|
| Strony maszynopisu (a4): |
8,1 |
| Strony rękopisu (a5): |
20,2 |
| Ocena nauczyciela |
 |
| Komentarz nauczyciela: |
poziom średni, słownictwo rozbudowane |
| Średnia ilość gwiazdek: |
3,50 |
| pdst. |
gimn. |
liceum |
studia |
|
wybierz szkołę aby ograniczyć ilość wyników |
|
|
|
|
|
|
|
|
Polityka Prus oraz Rosji wobec Polaków.
- W wieku osiemnastym doszło do upadku Rzeczypospolitej. Tym samym
Polska zniknęła z mapy Europy na ponad sto lat. Przyczyn pierwszego
rozbioru ziem polskich, a konsekwencji upadku Rzeczypospolitej było
wiele. Nie mniej jednak wyróżnić możemy trzy podstawowe: a)
prowadzone przez kraj wojny; b) sytuacja wewnętrzna kraju
(panowanie Wettinów, demokracja szlachecka, liberum veto); c) trzy
rozbiory państwa (przyczyna bezpośrednia). W Petersburgu piątego
sierpnia 1772 roku został podpisany pierwszy traktat rozbiorowy
Rzeczypospolitej. Traktat ten został zatwierdzony przez Sejm
Porozbiorowy pod znacznym naciskiem państwa zaborczych. Tym samym
na ziemiach polskich zostały przeprowadzone reformy ustrojowe.
Siódmego kwietnia 1793 roku doszło do drugiego rozbioru Polski.
Rosji przypadły tereny na wschód od Pińska, Niemna i Zbruczu,
Prusom województwa Poznańskie, Sieradzkie, Kaliskie oraz Gdańsk i
Toruń. Drugi rozbiór Polski był w rzeczywistości wielką porażką i
kompromitacją Targowicy. Rozbiór został potwierdzony przez sejm
rozbiorowy, który odbył się w roku 1793. Był to ostatni sejm Polski
szlacheckiej. W marcu 1794 roku wybuchło powstanie, którego
przywódcą był Tadeusz Kościuszko. Powstanie kościuszkowskie było
wyrazem niezadowolenia społeczeństwa z zaistniałej sytuacji.
Siódmego maja Tadeusz Kościuszko w miejscowości Połaniec ogłosił
tak zwany Uniwersał Połaniecki. Na mocy uniwersału zmniejszeniu
uległa pańszczyzna, zniesione zostało poddaństwo chłopów oraz
wprowadzona została nienaruszalność chłopów z ziemi, którą
uprawiają. Pomimo tego osiemnastego grudnia 1794 roku powstanie
poniosło klęskę i upadło. Już w październiku 1795 roku Rosja, Prusy
oraz Austria dokonały trzeciego rozbioru ziem polskich. Tym samym
Rosja zyskała wszystkie ziemie na wschód od Niemna i Bugu, Prusy
zagarnęły Warszawę oraz ziemie na zachód od Niemna i Pilicy, zaś
Austrii przypadły: Kraków, Sandomierz oraz województwa Lubelskie i
Radomskie. W tej sytuacji Stanisław August Poniatowski udał się do
Grodna pod kontrolę namiestnika rosyjskiego, gdzie w dniu
dwudziestego piątego listopada abdykował. Polska znalazła się pod
panowaniem Prus, Austrii oraz Rosji na 123 lata. Skutki trzech
rozbiorów Rzeczypospolitej były bardzo poważne, miały bowiem wymiar
polityczny, geograficzny, społeczny oraz ekonomiczny. Jeśli chodzi
o ten ostatni, to zostały zerwane więzi gospodarcze, które łączyły
ziemie Rzeczypospolitej. Zaczęło obowiązywać nowe prawo, nowe
zasady, nowy podział na klasy społeczne. Likwidacji uległy wszelkie
przejawy dawnego ustroju politycznego, jak sejm, sądy, wojsko,
samorządy lokalne oraz inne urzędy. Więzi między Polakami, którzy
nagle zaczęli być obywatelami trzech różnych państw, zostały jednak
zachowane. Ogromną rolę odegrało tu pielęgnowanie polskiej kultury
oraz polskich tradycji. Zdając sobie z tego sprawę państwa zaborcze
podejmowały różne działania, których celem było zasymilowanie
Polaków do nowej kultury. Działania te obejmowały wszelkie
dziedziny życia społecznego, a szczególnie uwidaczniały się w
zaborze pruskim oraz rosyjskim. W owym czasie w Rosji dominowały
poglądy skrajnie reakcyjne, opowiadano się za prawosławiem jako
religia państwową i politycznie uprzywilejowana, za centralizacją,
oraz za jak najszybszym zasymilowaniem Polaków. Kultywowanie przez
Polaków tradycji polskich postrzegano bowiem jako wielkie
zagrożenie dla jedności państwa. Takie stanowisko reprezentowali
miedzy innymi: car Aleksandra II, Aleksandra III oraz Mikołaja II,
którzy byli zwolennikami rusyfikacji Polaków. Władze carskie chcąc
przyśpieszyć proces asymilacji stosowały wiele represji wobec
Polaków. Nasiliły się one zwłaszcza po klęsce powstania
listopadowego, które wybuchło w celu przywrócenia Polsce
niepodległości. Represje te miały różny charakter. Do represji o
charakterze gospodarczym zaliczyć można miedzy innymi: wysiedlenie rolników z Ziem Zabranych i osiedlenie tam Rosjan,
kontrybucję oraz likwidacja Banku Polskiego (Przejął go bank
Rosyjski). Represje o charakterze administracyjnym dotyczyły między
innymi zmiana nazwy na Kraj Nadwiślański, zlikwidowanie wielu
urzędów oraz wprowadzenie języka rosyjskiego jako języka
urzędowego. Ponad to nie rzadko masowo zsyłano powstańców na Sybir, konfiskowano ich majątki;
prześladowano Kościół, a także rusyfikowano młodzież. Represje anty
polskie nasiliły się po upadku powstania styczniowego. Początkowo
ataki skierowane były do uczestników postania potem jednak objęły i
resztę ludności. Aresztowano i zesłano na Sybir około czterdzieści
tysięcy osób, zaś około dwa tysiące zmarło w więzieniach lub
zginęło w czasie egzekucji. Konfiskowane były majątki, zakazano
także prowadzenia jakiejkolwiek działalności politycznej.
Najważniejszą z konsekwencji po upadku powstania styczniowego jest
ostateczna likwidacja Królestwa Kongresowego, a wraz z nim
wszelkich praw autonomicznych ludności polskiej. Całe jego
terytorium stało się tylko jedną z wielu prowincji rosyjskich.
Zlikwidowano wszelkie organizacje i stowarzyszenia, a Szkoła Główna
została przekształcona w rosyjski uniwersytet. Jedyną pozostałością
dawnych czasów na tym terenie było pozostawienie Kodeksu
Napoleońskiego do stosowania w sądownictwie cywilnym. Tak jak
poprzednio nastąpiły liczne aresztowania, wywózki na Syberię i do
najodleglejszych więzień rosyjskich. Tym razem jednak nie nastąpiła
żadna powszechna amnestia, a ludzie osadzeni w tamtym okresie w
więzieniach nigdy nie odzyskali wolności. Nastąpiła całkowita
rusyfikacja ziem polskich, której skutkiem miała być całkowita
likwidacja poczucia odrębności narodowej Polaków. Głównym celem
Rosji było zlikwidowanie jakikolwiek odrębności pomiędzy Polakami a
Rosjanami. Z tego te z powodu w roku 1866 został zniesiony odrębny
dla Królestwa Sekretariat Stanu, likwidacji ulegała Rada Stanu, zaś budżet
Królestwa został włączony do ogólnego budżetu Cesarstwa.
Zlikwidowano także następujące Komisje: w roku 1865 komisję Spraw
Wewnętrznych, w roku 1867 Komisję Wyznań i Oświecenia, zaś w roku
1869 Komisje Skarbu. Cala władza spoczęła zatem w rękach carskich.
W celu zlikwidowania jakichkolwiek powiązań z polska kultura oraz
polską tradycja wprowadzono zakaz powoływania organizacji
naukowych, kulturalnych, gospodarczych, a nawet filantropijnych.
Wprowadzona została także cenzura, a wszelkie urzędy i stanowiska
obsadzane były Rosjanami. W ten sposób Polacy zostali całkowicie
odsunięci od życia publicznego. Rusyfikacja dotknęła także oświaty.
Miało to bardzo negatywny wpływ na najmłodsze pokolenia Polaków.
Język rosyjski stał się językiem wykładowym. W roku 1869 została
zamknięta Warszawska Szkoła Główna, która była jedyna szkoła wyższą
działająca na obszarze zaboru rosyjskiego. Wcześniej ze Szkoły
usunięta została kadra naukowa narodowości polskiej. Język rosyjski
do szkół podstawowych wprowadzono w roku 1871. W języku polskim
uczono jedynie języka polskiego oraz religii. W takiej sytuacji
religia katolicka stała się bardzo ważnym czynnikiem integrującym
polskie społeczeństwo. Szczególnie anty polskie postawy
reprezentował Aleksander Apuchtin, kurator okręgu warszawskiego,
który zlikwidował wiele szkół, przez co znacznie wzrósł poziom
analfabetyzmu. Polscy sędziowie z sądów zostali usunięci dopiero w
roku 1876. Prześladowania dotknęły także kościół oraz
duchowieństwo, zaś wyznawców grekokatolicyzmu, których uważano za
Rosjan próbowano za wszelką cenę nawrócić na prawosławie. Ostatni okres panowania Rosji na ziemiach polskich, to okres
powstawania i coraz większej aktywności na ziemiach polskich partii
politycznych. Wraz z wydarzeniami w Rosji, prowadzoną wojną z
Japonią i ogólnym osłabieniem caratu, a także późniejsza rewolucją
w Polsce po raz kolejny odżyły dążenia narodowościowe. Delegacje
polskich ugrupowań politycznych pojawiały się na świecie. Jednak
podziały polityczne były zbyt silne, aby skutecznie wykorzystać
osłabienie Rosji. Mogło to nastąpić dopiero po wybuchu wojny i
przystąpienia do niej Rosji, co wraz z przemianami wewnętrznymi w
państwie rosyjskim, a także osłabieniem pozycji innych zaborców
sprawiło, że w 1918 r. Polska znów pojawiła się na mapie
politycznej świata. Jeżeli chodzi o politykę Prus wobec ziem
polskich to także była ona anty polska. Polacy w zaborze pruskim
nie wiedli spokojnego i lepszego życia niż pod kuratelą Rosji.
Jedynym przejawem autonomii polskiej (ale też trwającym tylko 30
lat) było Wielkie Księstwo Poznańskie. Jednak tylko do roku 1831
możemy mówić o jego nieskrępowanym rozwoju, gdyż po tej dacie
dochodziło do coraz większych restrykcji względem ludności
polskiej, konfiskaty majątków, zniesienia sejmu. Kres Księstwu
Poznańskiemu położył nieudany bunt, w wyniku którego w 1849 roku
cofnięto nadaną mu w 1815 r. częściową autonomię. Nie istniało
natomiast w Prusach ograniczenie religijne. Prusy, jako wspólnota
polityczna państw o różnych wyznaniach religijnych na ogół
przestrzegały zasad tolerancji religijnej, jednak prawdą jest, że
to protestantyzm był religią panującą. Oświata na terenach zaboru
pruskiego nie mogła się równać z tą w zaborze rosyjskim. Nigdy nie
doszło do powstania polskiego uniwersytety, istniały tylko dwa
gimnazja z wykładowym językiem polskim. Szkoły podstawowe pojawiały
się natomiast wszędzie tam, gdzie było na to zapotrzebowanie, czyli
tam, gdzie występowała ludność posługująca się językiem polskim.
Traktowano je jednak jako przygotowanie do nauki w szkołach
niemieckich, gdyż tylko takie dawały możliwości rozwoju i edukacji.
Taka sytuacja trwała jednak tylko do wybuchu powstania
styczniowego. Po jego upadku także tutaj zaczęły się prześladowania
uczestników powstania. W roku 1864 został im wytoczony proces, w
konsekwencji którego na śmierć zostało skazanych jedenastu
uczestników powstania. Polacy nie mogli tez zajmować różnych
stanowisk o charakterze urzędniczym. W roku 1872 Otto von Bismarck
zaczął swój tak zwany Kulturkampf czyli walkę o kulturę. Swoja politykę Bismarck prowadził w latach 1871-1878. Na ziemiach
polskich prowadzona była wówczas ostra walka z kościołem oraz
germanizacja. Wprowadzono germanizację na wszystkich szczeblach. W
języku polskim nauczano tylko religii, obowiązkowe były egzaminy z
kultury Niemiec, wydany został zakaz używania języka polskiego
podczas lekcji języka niemieckiego dla polskich dzieci. Od 1876
język niemiecki był jedynym oficjalnym językiem w całej
administracji i sądownictwie na terenach zaboru pruskiego. W tym
czasie prześladowano także prywatną naukę języka i kultury
polskiej. Szykanowane były polskie towarzystwa naukowe oraz
kulturalne, zaś na miejsce polskich nauczycieli i naukowców
powoływano pruskich. W końcu zaczęto także zniemczać polskie nazwy
geograficzne, nazwiska oraz imiona. Starano się także by jeżyk
niemiecki był językiem używanym na różnych zebraniach i
wystąpieniach publicznych. W historii zaboru pruskiego pojawili się
tez tacy niesławni duchowni, którzy z obawy przed konsekwencjami
poddali się polityce kulturkampfu. Taką postacią był Arcybiskup Ledóchowski, który wyrażał swoje poparcie dla
germanizacji lekcji religii. W roku 1885 miały miejsce tak zwane
Rugi pruskie. W ich konsekwencji około dwadzieścia sześć tysięcy
ludności polskiej, która nie posiadała obywatelstwa niemieckiego,
musiała opuścić wschodnie prowincje Prus. Działania zaborców miały
zatem na celu wynarodowienie Polaków. Za wszelką cenie próbowano
zasymilować Polaków, pozbawiając ich w tym celu możliwości nauki
języka polskiego oraz kultywowania polskich tradycji i kultury. W
tym celu wykorzystywano przed wszystkim oświatę. Zdawano obie
bowiem doskonale sprawę z tego, iż najłatwiej i zarazem
najskuteczniej można wpływać na najmłodszą część społeczeństwa.
Działania te w konsekwencji przyczyniły się do osłabienia stanu
szkolnictwa polskiego. W samym Królestwie na początku dwudziestego
wieku około osiemdziesiąt dwa procent dzieci nie uczęszczało do
szkół. Efektem był znaczny wzrost analfabetyzmu społeczeństwa.
Został on zlikwidowany dopiero po roku 1918, kiedy to Polska
odzyskała niepodległość, a reforma oświaty wprowadziła powszechny
obowiązek uczęszczania do szkół. Nie ciekawie przedstawiała się
także sytuacja ze szkolnictwem wyższym. W zaborze pruskim nie
działał ani jeden uniwersytet, zaś w zaborze rosyjskim polską kadrę
zastąpiono Rosjanom, poziom nauczania tam także nie był wysoki. Dwa
uniwersytety działały na terenie Galicji: był to uniwersytet w
Krakowie oraz we Lwowie. Cel władz zaborczych nie został jednak
osiągnięty. Stosowane represje, germanizacja, rusyfikacja oraz
walka z polska kultura, paradoksalnie doprowadziły do zwiększenia
się świadomości narodowej wśród Polaków. Organizowano tajne
nauczanie, powstawały tajne biblioteki, a młodzież sama
organizowała różne kółka zainteresowań, zakładała organizacje o
charakterze ideowym oraz kulturalnym i oświatowym. Poczucie
patriotyzmu Polaków w owym okresie nie uległo zatem zmniejszeniu,
wręcz przeciwnie znacznie się powiększyło. Polacy stawiali bardzo
silny opór państwom zaborczym,
- Trzeci rozbiór wymazał Rzeczpospolitą z map świata i Europy. Z
liczącego w połowie osiemnastego wieku około 725 tys. km
kwadratowych i 12,2 miliona mieszkańców państwa Rosja zagarnęła
sześćdziesiąt dwa procent terytorium oraz czterdzieści pięć procent
ludności, Prusy zagarnęły dwadzieścia procent ziem, zaś Austria
zajęła osiemnaście procent obszaru oraz trzydzieści dwa procent
ludność.
- Przyczyn upadku I Rzeczpospolitej jest bardzo dużo. Na pierwszy
plan wysuwają się agresywna polityka państw ościennych jak i brak
wyobraźni i bezmyślność polskiej szlachty, a szczególnie magnaterii
oraz wady ustrojowe. Kiedy Rosja, Prusy i Austria wzmacniały się
militarnie na terenach Polski pogłębiał się kryzys gospodarczy, a
kraj daremnie oczekiwał reform. I chociaż ziemie polskie zostały
podzielone i oddane od rządy trzech różnych państw to nigdy nie
pogodziliśmy się z utratą niepodległości. Przez okres 123 lat walki
o odzyskanie swojego miejsca w Europie. Wiek XIX jest w historii
Polski okresem bardzo wielu walk i bojów o niepodległość, przemian
politycznych, społecznych i gospodarczych oraz rozwoju kulturalnego
i naukowego. losy Polaków w XIX wieku były zróżnicowane tak bardzo,
jak różni byli nasi zaborcy. Pomimo tego, iż nie było formalnie
Polski na mapie świata, to istniała ona w świadomości zbiorowej
państw europejskich właśnie dzięki polskim naukowcom i ludziom
kultury. To oni byli naszymi ambasadorami w wolnych, niepodległych
państwach. To oni dbali o dobre imię Polski, działali na rzecz jej
odbudowy i uzyskania choć częściowej autonomii.
Polecamy prace o podobnej tematyce
Polecamy na dziś
Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl prawa autorskie do niniejszego materiału posiada Wydawnictwo GREG.
W związku z tym, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału
w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny
sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody Wydawnictwa GREG podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.
|
|