zaloguj   załóż konto  

dodaj do ulubionych

wszystkie słowniki
język angielski
angielsko-polski polsko-angielski
język niemiecki
niemiecko-polski polsko-niemiecki
język polski
bohaterów literackich - gimnazjum bohaterów literackich - liceum motywów literackich - gimnazjum
pisarzy symboli literackich terminów literackich
wyrazów bliskoznacznych wyrazów obcych związków frazeologicznych
przedmiotowe
biologiczny geograficzny historyczny

wyświetl po wyników

Wyniki 1 - 20 z ogółem 39Znaleziono w 0,00 s

hagiografia (gr. hagios - święty, hagiographia - żywoty świętych)

dział piśmiennictwa chrześcijańskiego, powstały u schyłku starożytności i szczególnie rozwinięty w średniowieczu (słynna Złota legenda J. da Voragine z XIII w.), obejmujący opowieści o życiu świętych, legendy, żywoty świętych, odwołujące się do danych historycznych i ustnych przekazów, przedstawiające biografie świętych i ascetów, ich czyny, cuda i męczeńską ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

haiku (jap. Hai-kai, Hokku)

gatunek japońskiej poezji lirycznej. Powstał w XVII w. i uprawiany jest do dziś. Haiku składa się z trzech wersów o długości 5, 7 i 5 sylab. Rozległa tematyka ujęta jest zwięźle, rzeczowo, często dowcipnie, podsumowana puentą. Poeci europejscy zainteresowali się tą formą na przełomie XIX i XX ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hamartia (gr.)

w tragedii antycznej wina tragiczna, wynikająca z błędnej oceny własnego położenia przez bohatera tragicznego. Działając w imię dobrych intencji popełnia on tragiczne zbłądzenie i coraz bardziej komplikuje swój los, co prowadzi do katastrofy. Wina tragiczna ciąży na Edypie, który koniecznie chce wyjaśnić, kto zabił Lajosa, króla Teb ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hamletyzm

postawa życiowa, której nazwa pochodzi od imienia tytułowego bohatera dramatu W. Szekspira pt. Hamlet. Hamletyzm polega na ciągłym wewnętrznym konflikcie między myślą a pragnieniem czynu, dominacją refleksji nad działaniem, tendencją do rozważania spraw ostatecznych ("być, albo nie być"). Przejawia się w poczuciu wyobcowania, samotności, niezrozumienia, tragizmu, w ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

happening (czyt. hepening; ang. - wydarzenie)

forma widowiska teatralnego (od 1959 r.), złożona z szeregu zdarzeń nie stanowiących spójnej fabuły, pozbawiona ról i wykonywana na ogół nie przez zawodowych aktorów. Podstawą happeningu jest szkicowy scenariusz, będący ramą wypełnianą improwizacją, sztuką aktorską, inwencją słowną. Celem happeningu jest wciągnięcie widzów do współdziałania w spektaklu. Siła ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

happy end (czyt. hepi end; ang. - szczęśliwy koniec)

pomyślne dla głównych bohaterów zakończenie utworu fabularnego (powieści, dramatu, filmu), niekiedy wbrew logice fabuły, uważane za charakterystyczne dla kultury masowej XX w. ustępstwo wobec publiczności.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

harmonia (gr. - spojenie, zgoda)

odpowiedni układ elementów dzieła sztuki uważany w niektórych teoriach estetycznych za warunek jego piękna. Pojęcie to wprowadzono w antyku (Arystoteles, Pitagorejczycy), w którym harmonia sztuki była odbiciem harmonii natury i mogła być ujęta liczbowo. Pojęcie harmonii respektowano też w okresie renesansu i klasycyzmu. decorum.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hasło

Krótka formuła lapidarnie ujmująca jakąś ideę lub wzywająca do czynu, np. "za naszą i waszą wolność". Artykuł w encyklopedii lub słowniku.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hebraizm

wyraz, zwrot frazeologiczny lub konstrukcja składniowa pochodząca z języka hebrajskiego i funkcjonująca w obrębie innego języka albo doraźnie wprowadzona do tekstu w celach artystycznych. judaica.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hedonizm (gr. hedone - rozkosz)

skrajna odmiana epikureizmu, stworzona przez Arystypa z Cyreny (V/IV w. p.n.e.), uznającego rozkosz cielesną za najwyższą i jedyną formę szczęścia. Hedoniści główny cel życia widzą w osiągnięciu przyjemności.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

heksametr (gr. heksametros - sześciomiarowy)

sześciostopowa miara wierszowa charakterystyczna dla epopei antycznej, wykorzystująca istnienie w języku greckim sylab długich i krótkich (iloczas). Stopa, najmniejsza jednostka rytmiczna, składała się z układu długich i krótkich sylab. W poezji polskiej zastąpiono układ iloczasowy akcentowym: sylaby długie zostały zastąpione akcentowanymi, krótkie - nieakcentowanymi. Próby zostały pomyślnie zwieńczone ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hellenistyczna literatura

literatura późnego okresu kultury greckiej. Rozwijała się w czasach po Aleksandrze Wielkim do podboju terytoriów greckich przez Rzymian (III-I w. p.n.e.) w Grecji, a także Azji Mniejszej i w Egipcie, gdzie jej głównym ośrodkiem była Aleksandria. Literatura ta obejmowała głównie piśmiennictwo naukowe. Piśmiennictwo tego okresu miało charakter ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hellenizm

tendencja, która ujawniła się pod koniec XVIII w. w Niemczech (pod wpływem prac J. J. Winckelmanna), uznająca sztukę grecką za wzór sztuki prostej i bliskiej naturze. Hellenizm był reakcją na normatywną konwencję klasycystyczną i dlatego stał się jednym z elementów estetyki romantyzmu (w teoriach braci Schleglów). Ujawnił ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

heraldyka

nauka pomocnicza historii zajmująca się herbami. Z jej ustaleń korzysta także historia literatury przy wyjaśnianiu znaczeń utworów historycznych.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

herbarium (łac. - zielnik)

uprawiany w literaturze średniowiecznej gatunek alegorycznego traktatu o roślinach, w którym opisuje się ich lecznicze i magiczne właściwości. alegoria.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

herbarz

księga zawierająca opisy lub ilustracje herbów, komentująca je oraz wskazująca rody, które się nimi posługują.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hermeneutyka (gr. hermeneutikos - dotyczący objaśniania)

jeden z kierunków w badaniach nad literaturą XX w., stawiający sobie za cel wnikliwą interpretację dzieła, odczytanie ukrytego w nim sensu. Pierwotnie hermeneutyka zajmowała się tekstami świętymi (Pismo Święte, Koran, Talmud), ustalała prawidłową postać tekstu, objaśniała i komentowała. Rozwinęła się w okresie renesansu w pracach nad przekładami ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hinduski teatr

ukształtowany w V w. p.n.e., związany ściśle z hinduizmem i jego wierzeniami religijnymi. Przedstawienia odtwarzają walki bogów decydujące o losach świata. Teatr ten ma charakter skonwencjonalizowany, operuje ustalonymi gestami, zazwyczaj hieratycznymi, zróżnicowanymi jedynie według właściwości postaci. Z czasem wątki religijne uzupełniono o bohaterskie, czerpane z tradycyjnych eposów ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hiperbola (gr. hyperbole - przesada)

figura retoryczna polegająca na przedstawieniu jakiegoś zjawiska, postaci, przedmiotu w sposób wyolbrzymiający jego wygląd, znaczenie i oddziaływanie. Może polegać na użyciu przesadnych wyrażeń, epitetów, ekspresywnej intonacji lub na całościowym ukazaniu zjawiska, postaci i przedmiotu w sposób przesadny. Używanie hiperboli jest znakiem silnego zaangażowania emocjonalnego mówiącego i ma ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

hiperkataleksa (gr.)

zjawisko występujące w wierszu sylabotonicznym, a polegające na dodaniu w wersie jednej sylaby w porównaniu z wzorcem metrycznym, np.: "Na Anioł Pański biją dzwony, Niech będzie Maria pozdrowiona, Niech będzie Chrystus pozdrowiony". - -' - -' - -' - -' - - -' - -' - - '- -' - - -' - -' - -' - -' - (K. Przerwa-Tetmajer Na Anioł Pański) W każdym wersie występuje 9 sylab, 4 akcenty, 4 stopy ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

« poprzednie 1 2 następne »