Dodaj do listy

Tłuszcze – przegląd, występowanie, budowa i funkcje

TŁUSZCZE, inaczej lipidy, stanowią bardzo niejednorodną grupę nierozpuszczalnych w wodzie, ale rozpuszczalnych w rozpuszczalnikach organicznych cząsteczek. Lipidy Lipidy tłuszcze / tłuszczowce - grupa związków organicznych, niejednorodna pod względem chemicznym, o zróżnicowanych funkcjach. Wszystkie kwasy tłuszczowe - składnik większości lipidów - są wytwarzane... Czytaj dalej Słownik biologiczny stanowią obok białek i cukrów, fundament struktury komórki, a także najbardziej efektywny Efektywny przynoszący pożądany wynik, skuteczny, wydajny.
Czytaj dalej Słownik wyrazów obcych
materiał energetyczny. W grupie tej wyróżnia się lipidy proste, złożone i pochodne lipidowe, takie jak sterole i karotenoidy.

Podział lipidów:

1 Lipidy proste:

stanowią rozpuszczalnik dla wielu substancji nie mogących rozpuszczać się w wodzie, choćby niektórych spośród witamin. Wymienia się wśród nich

  1. tłuszcze właściwe (trójglicerydy), dogodny materiał zapasowy, energetyczny i izolacyjny w tkankach zwierząt
  2. woski - zapewniające ochronę przed zbyt silna utratą wody przez parowanie i owadami
  3. estry kwasów tłuszczowych

2. Lipidy złożone

- fosfolipidy Fosfolipidy grupa lipidów, w których oprócz alkoholu i kwasu tłuszczowego występuje grupa fosforanowa. Fosfolipidy wchodzą w skład błon biologicznych oraz osłonek mielinowych aksonu. Fosfolipidy błonowe uczestniczą... Czytaj dalej Słownik biologiczny - fundament struktury błon plazmatycznych

- glikolipidy Glikolipidy tłuszcze złożone zawierające dodatkowo komponentę cukrową w postaci rozgałęzionych anten oligosacharydowych. Do glikolipidów zaliczane są cerebrozydy i gangliozydy. Występują szczególnie licznie... Czytaj dalej Słownik biologiczny - wchodzące w skład rdzenia kręgowego i białej substancji mózgu

3. Sterydy Sterydy związki organiczne zaliczane do lipidów izoprenowych. Są pochodnymi 4-pierścieniowego węglowodoru - steranu. Do najważniejszych związków sterydowych w organizmie zwierzęcym należą: cholesterol,... Czytaj dalej Słownik biologiczny (steroidy)

- sterole - istotny składnik zwierzęcych błon, chodzi tu zwłaszcza o cholesterol, początkowy element szlaków syntezy innych steroidów, jak kwasy żółciowe i hormony Hormony substancje biologicznie czynne, niosące specyficzną informację wytwarzane zarówno przez rośliny, jak i zwierzęta. Regulują przebieg procesów metabolicznych, wzrost, rozwój i rozmnażanie się organizmów.... Czytaj dalej Słownik biologiczny kory nadnercza Nadnercza para gruczołów dokrewnych położonych na górnym biegunie każdej z nerek. Na przekroju nadnerczy widoczne są dwie warstwy o różnym pochodzeniu embrionalnym - kora i rdzeń. Kora produkuje różne... Czytaj dalej Słownik biologiczny i gruczołów płciowych, a także witaminy Witaminy związki organiczne o różnej budowie chemicznej. Organizm nie potrafi ich sam wytworzyć i są przyjmowane z pokarmem w postaci aktywnej albo jako prowitaminy. Witaminy nie ulegają trawieniu, a jedynie... Czytaj dalej Słownik biologiczny z grupy D. Cholesterol Cholesterol związek chemiczny o charakterze sterydowym. Cholesterol jest związkiem wyjściowym do syntezy hormonów sterydowych, a także witaminy D. U kręgowców cholesterol jest składnikiem błon komórkowych... Czytaj dalej Słownik biologiczny umacnia strukturę błon, w stanie chorobowym może się akumulować prowadząc do powstawania kamieni żółciowych i wywiązywania się miażdżycy (złogi cholesterolu na ścianach naczyń). Dopuszczalny poziom całkowitego cholesterolu we krwi to 5,2 mmol/l krwi, poziom wyższy grozi wspomnianą miażdżycą.

- witamina D - zwiększa efektywność wchłaniania wapnia w jelitach, jest absolutnie konieczna do zachowania odpowiedniej struktury kości

- hormony sterydowe - biorą udział w regulacji różnorakich procesów zachodzących podczas przemiany materii i nie tylko (estrogen, progesteron, testosteron)

- sole kwasów żółciowych - znacznie ułatwiają trawienie Trawienie proces rozkładu złożonych związków pokarmowych (białek, cukrów, lipidów) na proste. Proces ten zachodzi u heterotrofów i ma na celu sprowadzić pokarm do takiej postaci, by był on przyswajalny... Czytaj dalej Słownik biologiczny tłuszczów (produkowane w wątrobie i woreczku żółciowym)

Rodzaje kwasów tłuszczowych:

- nienasycone - pomiędzy niektórymi atomami węgla występuje wiązanie podwójne, forma ciekła

- nasycone - tylko pojedyncze wiązania między atomami węgla, stały stan skupienia

Inny podział tłuszczów:

- JADALNE

mieszaniny glicerydów, kwasów tłuszczowych, innych tłuszczów (mniejsze ilości) oraz niektórych witamin. Forma naturalna bądź przetworzona. Stanowią istotny, bogaty w energię element ludzkiej diety. Mogą występować w formie stałej (masło, smalec, margaryna) lub ciekłej (olej). Są wysokokaloryczną częścią pokarmów, ich wartość odżywcza uwarunkowana jest składem kwasów tłuszczowych. Kluczowe znaczenie w prawidłowym odżywianiu mają tak zwane niezbędne, nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT).

Wśród zwierzęcych tłuszczów jadalnych wymienić należy: łój, smalec, masło, oleje zwierzęce (np. tran), natomiast roślinnymi są oleje roślinne, produkowane z nasion bądź owoców roślin oleistych.

- OBOJĘTNE - najbardziej efektywna pod względem energetycznym forma zapasowa.

Cząstka kwasu tłuszczowego tworzona jest przez cząsteczki trójwęglowego alkoholu z grupą hydroksylową przy każdym z atomów węgla, czyli glicerolu i od jednego do trzech łańcuchów kwasu tłuszczowego, zawierającego grupę -COOH (karboksylową). W tym typie tłuszczów występuje około trzydziestu różnych kwasów tłuszczowych.

Podstawowe funkcje tłuszczowców:

- ważne źródło zapasowe energii chemicznej

- istotne hormony

- elementy budulcowe błon biologicznych (fosfolipidy)

- źródło energii