Dodaj do listy

Grzyby - krótka charakterystyka i znaczenie w przyrodzie i gospodarce człowieka.

Grzyby występują na całej kuli ziemskiej. Żyją głównie na lądach, choć spotyka się je także w wodach śródlądowych i morskich. Znajdujemy je w lasach, ale też w glebie, tkankach martwych, żywych organizmach roślinnych i zwierzęcych.

Podstawowe cechy wyróżniające:

    • są organizmami cudzożywnymi, odżywiają się martwą lub żywą materią organiczną; mogą żyć w symbiozie albo pasożytować;
    • nie posiadają plastydów, zabarwienie grzybów kapeluszowych jest wynikiem obecności specyficznych barwników w ścianach komórkowych lub wakuolach; materiał zapasowy- glikogen, wolutyna;
    • ściana komórkowa przeważnie zbudowana jest z chityny, rzadziej z celulozy;
    • oddychają tlenowo lub beztlenowo;
    • grzybnia Grzybnia plecha grzybów zbudowana z wydłużonych komórek zwanych strzępkami. Strzępki mogą być jedno-, dwu- lub wielojądrowe. Wyróżnia się grzybnię nitkowatą, której strzępki luźno przerastają... Czytaj dalej Słownik biologiczny zbudowana jest z cienkich nici zwanych strzępkami;
    • rozmnażają się płciowo, bezpłciowo albo wegetatywnie
    • wyróżniamy kilka form grzybów: jednokomórkowe (drożdże), komórczakowe ( pleśniał), wielokomórkowe nie tworzące owocników, wielokomórkowe tworzące owocniki (zróżnicowane na trzon i kapelusz);

Strzępki żyją w podłożu, na którym rosną grzyby: w glebie (grzyby naziemne, podziemne); w drewnie (grzyby nadrzewne); na pędach zielonych roślin; w przypadku pasożytnictwa na owocnikach innych grzybów. Ciało główne grzyba to grzybnia. Zbudowana jest ona- podobnie jak owocnik- z cienkich nici (strzępki). Owocnik Owocnik część grzybni wytwarzana u niektórych workowców i podstawczaków do celów rozrodczych. Owocnik powstaje ze zbitych strzępek, które tworzą plektenchymę (tkanka rzekoma). W obrębie owocnika można... Czytaj dalej Słownik biologiczny może mieć różny kształt, np. kulisty czy kapeluszowaty. Ten ostatni występuje najczęściej. Spodnia strona kapelusza także może być różnie zbudowana. Może składać się ze zrośniętych ze sobą cienkich rurek zakończonych otworami (jak np. u borowików), bądź z równoległych, nie zrośniętych blaszek ( u gąsek czy muchomorów). Powierzchnia kapelusza często jest gładka i sucha; gładka i lepka; pokryta grubymi łuskami. Trzon czasem jest w środku pusty, niekiedy też gąbczasty czy pełny.

Rodzajów grzybów jest bardzo dużo. Jak dotąd wyróżniono ponad 100 000 gatunków na całej Ziemi. Większość z nich to organizmy drobne, a nawet mikroskopijne. Tylko niewielka ich część tworzy duże owocniki, o średnicy większej niż 5 mm (tzw. grzyby Grzyby grupa organizmów w randze królestwa obejmująca około 80 000 gatunków. Grzyby są cudzożywne, występują wśród nich pasożyty, saprofity i symbionty. Komórki grzybów posiadają chitynową ścianę komórkową,... Czytaj dalej Słownik biologiczny wielkoowocnikowe). Wśród nich są grzyby jadalne i trujące. W Polsce występuje ok. 4000 gatunków, w Europie ok. 5700.

Znaczenie grzybów w przyrodzie:

Rola grzybów w przyrodzie jest bardzo duża. Na początku warto wspomnieć o saprofitach, które żyją na martwych szczątkach organicznych roślinnych lub zwierzęcych. Rozkładają one materię organiczną zapobiegają gromadzeniu się martwych resztek. Przy tym także uczestniczą w procesach glebotwórczych- wzbogacają i użyźniają gleby. Spośród pospolitych grzybów wielkoowocnikowych, które rozkładają ściółkę leśną można wspomnieć o grzybówkach, czubajkach, lejkówkach. Liczna grupa grzybów saprofitycznych dokonuje selekcji drzew. Chore i słabe są usuwane, a zdrowe pozostawiane przy życiu. Powodują one także gnicie Gnicie beztlenowy rozkład białek lub innych związków azotowych pod wpływem mikroorganizmów. W procesie gnicia powstają proste związki nieorganiczne, które mogą być pobierane ze środowiska przez autotrofy.... Czytaj dalej Słownik biologiczny drewna. Taką zdolność mają także grzyby mikroskopijnej wielkości, które sprawiają, że powstaje szara zgnilizna . Taki typ grzybów może powodować przebarwienia drewna, szczególnie niekorzystne z punktu użytkowego. Są pokarmem dla wielu leśnych zwierząt- jeleni, sarni, dzików, wiewiórek. Dla wielu owadów są schronieniem.

Wśród grzybów wyodrębnia się grupę, która żyje kosztem innych organizmów- są to pasożyty. Najczęściej pasożytują na roślinach- mchach, paprociach, roślinach nasiennych. Taka działalność powoduje ogromne straty materialne. Przyczyniają się też do wywoływania wielu chorób. Często grzyby chorobotwórcze działają wolno, bez dostrzegalnych objawów. Schorzenia powodowane przez huby drzewne rozwijają się nawet przez kilkadziesiąt lat. Do takich grzybów należą: korzeniowiec wieloletni, opieńka miodowa, czyreń sosnowy. Choroby grzybowe spotyka się na roślinach pól, łąk, pastwisk, sadów i ogrodów. Powodują one duże straty materialne w ogrodnictwie i warzywnictwie. Grzyby są także pasożytami grzybów. Na samych kapeluszowych, które występują licznie w naszym kraju odnaleźć można szereg mikropasożytów. Są one przyczyną zniekształceń, karłowatości czy rozkładu. Takie grzyby powodują także choroby zwierząt (mikozy). Występują na robakach obłych, skorupiakach, mięczakach, owadach, rybach, ptakach czy wreszcie ssakach. Wyróżnia się także grzyby owadobójcze, które pełnią funkcje regulujące populacje owadów w lasach. Z tego punktu widzenia ich rola jest ogromnie pozytywna dla gospodarki leśnej. W świecie grzybów odnaleźć można niewielką grupę, która pasożytuje na grzybach pasożytniczych. Z tym zjawiskiem wiąże się jednak pewne nadzieje. Być może będą one mogły być wykorzystane do zwalczania szkodliwych dla upraw grzybów. Są także i takie grzyby, które współżyją z innymi organizmami na zasadzie wzajemnych korzyści. Najczęściej spotykaną symbiozą są wzajemne relacje między grzybami a sinicami, roślinami zielonymi, roślinami nasiennymi, owadami. Doskonałym przykładem symbiozy są porosty, czyli grupa organizmów powstałych w wyniku ścisłego zespolenia grzybów z glonami. Porosty Porosty gromada organizmów symbiotycznych zaliczanych do grzybów. Plechowate ciało porostów składa się ze strzępek grzyba (workowiec, rzadziej podstawczak) oraz z komórek sinic lub zielenic (gonidia - komórki... Czytaj dalej Słownik biologiczny występują we wszystkich strefach klimatycznych. Często są pionierami, rozwijają się tam, gdzie nie ma dostatecznych warunków do rozwoju. Z plechy porostów produkuje się różne barwniki, jak lakmus. Niektóre z nich mają dodatkowo właściwości lecznicze.

Część grzybów żyje w symbiozie z korzeniami drzew. W ten sposób dostarczają im cennych składników pokarmowych (mikoryza). Do grzybów, które współżyją w mikoryzie zaliczamy np. muchomory, borowiki, piaskowce, podgrzybki. Grzyb Grzyb B. Prus Placówka, bohater epizodyczny; jeden z bogatszych gospodarzy na wsi, planuje kupić ziemię od dziedzica, potępia Ślimaka za bogacenie się na handlu z Niemcami, ale w finale powieści pomaga... Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - gimnazjum i drzewo Drzewo Symbolika: wzrost, drabina do nieba, odradzanie się, jedność, wielkość, sprawiedliwość, królewskość, kara, szubienica, krzyż, odkupienie, miłość, ofiara, wróżba, stałość, nadzieja, piękno,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich tworzy dynamiczny układ. Niekiedy może to być początek pasożytnictwa. Niewątpliwie jednak mikoryza Mikoryza typ symbiozy korzeni roślin z grzybami. Grzyb czerpie substancje odżywcze z rośliny, natomiast roślina uzyskuje dzięki silnie rozbudowanej grzybni więcej wody, soli mineralnych i dodatkowo czynniki... Czytaj dalej Słownik biologiczny chroni drzewa przed infekcjami ze strony mikroorganizmów. W tym celu wytwarzana jest specjalna fizyczna bariera, która utrudnia przenikanie szkodliwych substancji do korzeni. Występowanie takich grzybów w środowisku leśnym jest niezbędne. Dlatego nie powinno się niszczyć grzybów, nawet bliżej nam nie znanych. Ciekawym przykładem symbiozy jest uprawa grzybów przez niektóre gatunki mrówek tropikalnych i termitów.

Grzyby nie posiadają chlorofilu, nie korzystają więc bezpośrednio z energii słonecznej. Nie posiadają zatem zdolności- jak rośliny zielone- do syntetyzowania związków organicznych z energii słonecznej. Wykorzystują gotowe związki powstałe z rozkładu materii organicznej. Spełniają zatem rolę reducentów w przyrodzie.

Znaczenie grzybów w gospodarce człowieka:

Od wielu tysięcy lat grzyby wykorzystywane są przez człowieka także w gospodarstwie domowym. Stosuje się je do wywoływania fermentacji alkoholowej- w produkcji wina, piwa, miodów, wódek. W przemyśle mleczarskim są stosowane do wyrobu serów, kefirów. Są podstawą wykorzystywaną w przemyśle piekarniczym (drożdże). Oprócz tego są doskonałym przysmakiem i przyprawą wzbogacającą walory smakowe potraw. Ich wartość odżywcza nie jest jednak duża. Nie należy przy tym zapominać także o grupie grzybów, które są zagrożeniem dla człowieka. Mogą one powodować nie tylko choroby, ale nawet śmierć. Najczęstszymi schorzeniami przez nie wywoływanymi są grzybice Grzybice choroby człowieka i zwierząt wywołane przez grzyby, głównie przez różne gatunki drożdży. Wyróżnia się choroby części zewnętrznych: skóry, włosów, paznokci tzw. dermatomikozy i choroby... Czytaj dalej Słownik biologiczny skóry głowy, grzybice skóry gładkiej i paznokci. Zagrażają one też płucom, narządom wzroku, słuchu, przewodu pokarmowego i układu nerwowego. Grzybami chorobotwórczymi człowieka zajmuje się osobny dział medycyny, zwany mikologią lekarską. Służą do produkcji wielu leków, antybiotyków, witamin ( A, B2, B12).

Warto na koniec podkreślić jeszcze raz ogromne znaczenie grzybów. Są one ważne dla człowieka, bo z nich produkuje się wiele leków. Służą do walki z wieloma szkodnikami, rozkładają martwą materię organiczną. Ich obecność jest nieodzowna do zachowania równowagi w środowisku naturalnym. Należy więc zwracać szczególną uwagę na ich ochronę i przetrwanie.