zaloguj   załóż konto  

dodaj do ulubionych

wszystkie słowniki
język angielski
angielsko-polski polsko-angielski
język niemiecki
niemiecko-polski polsko-niemiecki
język polski
bohaterów literackich - gimnazjum bohaterów literackich - liceum motywów literackich - gimnazjum
pisarzy symboli literackich terminów literackich
wyrazów bliskoznacznych wyrazów obcych związków frazeologicznych
przedmiotowe
biologiczny geograficzny historyczny

wyświetl po wyników

Wyniki 1 - 20 z ogółem 32Znaleziono w 0,00 s

gadka

ustna opowieść ludowa, raczej krótka, o charakterze komicznym lub baśniowym. (K. Przerwa-Tetmajer Na Skalnym Podhalu). W języku staropolskim słowo gadka znaczyło tyle co zagadka.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

gag (ang.)

zaskakująca sytuacja o efekcie komicznym włączona w akcję przedstawienia teatralnego lub filmu. Szczególną rolę odgrywa w farsie.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

galicyzm

Wyraz, związek frazeologiczny lub zdanie pochodzące z języka francuskiego, a występujące w innym języku stale lub jako wprowadzony okazjonalnie środek stylistyczny. barbaryzm. Wyraz lub wyrażenie występujące w języku polskim, a pochodzące z terenów byłej Galicji.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

gatunek literacki

zespół reguł określających budowę poszczególnych dzieł literackich. Pojęcie gatunku jest podrzędne wobec pojęcia rodzaju literackiego i nadrzędne wobec pojęcia odmiany gatunkowej. Pojęcie gatunku lit. jest składnikiem praktyki twórczej oraz istotnym problemem w rozważaniach teoretycznych. Każda epoka literacka wytwarza własny układ gatunków. W jednych funkcjonuje on na zasadach ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

gatunki mieszane (in. synkretyczne)

gatunki, w których na równych prawach występują cechy dwóch lub trzech rodzajów literackich. Pojawiły się w romantyzmie, który odrzucił konwencję klasycystyczną. W dramacie romantycznym obok elementów dramatycznych istnieją epizody liryczne (Wielka Improwizacja w III cz. Dziadów) i epickie (Ustęp III cz. Dziadów). W balladzie także występują cechy ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

gatunki synkretyczne

gatunki mieszane.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

gawęda

odmiana prozy epickiej ukształtowana w literaturze polskiej i związana z tradycją szlachecką. Pierwotnie była tylko opowieścią ustną, wygłaszaną w okolicznościach towarzyskich. Do literatury pisanej wprowadzono ją w 1 poł. XIX w., ale zachowała cechy wypowiedzi ustnej, tj.: żywy tok wypowiedzi, zwroty do słuchaczy, powtórzenia, swoboda kompozycyjna. Także ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

genealogia (gr. genealogia - rodowód)

Nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem pokrewieństwa między postaciami historycznymi, członkami dynastii oraz ustalaniem dat ich narodzin i śmierci. Historia literatury korzysta z ustaleń genealogii przy opracowywaniu biografii pisarzy oraz wyjaśnianiu treści utworów historycznych. Jeden z biblijnych gatunków literackich; rodowody postaci biblijnych, sprowadzające się do wymieniania ich ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

geneza dzieła literackiego

zespół czynników społecznych, psychologicznych i literackich, mających wpływ na powstanie dzieła literackiego. Rozpatrywana bywa z różnych punktów widzenia. Można badać proces formowania tekstu. Rozpatruje się też oddziaływanie na dzieło różnego rodzaju wpływów, zapożyczeń, zależności. Bada wpływ życiorysu pisarza na jego utwór, a zwłaszcza oddziaływanie na dzieło sytuacji ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

genologia (gr. genos - ród + logos - słowo)

dział nauki o literaturze, zajmujący się badaniem rodzajów i gatunków literackich. Podstawy genologii wyłożył Arystoteles w Poetyce. Rozważania na ten temat pojawiały się w traktatach z okresu renesansu, baroku (np. Wykłady poetyki M. K. Sarbiewskiego), klasycyzmu (Sztuka poetycka M. Boileau). Te dawne poetyki miały charakter normatywny. gatunek ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

georgika (łac. georgicus - rolniczy)

poemat dydaktyczny sławiący pracę na roli i uroki życia na wsi. Zawiera opisy przyrody, wskazówki dla rolników, refleksje filozoficzno-moralne. W literaturze antycznej reprezentowany był przez Hezjoda, Prace i dni, i Wergiliusza, Georgiki. Wywarł wielki wpływ na literaturę renesansową i klasycystyczną.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

germanizm

wyraz, związek frazeologiczny lub zdanie pochodzące z języka niemieckiego, a występujące w obrębie innego języka jako element stały lub zastosowany doraźnie w celach artystycznych.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

gesneryzm

termin pochodzący od nazwiska niemiecko-szwajcarskiego pisarza S. Gessnera, żyjącego w XVIII w., autora słynnych, pisanych prozą idylli. Termin jest określeniem tendencji literackich, pojawiających się w tematyce, konstrukcji bohatera i stylu utworów lirycznych i sielankowych. Bohater był człowiekiem czułym, wrażliwym na piękno przyrody, moralnym, ceniącym sobie życie prywatne ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

Gesta Romanorum (łac. historie rzymskie)

zbiór ok. 300 powiastek o charakterze pouczającym, spisanych po łacinie w 1 poł. XIV w. w Anglii lub Niemczech. Były one niezwykle popularne w całej Europie w XV i XVI w. Krążyły w wersjach rękopiśmiennych, były drukowane i tłumaczone (na język polski m.in. przez Jana z Koszyczek ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

glosa (łac. glossa - słowo, które wymaga wyjaśnienia, z gr. - język)

w starożytnej Grecji słowa niezrozumiałe; w nauce rzymskiej znaczenie wyrazu uległo modyfikacji: glossą nazywano dopisek czytelnika bądź kopisty, zawierający komentarz lub objaśnienie wyrazu albo zwrotu, umieszczony nad tekstem lub na marginesie. Glosy były stosowane przez całą starożytność i w średniowieczu. Komentarze i objaśnienia dotyczyły pojedynczych wyrazów lub ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

glosarium

zbiór glos wydawanych osobno, niezależnie od utworów, w których występowały.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

głagolica (ros.)

najstarsze alfabetyczne pismo starocerkiewno-słowiańskie, z IX w., utworzone przez Cyryla, greckiego misjonarza, który wraz z Metodym prowadził pracę misyjną na Morawach.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

głoska

najmniejszy możliwy do wyodrębnienia odcinek mowy, dający się wymówić dzięki stałemu, określonemu układowi narządów mowy.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

gnoma (gr. gnome - wiedza)

krótkie, zwięzłe sformułowanie w wierszu lub prozie, zawierające myśl ogólną, najczęściej moralno-dydaktyczną, bliskie przysłowiu. Występowały w liryce orientalnej, a także w literaturze greckiej. W VI w. p.n.e. rozwinęła się tam tzw. poezja gnomiczna, której twórcą był Hezjod. Gnoma występowały także w pieśniach chóru w tragedii antycznej (zw. ...   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

Godzinki

katolickie nabożeństwo ku czci Matki Boskiej, złożone z serii modlitw ułożonych według wzoru brewiarza, - według pór dnia. Na język polski zostały przełożone w XVI w. prawdopodobnie przez J. Wujka.   zobacz szczegóły »

ten tekst pochodzi z książki: Słownik terminów literackich

« poprzednie 1 2 następne »