zaloguj   załóż konto  

dodaj do ulubionych

wszystkie słowniki
język angielski
angielsko-polski polsko-angielski
język niemiecki
niemiecko-polski polsko-niemiecki
język polski
bohaterów literackich - gimnazjum bohaterów literackich - liceum motywów literackich - gimnazjum
pisarzy symboli literackich terminów literackich
wyrazów bliskoznacznych wyrazów obcych związków frazeologicznych
przedmiotowe
biologiczny geograficzny historyczny

wyświetl po wyników

Wyniki 1 - 20 z ogółem 51Znaleziono w 0,00 s

wagabunda

wędrowny śpiewak, poeta, aktor w średniowiecznych Niemczech, Francji i Anglii, często członek trupy teatralnej.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

wagant (łac. vagans - wędrujący)

średniowieczny poeta wędrowny, student lub kleryk. Waganci tworzyli - przeważnie anonimowo - w języku łacińskim utwory okolicznościowe, biesiadne, miłosne, satyryczne, swawolne. Rozkwit ich twórczości przypada na XII-XIII w. Zachował się spory zbiór tej poezji, spisany około 1230 r. pt. Carmina Burana; inna nazwa: wagabunda.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

wagneryzm

tendencja literacka w obrębie symbolizmu, nawiązująca do dzieł operowych R. Wagnera. Wyrażała się w dążeniu do sztuki synkretycznej, łączącej muzykę, teatr, literaturę, obrzęd. Wagneryzm przejawiał się także w budowie utworu dramatycznego na wzór libretta operowego (S. Wyspiański, J. Żuławski).   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

walenrodyzm

postawa charakterystyczna dla Konrada Wallenroda, bohatera powieści poetyckiej A. Mickiewicza pod tym samym tytułem, polegająca na przyjęciu, w imię racji patriotycznych, nieetycznych i podstępnych metod działania w walce z wrogiem. Etyczny aspekt takiej postawy był wielokrotnie dyskutowany; sam Mickiewicz nie był zwolennikiem tej metody, starał się raczej ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

walentynka (fr. valentin)

krótki wierszyk o charakterze miłosnym, najczęściej zawiera wyznanie uczuć. Rodowodu tego rodzaju utworów należy szukać w tradycji związanej z dniem św. Walentego (14 II), kiedy to zakochani ofiarowują sobie prezenty i wierszowane dedykacje.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

walka klasyków z romantykami

dotyczący literatury i estetyki spór pomiędzy klasykami (J. Śniadecki, K. Koźmian, F. S. Dmochowski) a przedstawicielami preromantyzmu (K. Brodziński) i romantyzmu (M. Mochnacki, A. Mickiewicz), toczący się głównie na łamach prasy w latach 1818-1830. W swoim programowych tekście O klasyczności i romantyczności tudzież o duchu poezji polskiej ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

walterskotyzm

zespół cech powieści historycznej, powstałej z początkiem XIX w., nazwany tak od nazwiska W. Scotta, pisarza angielskiego okresu romantyzmu (Waverley, Ivanhoe, Rob Roy). Powieści te cechowały się żywą akcją, obfitującą w przygody i dramatyczne momenty oraz troską o odtworzenie atmosfery przeszłości i dawnej obyczajowości (koloryt lokalny). Fikcyjna ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

wariant tekstu

określona wersja utworu w przypadku wprowadzania przez autora dzieła zmian do utworu zarówno na etapie rękopisu, jak w poszczególnych jego wydaniach, np. poemat dygresyjny J. Słowackiego Beniowski. Poema. Dalsze pieśni (po pieśni V) ma trzy redakcje, a w nich są pieśni mające po kilka wariantów (wariant A ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

wątek

ciąg zdarzeń dotyczących jednej lub kilku postaci i łączących je wzajemnych relacji (np. wątek miłości bohaterów). Wątek jest częścią fabuły, która może być jedno- lub wielowątkowa. Zdarzenia, składające się na losy bohaterów pierwszoplanowych, tworzą wątek główny, podrzędne wobec niego są wątki poboczne, w których działają postacie drugoplanowe ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

Wedy (sanskryt: teksty święte)

najstarsze teksty indyjskie o charakterze religijnym, pierwotnie przekazywane ustnie, z czasem zapisane w języku wedyjskim w l. 1500-300 p.n.e.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

Weltschmerz - (czyt. weltszmerc; niem. ból istnienia)

charakterystyczne dla obyczajowości oraz literatury romantyzmu i modernizmu poczucie bezsensu życia i jego bezcelowości; dojmujący smutek i melancholia, niemożność przystosowania się do reguł życia w społeczeństwie, niezgoda na panujące normy obyczajowo-moralne. Weltschmerz prowadził często ogarniętych nim ludzi do samobójstwa. Uczucie "bólu istnienia" cechowało przede wszystkim Wertera (Cierpienia młodego ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

wers (łac. versus)

podstawowa jednostka w budowie wiersza, wyodrębniona graficznie jako samodzielna linijka tekstu. Jej powtarzalność decyduje o organizacji wiersza. Wers stanowi także odrębną jednostkę intonacji wierszowej, oddzieloną od innych przez pauzę i wzmocnienie akcentu wyrazowego w klauzuli.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

werset

wyodrębniony graficznie, a niekiedy także opatrzony numerem, odcinek tekstu Biblii, Koranu lub utworu stylizowanego na Pismo Święte. Jest to najczęściej kilka zdań złożonych podrzędnie lub współrzędnie, o wyraźnie dwudzielnym układzie sensu i intonacji. W prozie tego rodzaju werset jest odpowiednikiem wersu lub strofy.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

wersyfikacja (łac. versificare - pisać wiersze)

wierszopisarstwo, nauka o wierszu, dział poetyki badający kompozycję stroficzną i rytmiczną wiersza; zespół form i środków służących do tworzenia wierszy, odróżniających je od prozy (metrum, rytm, system wersyfikacyjny itd.).   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

werteryzm

postawa pochodząca od imienia bohatera powieści J. W. Goethego Cierpienia młodego Wertera, charakteryzująca się nadmierną uczuciowością, skłonnością do marzeń i egzaltacji, tendencją do poetyzacji rzeczywistości, buntem wobec obowiązujących zasad i norm społeczno-obyczajowych oraz poczuciem bezsensu życia, tzw. "bólem istnienia" (zob. Weltschmerz). Werter, wyobcowany ze świata, nieszczęśliwie zakochany ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

weryzm (wł. verismo)

kierunek w literaturze włoskiej końca XIX w. nawiązujący do naturalizmu i postulujący naśladowanie rzeczywistości; termin oznaczający pewne tendencje w literaturze współczesnej, zmierzające do takiego ukształtowania świata przedstawionego, by przedmioty i zdarzenia były ukazane wiernie, szczegółowo i drobiazgowo.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

widowisko

przedstawienie, spektakl. Jest złożone z kilku elementów: tekst sztuki, reżyseria, gra aktorska, muzyka, scenografia, choreografia (ruch sceniczny, elementy tańca), oświetlenie. Efekt ostateczny zależy od współpracy wielu osób.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

wiersz

mowa szczególnie zorganizowana, przeciwstawiana prozie. Wypowiedź wierszowa dzieli się na wersy, równorzędne względem siebie, oddzielone klauzulą (co wynika z zasad wybranego systemu wersyfikacyjnego np. sylabicznego). W tzw. systemach numerycznych, polegających na regularnej powtarzalności określonej liczby składników, regułą jest np. stała liczba sylab w wersie (np. 11-zgłoskowiec, 13-zgłoskowiec ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

wiersz biały

wiersz bezrymowy. Może się pojawiać jako bezrymowa postać każdego systemu wersyfikacyjnego. Brak rymu rekompensowany jest w nim innymi formami organizacji tekstu, np. podkreśleniem układów składniowych lub intonacyjnych. Do literatury polskiej wiersz biały wprowadził J. Kochanowski w Odprawie posłów greckich. Do dziś występuje w tłumaczeniach antycznej poezji. Pisali ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

wiersz emocyjny

wiersz wolny, w którym prawidła intonacyjne wynikające z reguł składni pozostają w niezgodzie z prawidłami intonacyjnymi wynikającymi z podziału na wersy. Charakterystyczne dla wiersza emocyjnego jest zastosowanie tzw. przerzutni emocyjnej, która powoduje dodatkową pauzę w zakończeniu wersu, przez co rozbity zostaje tok składniowy zdania, np.: "Wakacje, panie ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

« poprzednie 1 2 3 następne »