Dodaj do listy

Budowa komórki oraz funkcje poszczególnych składników

Budowa cytoplazmy.

Substancja ta stanowi większą część całkowitej masy komórki. Właściwości fizyczne cytoplazmy przypominają właściwości koloidu. Cytoplazma Cytoplazma pozajądrowa część protoplazmy komórki eukariotycznej obejmująca także błonę komórkową. Składa się z cytoplazmy podstawowej zwanej hialoplazmą oraz zawieszonych w niej organelli. W niektórych... Czytaj dalej Słownik biologiczny jest przezroczystą, półpłynną i śluzowatą cieczą, o nieco większej gęstości niż woda. Organella ta pozostaje w ciągłym ruchu. Jej struktura nie jest jednolita. Cytoplazma jest zróżnicowana na podstawową oraz na cytoplazmę znajdującą się na terenie siateczki śródplazmatycznej (retikulum endoplazmatycznego).

Cytoplazmę podstawową nazywamy także matrix lub cytozolem. Jest to bezpostaciowy ośrodek, składający się głównie z białek.

Retikulum endoplazmatyczne utworzone jest z błon plazmatycznych, które grupują się w szereg cystern oraz rurek, przenikając podstawowy cytozol.

Siateczka dzieli cytoplazmą na kilka odrębnych przedziałów. Podział taki jest niezwykle ważny w komórce, gdyż mogą dzięki niemu mogą przebiegać na terenie cytoplazmy nawet zupełnie przeciwne procesy metaboliczne np. rozkład i synteza białka.

Błony retikulum endoplazmatycznego mogą łączyć się z rybosomami. Powstaje w ten sposób siateczka endoplazmatyczna, która jest określana jako szorstka. Retikulum nie posiadające rybosomów to siateczka śródplazmatyczna gładka.

Od siateczki endoplazmtycznej gładkiej oddzielają się czasami pęcherzyki, przekształcające się w mikrociałka lub wakuole. Najczęściej odłączają się peroksysomy lub sferosomy.

Dzięki retikulum endoplazmatycznemu możliwe jest przemieszczanie różnych substancji w obrębie komórki a także synteza lipidów oraz białek.

Dodatkowymi elementami wchodzącymi w skład cytoplazmy są globuliny, czyli białka o enzymatycznym charakterze, oraz białka fibrylarne, budujące cytoszkielet. Matrix komórkowe bogate jest także w lipidy, węglowodany oraz wodę.

Błony cytoplazmatyczne

Protoplast otoczony jest przez żywą i półprzepuszczalną błonę białkowo-lipidową, nazywaną plazmalemmą.

Budują ją głównie lipidy Lipidy tłuszcze / tłuszczowce - grupa związków organicznych, niejednorodna pod względem chemicznym, o zróżnicowanych funkcjach. Wszystkie kwasy tłuszczowe - składnik większości lipidów - są wytwarzane... Czytaj dalej Słownik biologiczny oraz białka, które układają się w charakterystyczna strukturę półpłynnej mozaiki.

Plazmalemmą częściowo kontroluje metabolizm Metabolizm przemiana materii. Jest to całokształt przemian biochemicznych zachodzących w organizmie. Metabolizm zachodzi we wszystkich organizmach żywych i charakteryzuje się wysokim stopniem uporządkowania.... Czytaj dalej Słownik biologiczny komórkowy, gdyż reguluje przepływ związków.

Ściana komórkowa

Ściana stanowi element, którego rola jest ochrona i nadawanie określonego kształtu komórce ( grzybów i roślin).

Utworzona jest ona z celulozy oraz z pektyn. Pomiędzy łańcuchami celulozy spotykamy przestrzenie, w których znajduje się woda oraz pektyny. Kilka łańcuchów utworzonych z pektyny tworzy tzw. mikrofibryllę. U niektórych roślin mogą się odkładać substancje tłuszczowe. W ścianach komórkowych występują liczne pory, które umożliwiają kontaktowanie się komórek miedzy sobą.

Rybosomy

Są to owalne struktury utworzone przez RNA oraz białko. Znajdują się one w cytoplazmie lub na błonach siateczki środplazmatycznej szorstkiej. Ich rolą jest głównie synteza białka. Kilka rybosomów zgrupowanych razem poprzez nić kwasu nukleinowego nazywana jest polirybosomem.

Lizosomy

Organelle te spotykamy tylko u zwierząt. Organellą roślinną spełniającą podobną rolę jest sferosom. Struktury te zawierają różnorodne enzymy, które gromadzone są w postaci nieaktywnej. W organellach tych zachodzi proces wewnątrzkomórkowego trawienia.

Aparat Golgiego

Organella ta nazywana jest także diktiosomem. Składa się ze spłaszczonych pęcherzy, ułożonych jeden pod drugim. Cysterny te otoczone są przez błony plazmatyczne ( lipidowo-białkowe). Ze stosów diktiosomatycznych odrywają się pęcherzyki zawierające różnego rodzaju związki. Rolą aparatów Golgiego jest synteza oraz wydzielanie sacharydów i śluzów. W tej strukturze ma miejsce również przebudowa i różnicowanie struktur, wchodzących w plazmalemmę.

Centriole

Struktury te występują we wszystkich rodzajach komórek ( roślinnych i zwierzęcych). Organelle te grupują się wokół jądra komórkowego. Centriole Centriole organella komórkowe uczestniczące w podziale komórek zwierząt, grzybów oraz niektórych pierwotniaków i glonów. Centriole są cylindrycznymi walcami zbudowanymi z mikrotubul (9 tripletów). Występują... Czytaj dalej Słownik biologiczny wytwarzają w czasie podziału komórki wrzeciono podziałowe, dzięki któremu możliwe jest rozchodzenie się materiału genetycznego do komórek potomnych.

Mitochondrium.

Struktura komórkowa o wydłużonym lub kulistym kształcie. Mitochondrium otaczają dwie błony cytoplazmatyczne. Wewnątrz mitochondrium znajduje się koloid, zwany także matrix. W skład matrix wchodzą białka oraz enzymy. Rolą mitochondrium jest pozyskiwanie energii w wyniku reakcji przemian produktów wysokoenergetycznych. Materia powstała w wyniku takich przemian gromadzona jest w związkach posiadających odpowiednie wiązania wysokoenergetyczne np. ATP ( adenozynotrifosforan).

Liczba i wielkość mitochondrii w komórce zależy od jej roli w tkance lub organizmie. Duże liczby mitochondrii cechują komórki wytwarzające enzymy Enzymy białkowe biokatalizatory, zwiększające szybkość reakcji biochemicznych na drodze specyficznej aktywacji substratów. Enzymy obniżają energię aktywacji reakcji chemicznych i w efekcie zwiększają... Czytaj dalej Słownik biologiczny lub hormony Hormony substancje biologicznie czynne, niosące specyficzną informację wytwarzane zarówno przez rośliny, jak i zwierzęta. Regulują przebieg procesów metabolicznych, wzrost, rozwój i rozmnażanie się organizmów.... Czytaj dalej Słownik biologiczny oraz komórki mięśniowe, w których jest duże zapotrzebowanie na energię.

Plastydy

Organelle te nazywane także chloroplastami występują tylko w komórkach roślinnych. Ich kształt jest kulisty albo elipsoidalny. Struktury te otacza podwójna błona białkowo- lipidowa. Wewnętrzna z błon wpukla się do środka i tworzy struktury granowe, w których gromadzą się barwniki fotosyntetyczne. Pomiędzy granami znajduje się matrix plastydowa, w której znajdują się rybosomy oraz kuliste cząsteczki DNA. Własny materiał genetyczny sprawia, że są to organelle półautonomiczne.

Plastydy powstają z protoplastydów, które występują w komórkach merystematycznych. Istnieje kilka rodzajów protoplastydów: oprócz chloroplastów występują także leukoplasty. W leukoplastach gromadzone są związki zapasowe np. ziarna skrobiowe.

Formą plastydów są także chromoplasty, posiadające żółte, czerwone lub pomarańczowe barwniki z grupy karotenoidów. Barwniki te występują w formie kryształów lub kropli tłuszczowych. Plastydy te można spotkać w dojrzałych owocach oraz kwiatach a także w liściach. Wszędzie tam gdzie metabolizm ulega spowolnieniu.

Barwnikami fotosyntetycznymi większości roślin są chlorofile. Barwniki te wbudowują się w lamelle, tworzące tylakoidy.

Podziały komórkowe.

Mitoza

W czasie mitozy powstają dwie identyczne pod względem genetycznym komórki. Przed wejściem komórki w proces mitozy dochodzi najpierw do podwojenia ilości materiału genetycznego.

Na mitozę składają się przebiegające kolejno fazy:

1.Profaza:

W fazie tej dochodzi do wyodrębnienia się z chromatyny, poszczególnych chromosomów.

W kolejnym etapie chromosomy różnicują się na dwie chromatydy. Dochodzi także do zaniku błony jądrowej a z centrioli powstaje wrzeciono kinetyczne. Włókna kariokinetyczne przyłączają się do chromosomów.

2. Metafaza.

W tej fazie chromosomy lokalizują się na płaszczyźnie podziałowej, tworząc tzw. płytkę metafazową.

3. Anafaza:

Etap ten polega na odciąganiu poszczególnych chromatyd do dwóch biegunów w komórce.

4. Telofaza:

W czasie telofazy powstają już dwa jądra w komórce. Dochodzi do despiralizacji chromosomów w wyniku czego powstaje chromatyna. Dochodzi do odtworzenia błony jądrowej oraz jąderka.

Wymienione wyżej etapy dotyczą kariokinezy, czyli podziału jądra komórkowego. Kolejny etap polega na podziale cytoplazmy. Proces ten nazywamy cytokinezą.

Mejoza

W wyniku tego podziału dochodzi do redukcji ilości materiału genetycznego o połowę. Mitoza zachodzi w komórkach rozrodczych. Podobnie jak mitoza, mejoza Mejoza kariokineza pośrednia - podział jądra komórkowego zachodzący w dwóch etapach: podział redukcyjny i wyrównawczy. Mejoza zachodzi w komórkach macierzystych zarodników i gamet. Prowadzi do wytworzenia czterech... Czytaj dalej Słownik biologiczny składa się z kilku faz, przy czym pierwsze fazy mają podobny przebieg do mitozy.

1. Profaza.

Faza trwa nieco dłużej niż profaza mitozy. Różnica pomiędzy nimi polega na tym, że chromosomy homologiczne łączą się w biwalenty ( pary). W fazie tej dochodzi do zaniku jąderka oraz błony jądrowej.

W momencie gdy chromosomy homologiczne połączone są w kompleksy składające się z czterech chromatyd dochodzi do procesu crossing-over. Proces ten polega na wymianie fragmentów chromatyd pomiędzy chromosomami.

2. Metafaza.

Na równiku układają się biwalenty, które łączą się z wrzecionem kariokinetycznym.

pierwszego podziału:

3 Anafaza.

Chromosomy homologiczne rozchodzą się do przeciwległych biegunów. W tej fazie dochodzi do redukcji liczby chromosomów.

4. Telofaza.

W czasie telofazy powstają dwa jądra komórkowe, które posiadają zredukowaną ilość materiału genetycznego.

Po zakończeniu się pierwszego etapu komórka wchodzi w następny, przypominający przebiegiem pierwsze podziały. W rezultacie całkowitego procesu mejozy powstają cztery Cztery Liczba cztery symbolizuje wszechświat materialny, cztery pory roku, cztery strony świata, cztery kwadry księżyca, cztery wiatry, cztery wieki ludzkości, cztery rzeki Hadesu, cztery konie Apokalipsy,... Czytaj dalej Słownik symboli literackich komórki o pojedynczym zestawie chromosomów.