 |
|
| strona główna | lektury | prace | słowniki | dodaj pracę | egzaminy | jak pisać | forum |
racjonalizm (łac. ratio - rozum)kierunek filozoficzny, zakładający, że najdoskonalszym rodzajem poznania jest poznanie rozumowe. Racjonalizm odrzucał poznanie empiryczne (zob. empiryzm), wiarę w przesądy, uczucie oraz intuicję. Według racjonalistów wszelkie idee pochodzą z naszego umysłu. Za twórcę kierunku uznaje się Kartezjusza, który wypowiedział słynną zasadę "Myślę, więc jestem". Nurt ten był dominujący ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich radykalizmpostawa polegająca na bezkompromisowym dążeniu do celów, skrajności w przekonaniach i metodach działania, niegodzeniu się na żadne ustępstwa. W polityce jest to kierunek zmierzający do całkowitych i zasadniczych zmian w życiu społeczno-politycznym. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich rakitekst wierszowany, dający się czytać dwojako: od strony lewej do prawej i od prawej do lewej, a często także od początku do końca utworu i od końca do początku. Przy lekturze odwrotnej jego znaczenie nie ulega zmianie lub zostaje zaprzeczone. Stanowi rodzaj poetyckiej zabawy w satyrycznym lub ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich rama kompozycyjnakompozycja ramowa. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich rama utworurozmaite teksty okalające utwór. Może to być wstęp, przedmowa, dedykacja, motto, przypisy, adnotacje itp. Elementy ramowe mogą pochodzić od autora, być wprowadzone przez wydawcę. Są źródłem informacji o autorze i książce, ułatwiają odbiór. Są też świadectwem kultury literackiej i materiałem do badań nad dziejami książki. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich rapsod (gr. rhapsoidia - pieśń rapsoda)Utwór poetycki lub wydzielony fragment większego utworu epickiego, opiewający w podniosłym stylu bohaterów i wydarzenia historyczne, wykonywany w starożytnej Grecji przez wędrownych recytatorów. W literaturze nowożytnej odwołania do tej formy mają charakter stylizacji, np.: Bema pamięci żałobny rapsod C. K. Norwida. Zawodowy recytator, śpiewak wędrowny w starożytnej ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich realia (łac. realis - rzeczywisty)przedmioty materialne i drobne fakty obyczajowe występujące w powieści, opowiadaniu, dramacie, które zarysowują przestrzeń, tło, na którym działają bohaterowie. Są tylko wspomniane ze względu na rolę w danym epizodzie lub szczegółowo opisywane. Rola ich rośnie zwłaszcza w utworach realistycznych, w których świat przedstawiony ma stanowić literacki odpowiednik ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich realizmMetoda twórcza, polegająca na ukształtowaniu elementów dzieła zgodnie z prawdziwym obrazem rzeczywistości. Metoda ta funkcjonowała w obrębie wielu epok i prądów, w każdym z nich nabierała cech konwencji regulującej wszystkie poziomy wypowiedzi literackiej. Wymogi te dotyczyły na ogół zgodności z zasadami zdrowego rozsądku i zwykłego doświadczenia, z ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich realizm socjalistyczny (socrealizm) ,kierunek w literaturze i sztuce, który powstał w ZSRR w 1934 roku. Odwoływał się do zasad XIX-wiecznego realizmu. Postulował model literatury, ukazującej rzeczywistość zgodnie z założeniami partii i proklamującej jej hasła. W Polsce socrealizm został przyjęty jako obowiązujący model literatury na zorganizowanym w 1949 roku Zjeździe Związku ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich recenzja (łac. recensio - ocena)omówienie dzieła literackiego, spektaklu teatralnego, filmu, koncertu, wystawy itp., publikowane w prasie lub radiu, telewizji, Internecie, zawierające elementy informacyjno-sprawozdawcze i oceniające. Przybiera różne formy: od krótkiej informacji o danym wydarzeniu do felietonu czy nawet eseju. Wybór formy zależy od miejsca publikacji - w dziennikach przeważają informacje, w tygodnikach ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich recepcja dzieła literackiegoprzyjęcie, odbiór dzieła literackiego przez publiczność i jego funkcjonowanie w różnych kręgach odbiorców. Na recepcję wpływa wartość dzieła, oczekiwania czytelnicze, a także sytuacja zewnętrzna, ekonomiczna i społeczna. Recepcja jest procesem indywidualnym i zbiorowym. Zainteresowanie tym procesem rozwinęło się w XX w. w związku ze zjawiskami kultury masowej ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich Reflektorgrupa poetycka działająca w Lublinie w l. 20., początkowo związana z czasopismem "Lucyfer", potem "Reflektor". Należeli do niej: K. Bielski, Cz. Bobrowski, J. Czechowicz. W programie nawiązywano do futuryzmu i Awangardy Krakowskiej. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich reformacjajeden z głównych obok humanizmu nurt w kulturze renesansu, będący próbą zreformowania Kościoła katolickiego. Za początek reformacji uważa się ogłoszenie przez Marcina Lutra słynnych tez (1517) o odpustach, przybitych na drzwiach kościoła w Wittenberdze. Przedstawiciele reformacji głosili, iż zbawienie może być osiągnięte jedynie przez wiarę i Ewangelię ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich refren (fr. refrain - przyśpiew)wers lub grupa wersów, np. zwrotka, powtarzająca się regularnie w utworze lirycznym. Jest odmianą powtórzenia, pozostaje w związku z pieśniowym charakterem liryki, np. ludowej. Tekst refrenu może mieć wyłącznie funkcję ekspresywną, np. wykrzyknienie "oj dana, dana", a może też zawierać ważny dla znaczenia utworu motyw przewodni. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich regionalizm (łac. regio - prowincja)różne pod względem programu artystycznego i ideowego kierunki literackie, których cechą wspólną jest związanie twórczości z jakimś regionem, jego językiem, obyczajami, kulturą, przeciwstawianymi kulturze ogólnonarodowej. Charakteryzuje je często zwrot do gwary, całkowity lub częściowy (w dialogach). Regionalizm zrodził się w okresie romantyzmu i występował w różnych postaciach ... zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich reifikacja (łac. res - rzecz)urzeczowienie; środek stylistyczny polegający na nadaniu istotom żywym cech przedmiotów. Reifikacja człowieka pojawia się w wierszach zawierających opis doświadczeń II wojny światowej (poezja T. Różewicza). zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich reklamaforma sztuki użytkowej służącej zachwalaniu towarów i usług. Jest składnikiem współczesnej kultury masowej, rozwinęła się zwłaszcza w krajach o wysokim rozwoju gospodarczym, gdzie panuje ostra konkurencja na rynkach zbytu. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich reminiscencja (łac. reminiscentia - wspomnienie)zauważalny w utworze literackim ślad innego utworu, najczęściej wprowadzony do utworu przez pisarza nieświadomie. Polega on na podobieństwie kompozycji, obrazowania, frazeologii itp. Pojawia się najczęściej po ukazaniu się jakiegoś wybitnego, powszechnie uznanego dzieła, do którego inni nawiązują. aluzja literacka. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich renesansodrodzenie. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich replika (łac. replicare - odpowiadać, powtarzać)dłuższa wypowiedź jednej z osób uczestniczących w rozmowie. Pojedyncza replika może stanowić tekst spójny i zamknięty lub nieuporządkowany i niezakończony, ale zawsze jest niesamodzielna. Dopiero zespół replik uczestników dialogu tworzy zamkniętą całość. tyrada. zobacz szczegóły » ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich « poprzednie |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Baza prac
Słowniki
Dodaj pracę
Arkusze egzaminacyjne
Jak pisać
Brykowisko
Forum
projekt i wykonanie: Fabryka Stron Internetowych Sp. z o.o. |
1