zaloguj   załóż konto  

dodaj do ulubionych

wszystkie słowniki
język angielski
angielsko-polski polsko-angielski
język niemiecki
niemiecko-polski polsko-niemiecki
język polski
bohaterów literackich - gimnazjum bohaterów literackich - liceum motywów literackich - gimnazjum
pisarzy symboli literackich terminów literackich
wyrazów bliskoznacznych wyrazów obcych związków frazeologicznych
przedmiotowe
biologiczny geograficzny historyczny

wyświetl po wyników

Wyniki 1 - 15 z ogółem 15Znaleziono w 0,00 s

jamb (gr. iambos)

stopa metryczna w poezji antycznej złożona z sylaby krótkiej i długiej, w poezji polskiej z sylaby nieakcentowanej i akcentowanej (- -'). Tok jambiczny nie jest zgodny z naturalnym tokiem języka polskiego o akcencie na sylabie przedostatniej, występuje więc najczęściej w wierszu 9-zgłoskowym, czterostopowym z jedną sylabą naddaną. hiperkataleksa. Przykład ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

jamby

w poezji greckiej gatunek satyryczny, obejmujący utwory pisane metrem jambicznym, wyśmiewające osoby lub środowiska. Wyrósł on z pieśni ludowych, obrzędowych, związanych z kultem Demeter. Za twórcę literackiej wersji gatunku uważany jest Archiloch z Paros (VII w. p.n.e.). W XVIII-XIX w. jambami zwano utwory zaliczane do satyry politycznej ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

jasełka

ludowe widowiska teatralne związane ze świętami Bożego Narodzenia. Wystawiane były przez teatry przykościelne i szkolne. Wprowadzano też do nich aktualne treści satyryczne, aluzje itp. W czasach nowszych były uprawiane przez literatów, np. utwory L. Rydla i E. Brylla. szopka.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

jedenastozgłoskowiec

jedna z najczęściej używanych w poezji polskiej miar wiersza (obok ośmio- i trzynastozgłoskowca). Jest to wers złożony z jedenastu sylab ze średniówką po 5 sylabie (w wersjach 6 + 5 i 4 + 7 występuje rzadko) i stałym akcentem paroksytonicznym w klauzuli. Występuje w strofach: 3-, 6-, 8-wersowych. Jedenastozgłoskowymi ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

jednoaktówka

utwór dramatyczny, najczęściej komedia w jednym akcie o zwięzłej kompozycji, skupionej wokół wyraźnej intrygi. Czasami były układane w cykle (P. Méerimé). W literaturze nowszej stały się ulubioną formą teatru absurdu (K. I. Gałczyński, S. Mrożek).   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

jedności klasyczne

trzy jedności.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

jeremiada

utwór literacki lub mowa, zawierająca skargi na upadek ojczyzny, proroctwa, napomnienia i groźby. Nazwa pochodzi od imienia proroka Jeremiasza (biblijna Księga Jeremiasza). W literaturze polskiej utwory tego typu powstawały w okresie porozbiorowym: K. Ujejski Skargi Jeremiego.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

język literacki

główna odmiana języka narodowego, ukształtowana w toku rozwoju kultury i piśmiennictwa, stosowana przez wszystkich wykształconych członków danej grupy etnicznej w odróżnieniu od odmian terytorialnych (gwary, dialekty) i socjalnych (żargony). Ma ona charakter uniwersalny, ustala i utrwala normy poprawnościowe w nauczaniu szkolnym i działalności instytucjonalnej. Pełni funkcję jednoczącą ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

język mówiony

język literacki używany w mowie ludzi wykształconych. Realizuje się w codziennych kontaktach dialogowych i zbliża się wtedy do języka potocznego. Używany jest również w okolicznościach oficjalnych (wykład, kazanie, przemówienie) i wtedy posługuje się określonymi stylami funkcjonalnymi. W użyciu języka mówionego ważną rolę odgrywa sytuacja mówienia oraz bezpośredni ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

język narodowy

system językowy będący podstawowym sposobem porozumiewania się członków określonego narodu. Kształtuje się stopniowo, towarzysząc danej zbiorowości w rozwoju społecznym i kulturalnym. Jest zróżnicowany terytorialnie (dialekty) i środowiskowo (żargony). W jego obrębie kształtuje się język literacki i potoczny. W rozwoju języka narodowego znaczną rolę odgrywa literatura.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

język pisany

pisana odmiana języka literackiego, będąca podstawowym środkiem piśmiennictwa naukowego, publicystycznego, urzędowego i artystycznego. Jego cechy określa się w opozycji do języka mówionego i potocznego. W stosunku do nich jest bardziej rygorystyczny jeśli chodzi o przestrzeganie norm poprawnościowych. W jego obrębie kształtują się podstawowe style funkcjonalne.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

język poetycki

ogół norm i środków językowych charakterystycznych dla literatury pięknej, zwłaszcza poezji. Stałym wyróżnikiem języka poetyckiego jest dominacja funkcji estetycznej, w przeciwieństwie do innych odmian języka. Przewaga tej funkcji nie eliminuje z wypowiedzi poetyckiej innych funkcji: ekspresywnej, impresywnej czy poznawczej, ale ogranicza ich samodzielność. Tłem dla języka poetyckiego ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

język potoczny

język codziennej komunikacji określonej zbiorowości etnicznej, służący głównie do porozumiewania się ustnego, bliski odmianie mówionej języka literackiego. Cechuje go ekspresywność słownictwa, swoiste formy leksykalne, stosowanie idiomów, dążenie do prostoty składni, skrótowość. Jest obrazowy, czerpie ze środków gwarowych i żargonowych, dość swobodnie traktuje normy, dopuszcza pewne niepoprawności (np. ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

judaica (łac. iudaicus - żydowski)

wyrazy i zwroty frazeologiczne pochodzące z języka jidysz, funkcjonujące w innym języku lub użyte okazjonalnie. W polszczyźnie występują w języku ogólnym, a także w językach grup przestępczych, w grypserze, w gwarach miejskich i środowiskowych, np.: chałka, bachor, chaja, maca, machlojka, melina, rejwach, trefny. Poprzez judaica wchodziły do ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

juwenilia (łac. iuvenilis - młodzieńczy)

młodzieńcze utwory pisarza, często mniej wartościowe, ale rozpatrywane ze względu na badanie rozwoju jego twórczości.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich