od której pochodzi człowiek współczesny jest Neandertalczyk. Nazwa tego gatunku pochodzi od miejsca w którym znaleziono jego szczątki. Odkryto je w dolinie Neanderthal w Niemczech.

Neandertalczyk występował na Ziemi około 250 do 40 tysięcy lat temu.

Gatunek ten był dobrze przygotowany do warunków klimatycznych panujących na obszarach, które zamieszkiwał. Jego kości i mięśnie były bardzo masywne. Jego ciało było krępe i silne.

Wzrostem i siłą przewyższał znacznie człowieka współczesnego.

Jego nos i zatoki Zatoki jamy w niektórych kościach czaszki. Zatoki są wypełnione powietrzem i łączą się z jamą nosową, np. zatoka czołowa, szczękowa.
Czytaj dalej Słownik biologiczny
nosowe były bardzo dobrze rozwinięte, co pozwalało mu na ogrzewanie mroźnego powietrza.

Na uwagę zasługuje fakt, że Neandertalczyk posiadał większą od człowieka współczesnego pojemność mózgu.

Pierwszymi przedstawicielami gatunku Homo sapiens w Europie byli ludzie Ludzie J. R. R. Tolkien Hobbit, czyli tam i z powrotem, bohater zbiorowy; ludzie Trzeciej Epoki są zupełnie podobni do ludzi współczesnych. Tak jak dzisiaj zdarzają się wśród nich postacie niezwykłe, szlachetne,... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum z Cro-Magnon.

Ludzie ci, współwystępowali z człowiekiem neandertalskim i nie jest wykluczone, że mogli ze sobą konkurować.

Homo sapiens - pierwsi przedstawiciele tego gatunku pojawili się w Afryce. Najstarsze szczątki pochodzą z RPA.

Gatunek ten pozostawał przez dłuższy czas w izolacji od innych gatunków.

Ekspansja człowieka współczesnego na cały świat rozpoczęła się około 30tyś lat temu. Od tamtej pory gatunek ten stał się dominującym.

Pierwsze kultury ludzkie powstały w mezolicie. Człowiek zaczął podporządkowywać sobie środowisko. Pojawiła się możliwość osiedlenia się na mniej przyjaznych obszarach.

Ludzie zaczęli wytwarzać narzędzia przy pomocy innych przyrządów.

Życie w grupach przyczyniło się do rozwoju języka, który umożliwił rozkwit kultury i opanowanie wszelkich dziedzin życia.