| Strony maszynopisu (a4): |
16,7 |
| Strony rękopisu (a5): |
41,8 |
| Ocena nauczyciela |
 |
| Komentarz nauczyciela: |
temat wyczerpany, bogaty język |
| Średnia ilość gwiazdek: |
3,15 |
| pdst. |
gimn. |
liceum |
studia |
|
wybierz szkołę aby ograniczyć ilość wyników |
|
|
|
|
|
|
|
|
Odbudowa państwa polskiego po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku.
Historia Polski na tle innych państw Europy jest bardzo ciekawa i
zarazem skomplikowana. Wielokroć Polska była państwem silnym,
mającym wpływ na sytuację międzynarodową w Europie. Często tez
znajdowało się pod obcym wpływem. Wpływ ów zaznaczył się zwłaszcza
w wieku XVIII, kiedy to państwa ościenne: Rosja, Niemcy oraz
Austria dokonały rozbioru Polski. Wówczas to Polska zniknęła z mapy
Europy na ponad sto lat. W tym czasie wybuchało wiele powstań
narodowych, które maiły na celu przywrócenie państwu
niepodległości. Niestety zwykle kończyły się one niepowodzeniem. W
roku 1914 doszło do wybuchu pierwszej wojny światowej, która w
konsekwencji przyniosła wolność państwu polskiemu. Woja zakończyła
się w roku 1918. W tym też roku Polska po ponad stu latach
niewoli odzyskała niepodległość. Wydarzenie to było konsekwencja
pierwszej wojny światowej, która toczyła się w latach 1914-1918.
Takimi słowami okres wojny opisał ówczesny świadek tamtejszych
wydarzeń, ekonomista oraz wybitny polityk, Eugeniusz Kwiatkowski:
"Przywdziani w obce mundury, poszli Polacy setkami tysięcy mordować
się wzajemnie. Zwyż osiemdziesiąt procent powierzchni państwa
polskiego stała się terenem wojennym. W Polsce wszystkie wojska
były wrogie i wszystkie zdzierały, łupiły, niszczyły nieszczęsny
kraj i nieszczęsną ludność. Były miasta, w których powyżej
siedemdziesiąt pięć procent budynków uległo zniszczeniu, były wsie,
które całkowicie doszczętnie zniknęły z powierzchni ziemi, gdzie
dosłownie kamień nie pozostał na kamieniu. Żyrardów, Staisławów,
Tarnopol, Kazimierz, Śniatyń, Sochaczew, Łódź i setki innych miast
świeciły ruinami, jak po najstraszniejszym trzęsieniu ziemi. Na
przestrzeni 4,5 mln hektarów zaprzestano uprawy. Zabito lub
zarekwirowano ponad cztery miliony koni, bydła i trzody. W byłej
Kongresówce i prawie całej Galicji zniszczyła wojna prawie
wszystkie warsztaty przemysłowe, z bezcelowym nieraz
barbarzyństwem. Wykopano z ziemi kable elektryczne, wyrywano
kilogramy miedzi z najcenniejszych, olbrzymich maszyn,
zarekwirowano prawie 100 tysięcy mosiężnej armatury fabrycznej i
prawie dziesięć tysięcy silników i obrabiarek. Fabryki, które
przed wojną konkurowały samodzielnie z produkcją niemiecką,
zniszczono z premedytacją, a zapasy produktów gotowych spalono.
Wysadzono w powietrze setki mostów, zniszczono wszystkie arterie i
środki komunikacji. Prawie dwa miliony hektarów lasów polskich
uległo zniszczeniu, wzyż sto trzydzieści milionów metrów
sześciennych masy drzewnej wywieziono z Polski bez jakiegokolwiek
odszkodowania. Około trzy milionów ludzi wysiedlono gwałtem z
Polski, niszcząc nie tylko cały ich dobytek, ale dziesiątkując całą
wygnaną ludność, a przede wszystkim dzieci. Któż może jednak
pokusić się o wierne choćby naszkicowanie tego piekielnego obrazu
czteroletniej zgrozy wszelkiego bezprawia? Kto sam przeżył te
chwile, ten zachowa ich tragizm na zawsze w pamięci i kto nie
przeżył tych lat w Polsce, ten nie odczuje ich nigdy". Wojna
skończyła się w roku 1918, przegrana Niemiec, które swoja
kapitulacje ogłosiły w dniu jedenastego listopada 1918 roku w
lasku w Compiegne pod Paryżem, tam tez doszło do podpisania
traktatu, na mocy którego Niemcy zobowiązali się do opuszczenia
okupowanych przez siebie terytoriów Francji, Belgii i Luksemburga
oraz lewego brzegu Renu. Warunki tej kapitulacji podyktował Niemcom
Ferdynand Foch, który był marszałkiem francuskim. Najbardziej na
wszelkich tego typu porozumieniach zależało Polakom, którzy jak
najszybciej chcieli ogłosić swoją suwerenność. Dziewiętanstego
października 1918 roku pierwsze zalążki władzy powołali na Śląsku
Cieszyńskim. Powstała tam bowiem Rada Narodowa Śląska
Cieszyńskiego. W Krakowie z kolei dwudziestego ósmego października
powstała Polska Komisja Likwidacyjna, w skład której weszli
reprezentanci polskich ugrupowań działających w Galicji. Na czele
Komisji stanął Wincenty Witos, który był wybitnym przywódcą ruchu
ludowego. W środkowej Polsce władza spoczywała w rękach Rady
Regencyjnej, jednakże nie miała ona zbytniego poparcia szerszego
społeczeństwa, głównie z takiego powodu, iż została ona powołana
przez Niemców. W odpowiedzi lewicowe ugrupowania niepodległościowe
PPS oraz PSL dnia z szóstego na siódmego listopada tysiąc
dziewięćset osiemnastego roku powołały Tymczasowy Rząd Ludowy
Republiki Polskiej w Lublinie. Na czele rządu stanął Ignacy
Daszyński, zaś przywództwo nad sprawami wojskowymi przypadło
Edwardowi Rydz-Śmigłemu, Komendantowi Polskiej Organizacji
wojskowej. Ignacy Daszyński natomiast był liderem Polskiej
Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego. Rząd
Ignacego Daszyńskiego był pierwszym, całkowicie niezależnym od
okupantów rządem polskim. Nie trwał jednak zbyt długo, gdyż po
kilku dniach przestał istnieć. Istniał tylko na terytorium Lublina
i okolic. Po porażce Niemiec z więzienia wyszedł Józef Piłsudski.
Do Warszawy przybył on dziesiątego listopada. Był entuzjastycznie
witany przez mieszkańców miasta. Następnego dnia, czyli jedenastego
listopada podporządkowała mu się Rada Regencyjna, która powierzyła
Piłsudskiemu stanowisko naczelnego dowódcy, tworzącego się właśnie
wojska polskiego. Czternastego listopada 1918 roku Rada Regencyjna
rozwiązała się, zaś Józef Piłsudski został Naczelnikiem Państwa.
Funkcję tę sprawował do czasu zebrania się Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej. Józefowi Piłsudskiemu zostały podporządkowane także rząd
Daszyńskiego oraz Polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie. Następnie
dnia osiemnastego listopada 1918 roku Józef Piłsudski jako
Naczelnik Państwa powołał rząd w Warszawie. Był to pierwszy rząd o
charakterze ogólnokrajowym. Premierem rządu został działacz
niepodległościowy, Jędrzej Moraczewski., który wprowadził dość
nowoczesne jak na tamtejsze czasy regulacje. Między innymi
wprowadzono ośmiogodzinny dzień pracy oraz ubezpieczenia chorobowe.
Jednakże rząd ten, będący rządem lewicowym, nie uzyskał poparcia
pozostałych ugrupowań, skupionych wokół centrum oraz prawicy. Nie
uzyskał także poparcia państw ententy. W tej sytuacji rząd ten dnia
szesnastego stycznia 1919 roku zdymisjonował. Premierem nowego
rządu został tym razem Ignacy Paderewski, który był akceptowany i
popierany przez wszystkie ugrupowania. Ten rząd zyskał także
poparcie ententy. II Rzeczpospolitą cechował system wielopartyjny.
Prawicową partią, która miała największe poparcie była Narodowa
Demokracja, która od roku 1928 przyjęła nazwę Stronnictwo Narodowe.
Narodowa Demokracja była zwolennikiem demokracji parlamentarnej,
propagowała hasła solidaryzmu społecznego oraz modelu Polaka –
katolika. Tym samym była przeciwnikiem przyznania praw
mniejszościom narodowym. Stała w opozycji do obozu Józefa
Piłsudskiego. Ugrupowanie to miało szerokie poparcie wśród
społeczeństwa polskiego. Największy procent poparcia uzyskiwali w
dawnym zaborze pruskim. Liderem Narodowej Demokracji był Roman
Dmowski, nazywany często ojcem nacjonalizmu polskiego. Kolejną
partia II Rzeczypospolitej Polskiej była Chrześcijańska
Demokracja. Ugrupowanie to sympatyzowało z Narodową Demokracją. Ich
program ideowy oparty był na nauce społecznej Kościoła
Katolickiego; tym samym powołując się na encyklikę papieża Leona
XIII „Rerum novarum, opowiadali się przeciwko wszelkim formom
wyzyskiwania robotników oraz za reformami o charakterze raczej
umiarkowanym. Głównym, a zarazem jednym z najwybitniejszych
reprezentantów tej partii był Wojciech Korfanty, działacz
polityczny, zaangażowany bardzo w sprawy Górnego Śląska. Kolejne
partie to Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast" oraz Polskie
Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie", będące ugrupowaniami ludowego
ruchu politycznego. Partie te propagowały demokrację parlamentarną,
twierdziły ponad to, iż podstawą gospodarki jest przede wszystkim
agraryzm. Różnica między tymi ugrupowaniami polegała na tym, iż
Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast" sympatyzowała z Narodową
Demokracją oraz Chrześcijańską Demokracją, natomiast Polskie
Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie" skłaniało się bardziej ku partiom
lewicowym. Sympatyzowało głównie z Polską Partią Socjalistyczną. W
roku tysiąc dziewięćset trzydziestym pierwszym doszło do
połączenia Polskiego Stronnictwa Ludowego "Piast" i
Polskiego Stronnictwa Ludowego "Wyzwolenie" . Utworzyły one
wspólnie Stronnictwo Ludowe (SL). Do głównych reprezentantów ruchu
ludowego zalicza się Wincentego Witosa oraz Macieja Rataja. Kolejna
partia II Rzeczypospolitej Polskiej była lewicowa Polska Partia
Socjalistyczna (PPS), która podobnie jak ugrupowania wcześniejsze
opowiadała się za demokracją parlamentarną. Polska Partia
Socjalistyczna propagowała swobody obywatelskie, tolerancję
wyznaniową oraz uznanie praw mniejszości narodowych. Do jej
głównych przedstawicieli zalicza się Ignacego Daszyńskiego,
Jędrzeja Oraczewskiego oraz Mieczysława Niedziałkowskiego. Ponad to
działała rewolucyjna Komunistyczna Partia Robotnicza Polski (KPRP).
Powstała ona w grudniu tysiąc dziewięćset osiemnastego roku, zaś
jej głównym reprezentantem był Julian Leszczyński-Leński. W roku
tysiąc dziewięćset dwudziestym piątym KPRP zmieniła swoją nazwę na
Komunistyczną Partię Polski (KPP). Ugrupowanie to wzorem Związku
Radzieckiego, propagowało hasła dyktatury proletariatu. Suwerenność
Polski, uważali za coś niepotrzebnego, zaś w trakcie wojny
polsko-bolszewickiej współpracowali z bolszewikami. Komunistyczna
Partia Polska nie miała zbyt szerokiego poparcia w
społeczeństwie, głównie dlatego, że była postrzegana jako agentura
Związku Radzieckiego. Komunistyczna Partia Polska została
rozwiązana w roku 1938. Decyzję podjęto na Międzynarodówce
Komunistycznej. Wielu członków Komunistycznej Partii Polskiej
zostało straconych w Związku Radzieckim. Pierwsze wybory do Sejmu
odbyły się w styczniu 1919 roku. O wejście do Sejmu ubiegało się
ponad dwadzieścia partii politycznych. Największe poparcie zyskały
natomiast: Związek Ludowo-Narodowy (endecja) oraz Polskie
Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie". Dwanaście procent głosów zdobyło
Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast", zaś niewiele mniej bo
dziewięć procent także PPS. Wybory nie objęły Galicji, gdzie trwała
wojna polsko-ukraińska oraz Wielkopolski gdzie toczyły się z kolei
konflikty polsko-niemieckie. Nowo wybrany parlament liczył trzystu
dziewięćdziesięciu czterech posłów. Nowo wybrany Sejm rozpoczął
pracę nad Ustawa Zasadniczą, określającą charakter państwa, czyli
nad Konstytucją. Została ona uchwalona dwudziestego pierwszego
marca 1921 roku, a do historii przeszła pod nazwą konstytucji
marcowej. Według „ konstytucji marcowej”: "Państwo Polskie
jest Rzecząpospolitą. Władza zwierzchnia Rzeczypospolitej
Polskiej należy do Narodu. Organami Narodu w zakresie
władzy wykonawczej - Prezydent Rzeczypospolitej łącznie z
odpowiedzialnymi ministrami: w zakresie wymiaru sprawiedliwości -
niezawisłe Sądy [...].Wszyscy obywatele są równi wobec prawa [...].
Rzeczypospolita Polska nie uznaje przywilejów rodowych ani
stanowych, jak również żadnych herbów, tytułów rodowych[...].
Rzeczypospolita Polska uznaje wszelką własność, czy to osobistą
poszczególnych obywateli, czy to zbiorową związków obywateli[...] i
wreszcie samego Państwa, jako jedną z najważniejszych podstaw
ustroju społecznego i porządku prawnego[..] Poręcza się wolność
prasy. Nie może być wprowadzona cenzura[...] Obywatele mają prawo
koalicji, zgromadzenia się i zawiązywania stowarzyszeń i
związków[...]. Obywatele należący do mniejszości narodowościowych,
wyznaniowych i językowych, mają równe z innymi obywatelami
prawo[...]. W zakresie szkoły powszechnej nauka jest obowiązkowa
dla wszystkich obywateli Państwa[...] Nauka w szkołach państwowych
i samorządowych jest bezpłatna[...]". Nowy rząd stał jednak przed
ogromnym wyzwaniem. Polska bowiem była po wojnie w bardzo trudnej
sytuacji finansowej, gospodarczej oraz społecznej. Same straty
pierwszej wojny światowej wynosiły bowiem około czternaście
miliardów franków w złocie. Dużym problemem było scalenie
obywateli, którzy przez ponad sto lat byli obywatelami trzech,
różnych państw, państw, w których panowały odmienne obyczaje, prawa
i przepisy. Oprócz różnic organizacyjnych istniały także znaczne
różnice w poziomie życia mieszkańców poszczególnych regionów.
Najgorsze warunki bytowe panowały na Kresach Wschodnich oraz w
Galicji, gdzie nie było ani rozwiniętego rolnictwa, ani rozwiniętej
produkcji przemysłowej. Najlepiej rozwinięte pod względem
gospodarczym były zimie Królestwa Polskiego, jednakże działania
wojenne sprawiły, iż zostały bardzo zniszczone. Wielkopolska z
kolei mogła poszczycić się dość dobrze prosperującym rolnictwem
oraz przemysłem przetwórczym. Śląsk natomiast był najbardziej
uprzemysłowionym obszarem ówczesnej Europy. Obudowa państwa
wymagała zatem ogromnych nakładów finansowych, o które było dość
trudno, tym bardziej, że narastał problem inflacji. Wiązało się to
ze wzrostem cen. Od roku 1923 nasiliło się zjawisko hiperinflacji.
Jej skutkiem był gwałtowny spadek wartości pieniądza. Sytuacja
kraju była więc bardzo ciężka. Dotknęło to nie tylko budżet ale i
obywateli państwa. Od jesieni 1923 roku kryzys gospodarczy
systematycznie się nasilał. Przykładowo wartość jednego dolara
wzrosła wówczas do sześciu milionów marek niemieckich. Znacznie
wzrosła także stopa bezrobocia. Wszystko to spowodowało wzrost
społecznego niezadowolenia, który objawiał się między innymi
licznymi protestami. Sytuacja ta doprowadziła do upadku rządu
Witosa, którego następca został Władysław Grabski. Swoje rządy
Władysław Grabski rozpoczął od wprowadzania w Zycie swego programu
reform. Pierwszą z nich była reforma skarbowo-walutowa. Został
uchwalony podatek majątkowy, a markę zastąpił jeden
zloty polski. Po pewnym czasie sytuacja zaczęła się na chwile
stabilizować, przede wszystkim ustabilizowała się waluta, co z
kolei zaczęło sprzyjać różnym inwestycjom gospodarczym. Jednym z
głównych celów rządu Władysława Grabskiego było przyciągnięcie
zagranicznego kapitału. W tym celu zaciągnięto niekorzystną
pożyczkę we Włoszech (wynosiła ona niewiele bo czternaście milionów
dolarów, ale jej odsetki wynosiły dwadzieścia cztery procent), oraz
prowadzono profrancuską politykę. Te ostatnie działania sprawiły,
że została z Polski odwołana angielska misja finansowa Younga,
która unikała udzielenia kredytu i jednocześnie próbowała osłabić
polsko-francuską współpracę. Stabilizacja i poprawa sytuacji nie
trwały jednak długo. Przemysł polski, w porównaniu z przemysłem
zagranicznym był mało wydajny i mało konkurencyjny. Zjawiskiem
negatywnym, które niekorzystnie wpłynęło na sytuację państwa były
między innymi: spadek cen węgla, drzewa ora cukru (były to
podstawowe towary eksportowe), wzrost deficytu bilansu handlu
zagranicznego, zmniejszeniu uległy ponad to zasoby dewizowe. Oprócz
tego rząd Władysława Grabskiego zaciągną wiele kredytów. Oprócz
pożyczki włoskiej, kredyt wysokości czterystu milionów
franków zaciągnięto we Francji, a dwadzieścia sześć milionów
dolarów pożyczono od amerykańskiego banku Dillona. Inwestycje jakie
wówczas podjęto obejmowały przede wszystkim kolej. W roku 1918
rozpoczęła się budowa wagonów kolejowych w Ostrowcu
Świętokrzyskim., w Chrzanowie rozpoczęto produkcję parowozów na
początku lat dwudziestych, podobnie było w Warszawie i Poznaniu. Do
końca roku 1924 w sumie powstało około sto sześćdziesiąt szlaków
linii kolejowych. Rozwiną się także przemysł. Przykładem tego jest
powstanie w warszawskim okręgu przemysłowym zakładów chemicznych,
zakładów zbrojeniowych, optycznych oraz elektrotechnicznych. W
Chorzowie natomiast za sprawa profesora Ignacego Mościckiego
powstała fabryka nawozów azotowych. Tym samym na obszarze państwa
polskiego powstało wiele organizacji monopolistycznych, które
zmierzały do opanowania różnych gałęzi przemysłu. Stanowiły je
głównie kartele, których w przeciągu okresu od 1926 do 1929 roku
powstało aż sto pięć , oraz syndykaty, które już w roku 1929
zatrudniały niemalże połowę robotników, pracowników przemysłowych
oraz górnictwa. Na niekorzyść państwa działały kartele, które
często zmniejszały produkcję, aby w ten sposób podnieść ceny.
Skutkiem szybkiego wzrostu gospodarczego był spadek bezrobocia. W
latach 1926-1929 stopa bezrobocia była najniższa w całym okresie
międzywojennym. Obrazują to zwłaszcza następujące dane liczbowe: w
roku 1926 zarejestrowanych bezrobotnych było około sto
osiemdziesiąt pięć tysięcy, natomiast w roku 1928 około
osiemdziesiąt tysięcy. Zjawiskiem pozytywnym był także wzrost płac
robotników, co miało wpływ na wzrost zadowolenia społeczeństwa.
Dużo inwestycji dotyczyło sektora budowlanego. Zbudowano port w
Gdyni, który po blisko dziesięciu latach był drugim po porcie
kopenhaskim, portem bałtyckim. Zaplanowano także budowę nowego
okręgu przemysłowego, który obejmowałby wschodnią część województwa
krakowskiego, zachodnią część województwa lwowskiego oraz
południową część województwa kieleckiego. Poprawie uległa
także sytuacja polskiej wsi. Wzrosły bowiem dochody ludności
wiejskiej. Wpłynęły na to przede wszystkim lepsze zbiory oraz
lepsze ceny zbóż. Nastąpił także wzrost popytu na ziemię, której
ceny stale rosły. Parcelacji ulegało ponad dwieście tysięcy
rocznie. Liczba ta przewyższała założenia reformy
rolnej z roku 1925. Na wsi, wzorem innych krajów
kapitalistycznych, zwiększył się także popyt na artykuły
przemysłowe. Odrodzona Polska była krajem o charakterze rolniczym,
w którym większość mieszkańców mieszkała na wsi. Było to jednak
bardzo zróżnicowane rolnictwo, co było spuścizną czasów zaborów. I
tak na przykład na ziemiach dawnego zaboru pruskiego, rolnictwo
miało charakter kapitalistyczny, w Polsce centralnej oraz
południowej miało charakter drobnotowarowy, zaś na wschodzi kraju,
naturalny. Zróżnicowanie to nakładało się na zróżnicowanie w
produkcji rolnej. I tak na przykład w Poznańskiem plony były dwa
razy wyższe aniżeli na obszarze kresów wschodnich. Różnice te
wiązały się także z różnicami bytowymi mieszkańców poszczególnych
dzielnic kraju. Szybko postępowało likwidowanie ugorów, które były
rezultatem działań wojennych. Na początku lat dwudziestych areał
upraw był praktycznie taki jak przed wojną. A w latach kolejnych
powierzchnia upraw wykazywała tendencję wzrostową. Rozwój ten
spowodował, że zaczęto stosować w strukturze zasiewów nowe
technologie. Dzięki temu zasiewy były bardziej wydajne. Dość spore
różnice istniały pomiędzy gospodarką wielkiej własności a
gospodarką chłopską. Ta pierwsza bowiem dysponowała lepszą
technologią, korzystała z rad agronomów oraz często stosowała różne
zabiegi agrotechniczne, które wpływały na wzrost plonów i zbiorów.
Ludność chłopska natomiast była najbardziej zainteresowana kwestią
parcelacji majątków obszarniczych. Był to przede wszystkim wynik
swoistego głodu ziemi jakiego doznali chłopi mieszkający w dawnym
zaborze radzieckim oraz austriackim. Ruch ten wzmógł się w roku
1918. Dochodziło wówczas do licznych napadów na dwory i do
zaorywania gruntów folwarcznych. Rząd lubelski Daszyńskiego
zapowiedział wówczas upaństwowienie własności, natomiast rząd
Moraczewskeigo, zapowiedział tylko, iż w przyszłości wystąpi
reforma rolna. Musi być ona jednak uchwalona przez Sejm. Sejm
obradował w tej sprawie w lipcu 1919 roku. W konsekwencji nie
opracowano planu reformy rolnej, a jedynie zapowiedziano parcelację
państwowych majątków, zapowiedziano także wykup nadwyżek folwarków
obszarniczych. Obejmowały one ponad sto osiemdziesiąt
hektarów terenu, zaś na terytorium dawnego zaboru pruskiego
oraz na ziemiach zabużańskich - ponad czterysta
hektarów. Zagadnienie to pod obrady sejmu powróciło, gdy walki
wojny polsko-bolszewickiej przesunęły się w okolice Warszawy. Chcąc
zachęcić chłopów do wzięcia udziału wojnie, piętnastego lipca
1920 roku sejm uchwalił ustawę o reformie rolnej. Przewidywała ona
między innymi odszkodowania dla obszarników. Wysokość odszkodowań
miała wynosić połowę wartości szacunkowej gruntu. Ziemia miała iść
w posiadanie ludzi bezrolnych oraz małorolnych. Mieli ja także
otrzymać inwalidzi wojenni. Ustawa była jednak niekorzystna dla
państwa, dlatego też po zakończeniu wojny, ci co za nią optowali ,
zaczęli ja bojkotować. Do zakwestionowania ustawy wykorzystany
został artykuł dziewięćdziesiąty dziewiąty ustawy zasadniczej,
która została uchwalona w roku 1821. Artykuł ten gwarantował
nienaruszalność prywatnej własności. W ten sposób realizacja
reformy została zablokowana. W życie wprowadzono natomiast ustawę o
osadnictwie wojskowym z grudnia 1920 roku. Według niej byli
wojskowi mieli otrzymać ziemię na terenach ukraińskich oraz
białoruskich. Ustawa ta miała cel dodatkowy, jakim była polonizacja
tych obszarów. Decyzje te wpłynęły więc na zaostrzenie sytuacji i
eskalację konfliktów z ludnością miejscową. W Polsce, tak jak i w
całej ówczesnej Europie nastąpił wzrost hodowli zwierząt.
Baczniejszą wagę zaczęto przywiązywać do kwestii doboru materiału
hodowlanego oraz do kwestii żywienia zwierząt. I chociaż II
Rzeczpospolita Polska pod względem hodowli znacznie odbiegała
od wyników w Europie zachodniej, to znacznie przewyższała na tym
polu kraje Europy wschodniej, środkowej oraz południowej. W roku
1919 większa część produkcji kraju szła na potrzeby wojny
Polaków z Bolszewikami. Największą poczyniona tu inwestycją była
budowa portu w Gdyni. Decyzję o budowie portu wydał sejm w roku
1922. Port Gdynia miał być w zamyśle konkurencją dla portu
gdańskiego. W roku 1924 rozpoczęto budowę tego portu. W tym
samym tez czasie budowano linie kolejową, która miała na celu
połączenie Gdańska z innymi ośrodkami przemysłowymi. Pierwszą
linia była linia Gdańsk – Katowice. Kiedy rozpoczęto budowę portu w
Gdyni, sama Gdynia była małą wioską rybacką. Do szybkiej budowy
miasta oraz portu przyczynił się ówczesny minister przemysłu i
handlu Edward Kwiatkowski. Budową portu zajmowały się firmy
belgijskie oraz francuskie, z którymi umowy zawarł Kwiatkowski.
Dnia szóstego listopada tysiąc dziewięćset dwudziestego szóstego
roku pracę rozpoczął pierwszy dźwig portowy, zaś dwa tygodnie potem
z portu Gdynia wypłyną pierwszy polski statek – „Wilno”.
Oprócz portu zbudowano także miasto Gdynia. Od tamtej pory Gdynia
stała się symbolem polskiego odrodzenia. Bardzo istotnym elementem
były kwestie oświaty. W roku 1919 wydano dekret, który wprowadził
obowiązek szkolny dla dzieci w wieku od siedmiu do czternastu lat.
Było to podyktowane między innymi wysoką skalą analfabetyzmu,
szczególnie na obszarze byłego zaboru austriackiego oraz Królestwa
Polskiego, gdzie dostęp do szkół był utrudniany przez władze. Na
kresach wschodnich analfabetyzm wynosił sześćdziesiąt pięć procent,
natomiast jeśli chodzi o całość kraju to aż trzydzieści trzy
procent ludności nie potrafiło ani pisać ani czytać.
Dziewiątego lutego 1919 roku uchwalono więc dekret, który
wprowadzał obowiązek szkolny. Miały mu podlegać dzieci w wieku od
siedmiu do czternastu lat. Taki obowiązek szkolny istniał już
wcześniej , ale tylko na ziemiach dawnego zaboru pruskiego. Tam tez
analfabetyzm był na najniższym poziomie. Dzięki obowiązkowi
szkolnemu w szkołach podstawowych w roku 1925 uczyło się już
osiemdziesiąt procent dzieci. Obowiązek nauki czytania oraz pisania
wprowadzono także w wojsku. Rozwinięciu uległo szkolnictwo średnie,
a także i wyższe. Oprócz takich ośrodków uniwersyteckich jak
Kraków, Lwów oraz Warszawa powstały nowe ośrodki akademickie, które
znajdowały się w Poznaniu, w Wilnie oraz w Lublinie. W tym
tez czasie w Krakowie powstała, prężnie rozwijająca się do dnia
dzisiejszego Akademia Górniczo-Hutnicza. Przed pierwszą wojna
światową szkolnictwo wyższe funkcjonowało tylko na
obszarze Galicji. Tu bowiem działały dwa uniwersytety: Uniwersytet
we Lwowie oraz Uniwersytet Jagielloński w Krakowie oraz
politechnika. W Warszawie Uniwersytet rozpoczął swoją działalność
dopiero w roku 1915, kiedy to wojska rosyjskie wycofały się z
Królestwa Polskiego. Powstało tam wówczas także kilka uczelni
prywatnych oraz politechnika. W roku 1923 na ziemiach polskich
funkcjonowało już siedemnaście uczelni wyższych, na których
studiowało w sumie trzydzieści osiem tysięcy studentów. W tamtym
czasie nastąpił także wzrost liczby bibliotek. U progu roku 1918 na
ziemiach polskich funkcjonowało około sto bibliotek. Po wojnie
natomiast nastąpił wzrost liczby bibliotek publicznych. Wtedy tez
powstały biblioteki i czytelnie dla dzieci oraz młodzieży. W 1928
roku w Warszawie otwarto Bibliotekę Narodową. W Bibliotece
Narodowej znalazły się miedzy innymi zbiory barci Załuskich oraz
zbiory zebrane przez polska emigrację w Repperswilu (w Szwajcarii)
oraz w Paryżu. Do rozwoju oświaty oraz edukacji przyczyniła się
także działalność różnych instytutów naukowych, wśród których
najważniejsza istniejąca do dziś była Polska Akademia Umiejętności
w Krakowie. W Warszawie natomiast dużą rolę zaczęło odgrywać
Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Na te czasy przypada dość szybki
rozwój nauk społecznych oraz historycznych. Do grona
wybitnych polskich badaczy zalicza się miedzy innymi: Marcel
Handelsman, Szymon Aszkenazy, Wacław Tokarz. Nauki matematyczne
rozwijane były z kolei przez takie osobistości jak: Wacław
Sierpiński, Hugo Steinhaus, Stefan Banach. Natomiast w dziedzinie
literatury znaczne osiągnięcia mieli: Leopold Staffa, Bolesław
Leśmian oraz Julian Tuwim, Jarosław Iwaszkiewicz, Antoni Słonimski,
Jan Lechoń. Na początku okresu międzywojennego tworzyło tez wielu
prozaików, wśród których należy wymienić: autora „Chłopów”
Władysława Stanisława Reymonta, który był laureatem Nagrody Nobla
oraz Stefana Żeromskiego, autora miedzy innymi: "Syzyfowych prac"
oraz "Przedwiośnia". Społeczeństwo polskie rozwijało się miedzy
innymi dzięki szerokiemu dostępowi do takich dóbr kultury jak:
literatura, prasa oraz w późniejszym okresie radio. Znacznie wzrósł
poziom wykształcenia. Jeżeli zaś chodzi o rozwój radia, to pierwszą
polską stacją radiową była radiostacja warszawska, która została
uruchomiona w roku 1925. W roku 1930 na ziemiach polskich działało
już siedem stacji. Do roku 1934 Program Polskiego Radia był
nadawany na żywo, z płyt nadawano tylko muzykę. Radio było
odpowiedzialne także za organizowanie różnych akcji o charakterze
społecznym. I tak na przykład Łódzka Rodzina Radiowa zorganizowała
opiekę nad sierotami oraz dziećmi niewidomymi, zaś ze składek
słuchaczy wybudowano dom dziecka, w którym schronienie i opiekę
znalazło sto sierot. Jeżeli chodzi o muzykę tamtego okresu, to jej
głównymi przedstawicielem był Karol Szymanowski. Rozwijała
się także twórczość malarska, sztuka dekoracyjna, która zwykle
nawiązywała do motywów ludowych. Jeżeli chodzi o sztukę dekoracyjną
to nawiązując, przede wszystkim do motywów podhalańskich, stworzyła
całkowicie nowatorski styl zdobienia mebli oraz różnych tkanin.
Dowodem świetności polskiej sztuki dekoracyjnej, był jej triumf na
międzynarodowej wystawie w Paryżu. Miało to miejsce w roku 1925. W
okresie międzywojennym rozwinęła się także architektura. Związane
to było z potrzebą budowy budynków na potrzeby państwa, szkół,
banków, sądów czy ministerstw. W okresie międzywojennym rozwinęło
się także kino. Do czołowych polskich aktorów tego czasu zalicza
się miedzy innymi: Pola Negri oraz Eugeniusz Bodo, natomiast za najsłynniejszego aktora teatralnego tamtego czasu
uchodził Stefan Jaracz. W roku 1918 Polska po stu dwudziestu trzech latach stała
się państwem suwerennym oraz niepodległym. Czas zaborów oraz okres
pierwszej wojny światowej sprawił, że nowe państwo było w
tragicznym wręcz położeniu ekonomicznym i społecznym, wymagało więc
wielu reform. Odbudowa państwa obejmowała między innymi: Odbudowa
ta miała obejmować: odbudowę gospodarki państwa, budowę portu w
Gdyni, reformę oświaty, reformę rolna oraz walutową, jak również
reformę celna z Niemcami. Głównym problemem gospodarczym było
przezwyciężenie dysproporcji ziem trzech zaborów. Poszczególne
części ziem polskich przez ponad sto lat były pod trzema różnymi
organizacjami gospodarczymi, dlatego też polski kapitalizm
określono mianem kapitalizmu wyspowego. Najgorzej rozwinięte
gospodarczo były przy tym ziemie byłego zaboru austriackiego. Na
ziemiach tych nie było rozwiniętej produkcji przemysłowej, znaczne
były także zniszczenia wojenne. Pierwsze lata po odzyskaniu
niepodległości były dla państwa polskiego ciężką próbą. Odbudowa
struktur państwowych okazała się bowiem bardzo trudnym zadaniem.
Dodatkowo sytuacje komplikowała ciężka sytuacja społeczna, liczne
konflikty i wzrost społecznego niezadowolenia. Ten niekorzystny i
trudny czas nie trwał jednak bardzo długo. Po nim bowiem nastąpił
okres względnej stabilizacji. Rozwiną się przemysł, dzięki czemu
państwo dotąd głównie rolnicze zaczęło powoli przekształcać
się w państwo przemysłowe, eksportujące swoje towary za granicę.
Oprócz przemysłu poprawie uległa sytuacja na wsi, spadło
bezrobocie, rozwinęły się szkoły, biblioteki i inne instytucje
społeczno-kulturowe. Nastąpił też znaczny rozwój szkolnictwa
wyższego. Wszystkie te procesy sprawiły, iż znacznej poprawie w
porównaniu z okresem przedwojennym , uległa sytuacja
bytowo-materialna mieszkańców państwa polskiego. Integracja państwa
polskiego po proklamowaniu niepodległości w 1918 roku było
więc zadaniem trudnym. Przed młodym państwem stanął przede
wszystkim problem ujednolicenia wszelkich aspektów związanych z
życiem na terenie państwa. Trzeba było stworzyć wspólny system
prawny, system monetarny oraz kredytowy, system miar oraz wag,
trzeba było ujednolicić i rozbudować sieć transportu, utworzyć
polskie szkolnictwo. Przede wszystkim trzeba było odbudować kraj
zniszczony wojną oraz rozwinąć jego gospodarkę. Pomimo wielu tych
przeszkód udało się odbudować państwo. I chociaż sytuacja
polityczna państwa w owym czasie jest dziś różnie oceniana, to
należy stwierdzić, że okres międzywojenny to okres szczególny w
historii państwa polskiego. Jest tak, gdyż to właśnie okres
odbudowy i rozwoju, okres podniesienia się z upadku i ponownego
zaistnienia na europejskim i światowym forum.
Polecamy prace o podobnej tematyce
Polecamy na dziś