 |
|
| strona główna | lektury | prace | słowniki | dodaj pracę | egzaminy | jak pisać | forum |
sacrum (czyt. sakrum)sfera świętości, pojęcie "sacrum" odnosi się zazwyczaj do tekstów uznanych przez religie za święte i objawione. Przykładem sacrum w kulturze europejskiej jest Biblia. Termin "sacrum" odnosi się do osób, miejsc, czasu. W literaturze występuje sakralizacja pewnych elementów świata przedstawionego (np. mogiła powstańców w Nad Niemnem E. Orzeszkowej ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich saficka strofarodzaj zwrotki 4-wersowej, której nazwa pochodzi od imienia poetki greckiej Safony. W poezji polskiej strofa ta pojawiła się w XVI w. i składała się z trzech wersów 11-zgłoskowych (5 + 6) oraz jednego 5-zgłoskowca, zawierającego puentę rytmiczną i znaczeniową strofy, np.: "Podobny do boga wydaje mi się ten ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich saga (isl.)Staroislandzka opowieść epicka, początkowo ustna, przedstawiająca dzieje bohatera lub wybitnego rodu. Sagi zaczęto spisywać od XIII w. Był to utwór pośredni między kroniką a romansem, prezentował zdarzenia w kolejności chronologicznej, bez komentarzy dotyczących psychiki i motywów postępowania postaci. Rozwinęło się kilka jej odmian: saga rodzinna, królewska, bohaterska ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich salon literackijedna z instytucji życia literackiego, nieformalna, towarzyska; stałe miejsce spotkań literatów w domach arystokracji lub mieszczaństwa, w których wymieniano opinie, dyskutowano. Salony odgrywały dużą rolę w życiu kulturalnym Francji XVII i XVIII w., gdzie były jedną z form mecenatu. W Polsce ich rozwój przypada na pierwszą połowę ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich samizdat (ros.)wydawnictwa drukowane i rozpowszechniane poza cenzurą, w tzw. drugim obiegu. Samizdat stał się podstawą rozwoju i popularyzacji wolnej literatury rosyjskiej. Teksty te przenikały na Zachód i tam były wydawane w postaci książkowej. Przyczyniły się do ujawnienia prawdy o sytuacji za żelazną kurtyną. drugi obieg, podziemna literatura. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich sarkazm (gr. sarkasmos, od sarkazein - gryźć, szarpać mięso)odmiana ironii, szczególnie ostra, negatywnie nastawiona do atakowanych postaw. Cechuje go zjadliwość, rozgoryczenie, rozdrażnienie, drwina, szyderstwo. ironia. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich sarmatyzmpolska kultura szlachecka, która ukształtowała się z końcem XVI w. i trwała do końca XVIII w., oddziałując na obyczajowość innych warstw społecznych oraz na krystalizowanie się świadomości narodowej. Geneza sarmatyzmu wiązała się z tzw. mitem sarmackim, przekonaniem, iż szlachta polska, ruska i litewska wywodzi się od starożytnych ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich satanizm (gr. satanas - diabeł, szatan)termin określający dzieła literackie lub filmowe, wprowadzające motyw buntu przeciwko Bogu, lubujące się w gwałtowności, przemocy, perwersji. Pojęcie pojawiło się w okresie romantyzmu w odniesieniu do G. G. Byrona, P. B. Shelleya i J. Keatsa. W literaturze modernizmu ponownie wystąpiło zainteresowanie postacią diabła, magią i czarnoksięstwem (S. ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich satyra (łac. satura - dosł. mieszanina)utwór wierszowany w formie monologu z partiami dialogowymi o charakterze dydaktycznym, wytykający i ośmieszający wady ludzi i instytucji życia zbiorowego. Ponieważ istotą satyry jest krytyka, posługuje się ona często deformacją, karykaturą, groteską. Jako gatunek powstała w literaturze starożytnego Rzymu (Horacy, Juwenalis). Ważną rolę odgrywała w oświeceniu (I. ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich scena (gr. skene - buda, szopa)przestrzeń wydzielona w teatrze z przeznaczeniem dla grających sztukę aktorów; część utworu dramatycznego wyodrębniona ze względu na występujące w niej osoby; przybycie lub odejście którejś z nich oddziela scenę od następnej. Przez analogię mówi się o scenach w utworze epickim, w którym są one samodzielnymi odcinkami fabuły ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich scenariusztekst literacki, samodzielny lub będący przeróbką powieści, opowiadania, poematu, stanowiący podstawę widowiska filmowego lub telewizyjnego (radiowego). Zawiera szkic fabuły, ogólną charakterystykę poszczególnych scen, dialogi, zarys postaci. Jest materiałem do działań reżysera, dekoratora, aktorów. Niekiedy scenariusze bywają utworami o wysokich walorach artystycznych (np. I. Bergmana, M. Antonioniego). zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich scenopisopracowany przez reżysera na podstawie scenariusza lub sztuki teatralnej dokładny opis kolejnych ujęć spektaklu lub filmu. Jest zapisem przekładu dzieła literackiego na język sztuki teatralnej lub filmowej i pracy reżysera nad widowiskiem. Zawiera wszystkie wskazówki, potrzebne przy pracy nad przedstawieniem lub filmem, dotyczące obrazu, dźwięku, światła itd. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich sceptycyzm (gr. sceptikos - wątpiący)stanowisko odrzucające możliwość uzyskania wiedzy pewnej i uzasadnionej, postawa polegająca na powstrzymywaniu się od zaprzeczania bądź potwierdzania pewnych tez, zwłaszcza odnoszących się do metafizyki. W znaczeniu potocznym sceptykiem jest człowiek, który nie uznaje powszechnie przyjętych stwierdzeń, opierając się na obserwacji i wyciągając samodzielnie wnioski. Nie mając pewności ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich scholastyka (gr. schole - szkoła)charakterystyczna dla średniowiecza tendencja filozoficzna, która postulowała objaśnianie i uzasadnianie prawd wiary na drodze rozumowej. Za ojca scholastyki uznaje się św. Anzelma. Przedstawiciele tego kierunku odwoływali się do powszechnie uznawanych autorytetów (Ojców Kościoła i Arystotelesa). Podstawowym zagadnieniem scholastyki było pytania o uniwersalia, czyli o istnienie realne odpowiedników ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich schopenhaueryzmzespół motywów literackich, który pojawił się w literaturze przełomu XIX i XX w. w związku z dekadentyzmem. Wywodzą się one z pesymistycznej filozofii A. Schopenhauera (O wolności woli ludzkiej, O podstawie moralności), który głosił, iż życie ludzkie jest bezcelowe, podtrzymują je tylko ślepe siły życiowego popędu i ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich science fiction (czyt. sajens fikszyn; ang.)fantastyka naukowa, odmiana prozy narracyjnej, w której świat przedstawiony umieszczony jest w przyszłości w stosunku do czasu napisania utworu i oparty na naukowych prognozach, dotyczących przyszłego rozwoju techniki i cywilizacji. To zbliża ją do utopii (lub antyutopii), choć science fiction nie ma charakteru postulatywnego. W sposobach opowiadania ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich scjentyzm (łac. scientia - wiedza)jedno z naczelnych założeń filozofii pozytywizmu, przyznanie nauce nieograniczonych możliwości poznawczych. Scjentyzm zakładał, iż w miarę rozwoju nauki, rzeczywistość zostanie poznana w sposób absolutny. Ze scjentyzmem łączy się empiryzm i racjonalizm. Teoria ta stała się fundamentem haseł pracy organicznej i pracy u podstaw. W filozofii pozytywizmu scjentyzm ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich secesja (łac. secessio - odstąpienie, oddzielenie się)nowatorski kierunek artystyczny przełomu XIX i XX w. Przeciwstawiając się sztuce akademickiej, dążył do wytworzenia nowych form, wprowadzał nowe materiały i motywy. Kładł nacisk na architekturę wnętrz i sztukę użytkową, zakładał równość wszystkich dziedzin sztuki, wypracował charakterystyczną ornamentykę. Artyści tego kierunku posługiwali się głównie linią, szczególnie falistą ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich sekstyna (łac. sextus - szósty)zwana też sestyną; strofa sześciowersowa o układzie rymów ababcc. Uprawiana w średniowieczu w literaturze włoskiej i francuskiej, składała się z wersów 11-zgłoskowych. Do poezji polskiej wprowadził ją J. Kochanowski, występowała też powszechnie w utworach oświeceniowych. Ze szczególnym upodobaniem posługiwał się nią J. Słowacki (Podróż do Ziemi Świętej ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich semiotykanauka o znakach, tzn. przedmiotach, które mogą dla określonego odbiorcy, znającego kod, zastępować przedmioty inne niż one same, przekazywać pewien komunikat, np. znaki drogowe. W l. 60. XX w. rozwinął się dział językoznawstwa, traktującego język jako system znaków. W semiotyce zostały wykorzystane pewne pojęcia teorii informacji, stając ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Baza prac
Słowniki
Dodaj pracę
Arkusze egzaminacyjne
Jak pisać
Brykowisko
Forum
projekt i wykonanie: Fabryka Stron Internetowych Sp. z o.o. |
1